Đoàn kiểm đếm dời ngày

Chương 24: Đoàn kiểm đếm dời ngày

Tối thứ Năm, tôi ra mép rặng chuối, chỗ ông Thạc ngồi.

Ông ngồi trên một khúc thân chuối đổ, quay lưng về phía kho, nhìn ra sông. Trăng mùng chín nửa vầng treo lệch trên mặt nước, rọi xuống một vệt sáng run run. Tôi đứng sau lưng ông một lúc lâu mới ngồi xuống đầu kia khúc thân chuối.

– Con hỏi ông từ rồi, – tôi nói. – Con xin lỗi chú.

Ông không quay sang.

– Cô nghi là phải. – Ông nói. – Ở chỗ cô, tôi cũng nghi.

Tôi kể cho ông nghe chuyện bà Lý. Cái xích xe tuột trên mặt đê, cái trăng rằm sáng như ban ngày, thằng con trai áo trắng cõng một đứa con gái gục đầu đi giữa ruộng ngô. Ông Khang đạp xe xuống sau nửa tiếng. Tôi kể chậm, như đọc từng dòng trên một tờ giấy, vì tôi sợ nói nhanh thì ông nghe sót.

Ông Thạc nghe xong thì ngồi im. Một con cá quẫy dưới mép nước, tiếng tõm rất to trong đêm.

– Thằng Lộc vớt cô ấy lên, – ông nói. – Cõng vào kho.

– Dạ.

– Cái kho cách bến Cát có trăm bước. – Ông quay sang nhìn tôi, lần đầu tiên từ lúc tôi ngồi xuống. – Đêm ấy tôi gọi tên cô ấy tới sáng. Tôi gọi khản cả cổ. Tôi lội xuống tận chỗ nước ngang ngực. Trong cái kho ấy có đèn. Có người. Họ nghe thấy tôi gọi suốt đêm.

Tôi chưa từng nghĩ tới điều ấy. Ba mươi năm trước, cách nhau một trăm bước chân, một người đứng giữa nước lũ gào tên người mình thương, và trong một căn kho có ánh đèn, bốn con người ngồi im, nghe.

Ông Thạc đứng dậy, đi về phía bến Cát. Tôi không đi theo.

Sáu giờ sáng thứ Sáu, mợ Thoa sang nhà cũ.

Ba ngày nay mợ không ra khỏi nhà. Tú bảo mợ không ăn, không ra xưởng, chỉ nằm. Sáng nay mợ đứng trước cổng nhà cũ, tóc buộc vội, mặc bộ đồ lanh màu cà phê sữa nhàu nát, tay ôm một cái túi vải căng phồng. Mắt mợ sưng, nhưng không đỏ. Mợ không gọi cổng. Mợ đứng đó chờ tôi ra.

– Cậu cháu đi Hà Nội từ bốn giờ. – Mợ nói, không chào. – Gặp mấy người cho vay. Rồi đi Ninh Bình. Mai mới về.

– Dạ.

Mợ thò tay vào túi vải, lấy ra một tờ giấy gấp đôi, đưa tôi. Giấy mời của Uỷ ban xã, đóng dấu đỏ. Tôi đọc lướt. Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của dự án kè bờ và đường gom ven sông thông báo lịch kiểm đếm tại khu bãi thôn Phù Mã. Kiểm đếm hiện trạng đất, tài sản trên đất, cây trồng vật nuôi. Lịch dự kiến ban đầu ngày một tháng Chín, nay chuyển lên sáng thứ Năm, ngày hai mươi bảy tháng Tám. Lý do: để kịp tiến độ trước mùa lũ cao điểm. Đề nghị các hộ có mặt.

– Hôm qua xã gửi về. – Mợ nói. – Thứ Năm tuần sau. Tức là sau rằm một ngày. Người ta sẽ vào tận cái kho, đo từng mét tường, đếm từng cây chuối.

Rồi mợ lấy ra tờ thứ hai. Giấy in sẵn, có tiêu đề của một trung tâm chăm sóc người cao tuổi và người bệnh tâm thần ở Ninh Bình, logo hình chiếc lá. Giấy đồng ý tiếp nhận chăm sóc dài hạn. Người được chăm sóc: Nghiêm Thị Hoa. Năm sinh: 1975. Tình trạng: rối loạn tâm thần, không có giấy tờ tuỳ thân. Người bảo trợ: Nghiêm Văn Khang, quan hệ: bố. Dưới chỗ ký tên, không có chữ ký, chỉ có một dấu vân tay mực đỏ, nhoè một nửa. Bên cạnh ghi: điểm chỉ ngón cái tay trái. Ngày mười chín tháng Tám.

Ngày mười chín, ông ngoại nằm trên giường bệnh, không nói được, hai tay yếu.

– Mợ thấy trong cặp anh ấy, – mợ Thoa nói. – Đêm qua. Mợ chưa bao giờ mở cặp anh ấy. Hai mươi năm nay chưa bao giờ.

– Nghiêm Thị Hoa là ai mợ?

– Là chị Đào. – Mợ nói, môi mím lại. – Đổi tên một chữ. Không có giấy tờ, không ai tra được. Người ta sẽ nghĩ là một bà điên trong họ, ông già thương, gửi đi cho có chỗ chăm. – Mợ cười, một cái cười khô như giấy. – Anh ấy giỏi lắm. Cả đời anh ấy giỏi làm giấy tờ.

– Bao giờ hả mợ?

– Tối mai. Mợ nghe anh ấy gọi điện cho người ta, đêm qua, ngoài ban công. Tối mai xe của trung tâm xuống đón. Trước rằm, trước kiểm đếm. – Mợ gấp hai tờ giấy lại, nhét vào tay tôi. – Cô giữ lấy. Mợ chụp ảnh rồi. Bản này mợ lấy luôn, anh ấy về không thấy thì kệ anh ấy.

Tôi cầm hai tờ giấy. Tôi nhìn mợ.

– Sao mợ đưa con?

Mợ Thoa đứng im một lúc. Ngoài ngõ có tiếng xe chở hàng đi qua, tiếng còi bíp bíp như mọi sáng.

– Vì thằng Tú. – Mợ nói. – Đêm qua nó hỏi mợ: nếu một ngày nào đó bố bị lẫn như ông, mẹ có đem bố nhốt vào cái kho không. Mợ không trả lời được nó. – Mợ đưa tay lau mắt, rất nhanh, như phủi một con muỗi. – Hai mươi năm làm dâu nhà này, mợ cứ nghĩ mợ là người ngoài. Hoá ra người ngoài nhất là chị ấy.

Rồi mợ hỏi tôi một câu tôi không ngờ.

– Mợ ra thăm chị ấy được không?

Chín giờ, tôi dẫn mợ Thoa ra kho.

Mợ đi bờ ruộng ngô dở tệ, trượt hai lần, lần nào cũng tự đứng dậy không cần tôi đỡ. Tới mép rặng chuối, mợ dừng lại. Ông Thạc đang ngồi ở đó, trên khúc thân chuối, thấy mợ thì đứng dậy. Hai người nhìn nhau. Hai mươi năm cùng một làng, chắc chưa bao giờ nói với nhau một câu. Ông Thạc gật đầu, rất khẽ. Mợ Thoa gật lại.

Dì Đào đang ngồi trên bậc cửa kho, phơi nắng, chải tóc bằng một cái lược nhựa hồng. Dì chải rất chậm, từng nhát một, từ đỉnh đầu xuống tới chỗ tóc cắt ngang vai. Thấy người lạ, tay dì dừng lại. Dì lùi người vào sau khung cửa nửa chừng, như con chim sắp bay.

Mợ Thoa không lại gần. Mợ ngồi xổm xuống giữa sân đất, cách bậc cửa chừng năm bước, đặt cái túi vải xuống. Mợ lấy ra một bộ áo cánh trắng mới, còn nếp gấp của cửa hàng, gấp vuông vức. Một gói bánh khảo. Một chai dầu gội đầu. Mợ bày từng thứ lên một tàu lá chuối, rồi lùi lại.

– Em là Thoa, – mợ nói, giọng nhỏ, run. – Em là vợ… Lộc.

Dì Đào nhìn mợ. Nhìn bộ áo trắng, gói bánh. Rồi dì nghiêng đầu, như đang lắng nghe một tiếng gì ở rất xa.

– Lộc, – dì nói. – Lộc đi học.

Mợ Thoa đưa hai tay lên che mặt.

Năm chín sáu, cậu Lộc lên Hà Nội học. Trong cái chỗ dì Đào đang đứng, cậu em út của dì vẫn đang ở trên Hà Nội, mười tám tuổi, vừa đỗ đại học.

Mợ ngồi đó rất lâu. Dì Đào, sau một lúc, bước xuống bậc cửa, đi tới bên cái tàu lá chuối, cầm bộ áo trắng lên, áp vào má. Rồi dì mang nó vào trong, đặt lên phản. Gói bánh khảo thì dì bóc ra, bẻ đôi một cái, chìa nửa cái cho mợ Thoa. Mợ cầm lấy, bằng hai tay.

Trên đường về, tới giữa ruộng ngô, mợ Thoa dừng lại, ăn nửa cái bánh khảo. Mợ ăn từng miếng nhỏ, chậm, như sợ hết. Rồi mợ nói, không nhìn tôi:

– Năm mợ mới về làm dâu, có một đêm mưa, mợ thấy anh ấy đứng ngoài hiên tới sáng, nhìn ra phía bãi. Mợ hỏi, anh ấy bảo mất ngủ. Hai mươi năm, đêm nào mưa to anh ấy cũng mất ngủ. Mợ cứ tưởng anh ấy lo hàng bị ướt.

Mợ phủi vụn bánh trên tay, đi tiếp. Tôi đi sau mợ, nhìn cái lưng áo lanh nhàu, và lần đầu tiên tôi không thấy mợ giống một người đang giữ của.

Trưa, về đến đầu ngõ nhà cũ, tôi nghe tiếng Tú quát từ bụi tre sau nhà.

– Bố định đưa dì đi đâu? Bố nói con nghe xem nào!

Tôi đứng lại. Qua kẽ lá tre, tôi thấy thằng bé đi đi lại lại, điện thoại áp tai, tay kia vò đầu.

– Con không cần bố giải thích. Mẹ con nói hết rồi… Không, con không bình tĩnh được! Dì ấy ở trong cái kho ấy ba mươi năm, bố biết, bố mua thuốc, bố đóng đinh cửa, bố xoá cái video của con. Bây giờ bố định đổi tên dì ấy rồi gửi đi như gửi một kiện hàng à?

Đầu dây bên kia nói gì đó, khá lâu. Tú đứng im nghe, mặt đỏ lên rồi tái đi.

– Bố mà làm thế, – nó nói, giọng vỡ ra như giọng một đứa trẻ con, – thì con không về cái nhà ấy nữa. Con thề.

Nó cúp máy, ném cái điện thoại xuống đống lá tre khô, rồi ngồi thụp xuống cạnh nó, hai tay ôm đầu. Tôi đi tới, ngồi xuống cạnh nó. Tôi không nói gì. Thằng bé tựa đầu vào vai tôi. Hồi nhỏ ở căn gác thuê Gò Vấp, tôi chưa từng có đứa em nào để cho tựa.

Chiều, tôi làm con ngựa lớn tới tận chạng vạng. Lớp giấy lót đã phủ kín cả bốn chân và cái bụng, chỉ còn cái cổ và cái đầu. Bà Tần nằm trên giường xếp ngoài hiên, chỉ bảo. Bà đã ngồi dậy được, đã ăn được một bát cơm, cái khăn nhung đen đã lại vấn gọn trên đầu. Bà không hỏi chuyện mợ Thoa. Có lẽ Tú đã kể. Có lẽ bà đoán được từ cái cách tôi dán giấy, vuốt mãi một chỗ đã phẳng.

Tôi nghĩ tới tờ giấy có dấu vân tay đỏ. Ông ngoại nằm quay mặt vào tường. Ai đó đã cầm bàn tay trái gầy guộc ấy, ấn ngón cái vào hộp mực, ấn xuống tờ giấy, trong lúc ông không nói được. Tôi nghĩ tới cái số điện thoại chị Ngân viết trên mẩu giấy, vẫn nằm trong ví tôi. Tôi nghĩ tới câu của cậu Lộc. Ông ngoại đi tù. Bà Tần đi tù. Dì vào trại.

Tôi không gọi. Chưa. Tôi bảo mình: xe đến thì mình chặn xe. Không ai được đưa dì đi đâu mà dì không chịu.

Bảy giờ tối, tôi xách cặp lồng ra bãi. Ông Thạc đứng chờ tôi ở chân con dốc đê, chỗ lối mòn bắt đầu đi vào ruộng ngô. Ông chưa bao giờ đứng chờ tôi ở đó.

– Có cái xe cứu thương tư nhân đỗ trên đê từ chiều, – ông nói, chỉ tay lên mặt đê, về phía bến Cát. – Xe trắng, không có còi. Hai người xuống, một đàn ông, một đàn bà, mặc áo đồng phục xanh. Họ đi bộ ra tận đầu rặng chuối, đứng nhìn cái kho, chụp mấy cái ảnh. Rồi họ đi.

Ông nhìn tôi.

– Họ đo đường, – ông nói. – Đo xem xe vào được tới đâu.

— Hết chương 24 —