Giấy báo nhập học

Chương 17: Giấy báo nhập học

Cái giẻ lau rơi khỏi tay má, rớt xuống nền đất, và má không cúi xuống lượm.

– Mầy nói lại.

– Năm nay con không nhập học, má. – Dềnh giữ giọng mình đều. – Con ở nhà một năm. Sang năm con thi lại.

– Thi lại. – Má lặp lại, như nghe một thứ tiếng lạ. – Mầy đậu rồi. Mầy đậu rồi mà mầy nói thi lại.

– Dạ.

Má đứng dậy. Cái ghế đẩu ngã ra sau. Má đứng đó, giữa cái bếp tối, hai tay nắm lại, và Dềnh thấy má run từ vai xuống tới đầu gối.

– Tại sao? – má hỏi. – Mầy nói cho má nghe tại sao.

Dềnh đã chuẩn bị câu trả lời cả tháng nay. Cậu đã nghĩ ra mười cách nói, cách nào cũng có lý. Bây giờ, trước mặt má, cậu không nhớ cách nào.

– Vì nhà mình năm nay có chuyện, – cậu nói. – Rằm tháng Mười phải trả bà Sáu. Tôm của chú Mười bán, con sợ có bệnh. Ba làm một mình không xuể. Chú Út mới bỏ bài được mấy tháng. – Cậu ngừng một chút. – Với lại tim má.

– Tim má thì kệ má!

Má hét lên. Rồi má đưa tay đè lên ngực, thở hắt ra. Dềnh bước tới, má giơ tay ngăn lại.

– Mầy đừng lấy tim má ra làm cớ, – má nói, giữa hai hơi thở. – Má không cần mầy ở nhà lo cho má. Má cần mầy đi học. Mầy hiểu hông? Mười tám năm, má chỉ cần có vậy.

Cửa buồng mở. Ba bước ra, cởi trần, mặt còn ngái ngủ. Ba nhìn má đứng thở dốc tay đè ngực, nhìn cái ghế đẩu ngã, nhìn Dềnh.

– Chuyện gì vậy?

– Ông hỏi thằng con ông đi. – Má quay đi, vịn vào vách. – Nó đậu đại học rồi nó nói không đi.

Ba nhìn Dềnh. Dềnh nhìn lại ba.

Ba không hỏi tại sao. Ba nhìn má, nhìn cái bàn tay má đang đè trên ngực, rất lâu. Rồi ba đi tới, dựng cái ghế đẩu lên, đỡ má ngồi xuống.

– Bà ngồi đi. Thở đi đã.

– Tôi không sao.

– Bà ngồi. – Giọng ba không lớn, nhưng má ngồi xuống. Ba đứng bên cạnh, tay đặt lên vai má, nhìn Dềnh. – Mầy nói tao nghe. Nói cho đàng hoàng.

Dềnh nói. Cậu nói chuyện bốn chục triệu, chuyện tôm cách ly cứ vài ngày lại chết vài con, chuyện anh Cẩn nói giống bệnh sữa. Cậu không nói chuyện cậu biết tháng Chín dịch sẽ về, không nói chuyện bão. Nhưng cậu nói một chuyện cậu chưa từng nói với ai. Cậu đã tới một bệnh viện tim ở Sài Gòn, đã ngồi trong căn phòng nhỏ cuối dãy, đã có số điện thoại của một người có thể giúp.

Má quay ngoắt lại nhìn cậu. Cậu biết cậu vừa đi sát mép lời hứa. Cậu không nói tim má bị gì. Cậu chỉ nói cậu đã đi hỏi.

Ba nghe hết. Bàn tay ba trên vai má siết lại.

– Bà, – ba nói, giọng chậm. – Bà có chuyện gì giấu tôi hông?

Má cúi đầu.

– Tôi mệt thôi ông. Già rồi.

Ba nhìn má. Ba không hỏi thêm. Nhưng Dềnh thấy cái gì đó thay đổi trên mặt ba, như người đi biển thấy một đám mây lạ ở chân trời, chưa biết là gì, mà đã biết không lành.

– Thằng nhỏ nói có lý, – ba nói.

Má ngẩng phắt lên.

– Ông!

– Nó nói có lý, – ba nhắc lại, nhìn má, không nhìn Dềnh. – Nhà mình năm nay có chuyện. Tôi làm một mình không nổi. Tôi đã sai một lần, nghe ông Mười mà không chờ nó. – Ba ngừng một chút. – Nó ở nhà một năm. Sang năm thi lại. Đậu được một lần thì đậu được lần nữa.

– Hai cha con ông hùa nhau, – má nói, và má khóc.

Ba không nói gì nữa. Ba ngồi xuống cái ghế đẩu bên cạnh má, im lặng, như ngồi cạnh một cơn mưa chờ nó tạnh.

Ba ngày má không nói chuyện với Dềnh.

Má vẫn đi chợ, vẫn nấu cơm, vẫn múc canh cho cậu. Nhưng má không nhìn cậu, không gọi tên cậu. Dềnh ra bè với ba, về học bài như đang ôn thi, tối ngồi một mình ngoài bến. Nội không can thiệp. Con Sò thì lăng xăng giữa hai người, nói với má anh Hai ăn cơm chưa kìa, nói với anh Hai má mới nấu canh chua kìa.

Tối ngày thứ ba, má ra bến. Má ngồi xuống cạnh cậu, cách một khoảng. Hai má con nhìn ra mặt đầm, nơi xa xa có đốm đèn trên cái bè ở Gành Đỏ, chỗ chú Lành canh.

– Một năm, – má nói.

– Dạ.

– Một năm thôi. Sang năm mầy không đi, má bán nhà cho mầy đi.

– Nhà đâu mà bán má, – Dềnh nói, và cậu nghe mình cười, một cái cười nghẹn.

Má cũng cười. Rồi má đưa tay qua, véo tai cậu, mạnh hơn mọi lần.

– Cái thằng.

Giữa tháng Tám, giấy báo nhập học gửi về qua bưu điện xã. Một phong bì trắng, in tên trường, đóng dấu đỏ. Dềnh mở ra, đọc, rồi gấp lại. Cậu không đem trả trường. Cậu quỳ xuống trước tủ thờ, kéo cái hộp bánh quy thiếc ra, mở nắp, đặt tờ giấy báo nhập học vào đó, nằm bên trên tờ giấy khám của má.

Ngay chỗ đáng lẽ là cái sổ đỏ.

Cuối tháng Tám, tôm ở ba cái lồng cách ly bắt đầu chết nhiều hơn.

Lúc đầu là một hai con mỗi ngày. Rồi năm con. Rồi tám con. Con nào chết cũng giống nhau: nằm ngửa dưới đáy lưới, bụng trắng đục, cái màu trắng không còn như giọt sữa pha vào nước nữa, mà như ai đổ nguyên một ly sữa đặc vào trong vỏ. Thịt bở, mủn ra khi cầm lên. Chú Lành vớt mỗi sáng, bỏ vô bọc, đem về cho anh Cẩn. Tủ đá nhà kho của anh Cẩn chất đầy những cái bọc ni lông nhỏ, mỗi cái có ghi ngày bằng bút lông.

Bốn lồng cũ của nhà vẫn khỏe. Không một con nào bụng đục. Tôm lớn nhanh, con lớn nhất đã gần năm lạng. Mỗi sáng ba cho ăn bốn lồng cũ trước, rồi mới chèo qua cái sàn nhỏ, đeo bao tay, cho ăn ba cái lồng cách ly, vớt xác. Xong ba rửa tay bằng nước muối pha thuốc tím anh Cẩn đưa, rửa cả cái vợt có vạch sơn đỏ. Ba làm từng bước, chậm, kỹ, như người ta làm lễ.

– Mầy nói đúng lần thứ ba, – ba nói một buổi sáng, đứng trên cái sàn nhỏ, nhìn xuống cái bọc xác tôm. – Tao đếm rồi. Ba lần.

Dềnh không cười lần này.

Một buổi sáng cuối tháng Tám, ông Mười chạy ghe ra Gành Đỏ. Lần đầu tiên từ hồi họ dời bè. Ông cột ghe vô cái sàn nhỏ, đứng nhìn xuống ba cái lồng cách ly, nhìn cái bọc xác tôm chú Lành mới vớt để trên ván.

– Chết nhiều vậy Sấm? – ông hỏi, giọng lo lắng.

– Ừ. Mỗi ngày mấy con.

– Tại ngoài này gió chớ gì. – Ông lắc đầu. – Tôm mới chuyển về, gặp sóng, nó yếu. Tui nói rồi mà.

Ba không cãi. Ông Mười ngồi xổm xuống, cầm một con tôm chết trong bọc lên, lật qua lật lại, rồi bỏ xuống, chùi tay vô quần.

– Thôi vầy, – ông nói. – Mấy lồng này để tui chở về bè tui nuôi lại. Tui đổi cho ông lô khác, khỏe hơn. Nợ cũ tui trừ bớt.

– Dạ thôi chú, – Dềnh nói, trước khi ba kịp trả lời. – Để tụi con nuôi coi. Lỡ chở về bên chú, lây qua tôm chú thì sao.

Ông Mười quay lại nhìn cậu. Một cái nhìn rất nhanh, rồi ông cười.

– Thằng cháu lo xa. – Ông đứng dậy, phủi đầu gối. – Vậy thì tùy. Mà Sấm nè, mấy con chết ông đem bỏ cho xa, đừng có đem về bến. Người ta thấy, người ta tưởng Gành Đỏ có dịch, rồi đồn, rồi thương lái ép giá cả đầm. Mình làm ăn chung, phải giữ tiếng cho nhau.

– Ừ, – ba nói.

Ông Mười lên ghe, nổ máy, chạy về bãi Rạng. Dềnh đứng nhìn theo. Bọc xác tôm vẫn nằm trên ván, chưa ai đem đi đâu. Chiều đó, chú Lành vẫn đem nó về cho anh Cẩn, bỏ tủ đá, như mọi bữa.

Đầu tháng Chín, anh Cẩn gói hai mươi con tôm chết trong thùng xốp, ướp đá, gửi xe khách ra Nha Trang cho thầy cũ. Anh gọi điện dặn thầy kỹ, rồi về nhà ngồi đợi.

Trong lúc đợi, Dềnh để ý một chuyện khác.

Bè ông Mười ở bãi Rạng có mười bốn lồng. Từ đầu tháng Tám, cứ hai ba đêm một lần, khoảng mười giờ, có một chiếc ghe nhỏ của người làm bè ông Mười rời bè, không bật đèn, chạy chậm ra phía cửa đầm. Chú Lành ngồi ở Gành Đỏ thấy trước. Chú kể với Dềnh. Rồi Dềnh ra ngủ ngoài bè hai đêm, và cậu cũng thấy. Cái bóng ghe đen chạy ngang qua Gành Đỏ, cách chừng hai trăm thước, ra tới gần cửa đầm thì dừng lại một lúc. Có tiếng gì đó rơi xuống nước, nặng, rồi ghe quay về.

– Đổ cái gì vậy chú? – Dềnh hỏi.

– Không biết. – Chú Lành nhìn theo cái bóng ghe. – Mà đổ ban ngày thì người ta thấy.

Chiều thứ Năm, mười tháng Chín dương lịch, anh Cẩn chạy xe máy ra bến, không tắt máy, kêu Dềnh lên xe. Hai anh em chạy ra bãi cát vắng phía sau xóm, nơi chỉ có mấy chiếc thúng chai úp ngược và một hàng dương.

Anh Cẩn tắt máy. Anh rút trong túi áo ra một tờ giấy gấp đôi, chữ in, có con dấu của phòng thí nghiệm.

– Thầy tao gửi fax về bưu điện thị trấn, – anh nói. – Tao mới lấy.

Dềnh cầm tờ giấy. Chữ nhiều, chữ chuyên môn, cậu không hiểu hết. Nhưng có một dòng anh Cẩn đã gạch dưới bằng bút bi: kết luận, mẫu tôm hùm nhiễm bệnh sữa.

– Còn cái này, – anh Cẩn nói, chỉ vào đoạn bên dưới. – Thầy tao ghi thêm bằng tay. Tao đọc mầy nghe.

Anh đọc, giọng thấp:

– "Mức độ tổn thương ở gan tụy và cơ cho thấy tôm đã nhiễm bệnh trong thời gian dài, ước tính từ bốn tới sáu tuần trước khi chết. Nếu số tôm này được chuyển tới nơi nuôi mới vào đầu tháng Bảy thì khả năng cao chúng đã mang bệnh từ trước khi chuyển."

Anh gấp tờ giấy lại. Gió từ biển thổi vào, làm hàng dương reo vù vù.

– Mầy hiểu hông Dềnh? – anh nói. – Lô tôm này không phải bệnh ở Gành Đỏ. Lô tôm này đã bệnh trong lồng nhà ai đó cả tháng rồi mới bán.

— Hết chương 17 —