Ba mươi ngày

Chương 32: Ba mươi ngày

Trinh dựng cái giá ba chân giữa sân xưởng, bật đèn vòng, rồi tắt đi. Trời sáng rồi, không cần đèn.

Bảy giờ sáng thứ Sáu, mười bảy tháng Tư. Hai tuần nay cô không phát trực tiếp lần nào. Lần cuối cùng cô mở máy là tối mùng một, chưa được năm phút thì ba nghìn bình luận đổ xuống như mưa đá, cô tắt máy, ngồi ôm đầu gối trên chiếu cạnh chị Mịn. Từ hôm ấy, trang bán hàng của cô vẫn còn đó, nhưng cô không dám mở.

Hôm qua mẹ bảo cô: mai con phát. Phát ở xưởng. Nói thật.

– Nói thật là nói gì hả mẹ?

– Nói cái người ta cần biết. – Mẹ nói. – Không khóc. Không cãi. Không xin.

Trinh bấm nút. Con số người xem nhảy lên từ không, mười, năm mươi, ba trăm. Bình luận bắt đầu chạy. "Còn dám bán à." "Nem đầu độc." "Trả tiền viện phí cho người ta đi." Có cả những chữ cô không muốn đọc.

Cô không đọc. Cô nhìn thẳng vào ống kính.

– Em là Trinh, nhà nem Bà Liễu. – Cô nói. – Lô nem làm hơn bốn mươi người ở Hà Nội phải vào viện không phải xưởng nhà em làm. Nhưng nó mang tên nhà em, mang nhãn xưởng nhà em. Người trong nhà em đã đặt cơ sở khác làm rồi dán nhãn nhà em lên. Nhà em sai. Nhà em xin lỗi.

Cô quay máy về phía tấm giấy dán trên cửa văn phòng: kết luận của đoàn kiểm tra, có đóng dấu. Cô giữ máy ở đấy đủ lâu cho người ta đọc.

Rồi cô đi vào buồng tre.

Cô không nói gì nhiều. Cô quay những nong nem phủ chăn bông. Quay cái nem thử buộc lạt đỏ ở góc nong. Quay chị Mịn đang cởi cái nút con cá, bóc lá, bẻ đôi, đưa lên mũi, rồi cắn một miếng, nhai rất lâu, nhắm mắt. Chị Mịn không biết đang bị quay, hoặc biết mà không để ý. Chị nói với cô Sửu: "Nong này được, cô ạ." Cô Sửu gạch phấn.

Trinh quay sang góc kia. Bà Hòe ngồi gói, tay nhanh như không có tay, miệng hát nhỏ.

Lúc cô quay lại màn hình, bình luận vẫn còn những câu cũ. Nhưng xen vào giữa có mấy câu khác. "Nem gói lá thế này mới là nem Thanh." "Cái lạt đỏ ấy, hồi bé bà tôi mua nem có cái ấy." "Bà cụ nhà chị mất rồi à, chia buồn." Có một người ở Nam Định viết: "Tôi mua nem nhà này hai mươi năm. Có cái lạt đỏ thì tôi mua tiếp."

Trinh tắt máy sau hai mươi phút. Cô không bán được cái nem nào. Cô cũng không định bán.

Ba ngày sau, ông Kiểm gọi.

Ông không gọi cho chị Mịn. Ông gọi máy bàn cửa hàng, giờ chiều, lúc mẹ với chị Mịn đều đang đứng quầy. Mẹ nhấc máy. Trinh đứng cạnh, nghe được cái giọng khàn khàn từ ống nghe.

– Chị Huệ đấy à. Tôi Kiểm đây. Chị làm giám đốc rồi à?

– Vâng, anh Kiểm.

– Tốt. – Ông Kiểm nói. – Tôi gọi đặt hàng. Tôi đặt hai trăm thùng, giao dần trong ba tháng. Tôi chuyển trước một nửa tiền ngay chiều nay.

Mẹ cầm ống nghe, đứng im.

– Anh Kiểm, giờ hàng nhà tôi...

– Tôi biết giờ hàng nhà chị thế nào. Tôi đọc báo. Tôi cũng đọc cái kết luận cái Trinh nó quay. – Ông Kiểm nói. – Tôi không mua cái tên, chị Huệ ạ. Cái tên giờ người ta chửi. Tôi mua cái lạt đỏ. Thùng nào có cái lạt đỏ thì tôi bán được. Tôi bảo khách của tôi thế. Ba mươi tư năm tôi chưa bảo sai khách câu nào.

Mẹ Trinh đặt ống nghe xuống. Bà đứng quay lưng ra phố một lúc lâu.

Chiều hôm ấy, ông Kiểm chuyển tiền thật. Tối hôm ấy, một đại lý ở Hải Phòng gọi. Sáng hôm sau, Nam Định. Rồi Thái Bình, Vinh, Ninh Bình. Không ai đặt nhiều. Năm chục thùng, ba chục thùng. Ai cũng đặt cọc trước. Ai cũng nói một câu na ná nhau: ông Kiểm gọi cho tôi. Có người nói thêm: ông Kiểm bảo cái cô con dâu nếm nem vẫn còn đấy.

Anh Chiến bán cái ô tô trắng vào ngày thứ năm của ba mươi ngày.

Anh không nói với ai. Trinh chỉ biết vì sáng hôm ấy cô thấy anh trai mình đi bộ ra xưởng. Mười hai phút đi xe máy thì đi bộ mất gần một tiếng. Anh đi trên đê, mặc áo phông, đi giày thể thao, như người đi tập thể dục.

Anh ra Hà Nội ba lần trong hai tuần, bằng xe khách. Lần nào về cũng mệt rũ. Lần thứ ba về, anh đặt lên bàn của chị Hường một tờ giấy: biên bản thanh lý hợp đồng đặt cọc căn hộ. Chủ đầu tư giữ lại hai trăm năm mươi triệu tiền phạt, trả lại sáu trăm năm mươi.

Đêm ấy chị Ngọc gọi cho Trinh. Chị không gọi cho anh Chiến. Chị khóc, chị chửi, chị bảo anh mày bán cái nhà của mẹ con chị, anh mày không còn là chồng chị nữa. Trinh nghe hết, không nói gì. Cuối cùng chị Ngọc hỏi thằng Tũn bảo nhớ thím Mịn, cái nem thím cho nó vẫn để trong ngăn đá, không chịu ăn, thế là thế nào. Trinh bảo em không biết chị ạ. Chị Ngọc cúp máy.

Ngày thứ mười, cậu Khoang xuống.

Cậu không mang lợn. Cậu đi một mình, xe khách, ngồi với mẹ trong văn phòng xưởng nửa tiếng. Lúc ra về, mẹ nói với Trinh và chị Mịn ở sân.

– Bà con cho xưởng nợ tiền lợn ba mươi ngày thay vì mười lăm. Trong ba tháng. – Mẹ nói. – Ông ấy bảo hết ba tháng thì về mười lăm ngày như cũ. Không cho hơn.

– Cậu con nói thế là cậu con cho nhiều đấy, mẹ ạ. – Chị Mịn nói.

– Tôi biết. – Mẹ nói. – Tôi bảo ông ấy, tôi ghi vào hợp đồng. Ông ấy bảo ghi thì ghi.

Ngày thứ mười hai, cô Sửu gọi cả xưởng ra sân. Cô nói ngắn. Công ty chưa đủ tiền trả nửa tháng thưởng còn nợ vào cuối tháng Tư như đã hứa. Mẹ Trinh đứng cạnh cô Sửu, xin lùi tới cuối tháng Sáu, có giấy cam kết, có dấu, có chữ ký giám đốc mới.

Không ai nói gì một lúc. Rồi bà Hòe giơ tay.

– Tôi chờ được. – Bà nói. – Ông nhà tôi còn thuốc tới tháng Sáu.

Con Ngọ giơ tay. Thằng Tài giơ tay. Rồi cả sân.

Đêm ngày thứ mười tám, Trinh ra xưởng lấy hai chục hộp quà để quên ở phòng trực. Mười một giờ đêm, cổng phụ còn mở. Bác Tư bảo vệ ngồi trong chòi nghe đài, thấy cô thì hất cằm về phía buồng tre.

– Thằng Chiến trong ấy. Với cái Mịn. Từ chín giờ.

Trinh đi tới cửa buồng tre. Cửa khép hờ, bên trong có ánh đèn vàng. Cô đứng ngoài, nhìn qua khe cửa.

Anh Chiến ngồi trên cái ghế con trước một cái nong trống, tay cầm miếng lá chuối. Chị Mịn ngồi đối diện. Giữa hai người là một chậu nhân nem nhỏ, một chồng lá ổi tím, một bó lạt.

Anh Chiến cuộn lá. Cái nem bung ra. Anh cuộn lại. Lá chuối rách. Anh lấy miếng lá khác. Lần này anh gói được, nhưng lúc buộc lạt thì sợi lạt tuột.

– Anh buộc chặt tay hơn. – Chị Mịn nói, không ngẩng lên. Chị đang gói một cái khác, chậm, cho anh nhìn. – Lạt là để giữ cho nem đứng. Không phải để trang trí.

Trinh nhớ câu ấy. Chị Mịn đã nói đúng câu ấy với cô, đêm mẻ ba nghìn cái hồi tháng Mười Hai.

Anh Chiến buộc lại. Chặt hơn. Lần này sợi lạt giữ.

– Được chưa cô?

– Được một cái. – Chị Mịn nói. – Một nong là một trăm cái.

Anh Chiến nhìn cái nong trống trước mặt. Rồi anh cầm miếng lá chuối tiếp theo.

Trinh không vào. Cô đứng thêm một lúc, rồi quay ra, quên cả hai chục hộp quà.

Buổi chiều, Trinh hay đứng ở cửa hàng nhìn mẹ dạy chị Mịn bán hàng. Đấy là thứ duy nhất trong ba mươi ngày ấy làm cô cười được.

Chị Mịn đứng sau quầy kính, áo chàm, tạp dề, cầm cái kẹp gắp nem. Một chị khách vào hỏi mua năm chục nem cho đám giỗ sáng mai.

– Nem này chiều nay mới đủ ba ngày, mai ăn là vừa chị ạ. – Chị Mịn nói. – Còn nem này hôm qua đủ ngày rồi, mai ăn thì hơi chua. Chị thích chua thì lấy nem này. Không thì lấy nem kia.

– Thế em bảo lấy cái nào?

– Em không biết nhà chị thích chua hay không chua ạ.

Chị khách đứng ngẩn ra. Mẹ Trinh ở phía sau quầy thở dài, bước ra.

– Chị lấy nem chiều nay, chị ạ. Mai đúng giỗ là vừa ngon. Nhà chị có cụ già thì cụ ăn được, không gắt. – Mẹ nói, tay đã gói. – Chị lấy thêm chục nem chua kia để chiều mai ăn với bia. Em biếu chị thêm mấy lá đinh lăng.

Chị khách cười, trả tiền, mua sáu chục.

Lúc chị ấy đi rồi, mẹ quay sang chị Mịn.

– Cô bảo người ta tự chọn thì người ta sợ chọn sai. – Mẹ nói. – Người ta vào hàng mình là để mình chọn hộ. Cô biết cái nem nào ngon nhất. Cô phải nói ra.

Chị Mịn gật đầu. Trinh thấy chị dâu nghĩ rất lâu, như nghĩ về một nong nem chưa tới.

Ngày thứ hai mươi chín, mười lăm tháng Năm, chị Hường ngồi ở văn phòng xưởng với mẹ, cộng lại.

Tiền bán xe. Tiền cọc căn hộ đòi lại được. Tiền đặt hàng trước của mười một đại lý. Tiền cửa hàng ba tuần. Tiền dòng nem gói lá của Trinh. Trừ lương tháng Tư. Trừ tiền lợn đợt đầu trả cho bà con.

Chị Hường cộng ba lần. Lần nào cũng ra một con số. Đủ.

Sáng hôm ấy, mẹ Trinh mặc cái áo dạ tốt nhất, đi bộ ra chi nhánh ngân hàng đầu phố Tân Hạc. Chị Hường đi cạnh, ôm cái cặp. Trinh đi sau, không có việc gì, chỉ đi theo. Anh cán bộ tín dụng nhận năm trăm sáu mươi triệu, nhận cái phương án trả nợ mẹ với chị Hường viết suốt ba đêm. Anh đọc rất kỹ, rồi bảo bên cháu ghi nhận, sẽ trình lên trên xem xét cơ cấu lại kỳ hạn.

Mẹ đứng dậy, cảm ơn. Lần này mẹ cầm cốc nước lọc anh rót, uống hết.

Lúc ba người đi ra khỏi ngân hàng, điện thoại của chị Hường rung. Chị nghe, mặt đổi màu. Chị đưa máy cho mẹ.

Mẹ nghe. Trinh đứng cạnh, thấy mẹ đứng im giữa vỉa hè phố Tân Hạc, giữa dòng xe máy, rất lâu.

– Ai đấy mẹ?

Mẹ đưa trả điện thoại cho chị Hường.

– Luật sư bên Bách Lộc. – Mẹ nói. – Họ nộp đơn kiện rồi. Đòi phạt vi phạm hợp đồng, bồi thường thiệt hại. Hai tỷ bảy.

— Hết chương 32 —