Chiều mười sáu

Chương 27: Chiều mười sáu

Anh Cẩn đứng sau cổng phụ, một tay vịn song sắt, nói nhỏ như sợ cái nhà nghe:

– Ổng tới hồi ba giờ. Má tao đi Tuy Hòa về trước đó chút, dắt theo ông thương lái ngoài Bắc. Ông thương lái ngồi ngoài phòng khách uống trà. Má tao với ông Mười vô buồng trong đóng cửa. Tao gõ, má tao biểu đi chỗ khác.

– Nói chuyện gì anh?

– Tao không biết. – Anh Cẩn lắc đầu. – Tao chỉ nghe má tao nói một câu, to: "Ông nói ông giữ cho ổng hả?" Rồi nhỏ lại.

Dềnh đứng ngoài cổng. Gió từ phía biển thổi tới từng cơn, làm cái cây bàng trước nhà dì Sáu trút lá. Trên bãi Rạng, người ta đang hạ lồng, tiếng máy ghe nổ khắp đầm. Ba đang đợi dây ở Gành Đỏ.

– Anh coi giùm em, – cậu nói. – Ổng về thì anh nói em.

Cậu chạy ghe ra Gành Đỏ. Cậu làm tới tối mịt. Khi cậu về tới nhà, chín giờ đêm, trời bắt đầu mưa lắc rắc, và không có ai đứng ở cổng nhà mình chờ nói với cậu điều gì.

Sáu giờ sáng thứ Hai, anh Cẩn chạy xe máy tới, áo mưa ướt sũng.

– Ổng về lúc chín giờ tối, – anh nói. – Má tao ngồi trong buồng tới sáng. Tao vô, bả không nói gì. Bả khóc. Tao hỏi bả bán chưa, bả nói mầy đi ra.

Ba đứng ở cửa sau, cái túi ni lông gói tờ báo hai mươi lăm triệu còn trong túi quần từ hôm qua. Ba nhìn trời. Mây xám kéo thấp sát mặt đầm, từng cuộn, chạy nhanh từ phía biển vô. Gió đã thành tiếng.

– Bão qua rồi tính, – ba nói. – Tôm mà mất thì nhà cũng mất.

Ba lấy cái túi tiền trong túi quần ra, đưa cho má. Má cất vô cái hộp thiếc dưới bàn thờ, đặt lên trên tờ giấy báo nhập học, rồi đóng nắp lại.

Ra tới Gành Đỏ lúc bảy giờ, nước đầm đã đục, sóng bạc đầu lăn tăn khắp mặt nước. Mấy cái phuy con Sò vẽ cá lắc lư dưới bè, cá đuối, cá ngựa, cá nóc phình bụng, con cá đeo khẩu trang ở cái sàn nhỏ cũ, giờ đã trống. Tất cả cùng nhấp nhô như một bầy cá thật đang nhảy.

Họ có năm người. Ba, Dềnh, chú Lành, anh Cẩn, và thằng Tèo, đứa không ai biểu mà sáng nay tự chèo thúng theo chú Lành ra. Không ai nói nhiều. Dềnh đã vẽ cái hình bằng than lên tấm ván từ tuần trước, mỗi người biết việc của mình.

Tháo lồng một ra khỏi khung bè. Cột bốn cục đá ong vô bốn góc khung lồng. Ba với chú Lành ở dưới nước giữ, anh Cẩn với Dềnh trên bè thả dây từ từ. Cái lồng chìm xuống chậm, chậm, mấy chục con tôm bên trong bò loạn lên rồi im. Tới đáy cát, bốn thước, cái lồng nằm yên. Dềnh buộc một cái phao nhỏ lên sợi dây đánh dấu. Rồi lồng hai. Rồi lồng ba. Rồi lồng bốn.

Tới mười một giờ, bốn cái lồng nằm dưới đáy cát Gành Đỏ, hai trăm lẻ chín con tôm hùm bông, và trên mặt nước chỉ còn bốn cái phao nhỏ màu cam nhấp nhô.

Rồi tới bè. Tháo mái lá cái chòi. Tháo vách. Bè chỉ còn là một cái sàn ván phẳng trên mấy chục cái phuy, thấp, gió đánh qua không có chỗ bám. Bốn cái neo bê tông Dềnh với ba đúc hôm thứ Năm, chở ra từ sáng sớm, thả xuống bốn góc, dây mới, cột vô hòn đá ong lớn nhất. Ba lặn xuống coi từng cái, ngoi lên, vuốt mặt, nói "được".

Thằng Tèo làm không nghỉ. Nó vác đá, kéo dây, lặn giỏi như con rái cá. Có lúc nó đứng ở góc bè, nơi lồng bốn từng bị rạch, nhìn xuống nước rất lâu. Chú Lành đi ngang, vỗ lưng nó một cái, không nói gì.

Trưa, mưa nặng hạt. Ba cho cả đám về.

Trên đường về, Dềnh xin ba ghé bãi Rạng. Ba nhìn cậu, rồi cho ghe chạy vòng vô.

Bãi Rạng giờ như một cái chợ vỡ. Bè nào cũng có người. Người ta hạ lồng, chằng dây, kéo ghe vô chân bè cột chặt. Bà Tư Chè một mình hạ hai cái lồng, ông Sáu Lượm chèo qua phụ. Ở đâu đó có tiếng một người đàn bà la con đem cái nồi lên.

Bè ông Mười nằm giữa bãi, cái chòi gạch vẫn đứng, ba cái lồng cuối cùng vẫn treo dưới khung bè, không hạ. Thằng Lợi đứng một mình trên bè, cầm một cuộn dây, cột thêm một sợi neo phụ vô góc bè.

Ba cho ghe chạy sát. Dềnh nhìn mấy sợi dây neo của bè ông Mười. Hai sợi neo chính đã cũ, sờn, rêu bám từng khúc. Sợi neo phụ thằng Lợi đang cột nhỏ bằng ngón tay cái.

– Anh Lợi, – Dềnh gọi. – Neo ông nhỏ quá. Không chịu nổi đâu.

Thằng Lợi ngẩng lên. Nó nhìn Dềnh, nhìn ba.

– Ổng nói vậy được rồi.

– Sao không hạ lồng?

– Ổng nói hạ xuống bùn bãi Rạng là ngộp chết. – Nó cười, cái cười méo. – Ba lồng cuối cùng. Ổng nói ổng ra canh.

Ba nhìn thằng Lợi. Dềnh thấy ba muốn nói gì đó, rồi thôi. Ba quăng lên bè ông Mười một cuộn dây neo mới, cuộn dây Dềnh mua dư hôm thứ Bảy.

– Cột thêm đi, – ba nói. – Đừng nói ổng tao đưa.

Thằng Lợi đứng ôm cuộn dây, nhìn theo chiếc ghe nan chạy đi.

Chiều, ba muốn ra bè ngủ.

Ba nói câu đó trong bữa cơm, lúc bốn giờ chiều, trời tối như sáu giờ, mưa quất lên mái tôn rào rào. Cả nhà ăn sớm, vì sợ mất điện.

– Bè ngoài Gành Đỏ không có ai, – ba nói. – Tao ra ngủ trên đó. Neo đứt tao còn biết.

Má buông đũa. Nội ngừng nhai. Con Sò nhìn ba, rồi nhìn anh Hai.

Dềnh đặt chén xuống. Cậu biết đây là lúc cậu không được nói bằng mộng. Không được nói con thấy ba không về. Ba sẽ cười, ba sẽ đi.

– Ba ra canh cái gì? – cậu hỏi.

– Canh bè.

– Lồng nằm dưới đáy cát hết rồi ba. Bốn thước nước. Trên bè giờ có cái sàn ván với mấy cái phuy. – Cậu nói chậm, như tính tiền. – Neo đứt thì ba đứng trên bè làm được gì? Ba không cột lại được neo bê tông trong sóng. Ba không kéo được cái bè. Ba chỉ trôi theo nó. Bè trôi thì mình đóng lại, ba chục phuy, mấy chục tấm ván, chú Lành đóng mấy tuần. Ba trôi thì không ai đóng lại được ba.

Ba nhìn cậu.

– Biển nó hổng chờ ai, – ba nói, cái câu ba nói cả đời. – Có chuyện là phải có người ở đó.

– Dạ. Mà bè nó cũng hổng chờ ba. – Dềnh không cụp mắt. – Có người ở đó là thêm một thứ để mất.

Một hồi lâu ba không nói gì. Mưa trên mái tôn. Gió rít qua khe vách.

– Năm tám lăm, – nội nói.

Ba quay lại nhìn nội.

– Năm tám lăm ông bây muốn đi. Ổng nói ghe trong xóm đi hết, mình ở nhà người ta cười. Tao nói người ta cười mình ở nhà, người ta khóc mình đi. Ổng ở nhà. – Nội nhìn ba, con mắt phải tinh, già. – Ghe đi bảy chiếc, về năm. Hai chiếc không về, ông bây đi đám ma tới tháng Chạp.

Ba ngồi im. Rồi ba cầm đũa lên, gắp một miếng cá, bỏ vô chén má.

– Ừ, – ba nói. – Ở nhà.

Sáu giờ, điện tắt.

Cả xóm Bến chìm vô bóng tối một lượt, như ai úp cái nồi xuống. Má thắp hai cây đèn dầu, một cây ở gian giữa, một cây dưới bếp. Gió đã thành một tiếng hú dài không ngắt, lâu lâu đổi giọng, gầm lên khi một cơn giật đánh vô vách. Mái tôn kêu răng rắc. Ba với chú Lành leo lên chằng thêm hai sợi dây từ đòn tay xuống mấy cái cọc đóng sâu dưới sân. Nước mưa xối xuống mặt hai người như xối từ gáo.

Thằng Tèo ở lại chòi máy chú Lành, chú dặn nó đóng cửa, không đi đâu.

Trong nhà, má ngồi trên bộ ván, dựa lưng vô vách, cái gối cao sau lưng. Con Sò nằm gối đầu lên đùi má, ôm con cá lồng đèn cháy mất một vây, không chịu bỏ. Nội ngồi trên võng, không đưa, tay lần chuỗi hạt. Cái đồng hồ báo thức đỏ trên kệ bếp kêu tích tắc.

Dềnh ngồi ở góc gian giữa, sát cái thang lên gác. Trước mặt cậu là một cái bao bố. Cậu đã chuẩn bị nó từ chiều, không giấu ai. Trong bao có bốn cái áo phao màu cam mua ở Gò Nhạn, một cuộn dây ni lông ba chục thước, con dao cắt dây của thợ tàu mà cậu mua ở chợ bằng tiền sửa máy. Thêm hai cây đèn pin nhỏ, một cuộn băng keo điện màu đỏ.

Má nhìn cái bao. Má không hỏi. Ba từ ngoài sân vô, ướt sũng, cởi áo vắt, nhìn cái bao, cũng không hỏi.

Cây đèn quấn keo đỏ của ba nằm trên bộ ván, cạnh cây đèn dầu. Ba ngồi xuống cạnh nó, không bật.

Dềnh nhìn cây đèn, và nhớ. Cái phần này của kiếp trước, cậu chưa đụng tới, nên nó vẫn còn nguyên, sắc như dao. Đêm mười sáu tháng Chín năm đó, khoảng chín giờ, ba cầm cây đèn quấn keo đỏ ra đầm với chú Lành. Má kể vậy, qua điện thoại, giọng không ra tiếng. Ông Mười kể vậy, trong đám tang, trước cả làng: ông Sấm lo cho mấy lồng tôm, ra coi, bè đứt neo trôi qua bè tui. Cả làng tin. Mười sáu năm, cậu cũng tin.

Đêm nay, bốn cái lồng của ba nằm dưới đáy cát Gành Đỏ, bốn thước nước. Không có gì để ra coi.

Nếu đêm nay ba đi, thì ba không đi vì mấy cái lồng của ba.

Tám giờ, gió mạnh hơn. Có tiếng gì đó đổ ở nhà bên, tiếng tôn bay, tiếng người la. Rồi im. Rồi gió lại gầm.

Tám giờ rưỡi. Con Sò ngủ trên đùi má. Má vuốt tóc nó, chậm, đều, mắt không rời cái lưng trần của ba đang ngồi quay ra cửa sau, nơi gió đập cánh cửa ván từng hồi như có người gõ.

Chín giờ.

Cái điện thoại cục gạch của ba để trên kệ thờ, cạnh bát hương, reo.

Tiếng chuông nhỏ, rè, cái nhạc chuông mặc định ba chưa bao giờ đổi, chen vào giữa tiếng gió. Cả nhà ngẩng lên. Không ai gọi cho ba giờ này. Cả đầm mất điện, sóng điện thoại chập chờn từ chiều.

Ba đứng dậy, cầm cái điện thoại lên. Cái màn hình nhỏ xanh lè sáng lên trong bóng tối, chiếu lên mặt ba một quầng sáng lạnh.

Dềnh không cần nhìn cái màn hình. Ba cái lồng không hạ. Hai sợi neo sờn rêu. Một người nói với thằng Lợi rằng ổng ra canh.

– Ông Mười, – ba nói.

— Hết chương 27 —