Rằm tháng Mười

Chương 33: Rằm tháng Mười

Bảy giờ kém mười, người ta đẩy má đi.

Cái băng ca có bốn bánh xe kêu lọc cọc trên nền gạch hành lang. Má nằm trên đó, mặc cái áo bệnh viện màu xanh nhạt rộng thùng thình, tóc vấn gọn, cái khăn rằn cuộn lại nhét dưới gối. Ba đi bên cạnh, một tay vịn thành băng ca. Dềnh đi phía sau.

Tới cánh cửa có hai lớp kính mờ, người y tá nói người nhà dừng ở đây.

Má quay đầu qua nhìn ba.

– Ông nhớ nghen.

– Nhớ.

– Tui không ký.

– Ừ. Bà không ký.

Má nhìn qua Dềnh. Má không nói gì với cậu. Má chỉ đưa tay ra, véo tai cậu một cái, nhẹ, như hồi cậu còn nhỏ, rồi buông. Cánh cửa kính mờ mở ra, nuốt cái băng ca, rồi khép lại.

Trên đầu cánh cửa, cái bóng đèn đỏ bật sáng.

Ba đứng nhìn cái bóng đèn đó rất lâu. Rồi ba ngồi xuống cái băng ghế inox dài dựa tường, hai tay đặt trên đầu gối. Dềnh ngồi xuống bên cạnh. Trên băng ghế còn mấy người khác, cũng ngồi như vậy, nhìn cùng một chỗ.

Chín giờ, ông Mười tới.

Dềnh thấy ông từ đầu hành lang, trước khi ba thấy. Ông đi chậm, như người mới ốm dậy. Ông mặc cái áo sơ mi trắng, cái áo ông mặc hôm ngồi mũi ghe ra Gành Đỏ xin chỗ neo, đã nhàu sau một đêm xe. Cánh tay trái không còn băng, chỉ còn một vết sẹo đỏ hồng chạy dài từ khuỷu xuống. Trên cổ vẫn là vệt da trắng. Ông già đi. Không phải già hơn một tháng. Già hơn cả mười năm.

Thằng Tín đi bên cạnh ông, cách nửa bước.

Ông dừng lại trước băng ghế inox. Ông nhìn cái bóng đèn đỏ trên cửa phòng mổ, rồi nhìn ba.

– Chị Lài vô rồi hả?

– Vô rồi.

Ông gật đầu. Ông đứng đó, hai tay buông thõng, như không biết làm gì với hai bàn tay.

– Xuống dưới sân nói chuyện, – ông nói. – Đây là chỗ người ta chờ.

Dưới sân bệnh viện có một cái bồn cây trồng cây me tây già, cái cây má nhìn thấy qua cửa sổ khoa. Quanh bồn cây có mấy cái ghế đá. Ba ngồi xuống một cái. Ông Mười ngồi cái đối diện. Dềnh đứng sau lưng ba. Thằng Tín đứng sau lưng cha nó.

Ông Mười móc trong túi áo ra cái bọc ni lông. Vẫn cái bọc ba bốn lớp, cột thun, ông cầm trên ghe đêm bão. Ông mở ra, chậm, từng lớp. Ông đặt lên mặt ghế đá giữa hai người hai thứ: tờ giấy gấp đôi có chữ tròn tròn của dì Sáu, và cái sổ đỏ.

Cái sổ đỏ bìa màu hồng đỏ, mép đã sờn. Dềnh thấy, ở dòng chữ in đầu tiên, tên ba và tên má.

– Tui không làm khó ông, – ông Mười nói. Giọng ông không còn sang sảng, cũng không còn ngọt. Nó đều, khô, như người đọc giá. – Ông với chị Lài ký giấy bán miếng đất cho tui. Tui trừ hai lăm triệu. Tui đưa thêm ông bốn chục, tiền mặt, bữa nay. Ông lo tiền mổ cho chị. Tui biết ông còn thiếu.

Ba nhìn cái sổ đỏ trên ghế đá. Ba không cầm.

– Bốn chục, – ba nói. – Bữa trước bà Nguyệt nói một trăm tám.

– Bữa trước tui còn bè. Còn vựa. – Ông Mười cười, một tiếng ngắn. – Bây giờ tui còn cái nợ.

Ông kể. Ông kể mà không nhìn ai, mắt dán vô cái sổ đỏ. Ông thương lái ngoài Bắc. Hai trăm triệu tiền ông ứng trước từ đầu năm để mua tôm cho họ, tôm bè ông chết từ tháng Sáu, tôm cả đầm chết tháng Chín, bão lấy nốt phần còn lại. Ông bán sợi dây chuyền, cái nhẫn, gom được năm chục, đem mua cái giấy nợ của dì Sáu. Ông thương lái nói với ông: miếng đất sát bến nhà ông Sấm, nước sâu sát bờ, làm cầu tàu cho ghe lớn vô được. Ông giao được miếng đất đó, họ xóa nợ cho ông một nửa.

– Ông biết vì sao tui mua cái giấy rồi đó, – ông nói. – Không phải để giữ cho ông. Tui nói láo với ông bữa đó.

Ba không nói gì.

– Ông ký đi Sấm. Ông ký, chị Lài ký. Ông có tiền. Tui có đường sống.

Ba ngẩng lên.

– Con Lài nó không ký, – ba nói. – Nó dặn tui sáng nay trước khi vô. Nó nói tui nói ông vậy.

Ông Mười nhìn ba. Rồi ông nhìn qua Dềnh, và Dềnh thấy ông đang chờ cậu. Như cái sáng Chủ Nhật ở Gành Đỏ, ông ngồi dưới mũi ghe, chờ thằng nhỏ nói.

Cậu nói.

Cậu không nói lớn. Cậu nói như người ta tính tiền ở bàn nhà dì Sáu, từng dòng.

– Chú Mười, chú giữ cái sổ đỏ, không phải là chú có miếng đất. Cái sổ là tờ giấy nói đất đó của ai. Đất đó của ba má con. Muốn sang tên phải làm hợp đồng có công chứng, chứng thực, đi đăng ký. Sổ đứng tên hai người, hai người phải cùng ký. Má con không ký. Giấy tay ký với nhau ở nhà thì không đủ. – Cậu ngừng một chút. – Cái này con lên ủy ban xã hỏi chị cán bộ tư pháp. Chú về hỏi lại chỉ cũng được.

Ông Mười không nói gì.

– Nhà con nợ chú hai lăm triệu, – cậu nói tiếp. – Mười lăm triệu chú Út trả cho dì Sáu bằng chính tiền chú đưa chú Út, có biên nhận dì Sáu ký, có ông Chín làm chứng. Lãi ba phân, ba con trả mười bốn tháng nay bằng công chở cá mồi cho mối của dì Sáu, mỗi sáng ba bốn chuyến, cả đầm thấy. Lãi cao quá mức luật cho thì phần vượt không được bảo vệ. Gốc thì nhà con trả. Hai lăm triệu. Sau Tết, tôm Gành Đỏ bán xong là trả.

Cậu nhìn ông Mười.

– Còn mấy chuyện này, con nói để chú biết là có. Con không đem nó đi đổi lấy cái sổ đỏ. Có cái sổ hay không thì nó vẫn có.

Lô sáu trăm con tôm bò. Tờ kết quả của phòng thí nghiệm ở Nha Trang, có chữ viết tay của ông thầy: nhiễm bệnh bốn tới sáu tuần trước khi chết, đã mang bệnh từ trước khi chuyển. Ba con tôm lớn bụng sữa vớt lên từ cái bao người của chú đổ ở cửa đầm đêm hai mươi lăm tháng Bảy. Anh Cẩn đã gửi đi xét nghiệm luôn, ra cùng một bệnh, tôm nuôi lâu năm, cỡ chỉ bè chú mới có. Thằng Lợi mua thuốc tím với vôi ở kho nhà dì Sáu hồi tháng Sáu, gấp ba mọi năm.

– Và tờ giấy thằng Tèo viết, – Dềnh nói, – ông Chín đang giữ. Nó viết anh Ngổ đưa nó năm trăm nghìn, biểu nó rạch lưới lồng bốn của ba con ở Gành Đỏ đêm rằm tháng Tư. Anh Ngổ nói cậu ảnh muốn vậy.

Ông Mười ngồi im. Mặt ông không đổi.

– Chú có nhớ, – cậu nói, – buổi chiều hôm sau, ở quán bà Bảy, chú nói với ba con: rách một đường dài vậy là đá lớn lắm. Bữa đó ba con chưa nói với ai là lưới rách kiểu gì. Ba con chỉ nói với bà Bảy là lưới rách, mất tôm.

Lần này, mặt ông Mười đổi.

Không nhiều. Một cái gì đó ở khóe miệng ông giật nhẹ, như sợi dây câu có cá rỉa. Rồi nó đứng yên. Ông nhìn xuống cái sổ đỏ trên ghế đá, rất lâu.

– Ba.

Thằng Tín bước lên. Nó đứng giữa ghế đá của cha nó và ghế đá của ba Dềnh, cao lêu nghêu, cái áo đá banh xanh sờn cổ.

– Đêm đó chú Sấm nhảy xuống vớt con, – nó nói. – Ba biết chú Sấm sẽ ra. Ba nói với con trên bè. Ba nói thằng Sấm nó sẽ ra.

Ông Mười nhắm mắt lại.

Ông ngồi như vậy rất lâu. Có một con sáo trên cây me tây kêu lên mấy tiếng. Ngoài cổng bệnh viện, xe cộ bóp còi.

Rồi ông mở mắt ra, và ông nói. Không phải nói với ba. Không phải với Dềnh. Ông nói với cái sổ đỏ.

– Hồi tui mười tuổi, tui với má tui ở cái chòi lá dưới chân hòn Một. Ông Sấm nhớ hông? Ba tui chết biển. Má tui đi mò ốc, mò tới tối, bán không đủ gạo. Mùa mưa nước đầm lên ngập tới giường. Tui ôm thằng em tui ngồi trên nóc cái tủ. Thằng em tui chết năm tui mười hai tuổi, sốt, không có tiền đi nhà thương. – Ông nói đều, không nghẹn. – Tui thề với nó, tui không bao giờ nghèo lại. Ba chục năm. Ba chục năm tui làm. Tui có bè lớn nhất đầm, có vựa, có xe. Tới năm nay tôm chết, tui thấy cái chòi lá dưới chân hòn Một mỗi đêm.

Ông ngẩng lên nhìn ba.

– Đêm đó tui gọi ông. Tui biết ông sẽ ra. Cả cái đầm này, tui gọi ai cũng có người không ra. Gọi ông thì ông ra. Ba chục năm tui biết vậy. – Ông ngừng lại. – Tui không nghĩ ông chết. Tui không nghĩ gì hết. Tui chỉ nghĩ thằng Tín.

Ba nhìn ông. Ba không nói gì.

Ông Mười cầm cái sổ đỏ lên khỏi mặt ghế đá. Ông cầm nó bằng hai tay, nhìn nó một lần nữa, cái tên ba, cái tên má. Rồi ông đưa nó qua cho ba.

– Cái này của chị Lài, – ông nói.

Ba nhận. Ba cầm nó trong hai bàn tay, như hồi tháng Mười ba cầm tờ giấy xác nhận của xã về, như cầm một con tôm sống.

Ông Mười gấp tờ giấy nợ có chữ dì Sáu lại, bỏ vô bọc ni lông, cất vô túi áo.

– Hai lăm triệu, – ông nói. – Không lãi. Sau Tết. – Ông ngừng một chút, rồi nói, nhỏ hơn: – Chuyện tôm, ông đừng nói ai. Tui còn cái vựa. Tui còn thằng Tín. Tui xin ông.

Ba im một lúc lâu.

– Chuyện tôm tui phải báo khuyến ngư, – ba nói. – Cả bãi Rạng chết. Năm sau người ta thả lại. Người ta phải biết bệnh từ đâu ra, mà giữ. Tui không nói thì năm sau chết nữa. – Ba nhìn ông. – Tui không kiện ông. Tui không đi kể với ai chuyện đêm mười sáu. Chuyện cái sòng, ông dẹp.

– Dẹp rồi, – ông Mười nói. – Thằng Ngổ đi Bình Dương rồi. Tui đuổi nó đi từ bữa thằng Tín la.

Ông đứng dậy. Ông đứng trước mặt ba, cái thân hình to bè đã xẹp xuống, cái áo sơ mi trắng nhàu.

– Mạng tui là của ông, – ông nói. – Hai lần rồi.

Ba ngẩng lên nhìn ông.

– Không phải của tui, – ba nói. – Của thằng Tín.

Ông Mười đứng im. Rồi ông gật đầu, rất chậm, quay lưng, đi ra cổng bệnh viện. Thằng Tín đi theo. Tới cổng, nó ngoái lại nhìn Dềnh, giơ tay lên, không vẫy, như thằng Lợi trên cái bè nghiêng sáng mười bảy.

Ba ngồi trên ghế đá, cái sổ đỏ trong tay. Rồi ba đứng dậy, đi lên lầu, đi dọc hành lang, ngồi xuống lại cái băng ghế inox trước cửa phòng mổ, đặt cái sổ đỏ lên đùi, hai bàn tay úp lên trên.

Cái bóng đèn đỏ trên cửa vẫn còn sáng.

— Hết chương 33 —