Mâm cơm ông Táo

Chương 16: Mâm cơm ông Táo

Ba con cá chép đỏ bơi vòng quanh cái chậu nhôm, vảy lấp lánh dưới ánh đèn bếp. Bông ngồi xổm cạnh chậu, thò ngón tay vào nước, con cá to nhất quẫy đuôi một cái làm nước bắn lên mặt nó. Con bé ré lên cười.

– Đừng nghịch, Bông. – Mịn nói. – Cá của ông Táo đấy. Lát nữa ông cưỡi cá bay về trời.

– Ông Táo ở đâu ạ?

– Ông ở trong bếp nhà mình. Ông trông cả nhà cả năm. Hôm nay ông lên trời kể chuyện nhà mình cho ông Trời nghe.

Bông nhìn quanh cái bếp như tìm ông Táo. Rồi nó lại thò tay vào chậu.

Hai mươi ba tháng Chạp. Từ ba giờ chiều Mịn đã ở trong bếp. Con gà luộc vàng ươm, đĩa xôi gấc, bát canh măng, đĩa giò, đĩa nem, đĩa hoa quả. Ba bộ mũ áo giấy cho ông Công ông Táo. Năm nào cũng là bà Huệ sắm lễ, nhưng ba năm nay người nấu là Mịn.

Năm giờ chiều, bà Huệ thắp hương, khấn. Bà khấn rất lâu, giọng đều đều, nghe lẫn trong tiếng xe ngoài phố. Mịn đứng sau lưng bà, bế Bông. Rồi bà Huệ hóa vàng, và Thạo bưng chậu cá ra bờ sông Mã thả.

Bảy giờ tối, cả nhà ăn cơm. Đủ mặt. Bà Liễu ngồi đầu bàn bên này, ông Thự ngồi xe lăn đầu bàn bên kia. Chiến, Ngọc, Thạo, Trinh, Mịn. Hai đứa trẻ được cho lên tầng ba xem phim hoạt hình, vì bà Huệ bảo người lớn có chuyện cần nói.

Mịn biết có chuyện từ lúc chiều. Bà Huệ cả buổi không nói với cô câu nào, kể cả lúc cô hỏi đặt con gà ở bên nào. Ngọc thì cứ nhìn cô rồi lại nhìn mẹ chồng.

Bữa cơm ăn được một nửa. Bà Huệ đặt đũa xuống. Bà lấy trong túi áo ra một xấp giấy gấp đôi, mở ra, đặt lên giữa mâm, ngay cạnh đĩa giò. Mười hai tờ giấy in. Trên mỗi tờ là hình chụp màn hình điện thoại, những dòng tin nhắn ngân hàng chạy dài.

– Cô giải thích đi. – Bà Huệ nói với Mịn.

Cả mâm cơm im bặt.

Mịn nhìn những tờ giấy. Cô nhận ra ngay. Cô nhìn sang Ngọc. Ngọc đang múc canh cho Chiến, không ngẩng lên.

– Từ tháng Sáu tới giờ, – bà Huệ nói, giọng không to, từng chữ một, – cô chuyển ra ngoài bốn trăm hai mươi triệu. Chuyển cho ông cậu cô, chuyển cho người này người kia trên bản. Lương cô một tháng chín triệu, cô lấy đâu ra bốn trăm hai mươi triệu?

Mịn không trả lời ngay.

– Còn cái này. – Bà Huệ đặt lên mâm một cái hộp gỗ sơn mài. Cái hộp đựng vàng cưới. Bà mở nắp. Lớp nhung đỏ bên trong trống trơn, chỉ còn cái nhẫn bạc mỏng. – Cái kiềng năm chỉ tôi đeo cho cô trước bàn thờ tổ tiên. Đôi bông, cái nhẫn. Cả vàng bên ngoại cô cho. Đâu rồi?

– Mẹ vào phòng con à? – Thạo hỏi.

– Nhà tôi, tôi vào phòng nào chẳng được. – Bà Huệ không quay sang con trai. – Cô trả lời tôi.

Mịn đặt bát cơm xuống. Cô nhìn mẹ chồng.

– Tiền đó con trả nợ tiền lợn của xưởng cho hợp tác xã Khe Lau, mẹ ạ. Từ tháng Sáu xưởng trả thiếu. Ba mươi bảy hộ không có tiền mua cám. Con trả thay những nhà cần gấp. Vàng cưới con bán để trả. Vàng là của con, con bán. Tiền là của con, con trả.

– Nợ? – Bà Huệ bật cười. – Xưởng nhà tôi nợ ai?

Chiến đặt đũa xuống.

– Xưởng không nợ ai quá hạn, mẹ ạ. – Anh nói, bình tĩnh. Anh rút điện thoại ra, mở một cái bảng, chìa cho mẹ xem. – Đây là bảng công nợ chị Hường gửi con tối qua. Hợp tác xã Khe Lau ký trả chậm, con đã thống nhất với ông Khoang từ tháng Bảy. Trong hạn hết.

Mịn quay sang anh chồng cả. Cô nhìn thẳng vào mặt anh. Chiến không tránh ánh mắt cô. Anh đã chuẩn bị cho cái nhìn ấy.

– Anh thống nhất với cậu con hồi nào? – Cô hỏi.

– Cô đừng hỏi tôi bằng cái giọng ấy.

– Ba mươi bảy hộ ấy, – Ngọc nói, giọng nhẹ nhàng như góp chuyện, – toàn họ hàng nhà em cả mà, đúng không em? Ông cậu, bà dì, anh em con chú con bác. Mình chuyển tiền cho họ hàng nhà mình thì cũng là chuyện bình thường. Chỉ có điều tiền ấy ở đâu ra thôi.

– Cô lấy tiền lương xưởng nhà tôi, vàng nhà tôi cho, đem về cho nhà ngoại, – bà Huệ nói, mỗi câu một to hơn, – rồi bây giờ cô ngồi đây bảo là cô trả nợ hộ nhà tôi. Cô coi nhà tôi là cái gì? Cô coi tôi là con ngốc à?

Ghế xô ra sau. Thạo đứng dậy.

Ba mươi năm, đây là lần đầu tiên Thạo đứng dậy ở mâm cơm khi mẹ đang nói. Cả mâm cơm quay lên nhìn anh. Anh đứng đó, hai tay buông thõng, mặt đỏ bừng.

– Con lên bản rồi, mẹ ạ. – Anh nói. Giọng anh run, nhưng không nhỏ. – Hôm hai mươi bảy tháng Mười Hai. Con ngồi trong nhà văn hóa bản Mỏ Nạn. Con nghe ba mươi bảy hộ nói. Xưởng nợ người ta một tỷ sáu trăm bốn mươi triệu, bảy tháng. Mịn trả thay bốn trăm hai mươi. Con nghe tận tai.

– Mày nghe tiếng Mường à? – Ngọc hỏi.

– Cậu Khoang nói tiếng Kinh cho con nghe.

– Cậu của vợ mày. – Bà Huệ nói. – Nói gì mà mày chẳng tin.

– Mẹ...

– Mày bị nó bỏ bùa rồi. – Bà Huệ đứng dậy. – Ba năm nay mày bị nó bỏ bùa. Người ta bảo dân trên ấy có bùa, tôi không tin. Bây giờ thì tôi tin.

– Mẹ đừng nói thế. – Thạo nói. Anh cúi xuống, nắm lấy bàn tay vợ đang để trên mép bàn. Bàn tay cô lạnh. Anh nắm chặt. – Con không chọn ai. Con chỉ nói cái con nghe thấy.

Trinh ngồi tít đầu bàn, mặt trắng bệch.

– Mẹ ơi. – Trinh nói. – Tiền hoa hồng dòng hàng mạng của con, chị Mịn với con...

– Mày im.

Bà Liễu đặt bàn tay trái lên mép bàn. Bà định đứng dậy. Bà gắng sức tới mức cái ghế dưới bà kêu cọt kẹt.

– Chị Huệ. – Bà nói. – Chị ngồi xuống. Tau nói chị nghe...

Bà chưa nói hết câu thì ho. Một tràng ho dài, khô, rũ rượi, gập cả người xuống. Bà ho tới mức không thở được, mặt đỏ tía. Trinh chạy lại vuốt lưng bà. Mịn rót nước. Bà Liễu xua tay, vẫn ho.

Ông Thự ngồi trên xe lăn ở đầu bàn bên kia. Bàn tay trái của ông nắm lại, gõ xuống tay vịn. Cốc. Cốc. Cốc. Rồi lại. Cốc. Cốc. Cốc.

Không ai quay lại nhìn ông.

Bà Huệ đi lên cầu thang. Tiếng dép của bà lẹt quẹt trên bậc gỗ, lên tầng ba, lên tầng bốn. Một lúc sau có tiếng tủ mở, tiếng ngăn kéo kéo ra, tiếng khóa kéo túi du lịch.

Chiến vẫn ngồi nguyên chỗ cũ. Anh cầm đũa gắp một miếng giò, đưa lên gần miệng, rồi đặt xuống bát, không ăn. Ngọc đặt tay lên đùi chồng. Anh gạt tay vợ ra, rất khẽ, như gạt một con muỗi, mắt vẫn nhìn vào cái hộp gỗ sơn mài trống trơn giữa mâm.

Rồi bà Huệ đi xuống. Bà xách theo cái túi du lịch màu xanh của Mịn, cái túi cô mang từ bản xuống ngày cưới. Bà đặt nó ở chân cầu thang.

– Cô về đâu thì về. – Bà nói. – Cháu tôi để lại.

Từ tầng ba, Bông chạy xuống, chắc vì nghe tiếng người lớn. Con bé đứng ở chiếu nghỉ cầu thang, nhìn bà nội, nhìn mẹ, nhìn cái túi xanh.

Mịn đứng dậy. Cô đi tới chân cầu thang. Cô bế Bông lên. Con bé ôm cổ mẹ, quay sang nhìn bà nội, mếu.

– Bà ơi...

– Con đưa cháu đi, mẹ ạ. – Mịn nói với bà Huệ. Giọng cô không run. – Con không bỏ con lại.

Bà Huệ nhìn đứa cháu nội. Bà mở miệng ra, rồi khép lại. Bà không giằng. Bà không nói gì nữa.

Mịn cúi xuống, xách cái túi xanh bằng tay kia. Thạo đi lại, cầm lấy cái túi từ tay vợ.

– Mày đi đâu? – Bà Huệ hỏi con trai.

– Con đi với vợ con. – Thạo nói.

Mười giờ đêm, gió đê lạnh buốt. Thạo chở vợ con bằng xe máy, Bông ngồi giữa, quấn trong cái chăn mỏng. Không có chỗ nào để đi, ngoài cái xưởng. Bác Tư bảo vệ mở cổng, nhìn ba người, nhìn cái túi xanh, không hỏi câu nào. Bác đi vào chòi, lục ra hai cái chăn bông, ôm sang cái phòng nhỏ cạnh văn phòng, cái phòng có cái giường cá nhân Mịn vẫn nằm những đêm trực mẻ.

Bông ngủ ngay. Mịn ngồi ở mép giường, nhìn con. Thạo ngồi dưới đất, lưng dựa vào tường.

– Anh xin lỗi. – Anh nói.

– Anh xin lỗi cái gì?

– Lẽ ra anh phải nói từ hôm họp nhà. Hôm cái camera.

Mịn im một lúc.

– Hôm nay anh nói rồi. – Cô nói.

Ngoài sân có tiếng xe ô tô. Đèn pha quét qua ô cửa sổ. Thạo đứng dậy nhìn ra. Chiếc xe bốn chỗ của Quyết đang đỗ giữa sân. Quyết bước xuống, chạy vòng sang mở cửa sau.

Từ trong xe, một bàn chân đi tất len thò ra, dò dẫm tìm mặt đất. Rồi cái gậy. Rồi bà Liễu.

Mịn chạy ra. Bà nội mặc áo bông, quàng ba lớp khăn, nhưng người bà run cầm cập, không phải chỉ cái tay phải. Quyết đỡ bà một bên, mặt mày xanh lét.

– Bà bắt em chở. – Quyết nói. – Bà bảo em không chở thì bà đi bộ. Em sợ bà đi bộ thật.

Mịn định đỡ bà vào cái phòng có giường. Bà không chịu. Bà chỉ cái gậy về phía buồng tre. Mịn đành đỡ bà sang đó. Bà ngồi xuống cái ghế con, ngay cạnh dãy nong nem đang ủ. Bà nhìn quanh những nong nem phủ chăn bông, những cái nem thử buộc lạt đỏ nằm ở góc mỗi nong. Bà thở dốc.

– Bà ơi, sao bà ra đây...

– Mi im. – Bà nói. Bà nắm lấy cổ tay Mịn bằng bàn tay trái, nắm chặt, giống hệt cái nắm của ông Thự trên xe cấp cứu. – Mai tau nói cho cả nhà nghe một chuyện. Chuyện năm bảy chín. Tau giấu lâu quá rồi.

– Chuyện gì hả bà?

Bà Liễu không trả lời. Bà nhìn Mịn rất lâu, như nhìn một người khác, một người đứng sau lưng Mịn. Môi bà mấp máy.

Mịn sờ trán bà. Trán bà nóng như hòn than.

Rồi bà Liễu gục xuống, đổ vào vai cô, bàn tay trái vẫn không buông cổ tay cô.

— Hết chương 16 —