Người bạn nối khố

Chương 19: Người bạn nối khố

Dềnh hít đầy ngực rồi buông tay khỏi thanh gỗ, để mình chìm xuống.

Luồng đèn quét qua đúng chỗ cậu vừa ló đầu. Từ dưới nước nhìn lên, nó là một tấm kính trắng rung rinh, đầy những hạt bụi lơ lửng, những sợi rêu đứt trôi qua như tóc. Cậu kéo người xuống sâu hơn, bám vào khung gỗ của một cái lồng. Lưới lồng cọ vào má cậu, nhớt, có mùi tanh nồng xuyên cả qua nước. Bên kia lớp lưới, có cái gì đó chạm vào ngón tay cậu, cứng, lạnh, không cựa. Một con tôm chết. Rồi một con nữa.

Trên mặt nước, có tiếng la. Giọng anh Cẩn, to, hơi lạc, cố làm ra vẻ tỉnh bơ:

– Chú Mười hả? Con Cẩn nè! Con đi soi ghẹ, cái thúng trôi lạc vô đây!

Tấm kính sáng trên đầu Dềnh khựng lại, rồi trượt đi, xa dần về phía có tiếng la. Cậu đếm. Mười một. Mười hai. Ngực cậu bắt đầu cháy. Cậu bám chặt cái khung lồng, đếm tới hai mươi hai, rồi lần theo đáy sàn bè, trồi lên ở khe hở giữa hai cái phuy phía trong cùng, chỉ để lộ cái mũi.

Ánh đèn đang rọi thẳng vào cái thúng của anh Cẩn, cách bè chừng hai chục thước. Anh ngồi đó, tay cầm cây đèn pin nhỏ của mình, vẫy vẫy.

– Soi ghẹ mà soi ra tới bãi Rạng? – ông Mười nói. Giọng ông đã đổi lại, cái giọng sang sảng ở quán bà Bảy Hến, nhưng chậm hơn mọi khi.

– Dạ ngoài Gành Đỏ hết ghẹ rồi chú. Con tính vô đây coi chân bè có hông.

– Đi một mình hả?

– Dạ.

Luồng đèn rọi xuống đáy thúng. Dềnh thấy, qua kẽ hai cái phuy, nó dừng lại trên cái thùng xốp nhỏ. Trong thùng xốp là ba con tôm hùm lớn bụng trắng đục, lấy từ chính cái bao người của ông vừa đổ ở cửa đầm.

– Thùng gì đó?

– Dạ thùng đựng ghẹ. – Anh Cẩn cười, cái cười gượng mà ở khoảng cách này chắc ông Mười không nghe ra. – Chưa được con nào, chú. Đen quá.

Một lúc im. Có tiếng dép thứ hai bước ra, rồi giọng nhừa nhựa của thằng Ngổ:

– Thằng kỹ sư nước con bà Sáu đó cậu. Nó đi đo nước đêm hoài, cả đầm ai cũng biết.

– Ừ. – Ông Mười hạ đèn xuống. – Về đi Cẩn. Khuya rồi. Chèo bậy vô chân bè người ta, móc rách lưới, người ta tưởng ăn trộm, người ta chém đó con.

– Dạ. Con về.

Anh Cẩn chèo. Cái thúng xoay một vòng rồi lướt đi về phía bãi cát. Luồng đèn bám theo nó một quãng, rồi tắt. Tiếng dép đi vô chòi. Tiếng ghế nhựa. Tiếng thằng Ngổ nói gì đó mà cười.

Dềnh không bơi ra phía anh Cẩn. Anh đang bị nhìn theo. Cậu lặn một hơi ngắn qua gầm bè, trồi lên ở mép bên kia, rồi bơi sát mặt nước về cái bè sát vách bè ông Mười. Cái bè bốn ô lồng khung gỗ dầu đen, kết trên mười sáu cái phuy nhựa xanh. Bè cũ của nhà cậu. Từ cuối tháng Năm nó đã là của ông Sáu Lượm.

Cậu kéo mình lên, bò vô cái chòi lá đủ cho một người nằm co, nằm co lại trong đó như ba vẫn nằm, và nghe tim mình đập vào mặt ván. Mấy tấm ván này cậu biết từng cái mắt gỗ.

Hai mươi phút sau, cái thúng của anh Cẩn trôi tới từ phía ngoài, không một tiếng mái chèo.

– Dềnh. – Anh thì thào. – Dềnh, mầy đâu?

– Đây.

Anh chồm tới, nắm cổ tay cậu kéo xuống thúng. Bàn tay anh lạnh ngắt, còn run hơn tay cậu.

– Tao tưởng mầy chết dưới đó rồi, – anh nói, giọng như sắp khóc. – Tao tưởng mầy chết rồi Dềnh.

Họ về Gành Đỏ lúc gần mười hai giờ. Chú Lành ngồi trên mép bè, chưa ngủ, cây đèn quấn keo đỏ của ba để cạnh chân, tắt. Thấy hai đứa, chú đứng bật dậy, quăng dây, kéo cái thúng vô, rồi lấy cái mền trong chòi trùm lên người Dềnh.

– Bị thấy hả?

– Không, – anh Cẩn nói. – Suýt.

Dềnh ngồi co trong cái mền, ôm ly nước nóng, rồi kể từng câu mình nghe được dưới sàn bè, theo đúng thứ tự, không thêm. Ngày mai, tuần sau, câu nào cũng sẽ bị hỏi lại.

Anh Cẩn nghe tới chỗ bà Sáu kẹt thương lái ngoài Bắc, ông Mười trả năm chục triệu tiền mặt mua lại giấy nợ, thì cởi cặp kính ra, lau mãi vào vạt áo, không đeo lại.

– Má tao không nói với tao, – anh nói. Chỉ vậy.

Chú Lành không nói gì suốt lúc Dềnh kể. Chú ngồi bó gối ở mép bè, mặt quay ra phía bãi Rạng, nơi cái bóng đèn vàng trong chòi gạch vẫn còn sáng. Cho tới khi Dềnh nói tới câu "Mười tám. Mầy giữ ba, đưa tao."

Chú quay lại.

– Nói lại coi.

– Thằng Ngổ nói tháng này được mười tám. Ổng nói mầy giữ ba, đưa tao.

Chú Lành nhìn Dềnh rất lâu. Rồi chú đưa hai bàn tay lên úp vào mặt, và từ sau hai bàn tay, có một tiếng gì đó bật ra, không phải khóc, không phải cười, như cái máy giật dây mà không nổ.

– Tao biết, – chú nói qua kẽ tay. – Tao biết lâu rồi.

Dềnh ngồi yên. Anh Cẩn cũng ngồi yên. Nước chảy róc rách dưới chân lồng.

Chú kể nhảy tới nhảy lui, như người say mà chú không uống giọt nào. Hồi giữa năm ngoái, chú thua ở sòng nhà thằng Ngổ trên Gò Nhạn, thua sạch tiền công sửa máy, rồi thua chịu. Có một đêm, chú hết sạch, đứng dậy định về, thằng Ngổ kéo tay lại, nói ông anh ngồi xuống, để tôi hỏi cậu tôi. Nó đi ra ngoài. Qua khe cửa, chú thấy nó nói điện thoại, cười, gật đầu. Rồi nó vô, đặt trước mặt chú một xấp tiền, nói cậu tôi biểu cho ông Út mượn, chơi tiếp đi, gỡ lại, anh em mà.

– Tao hỏi cậu mầy là ai, – chú Lành nói. – Nó cười, nói ông anh biết rồi còn hỏi. Tao không biết thiệt. Tao tưởng là ông nào ở thị trấn. Tới bữa tao thấy cái xe máy của ông Mười dựng sau nhà thằng Ngổ lúc ba giờ sáng, thấy thằng Ngổ xách cái cặp da đi ra đưa cho ổng, thì tao biết.

Chú mượn. Chú thua. Chú mượn thêm. Tới rằm tháng Tám thì lên bốn chục triệu, và hai thằng ở Gò Nhạn đặt bàn tay chú lên cái thớt ở quán bà Bảy Hến.

– Mấy bữa sau, một tối ông Mười qua nhà anh Hai, – chú nói. – Tao ngồi ngoài hiên, say quắc cần câu, mà tao nghe. Ổng nói tui không có tiền mặt, tiền kẹt hết trong vựa. Bà Sáu có. Ông đem cái sổ đỏ qua, bả đưa liền. – Chú cười, cái cười khô. – Mà tiền đó ổng có. Tao biết ổng có. Tiền tao thua ở sòng là tiền chui vô túi ổng.

– Sao chú không nói ba con? – Dềnh hỏi.

Chú Lành không trả lời ngay. Chú nhìn cây đèn quấn keo đỏ dưới chân.

– Mầy biết sau bữa cái thớt, ai tới tìm tao đầu tiên hông? Ổng. Ổng kéo tao ra sau vựa, đưa tao gói thuốc, nói Lành à, anh Hai mầy đem sổ đỏ đi cầm vì mầy. Giờ mầy mà mở miệng nói tầm bậy, ổng biết mầy còn thiếu tao chỗ khác nữa, ổng chết. – Chú ngừng lại. – Mà tao còn thiếu thiệt. Thiếu tới giờ. Tao sợ. Tao sợ anh Hai biết tao còn nợ. Tao sợ anh Hai biết tại tao mà ổng bị người ta gạt. Tao sợ nhiều thứ lắm Dềnh. Tao là thằng hèn.

Không ai nói gì. Gió đêm ở Gành Đỏ lạnh, thổi qua mấy cái phuy con Sò vẽ cá, kêu u u.

– Chú, – Dềnh nói. – Thằng Tèo là ai?

Chú Lành ngẩng lên.

– Tèo nào?

– Thằng Ngổ nói bữa tháng Năm thằng Tèo nó rạch lưới.

Chú Lành nhắm mắt lại. Một hồi lâu.

– Thằng Tèo con bà Năm bán ve chai ở chợ Gò Nhạn, – chú nói. – Mười chín tuổi. Nó đứng canh cửa cho sòng, ai tới thì nó gõ cửa ba cái. Nó cũng nợ thằng Ngổ, nợ từ hồi mười bảy. – Chú mở mắt ra. – Cái đêm dời lồng, tao ngó qua bè ông Mười, tao thấy cái thúng nhỏ cột sau bè ổng. Thúng của thằng Lợi thì to. Cái thúng đó nhỏ, của con nít. Tao lẩm bẩm ổng sợ cái gì. Mầy nghe. Tao không dám nói hết.

Chú đã đứng ở mép nước từ tháng Năm. Bây giờ chú nhảy.

Anh Cẩn đeo cặp kính lại.

– Mai tao hỏi má tao, – anh nói. – Mầy đi với tao.

Trưa thứ Hai, dì Sáu ngồi ở cái bàn tròn mặt kính, chỗ hồi tháng Tư Dềnh đặt tờ giấy tính tiền. Dì không đeo kính. Cái máy tính bỏ túi nằm úp. Anh Cẩn đứng tựa cửa buồng như hôm đó. Chỉ khác là lần này anh nói trước.

– Má bán giấy nợ của chú Sấm cho ông Mười hả má?

Dì Sáu nhìn con. Rồi nhìn Dềnh. Rồi nhìn ra cửa sổ, nơi thấy được góc bãi Rạng với mấy cái chòi đã bắt đầu có mùi.

– Ai nói mầy?

– Má trả lời con đi.

– Tao chưa bán. – Dì nói, giọng không the thé, mà khàn. – Ổng hỏi, tao nói tao tính. Ổng nói năm chục tiền mặt, tao nói để tao coi. Tới giờ ổng chưa đưa đồng nào.

– Mà má chịu rồi.

Dì Sáu không cãi. Dì lật cái máy tính lên, bấm mấy cái, không nhìn con số, rồi lật úp lại.

– Mầy biết má nợ người ta bao nhiêu hông Cẩn? – dì nói. – Ông thương lái ngoài Bắc ứng cho má một trăm hai chục triệu hồi trước Tết, hẹn tháng Sáu giao tôm. Tôm trong đầm chết lai rai, má giao được một phần ba. Tháng rồi ổng cho hai người vô ngồi ở cái ghế đó, từ sáng tới chiều, không nói gì, uống trà. – Dì ngừng lại. – Má không có ai hối. Má có người ngồi uống trà trong nhà má.

Dềnh nhớ câu dì nói dưới gốc mù u đêm giỗ ông nội. Tôi cũng có người hối tôi.

– Dì, – cậu nói. – Hồi Trung thu năm ngoái, ba con qua dì là ai chỉ?

Dì Sáu nhìn cậu, cái nhìn dò như hôm trước.

– Mầy biết rồi hỏi chi.

– Con muốn nghe dì nói.

– Ông Mười. – Dì nói gọn. – Chiều đó ổng tới nhà tao trước. Ổng nói bà Sáu, thằng Sấm nó sắp qua, nó cần bốn chục, bà cho nó mượn đi, nó có cái sổ đỏ, bà cầm là chắc. Tao còn nói ổng, ông với nó anh em, sao ông không cho mượn. Ổng nói tiền kẹt trong vựa. – Dì cười một tiếng ngắn. – Tao tưởng ổng thương bạn, ổng đi nói giùm.

Anh Cẩn bước ra khỏi chỗ cửa buồng.

– Má, – anh nói. – Con thấy má cất cái sổ đỏ của chú Sấm vô tủ sắt đêm đó. Con nói với má cầm cái đó là giữ mạng nhà người ta. Má nói con im.

– Ừ. Tao nói mầy im.

– Giờ con không im nữa.

Dì Sáu nhìn đứa con một của mình, cái thằng kỹ sư nước cả làng cười, đứng giữa nhà, cặp kính trễ xuống sống mũi. Lần đầu tiên Dềnh thấy dì Sáu không có câu nào để nói.

– Con có cái này má coi, – anh Cẩn nói, và đặt lên mặt kính tờ giấy có con dấu của phòng thí nghiệm.

Dì Sáu đọc. Dì đọc tới dòng chữ viết tay của ông thầy, đọc hai lần, rồi đặt tờ giấy xuống, rất nhẹ, như sợ làm nó đau.

– Về đi Dềnh, – dì nói, không ngẩng lên. – Để tao tính.

Tối thứ Ba, Dềnh kể hết với ba.

Cậu chọn cái bến nhỏ sau nhà, chỗ ba ngồi mỗi tối, vì cậu biết ba chỉ nghe được ở đó. Cậu không kể một mình. Anh Cẩn tới, xách theo cái thùng xốp lấy từ tủ đá nhà kho, bên trong là ba con tôm lớn bụng sữa nằm cứng trong lớp đá, và tờ giấy kết quả. Chú Lành tới sau cùng, đứng ở đầu bến, không dám ngồi.

Ba cầm tờ giấy của phòng thí nghiệm lên dưới ánh đèn dầu treo ở cọc, đọc rất lâu, môi mấp máy theo từng chữ. Ba mở cái thùng xốp, nhìn ba con tôm, cầm một con lên. Cỡ tôm này ba biết. Cả bãi Rạng chỉ có một bè thả tôm bông từ năm ngoái mà còn tới mười mấy lồng.

Rồi chú Lành quỳ xuống trên tấm ván ướt, kể lại, lần này chậm và rõ, như người ta khai. Cái xấp tiền trên chiếu bạc. Cái xe máy dựng sau nhà thằng Ngổ lúc ba giờ sáng. Cái gói thuốc sau vựa.

Ba không ngắt lời ai. Ba không hỏi một câu. Điếu thuốc rê trên tay ba cháy hết mà ba không rít.

Khi chú Lành nói xong, ba đặt con tôm trở vô thùng xốp, đậy nắp lại. Ba lau tay vào ống quần. Ba đứng dậy.

– Ba, – Dềnh nói.

Ba không nhìn cậu. Ba bước lên bờ, đi ngang qua gốc mù u, ra tới con đường đất chạy dọc mé đầm. Ba không cầm đèn. Ba đi thẳng, không nhanh không chậm, về phía cái vựa tôm có mái tôn xanh ở cuối bến, nơi sau vựa là căn nhà có hàng rào sắt và cái bóng đèn tuýp còn sáng trên hiên.

Nhà ông Mười.

— Hết chương 19 —