Sợi lạt đỏ

Chương 36: Sợi lạt đỏ

Năm nay, tấm thẻ chỗ ngồi nào cũng viết tay.

Ba trăm tấm. Bà Huệ viết hết trong một tuần, mỗi tối sau khi đóng cửa hàng, ngồi ở cái bàn nước phòng khách tầng hai, cạnh xe lăn của ông Thự. Trinh bảo mẹ ơi in cho nhanh, đẹp, có chữ nhũ vàng. Bà không chịu. Bà mua ba trăm tấm bìa cứng màu ngà, cái bút dạ đen, ngồi viết từng tên, từng số bàn, chữ to, nét đậm, chữ của người ba mươi lăm năm viết hóa đơn bán hàng.

Tấm của Mịn bà viết cuối cùng. Mịn ngồi gần đấy, gấp quần áo cho Bông, thấy bà cầm cái bút rất lâu trước tấm bìa trắng, rồi mới viết.

"Mịn – 14."

Bà không viết thêm chữ nào. Nhưng lần này, cuối chữ, không có vệt mực lem.

Bốn hôm trước tiệc, chiều thứ Tư, xưởng Vạn Lộc gói ba trăm cái nem cho bữa tiệc năm mươi mốt năm.

Ba mươi khay, mỗi khay mười cái, mỗi khay một cái nem thử buộc lạt đỏ. Mịn ngồi ở đầu bàn gói dài, cô Sửu ngồi cạnh, bà Hòe, con Ngọ, thằng Tài. Gói xong khay nào, Mịn buộc cái nem thử cho khay ấy. Hai vòng bắt chéo, thắt lại ở giữa, đuôi xòe ra như đuôi cá.

Tới khay thứ ba mươi, cô dừng tay.

Bà Huệ đứng ở cửa gian xưởng từ lúc nào, áo khoác cũ, tạp dề, hai bàn tay chai ở gốc ngón cái. Bà vừa giã xong cối thính chiều ở gian bếp rang. Mịn đặt cái nem cuối cùng lên bàn, cạnh một sợi lạt đỏ, rồi đứng dậy, nhường chỗ.

Bà Huệ nhìn cái ghế trống. Rồi bà nhìn con dâu.

– Cô làm gì thế?

– Khay cuối mẹ buộc. – Mịn nói.

Cả bàn gói im. Bà Hòe thôi hát. Cô Sửu không ngẩng lên, nhưng tay cô dừng lại trên miếng lá chuối.

Bà Huệ đứng thêm một lúc. Rồi bà đi tới, ngồi xuống cái ghế. Bà cầm sợi lạt đỏ lên. Sợi lạt giang chẻ mỏng, nhuộm nước gỗ vang, mềm như sợi chỉ. Bốn mươi năm bà buộc lạt cho khách ở quầy, buộc nhanh, buộc gọn, cái nút thắt đơn của người bán hàng. Bà chưa bao giờ buộc cái nút này.

Bà quấn vòng thứ nhất. Bà quấn vòng thứ hai, bắt chéo qua. Sợi lạt tuột. Bà làm lại.

– Mẹ giữ vòng đầu bằng ngón cái. – Mịn nói khẽ. – Đừng giữ bằng ngón trỏ.

Bà Huệ đổi tay. Vòng thứ nhất. Vòng thứ hai bắt chéo. Bà thắt lại ở giữa. Hai đầu lạt thừa chĩa ra hai bên, một đầu dài, một đầu ngắn.

– Mẹ kéo đầu ngắn ra cho bằng đầu dài. Rồi mẹ tách đôi đầu lạt ra.

Bà Huệ kéo. Bà dùng móng tay tách đầu lạt. Cái đuôi xòe ra. Lệch, một bên to, một bên nhỏ, như cái đuôi một con cá vừa bị ai giẫm phải.

Bà nhìn cái nút ấy rất lâu.

– Méo. – Bà nói.

– Méo nhưng đứng, mẹ ạ. – Mịn nói. – Lạt là để giữ cho nem đứng.

Bà Huệ đặt cái nem thử vào góc khay thứ ba mươi. Bà không nhìn ai. Bà đứng dậy, cởi tạp dề, đi ra sân. Mịn thấy bà đứng ở mép sân giáp chân đê, chỗ anh Chiến đã đứng một mình cái sáng cứu mẻ siêu thị, nhìn ra sông. Bà đứng như thế rất lâu.

Cô Sửu lấy viên phấn, viết lên mép khay thứ ba mươi một chữ: "14".

Chủ nhật, mười lăm tháng Mười Một. Nhà hàng Hạc Vàng.

Năm nay không có màn chiếu, không có phông đỏ, không có khách siêu thị ngồi bàn đầu. Ba mươi bàn, thay vì bốn mươi. Trên sân khấu chỉ có một cái bàn nhỏ phủ khăn trắng, trên bàn là tấm ảnh bà nội lồng khung, và bên cạnh, tấm ảnh hai người đàn bà ở chợ Tết năm tám mươi.

Cô lễ tân năm nay vẫn là cô gái năm ngoái. Mịn nhận ra cô ấy. Cô ấy cầm tấm thẻ "Mịn – 14" lên, nhìn cái áo chàm, rồi nhìn Mịn.

– Chị... chị là chị Mịn ạ? – Cô ấy hỏi, hơi đỏ mặt. – Năm ngoái em...

– Không sao em ạ. – Mịn nói. – Chị vào cửa nào cũng được.

Lần này cô đi cửa chính.

Khách tới dần. Ông Kiểm từ Hà Nội, áo măng tô xám, mũ phớt. Cậu Khoang, mế Ván, ông Mòn, bà Thìn, và mười mấy người nữa của bản, đi một chuyến xe khách. Cụ Hến, đội nón, Thạo đón từ Sầm Sơn. Cô Hoan từ Vinh. Chị Ngân. Toản. Các đại lý Hải Phòng, Nam Định, Thái Bình, những người đã đặt cọc trước hồi tháng Tư. Bốn chục công nhân, đủ, có cả hai cháu của bà Thìn. Anh Chiến dắt thằng Tũn, mặc sơ mi trắng, không vest. Chị Ngọc không về.

Mịn đi xuống bàn mười bốn.

Bàn vẫn kê sát cửa bếp. Mỗi lần cửa mở, vẫn một luồng hơi nóng phả ra cùng tiếng bát đĩa. Ngồi sẵn ở đấy có cô Sửu, bà Hòe, Quyết, con Ngọ, thằng Tài. Cô Sửu kéo ghế cho cô, lấy khăn giấy lau mặt ghế, như năm ngoái.

– Ngồi đây mà ăn cho no. – Cô Sửu nói.

– Bàn trên ăn bằng mắt. – Bà Hòe nói nốt, rồi cười khục khục.

Mịn ngồi xuống. Từ bàn mười bốn nhìn lên được tới bàn số một, phải nhìn qua đầu cả trăm người. Ông Thự ngồi ở giữa, xe lăn kê sát bàn, áo sơ mi trắng, cái gậy bốn chân dựng bên cạnh. Bà Huệ ngồi bên trái ông, áo dài nhung tím, cái áo năm ngoái. Năm nay bà không đeo chuỗi ngọc trai. Bên phải ông là cái ghế trống, trên ghế đặt một cái khăn vấn nâu.

Bà Huệ ngồi chưa được năm phút.

Mịn thấy mẹ chồng nhìn xuống bàn mười bốn. Rồi bà đứng dậy. Bà cầm lấy cái ghế của mình, cái ghế bọc nhung đỏ có nơ của nhà hàng. Bà nhấc nó lên.

Cả sảnh quay lại nhìn.

Bà Huệ bê cái ghế, đi xuống giữa sảnh tiệc. Bà đi qua bàn hai, bàn ba, qua những đại lý, những khách quen, những người hàng chợ. Bà đi chậm, thẳng lưng, như đi chợ. Bà dừng lại ở bàn mười bốn, đặt cái ghế xuống ngay cạnh ghế Mịn, sát cửa bếp.

Rồi bà ngồi xuống.

– Mẹ...

– Tôi ngồi đây. – Bà Huệ nói. – Bàn trên chật.

Thạo là người thứ hai đứng dậy. Anh không bê ghế. Anh đẩy xe lăn của bố. Ông Thự giơ tay trái, chỉ về phía bàn mười bốn, như sợ con trai đẩy nhầm đường.

Rồi Trinh. Rồi cô Hoan. Rồi anh Chiến, một tay bê ghế, một tay dắt thằng Tũn. Thằng Tũn chạy trước, chui vào giữa thím Mịn với bà Hòe. Rồi Thạo quay lại, đỡ cụ Hến xuống. Rồi cậu Khoang và mế Ván từ bàn khách bản đứng dậy, bê ghế sang.

Bàn mười bốn không đủ chỗ. Mấy anh phục vụ nhìn nhau, rồi khiêng thêm một cái bàn tròn nữa, ghép sát vào. Rồi thêm một cái nữa. Cửa bếp mở ra, hơi nóng phả ra, tiếng bát đĩa, có người xuýt xoa, có người cười.

Ở bàn số một, chỉ còn lại cái ghế có cái khăn vấn nâu. Anh Chiến quay lại, bê luôn cái ghế ấy xuống, đặt ở đầu bàn mười bốn. Anh đặt cái khăn vấn lên mặt ghế, vuốt cho phẳng.

Ông Kiểm ở bàn đại lý đứng dậy, chống gậy, nhìn quanh, rồi nói to bằng cái giọng phố cổ:

– Bàn này ngon hơn à? Thế thì tôi xuống.

Cả sảnh cười ồ.

Bảy giờ, cửa bếp mở, các khay nem được dọn ra. Ba mươi khay. Mỗi khay mười cái nem bóc sẵn lá, đỏ hồng, bì trắng lấm tấm hạt tiêu, mỗi cái cài một lá ổi tím. Và ở góc mỗi khay, một cái nem còn nguyên lá chuối, buộc lạt đỏ.

Khay thứ ba mươi được đặt xuống bàn mười bốn.

Ông Kiểm cúi xuống nhìn cái nem thử. Ông nhìn rất lâu, qua cặp kính lão.

– Cái nút này ai buộc mà méo thế? – Ông hỏi.

Bà Huệ không ngẩng lên.

– Tôi. – Bà nói.

Bàn mười bốn im một giây. Rồi bà Hòe là người cười trước, cười khục khục, lấy tay che miệng. Cô Sửu quay đi. Ông Kiểm gật gù, ngồi xuống, bảo méo thế này mới biết là tay người buộc.

Bà Huệ cầm cái nem thử lên. Bà cởi cái nút méo ra, chậm rãi. Bà bóc lớp lá chuối, lớp lá ổi, bẻ đôi cái nem. Bà đưa lên mũi trước, rồi mới bỏ vào miệng. Bà nhai rất lâu.

Cả bàn mười bốn chờ. Ông Thự chờ. Mịn chờ.

Bà Huệ nuốt. Bà đặt đũa xuống. Bà quay sang nhìn con dâu thứ, người đang ngồi ngay bên cạnh bà, gần đến mức vai chạm vai.

Bà gật đầu một cái. Chỉ một cái, rất khẽ.

Mịn gật lại.

Ông Thự cựa mình trên xe lăn. Ông giơ tay trái lên, ra hiệu cho Trinh. Trinh đưa cái micro không dây cho bố. Ông chống cái gậy bốn chân, Thạo đỡ một bên, Mịn đỡ bên kia, ông đứng dậy.

Cả sảnh lặng đi. Có người ở bàn xa đứng lên để nhìn cho rõ.

Mịn liếc lên cái đồng hồ treo cạnh sân khấu. Bảy giờ mười tám. Cô nhìn nó một giây, rồi thôi. Năm nay cô không cần nhớ giờ.

Ông Thự cầm micro bằng tay trái. Ông nói chậm, từng chữ, có chỗ dừng lại thở, có chữ phải nói hai lần. Nhưng ông nói hết.

– Năm ngoái. Tôi nói dở. Một câu. – Ông dừng, thở. – Cái nghề ni. Không phải. Của riêng nhà tôi. Có một người. Tên là. Hà Thị Ẻn.

Ông nhìn xuống cái ghế có cái khăn vấn nâu ở đầu bàn. Rồi ông nhìn sang mế Ván, nhìn cậu Khoang, nhìn ông Mòn, bà Thìn, những người đàn ông đàn bà của bản Mỏ Nạn ngồi lẫn giữa công nhân và đại lý.

– Bà ấy cho nhà tôi. Lá ổi tím. Với cái nút lạt đỏ. – Ông nói. – Cháu ngoại bà ấy. Là con dâu tôi.

Ông đưa micro lại cho Trinh. Ông không nói thêm câu nào. Thạo đỡ ông ngồi xuống.

Không ai vỗ tay ngay. Người ta ngồi im một lúc, như chờ xem còn gì nữa không. Rồi ở bàn đại lý, ông Kiểm vỗ trước. Rồi cả sảnh.

Mịn không nghe rõ tiếng vỗ tay. Cô cúi xuống nhìn khay nem trên bàn. Cái nem thử bà Huệ vừa bóc, nằm trên đĩa, cạnh sợi lạt đỏ đã cởi ra. Sợi lạt vẫn còn giữ nếp gấp của cái nút méo, hai vòng bắt chéo, cái đuôi xòe lệch một bên.

Thằng Tũn ngồi cạnh cô, cầm sợi lạt lên, giơ ra trước mặt Bông đang ngồi trong lòng bà Hòe.

– Bông ơi, nhìn này. Con cá.

Bông nhìn sợi lạt đỏ. Con bé giơ tay ra nắm lấy, nắm chặt, như năm ngoái ông nội nắm cổ tay mẹ nó.

— Hết —