Mẻ đêm

Chương 6: Mẻ đêm

Ba nghìn cái nem, ba trăm hộp quà, giao Hà Nội trước ngày mười lăm. Đơn lớn nhất Trinh từng chốt được trong hai năm bán hàng trên mạng. Mười hai triệu tiền hàng, chưa kể tiền hộp, tiền vận chuyển. Chị Vy phòng hành chính của công ty vận tải ấy đặt từ tháng Mười, nhắn tin gọi Trinh là "em gái", hẹn năm sau đặt tiếp cho cả hội nghị khách hàng.

Hôm thứ Năm, Trinh gửi ra Hà Nội một hộp mẫu. Tối thứ Sáu, chị Vy gọi điện.

– Em ơi, chị nói thật nhé. Chị mở ra cả phòng ăn thử. Chua gắt lắm em. Bì nát. Có đứa còn bảo mùi hơi lạ. Năm ngoái chị mua của em đâu có thế này. – Giọng chị Vy vẫn ngọt, nhưng Trinh nghe ra cái lạnh bên dưới. – Nếu hàng giao đúng như mẫu thì chị xin hủy, em thông cảm, chị không dám đưa cái này đi biếu khách.

Trinh đập điện thoại xuống bàn. Rồi cô ngồi khóc trong cửa hàng tối om, chỉ có cái đèn vòng chưa bật đứng trơ ra như con cò.

Hàng của cô lấy từ xưởng, như mọi khi. Chỉ khác là từ tháng này, anh Chiến bảo nem bán mạng cũng phải bọc màng, dán tem như nem siêu thị, cho "đồng bộ hình ảnh thương hiệu", lại tiện giao hàng xa. Trinh thấy hợp lý. Cái nem bọc màng chụp ảnh lên đẹp hơn hẳn cái nem gói lá chuối buộc lạt, trông sạch sẽ, hiện đại. Cô còn quay hẳn một đoạn phim ngắn khoe bao bì mới.

Chiều thứ Sáu, trước khi chị Vy gọi, cô đã linh cảm có chuyện, chạy ra xưởng tìm cô Sửu. Cô xin cô Sửu làm riêng cho cô ba nghìn cái kiểu cũ, gói lá, ủ buồng tre, cô trả công.

Cô Sửu đang lọc gân thịt, không ngẩng lên.

– Cô làm thì được cái tay. Không được cái lưỡi.

– Là sao ạ?

– Là cô gói được, cô trộn được, nhưng cô không dám chắc nó ra cái vị năm ngoái. – Cô Sửu đặt con dao xuống, nhìn Trinh. – Cháu muốn đúng cái vị ấy thì về nhà mà hỏi chị Mịn.

Trinh đứng ngẩn ra giữa xưởng. Chị Mịn. Bà chị dâu người Mường ít nói, ba năm ở trong nhà mà Trinh nói chuyện với chị ấy chưa quá mười câu, câu nào cũng là "chị ơi bế cái Bông ra chỗ khác cho em quay phim". Chị ấy ra xưởng làm công nhân, ai chẳng biết. Lương chín triệu, ngang công nhân bậc hai, anh Chiến từng kể ở bữa cơm như kể một chuyện buồn cười.

Đêm thứ Sáu, sau khi chị Vy gọi, Trinh ngồi trên giường tới mười một giờ, rồi đi xuống phòng khách.

Giờ là tối thứ Bảy, mười giờ năm phút, và Trinh đang ngồi sau xe máy của chính mình, chị Mịn cầm lái, chạy trên đường đê.

Anh Thạo ở nhà trông bố với cái Bông. Lúc chị Mịn nói với anh, anh hỏi đúng một câu: "Anh Chiến có biết không?" Chị Mịn bảo không. Anh im một lúc rồi bảo: "Ừ, em đi đi, về sớm." Trinh nhìn anh trai mình, thấy anh vừa muốn nói gì đó vừa không dám. Anh vẫn thế từ bé.

Chị Mịn đi xe chắc tay, chậm, cua gọn. Gió đê buốt như kim châm. Trinh co rúm sau lưng chị dâu, ngửi thấy mùi bồ kết trên tóc chị, chứ không phải mùi tỏi như cô vẫn tưởng.

Cổng xưởng khóa. Chị Mịn không bấm chuông. Chị lấy ở túi áo ra một chùm chìa khóa nhỏ, mở cánh cổng phụ bên hông. Bác Tư bảo vệ từ trong chòi bước ra, đèn pin quét qua mặt hai người.

– Ơ, cái Mịn. Đi đâu giờ này?

– Cháu ra làm mẻ nem cho cái Trinh, bác ạ. Sáng mai cháu nói với cô Sửu.

– Ừ. – Bác Tư tắt đèn pin. – Lâu lắm không thấy mày.

Thế thôi. Bác quay vào chòi, kéo cái chăn lên tận cổ, bật cái đài nhỏ nghe chèo.

Trong xưởng đã có người. Cô Sửu, bà Hòe, và con bé Ngọ người Khe Lau mà chị Mịn đưa xuống làm từ năm ngoái. Cả ba ngồi chờ trên mấy cái ghế nhựa ở gian giữa, mặc sẵn tạp dề, đội mũ trùm tóc. Trinh trố mắt.

– Cô Sửu, sao cô...

– Cháu tưởng hai đứa chúng mày gói nổi ba nghìn cái trong một đêm à? – Cô Sửu đứng dậy. – Một mình bà Hòe một phút bốn cái. Cháu một phút được mấy cái?

Trinh không dám trả lời.

Chị Mịn đi thẳng vào phòng lạnh, gọi Trinh vào theo. Hai chị em khiêng ra hai thau thịt lớn phủ vải màn, hết thau này tới thau kia. Trinh kéo mũ áo khoác trùm kín đầu cho đỡ lạnh, tay tê buốt.

– Thịt lò mổ giao lúc sáu giờ chiều cho mẻ siêu thị sáng mai. – Chị nói với cô Sửu. – Từ hôm nào mà bên ấy giao chiều thế hả cô?

– Từ tuần trước. Anh Toản bảo nhận thịt buổi chiều, để phòng lạnh qua đêm cho "ổn định", sáng ra công nhân làm luôn, khỏi chờ xe.

Chị Mịn lật tấm vải màn, ấn ngón tay lên miếng thịt. Thịt đã lạnh, săn lại, màu sậm hơn.

– Thịt nem phải là thịt nóng. Để lạnh qua đêm là mất dẻo. – Chị nói, như nói với chính mình. – Cái này mới để năm tiếng, còn cứu được, phải giã lâu hơn. Bốn mươi ký. Sáng mai cô bảo lò mổ giao bù cho mẻ siêu thị nhé, con trả tiền.

– Ừ.

Rồi chị bắt đầu.

Trinh sẽ còn nhớ cái đêm ấy rất lâu. Không phải vì nó đặc biệt gì, mà vì nó bình thường quá, bình thường như người ta thổi cơm. Chị Mịn không nói to, không ra lệnh, chỉ nói từng câu ngắn, và ba người đàn bà làm nghề mấy chục năm ấy cứ thế làm theo.

Thịt xay xong, chị Mịn cho vào cối máy giã, đứng cạnh nghe. Trinh không hiểu chị nghe cái gì. Cối giã kêu đều đều, lúc đầu đục, rồi dần dần trong lại, như có ai gõ vào một miếng da căng. Chị bảo cô Sửu: "Thêm năm phút nữa." Rồi lại: "Hai phút." Rồi: "Được."

Chị lấy một nhúm thịt, vê giữa hai ngón tay, kéo ra. Thịt dính, kéo thành sợi mảnh như sợi cước.

– Thịt giã tới là phải kéo được sợi thế này. – Chị chìa cho Trinh xem. – Chưa tới thì nó đứt. Quá thì nó nhão.

Bì thì có sẵn, bì của mẻ sáng mai, tổ bì luộc và thái chỉ từ chiều. Chị bốc một nắm bì, bóp, ngửi, rồi bảo cô Sửu đem trải ra cái mẹt to, bật quạt thổi mười lăm phút.

– Bì ướt quá, cô ạ.

Thính thì không có sẵn. Chị Mịn rang. Trinh đứng ở cửa gian bếp rang nhìn chị đảo cái chảo gang to như cái nong, mồ hôi chảy thành dòng trên thái dương dù ngoài trời rét căm. Lúc chị xúc thính ra mẹt, cả gian bếp thơm một mùi mà Trinh nhận ra ngay: mùi nem năm ngoái. Mùi nem hồi cô còn bé, hồi bà nội còn tự tay làm.

Rồi trộn. Chị Mịn trộn bằng tay, không găng. Thịt, bì, thính, tỏi giã, ớt, tiêu, đường, nước mắm. Chị không cân. Chị cho từng thứ vào, ngửi, trộn, ngửi, rồi cho thêm. Có lúc chị dừng tay, nhắm mắt.

– Chị không cân à? – Trinh hỏi.

– Cân chứ. – Chị Mịn nói, mắt vẫn nhắm. – Cân rồi thì vẫn phải ngửi. Thịt mỗi ngày một khác, bì mỗi mẻ một khác.

Mười hai giờ rưỡi bắt đầu gói. Năm người ngồi quanh cái bàn gỗ dài. Lá ổi tím xếp thành chồng bên trái, lá chuối cắt sẵn thành miếng vuông bên phải, giữa bàn là chậu nhân nem. Mỗi người nắm một nắm nhân, đặt lên miếng lá ổi, cuộn lá chuối, gấp hai đầu, buộc lạt. Bà Hòe gói nhanh tới mức Trinh không nhìn kịp tay bà. Bà vừa gói vừa hát nhỏ một câu chèo, câu gì mà "con cò lặn lội". Con Ngọ gói chậm hơn nhưng cái nào cũng đều như đúc. Cô Sửu gói, đếm, xếp vào nong.

Trinh gói được cái thứ nhất thì nó bung lạt. Cái thứ hai thì lá chuối rách. Cái thứ ba thì to gấp rưỡi cái của bà Hòe.

– Không sao. – Chị Mịn nói, không ngẩng lên. – Em buộc lạt chặt tay hơn một chút. Lạt là để giữ cho nem đứng, không phải để trang trí.

Đến cái thứ hai mươi thì Trinh bắt đầu gói được.

Hai giờ sáng. Ba giờ sáng. Mười nong. Hai mươi nong. Bác Tư bảo vệ đi vào một lần, đứng nhìn, rồi đi ra pha cho mỗi người một cốc chè gừng. Trinh mỏi lưng, mỏi vai, đầu ngón tay rát vì lạt giang. Cô nhìn chị Mịn. Chị vẫn gói đều, cái lưng thẳng, không nói câu nào thừa.

Mỗi khi một nong đủ một trăm cái, chị Mịn lại rút ra từ túi áo một sợi lạt nhuộm đỏ. Chị gói thêm một cái nem, buộc bằng sợi lạt ấy. Cái nút buộc không giống những cái kia: hai vòng bắt chéo, thắt lại ở giữa, đuôi lạt xòe ra như đuôi cá. Chị đặt cái nem ấy riêng vào một góc nong.

– Cái này để làm gì hả chị?

– Nem thử. Ngày thứ ba bóc ra nếm. Nếm cái này thì biết cả nong.

– Ai dạy chị thế?

Chị Mịn buộc xong cái nút con cá thứ hai mươi tám rồi mới trả lời.

– Bà.

Trinh dừng tay. Bà. Bà nội. Bà Liễu, người mà cả cái phố Tân Hạc này gọi là "cụ nem". Người mà Trinh từ bé tới lớn chưa thấy dạy ai cái gì, kể cả mẹ.

– Bà dạy chị à? – Trinh hỏi lại, giọng nhỏ hẳn đi. – Dạy hết à?

Chị Mịn ngẩng lên. Lần đầu tiên trong đêm, chị nhìn thẳng vào mắt Trinh. Đôi mắt ấy không có gì đắc thắng. Chỉ có mệt, và một cái gì đó giống như sợ.

– Em đừng nói với ai.

– Sao lại không nói? Chị giỏi thế này, sao chị để cả nhà nghĩ chị là...

– Vì bà dặn thế. – Chị Mịn nói. – Em hứa với chị đi.

Trinh nhìn cô Sửu. Cô Sửu đang gói, như không nghe thấy gì. Bà Hòe thôi hát. Con Ngọ cúi gằm xuống chậu nhân.

– Em hứa. – Trinh nói.

Năm giờ kém mười lăm, nong thứ ba mươi được xếp lên giá trong buồng tre, dãy trong cùng, phủ chăn bông. Chị Mịn lau bàn, rửa chậu, quét sàn, cất lá, cất lạt. Cô Sửu kiểm lại lần cuối. Gian xưởng sạch như chưa có ai làm gì.

Hai chị em ra về lúc trời còn tối. Bác Tư mở cổng. Trên đường đê, Trinh ngồi sau, ôm eo chị dâu. Cô không ngủ gật. Cô nghĩ tới cái lương chín triệu. Nghĩ tới câu "bà chị" cô vẫn nói qua điện thoại với bạn. Nghĩ tới cái bàn số mười bốn trong bữa tiệc, cái bàn sát cửa bếp mà chính cô đã cười khi nghe chị Ngọc xếp chỗ.

Cô không nghĩ tới cái chấm đỏ nhỏ xíu nhấp nháy ở góc trần gian xưởng, ngay trên cửa phòng lạnh. Cái camera anh Toản cho lắp từ hôm thứ Hai đầu tuần, cùng với năm cái nữa.

Chủ nhật, Trinh ngủ tới trưa. Chiều, cô gọi cho chị Vy, nói chị yên tâm, hàng mới sẽ đúng vị năm ngoái, em xin chị đúng một cơ hội. Chị Vy bảo được, chị chờ.

Chín giờ tối, điện thoại cô rung lên. Nhóm chat "Gia đình Bà Liễu" có tin nhắn mới. Người gửi là anh Chiến. Tin nhắn ngắn, không có dấu chấm than, không có biểu tượng nào.

"Tối mai tám giờ họp gia đình ở phòng khách. Đêm thứ Bảy có người vào xưởng lấy bốn mươi ký thịt trong phòng lạnh. Có camera. Đề nghị mọi người có mặt đủ."

Trinh nằm im trên giường, điện thoại sáng trong tay, rất lâu.

Dưới tin nhắn, lần lượt hiện lên chữ "đã xem" của từng người. Mẹ. Chị Ngọc. Anh Thạo. Rồi tới tên chị Mịn.

— Hết chương 6 —