Bàn số mười bốn

Chương 1: Bàn số mười bốn

Tấm thẻ chỗ ngồi của Mịn là tấm duy nhất viết tay. Mọi tấm khác đều in chữ nhũ vàng, cắm trong giá mica. Tấm của cô là mảnh bìa cứng xé vội, ai đó lấy bút bi viết "Mịn – 14", cuối chữ còn một vệt mực lem.

Cô gái lễ tân cầm tấm thẻ lên, nhìn cô từ đầu xuống chân.

– Chị là bên phục vụ ạ? Lối phục vụ ở cửa hông, chị vòng ra sau giúp em.

Mịn cúi xuống nhìn mình. Áo sơ mi chàm bạc màu, tay áo xắn tới khuỷu, vạt trước còn hai vết dầu. Quần vải đen. Đôi dép quai hậu. Tóc buộc gọn mà vẫn ám mùi tỏi, mùi thính rang, cái mùi cả buổi chiều ở xưởng không gột đi được. Hai bàn tay cô đỏ ửng, đầu ngón đã nhăn vì ngâm nước muối.

– Chị là người nhà. – Mịn nói. – Không sao, chị vào cửa nào cũng được.

Cô đi vòng ra cửa hông. Ở đó Quyết đang bê từng khay nem từ thùng xe xuống, khay nào cũng phủ lá chuối, trên lá chuối có một cái nem buộc lạt đỏ nằm riêng một góc. Bốn trăm cái nem cho bốn mươi bàn tiệc. Cô gói từ thứ Tư, chiều nay bốn giờ bóc cái nem thử ra nếm, đạt, mới cho xếp khay.

– Chị vào đi, để em. – Quyết nói. – Trong kia đông lắm rồi.

Sảnh lớn của nhà hàng Hạc Vàng tối nay treo đèn vàng khắp trần, sân khấu dựng phông đỏ. Trên màn chiếu chạy những tấm ảnh cũ: một gánh nem ở chợ, cái cối đá, một người đàn bà trẻ đội nón đứng cạnh thúng lá chuối. Năm mươi năm nem Bà Liễu. Bốn mươi bàn, gần bốn trăm khách, đại lý khắp nơi về, và mấy vị mặc com lê ngồi bàn đầu, người ta bảo là bên siêu thị.

Mịn vừa bước qua cửa thì gặp Ngọc. Chị dâu cả mặc áo dài lụa đỏ, tóc búi cao, tay cầm ly nước cam. Ngọc nhìn cái áo chàm, khẽ nhíu mày rồi cười.

– Ơ, em đến rồi à. Chị tưởng em ở xưởng luôn. – Ngọc hạ giọng. – Em không kịp thay áo à?

– Dạ, mẻ nem thử xong muộn, em đi theo xe luôn cho kịp.

– Ừ, thôi không sao. Bàn em ở dưới kia, gần cửa bếp, ra vào cho tiện. Bàn trên toàn khách Hà Nội, nói chuyện làm ăn, em ngồi lại khó nghe. – Ngọc vỗ nhẹ lên vai cô, rồi rút tay về, nhìn lòng bàn tay mình một thoáng. – Mùi tỏi nhỉ. Em ra rửa tay đi đã.

Mịn đi xuống bàn mười bốn. Bàn kê sát cửa bếp, mỗi lần cửa mở là một luồng hơi nóng phả ra cùng tiếng bát đĩa. Ngồi sẵn ở đấy có cô Sửu tổ trưởng, bà Hòe, hai anh lái xe của đại lý Nam Định, cậu bé phụ chụp ảnh.

Cô Sửu kéo ghế cho cô, chẳng hỏi han gì, chỉ lấy khăn giấy lau cái mặt ghế.

– Ngồi đây mà ăn cho no. – Cô Sửu nói. – Bàn trên ăn bằng mắt.

Bà Hòe cười khục khục, lấy đũa gắp cho Mịn miếng gà luộc. Bà sáu mươi sáu tuổi, gói nem nhanh nhất xưởng.

Từ bàn mười bốn nhìn lên được tới bàn số một, phải nhìn qua đầu cả trăm người. Bố chồng Mịn ngồi giữa, bộ com lê xám mặc vào trông rộng hơn người. Bên trái ông là mẹ chồng, bà Huệ, áo dài nhung tím, cổ đeo chuỗi ngọc trai. Bên phải là bà nội. Bà Liễu tám mươi sáu tuổi, áo cánh nâu, khăn vấn, ngồi thẳng lưng như ngồi chợ. Bàn tay phải của bà để dưới cái khăn tay trắng đặt trên đùi. Mịn biết vì sao bà để nó ở đấy.

Thạo ngồi cạnh mẹ. Anh mặc sơ mi trắng mới là, tóc chải nước. Anh nhìn quanh, thấy vợ ở tận cuối sảnh thì nhổm dậy, giơ tay vẫy, môi mấp máy "em lên đây". Bà Huệ quay sang nói gì đó với anh. Thạo ngồi xuống. Một lát sau anh nhắn tin cho Mịn: "Mẹ bảo bàn trên chật rồi. Em ăn đi nhé, lát anh xuống."

Mịn úp điện thoại xuống bàn.

Đèn tắt bớt. Chiến bước lên sân khấu. Anh chồng cả của Mịn ba mươi sáu tuổi, cao, đeo kính gọng mảnh, cầm micro như người quen cầm micro. Anh chào khách bằng giọng Hà Nội, kể chuyện nem Bà Liễu bằng những con số: năm mươi năm, mười lăm nghìn cái mỗi ngày, ba mươi tỉnh thành có đại lý.

– Và tối nay, tôi xin được thay mặt gia đình công bố một tin vui. – Chiến dừng lại cho khán phòng lặng. – Từ Tết Bính Ngọ này, nem Bà Liễu chính thức có mặt trên kệ của chuỗi siêu thị Bách Lộc. Đơn hàng đầu tiên: một trăm hai mươi nghìn cái.

Tiếng vỗ tay rộ lên từ bàn trên lan xuống. Mấy vị khách mặc com lê đứng dậy bắt tay Chiến. Trên màn chiếu hiện ra hình cái hộp nhựa trong, bên trong là những cái nem bọc màng vuông vức, dán tem.

Cô Sửu nhai chậm lại.

– Bọc màng à? – Cô nói, không hỏi ai.

Không ai trả lời. Bà Hòe thôi cười.

Rồi các khay nem được dọn ra. Người phục vụ đặt xuống mỗi bàn một đĩa nem bóc sẵn lá, đỏ hồng, bì trắng lấm tấm hạt tiêu, mỗi cái cài một lá ổi tím. Cả sảnh lặng đi một quãng ngắn, chỉ còn tiếng đũa. Rồi các bàn bắt đầu xôn xao.

– Đúng vị năm nào rồi. – Ông đại lý già bàn bên cạnh nói to. – Chua thế này mới gọi là chua. Không gắt.

– Bì giòn quá. – Một bà buôn ở chợ khen. – Năm nay bà cụ vẫn tự tay làm à?

Mịn không ăn. Cô nhìn lên bàn số một. Bà Liễu cầm đũa bằng tay trái, gắp một cái nem, đưa lên mũi trước, rồi mới bỏ vào miệng. Bà nhai rất lâu. Nhai xong bà đặt đũa xuống, ngẩng lên, nhìn qua đầu cả trăm người xuống tận bàn mười bốn, sát cửa bếp.

Bà gật đầu một cái. Chỉ một cái, rất khẽ.

Mịn gật lại.

Cô Sửu thấy. Cô Sửu lấy đũa gõ nhẹ vào mép bát của Mịn, như bảo: ăn đi. Ngoài cô Sửu ra, cả sảnh tiệc không ai thấy.

Gần bảy giờ, Chiến mời bố lên phát biểu. Ông Thự đứng dậy hơi chậm, một tay chống lên mép bàn. Ông không lên sân khấu, chỉ đứng tại chỗ, cầm micro người ta đưa tới. Ông vốn không quen nói đông người. Ba năm làm dâu, Mịn chưa nghe bố chồng nói câu nào dài quá một hơi.

– Tôi xin cảm ơn các bác, các anh chị. – Ông nói, tiếng hơi khàn. – Mùa đông năm bảy lăm, u tôi gói những cái nem đầu tiên trong cái bếp có một cái cối đá. Tôi mười bốn tuổi, gánh ra chợ bán, rét cắt da.

Ông ngừng. Cả sảnh chờ.

– Năm mươi năm. – Ông nói tiếp. – Tôi muốn nói một chuyện, lâu rồi tôi định nói. Cái nghề ni không phải của riêng nhà tôi. Có một người...

Ông dừng lại.

Ban đầu người ta tưởng ông xúc động. Có tiếng vỗ tay lác đác, động viên. Nhưng Mịn ở tận cuối sảnh thấy cái micro trong tay ông trượt dần xuống. Thấy khóe miệng bên phải của ông xệ đi như có ai kéo. Thấy bàn tay trái ông vồ lấy mép bàn, còn cánh tay phải buông thõng.

Mịn đứng bật dậy. Ghế cô đổ ra sau. Cô liếc lên cái đồng hồ treo cạnh sân khấu. Bảy giờ mười hai.

Cô chạy, lách qua lưng người ta, va vào một khay nước ngọt. Lúc cô tới được bàn số một thì ông Thự đã ngồi phịch xuống ghế, đầu ngoẹo sang một bên. Bà Huệ đang lay vai ông, gọi "ông ơi, ông ơi". Chiến đứng như trời trồng trên sân khấu, micro vẫn trong tay.

– Bố ơi. – Mịn quỳ xuống cạnh ghế. – Bố nhìn con. Bố cười được không?

Ông Thự nhìn cô. Ông cố nhếch môi. Chỉ bên trái nhếch lên.

– Bố giơ hai tay lên cho con.

Tay trái giơ được. Tay phải nằm yên trên đùi như của người khác.

– Bố nói theo con: hôm nay trời rét.

– Hô... hôm... – Tiếng ông nhòe đi, đặc lại.

Mịn quay ra sau. Hồi làm ở nhà máy thủy sản ngoài biển, năm nào cô cũng phải học lớp sơ cứu. Người ta dạy đi dạy lại: mặt lệch, tay yếu, nói khó, gọi cấp cứu ngay, và nhớ giờ.

– Anh Quyết, gọi một một năm. – Cô nói to, không run. – Nói nhà hàng Hạc Vàng, ông cụ sáu mươi tư tuổi, nghi đột quỵ.

Quyết vừa bê khay vào tới cửa, đặt khay xuống sàn, móc điện thoại ra.

– Trinh. – Mịn tìm em chồng. Trinh đang đứng ở góc sân khấu, điện thoại giơ cao vẫn đang phát trực tiếp. – Trinh, nhìn đồng hồ. Mấy giờ rồi?

Trinh ngơ ngác nhìn màn hình điện thoại.

– Bảy... bảy giờ mười ba.

– Lúc bố ngừng nói là bảy giờ mười hai. Em nhớ lấy. Bảy giờ mười hai. Bác sĩ sẽ hỏi.

Một ông khách bàn bên chen tới, tay cầm cái kim băng không biết lấy ở đâu ra.

– Chích máu mười đầu ngón tay đi. Ngày xưa ông tôi nhờ chích máu mà sống đấy.

– Đừng ạ. – Mịn giơ tay chắn. – Bác đừng chích. Không cho bố uống gì, không cho ăn gì cả.

Bà Huệ đẩy mạnh vai cô.

– Cô làm cái gì bố thế? Tránh ra! – Mặt bà trắng bệch, son môi lem ra mép. – Ai cho cô đụng vào ông ấy?

Mịn bị đẩy ngồi bệt xuống sàn. Cô không cãi, chỉ quỳ lại ngay, nhích sang phía bên kia. Cô nới cà vạt cho bố chồng, cởi nút áo cổ, đỡ đầu ông cho khỏi ngoẹo. Ông Thự thở khò khè. Nước dãi chảy ở mép miệng bên phải. Cô lấy khăn tay của mình lau đi.

Thạo lúc ấy mới chen được tới. Anh nhìn bố, nhìn vợ, rồi nhìn mẹ, miệng mở ra mà không nói được câu nào.

– Chú Thạo, lấy xe nhà đi. – Chiến từ sân khấu chạy xuống, giọng gấp. – Đi xe nhà nhanh hơn, chờ cấp cứu đến bao giờ.

– Bệnh viện tỉnh cách đây có hai cây số. – Mịn nói. – Xe cấp cứu có máy thở, có người. Anh Quyết gọi rồi, họ bảo mười phút.

Chiến nhìn cô như nhìn một thứ gì đó lạ. Rồi anh quay đi, rút điện thoại, nói với ai đó ở đầu dây bằng giọng rất nhỏ: "Vâng, anh cứ ngồi, cứ dùng bữa tự nhiên, nhà em có chút việc."

Bà Liễu vẫn ngồi nguyên chỗ cũ. Bà không đứng dậy được nhanh. Bà chỉ đưa bàn tay trái sang, đặt lên đầu gối đứa con trai sáu mươi tư tuổi của mình. Bàn tay phải dưới khăn tay rung lên từng chặp, rung mạnh hơn mọi ngày. Bà không khóc. Bà nhìn Mịn.

– Con lo cho bố mi. – Bà nói. – Tau ngồi đây.

Chín phút sau xe cấp cứu tới. Hai người mặc áo xanh đẩy cáng vào giữa sảnh tiệc, qua những đĩa nem còn dở. Khách tiệc dạt ra hai bên. Có người vẫn cầm đũa.

– Ai là người nhà? Lên một người thôi.

Bà Huệ bước tới trước.

– Tôi là vợ.

Người ta nâng ông Thự lên cáng. Mịn đỡ phía đầu, cẩn thận giữ cho cổ ông khỏi gập. Lúc cáng vừa nhấc lên, bàn tay trái của ông, bàn tay còn nghe lời, quờ quạng trong không khí, rồi tóm lấy cổ tay cô. Ông nắm chặt tới mức móng tay ông hằn vào da.

– Bố, con đây. Bố cứ để con ở đây.

Người ta đẩy cáng ra cửa, cô bước theo, cổ tay vẫn bị nắm. Tới bậc thềm, cô định gỡ tay ông ra để bà Huệ lên xe. Ông không buông.

– Thôi, hai người lên đi. – Anh nhân viên y tế nói. – Nhanh lên chị.

Trong thùng xe chật, đèn trắng hắt xuống. Bà Huệ ngồi ghế dọc, Mịn ngồi xổm cạnh cáng. Còi hú. Xe rẽ ra đường lớn. Người nhân viên y tế đo huyết áp, đọc số cho người kia ghi.

– Mấy giờ ông bắt đầu bị?

– Bảy giờ mười hai phút. – Mịn nói.

Anh ta ngẩng lên nhìn cô một cái, gật đầu, ghi vào.

Bà Huệ ngồi im. Bà nhìn bàn tay chồng đang nắm cổ tay con dâu. Bà vươn tay sang, gỡ những ngón tay ấy ra, đặt bàn tay ông vào lòng bàn tay mình. Ông Thự rút tay lại. Không mạnh, nhưng rõ ràng. Bàn tay ông lần mò trên tấm khăn trải cáng, tìm, rồi lại nắm lấy cổ tay Mịn.

Bà Huệ quay mặt đi, nhìn ra ô cửa kính nhỏ phía sau xe, nơi đèn đường trôi qua thành từng vệt vàng.

Ông Thự mấp máy môi. Ông cố nói, cái lưỡi nặng như đá. Mịn cúi sát xuống, tai gần miệng ông.

– L... lạt. – Ông nói.

Chỉ một chữ ấy. Rồi ông nhắm mắt, nhưng tay vẫn không buông.

Mịn ngẩng lên. Bà Huệ đang nhìn cô. Cái nhìn ấy cô đã gặp nhiều lần trong ba năm làm dâu, nhưng chưa lần nào thấy nó lạnh tới thế.

– Ông ấy nói gì?

Mịn nhìn bàn tay đang nắm cổ tay mình. Ở bàn tiệc lúc nãy, trên mỗi khay nem đều có một cái nem buộc lạt đỏ nằm riêng một góc.

– Con không nghe rõ, mẹ ạ. – Cô nói.

— Hết chương 1 —