Sổ đỏ

Chương 12: Sổ đỏ

Ba mươi năm làm em, Thạo chưa bao giờ gõ cửa phòng làm việc của anh trai.

Bảy giờ sáng thứ Hai, anh đứng trước cánh cửa gỗ của văn phòng xưởng, nghe trong đó tiếng bàn phím lách cách. Anh gõ ba tiếng. Rồi anh nghĩ tới ba tiếng gõ của bố trên tay vịn xe lăn, và đẩy cửa vào luôn, không chờ.

Chiến ngồi sau bàn, áo sơ mi trắng, kính gọng mảnh, cốc cà phê bốc khói bên cạnh. Anh ngẩng lên, hơi nhướng mày.

– Chú đấy à. Không đi ca à?

– Em xin nghỉ buổi sáng. – Thạo đứng giữa phòng, không ngồi. – Anh Chiến, xưởng nợ hợp tác xã Khe Lau một tỷ sáu trăm bốn mươi triệu tiền lợn.

Chiến đặt cốc cà phê xuống. Anh không ngạc nhiên. Anh chỉ hơi nghiêng đầu, như người đang cân nhắc nên trả lời theo cách nào.

– Ai bảo chú?

– Em lên tận nơi. Hôm thứ Bảy. Em ngồi trong cuộc họp ba mươi bảy hộ.

– À. – Chiến nói. – Cô Mịn đưa chú lên.

– Em tự đi.

Chiến tháo kính, lấy vạt áo lau tròng, rồi đeo lại. Thạo biết cái động tác ấy. Từ bé anh trai anh làm thế mỗi khi sắp giảng giải cho em một chuyện gì.

– Chú ngồi đi. Anh nói cho chú hiểu. – Chiến chỉ cái ghế. Thạo vẫn đứng. – Làm ăn thì công nợ là chuyện bình thường. Mình nợ người ta, người ta nợ mình. Bách Lộc nợ mình tiền đợt hai, tháng sau mới thanh toán. Đại lý nợ mình ba tháng. Mình gối đầu với nhà cung cấp, cũng là chuyện bình thường. Tiền Bách Lộc về là anh trả.

– Hợp đồng với hợp tác xã ghi mười lăm ngày.

– Hợp đồng ghi thế. – Chiến gật. – Nhưng làm ăn có ai trả đúng mười lăm ngày đâu chú. Chú làm nhà máy, chú chỉ biết lương tháng về đúng ngày. Làm chủ khác.

– Bảy tháng, anh ạ. Không phải gối đầu. – Thạo nói. Giọng anh run lên một chút, anh ghét cái run ấy. – Người ta không có tiền mua cám. Có nhà con gái học đại học không đóng được học phí. Có nhà chồng nằm viện.

– Thì tháng sau anh trả.

– Vợ em đã trả thay bốn trăm hai mươi triệu.

Lần này thì Chiến dừng lại. Chỉ một giây. Thạo thấy đôi mắt sau cặp kính của anh trai thay đổi, như người vừa bước hụt một bậc thang.

– Cô ấy tự trả là việc của cô ấy. – Chiến nói, chậm hơn. – Anh không nhờ. Anh không biết. Cô ấy làm thế là cô ấy muốn giữ cái mối ấy cho nhà ngoại.

– Anh đừng nói thế.

– Thế chú muốn anh nói thế nào? – Chiến đứng dậy. Anh cao hơn Thạo nửa cái đầu. – Chú nghe này. Chú là kỹ sư bảo trì ở nhà máy của người ta. Chú có năm phần trăm vốn trong công ty này, từ ngày có tên tới giờ chưa đi họp thành viên một lần nào, chưa đọc một cái báo cáo tài chính nào. Bố nằm đấy, anh đang phải gánh cả cái công ty, gánh hợp đồng siêu thị, gánh bốn chục con người ăn lương. Chú lên bản ngồi một buổi, nghe mấy ông bà nói tiếng Mường, rồi xuống đây dạy anh làm ăn?

Thạo không nói được gì.

– Chú đừng nghe vợ. – Chiến nói, giọng dịu lại, như dỗ. – Cô Mịn giỏi nghề, anh công nhận. Nhưng tiền nong, sổ sách, đối tác, cô ấy không hiểu. Chú cũng không hiểu. Để anh.

Thạo đứng thêm một lúc. Rồi anh quay ra. Tới cửa, anh dừng lại.

– Tháng sau là tháng mấy, anh?

Chiến không trả lời. Anh đã ngồi xuống, nhìn vào màn hình máy tính.

Thạo đi ra sân. Gió đông bắc lùa qua dãy xưởng. Ở gian bếp rang, khói thính bay ra, thơm lừng. Anh thấy vợ mình qua ô cửa sổ, đứng cạnh cái chảo gang, nói gì đó với thằng Tài. Anh muốn đi vào đó, kể cho cô nghe. Rồi anh thấy mình không có gì để kể, ngoài việc anh đã thua.

Anh lên xe, đi làm ca chiều.

Từ hôm cứu mẻ siêu thị, Mịn lại ra xưởng mỗi ngày. Bốn giờ sáng cô dậy, cho bố chồng uống nước, trở người cho ông, rồi đi. Mười giờ về cho ông ăn, rồi lại đi. Bà Huệ trông ông buổi chiều, Trinh trông buổi sáng. Không ai bàn với ai, nhưng nhà cứ thế mà chạy.

Theo lời Chiến, cô viết công thức cho Toản. Cô viết vào một cái máy tính bảng Toản đưa, bằng hai ngón tay, chậm chạp. Thịt nạc mông bao nhiêu phần, bì bao nhiêu phần. Thính bao nhiêu trên một chục cân. Tỏi, ớt, tiêu, đường, nước mắm. Lá ổi tím lót bao nhiêu lá một cái. Ủ mùa rét bao nhiêu ngày, mùa nóng bao nhiêu ngày.

Toản đọc, gật gù, rồi hỏi.

– Chị ghi "mùa rét ba đến bốn ngày". Ba hay bốn hả chị?

– Tùy, anh ạ.

– Tùy cái gì?

– Tùy trời. Tùy thịt. Tùy nong để ở dãy trong hay dãy ngoài. – Mịn nghĩ một lúc. – Tùy cái nem thử.

Toản nhìn cô, rồi nhìn xuống cái máy tính bảng. Anh không cãi nữa. Anh mở một bảng tính mới, ghi lên đầu cột: "Nhiệt độ buồng tre theo giờ." Mấy hôm sau, Mịn thấy anh treo năm cái nhiệt kế nhỏ ở năm chỗ khác nhau trong buồng tre, đêm nào cũng ra ghi số.

Chiến thì không nói với cô câu nào ngoài việc. Có gì cần, anh nhắn qua Toản, hoặc qua cô Sửu. Một buổi sáng anh đi ngang gian bếp rang, dừng lại ở cửa, đứng nhìn cô đảo chảo rất lâu, như định hỏi một câu. Rồi anh đi. Cô Sửu đứng cạnh, nói nhỏ: "Nó đang tính đấy, mày ạ. Thằng ấy từ bé đã thế. Không nói là đang tính."

Trinh thì khác hẳn. Ba nghìn cái nem của chị Vy giao ra Hà Nội ngày mười bốn. Ngày mười lăm chị Vy gọi điện, lần này không có cái lạnh nào bên dưới giọng ngọt. Chị bảo cả công ty khen, giám đốc khen, khách khen, năm sau đặt gấp đôi. Chị còn giới thiệu cho hai công ty bạn. Tới cuối tháng Mười Hai, Trinh nhận được đơn đặt Tết tám nghìn cái, khách nào cũng dặn đúng một câu: "loại gói lá buộc lạt như đợt trước nhé em".

Tối hôm chốt xong đơn thứ ba, Trinh lên tầng hai, ngồi xuống cái chiếu cạnh chị dâu, chỗ cô đã ngồi thụp xuống cái đêm hỏi "chị biết làm nem không".

– Chị Mịn. Hôm họp nhà, em nói dối. – Trinh nói. Cô nhìn xuống cái chiếu. – Em bảo chị đòi làm. Em sợ mẹ. Em sợ mẹ biết khách chê nem em bán. Em xin lỗi chị.

– Chị biết. – Mịn nói.

– Chị biết mà chị không nói gì à?

– Nói gì hả em?

Trinh ngẩng lên, nhìn chị dâu. Cô thấy chị dâu không giận. Cái đó làm cô khó chịu hơn là bị giận.

Hai chị em bàn với nhau đến nửa đêm. Hôm sau Trinh đi gặp anh trai, đề nghị tách riêng một dòng hàng bán mạng: nem gói lá, buộc lạt, ủ buồng tre, có nem thử, làm theo tay chị Mịn. Chiến nghe, tính một lúc trên máy tính, rồi đồng ý. Anh đang cần tiền mặt hơn bao giờ hết. Anh chỉ đặt một điều kiện: tiền về tài khoản công ty, Trinh được hưởng hai mươi phần trăm lãi gộp làm hoa hồng.

Đêm ấy Trinh nhắn cho Mịn một tin: "Hoa hồng của em, em chia đôi với chị. Phần chị, chị muốn làm gì thì làm. Em không hỏi."

Mịn đọc tin nhắn. Cô biết phần ấy sẽ đi đâu.

Ngày đầu năm mới dương lịch, cả nhà ăn cơm trưa. Không phải Tết, nhưng Ngọc bảo phải có mâm cơm cho có không khí, chị đặt nhà hàng một con gà, một đĩa tôm, một nồi lẩu. Ông Thự ngồi xe lăn ở đầu bàn, mặc áo len mới. Bà Liễu ngồi cạnh con trai.

Giữa bữa, Ngọc lấy điện thoại ra, chìa cho bà Huệ xem.

– Mẹ xem này. Căn con kể với mẹ hôm nọ đấy. Ba phòng ngủ, ban công nhìn ra hồ, tầng mười bảy. Trường của thằng Tũn đi bộ năm phút. – Ngọc lướt ảnh. – Con đặt cọc rồi mẹ ạ. Tháng Ba nhận nhà.

– Đặt cọc rồi à? – Bà Huệ đeo kính lên, nhìn. – Bao nhiêu tiền cái căn này?

Ngọc nói một con số. Bà Huệ kéo kính xuống, nhìn con dâu cả.

– Tiền đâu ra?

– Bố mẹ con cho một ít. – Ngọc cười, cất điện thoại. – Anh Chiến vay một ít. Mẹ đừng lo, bọn con tính hết rồi.

Thạo đặt đũa xuống. Anh nhìn sang anh trai. Chiến đang gắp tôm cho thằng Tũn, không nhìn ai.

– Anh vay ở đâu? – Thạo hỏi.

– Chú ăn đi. – Chiến nói, không ngẩng lên. – Ngày đầu năm, nói chuyện tiền làm gì.

Ông Thự cựa mình trên xe lăn. Bàn tay trái của ông nắm lại. Mịn ngồi cạnh ông, thấy tay ông nhấc lên khỏi tay vịn, như sắp gõ. Rồi ông hạ xuống, không gõ. Ông chỉ nhìn Chiến, rất lâu, cho tới khi bữa cơm tan.

Thứ Hai, ngày năm tháng Một. Chị Ngân kỹ thuật viên phục hồi chức năng tới nhà như mọi thứ Hai, Tư, Sáu. Chị hai mươi tám tuổi, đi xe máy, đeo cái ba lô to đựng đủ thứ dây chun, quả bóng, thẻ tranh.

Hôm ấy Mịn ở nhà, vì xưởng chỉ làm nửa ngày cho tổ bảo dưỡng máy. Cô ngồi cạnh xem chị Ngân tập cho bố chồng. Bảy tuần rồi. Ông Thự đã ngồi dậy được một mình, đứng được với khung tập đi, cầm được thìa bằng tay trái. Tay phải đã nắm được quả bóng cao su, dù nắm rất yếu. Nhưng nói thì vẫn chỉ được dăm âm rời rạc, có hôm được một chữ.

– Bác nhìn em này. – Chị Ngân giơ tấm thẻ có hình cái nhà. – Bác nói theo em. Nhà.

– Nh... nh...

– Nhà.

– Nh... à.

– Giỏi quá. – Chị Ngân giơ tấm thẻ khác, hình cái sổ. – Cái này là gì bác?

Ông Thự nhìn tấm thẻ. Ông nhìn rất lâu. Rồi ông quay sang Mịn. Mắt ông mở to, nửa mặt trái run lên như mỗi lần ông muốn gõ ba tiếng.

– S... – Ông nói.

Chị Ngân chờ. Mịn chờ.

– Sổ. – Ông nói. Rõ ràng. Một chữ tròn trịa, lần đầu tiên sau bảy tuần.

– Đúng rồi bác! Sổ! – Chị Ngân reo lên. – Bác giỏi quá!

Nhưng ông Thự không nhìn chị Ngân. Ông vẫn nhìn Mịn. Ông nhấc bàn tay trái lên, chỉ về phía cửa phòng ngủ của ông bà, cái phòng trong cùng mà từ hôm ông về chưa ai mở ra mấy lần.

– Sổ... – Ông nói lần nữa, gắng sức tới mức cổ ông nổi gân. – Đỏ.

— Hết chương 12 —