Hai ông già trên bến

Chương 20: Hai ông già trên bến

– Hảo, – ba kêu qua hàng rào sắt.

Dềnh đứng cách ba chừng hai chục bước, sau một chồng thùng xốp cao quá đầu người ở mép sân vựa. Cậu đã đi theo ba suốt con đường đất, không dám tới gần, không dám về. Cả đời cậu chưa từng nghe ba gọi ông Mười bằng tên. Ba gọi "ông", gọi "ông Mười", lúc vui thì gọi "Mười". Cái tên Hảo, cậu chỉ thấy trong tờ giấy mời đám cưới con gái lớn của ông năm ngoái, in nhũ vàng.

Trong nhà, cái ti vi đang chiếu phim bộ. Thằng Tín nằm dài trên bộ ghế salon gỗ, chân gác lên tay ghế. Bà Mười Nguyệt ló ra cửa, thấy ba, cười, rồi thôi cười.

– Anh Sấm hả? Vô nhà đi anh.

– Kêu ổng ra giùm tui.

Ông Mười ra, mặc bộ đồ ngủ sọc, cầm cây quạt nan, như cái đêm ở chòi máy. Ông nhìn mặt ba, và Dềnh thấy ông hiểu liền. Ông không hỏi chuyện gì. Ông mở cổng, bước ra, khép cổng lại sau lưng.

– Ra bến, – ông nói. – Trong nhà con nít.

Hai người đi xuống cái cầu ván của vựa, chỗ ghe thương lái cập vô mỗi mùa thu tôm. Đèn tuýp trên cột chiếu xuống mặt nước một vũng sáng trắng. Dềnh lẻn theo mép tường vựa, ngồi thụp xuống sau mấy cái bồn nhựa chứa nước biển, cách cầu ván chừng chục thước. Mùi ở đây nồng hơn ở bến nhà, mùi tôm, mùi thuốc tím, mùi vôi.

Ba đứng. Ông Mười ngồi xuống mép cầu, thòng chân, phe phẩy cây quạt.

– Ông nói đi, – ông Mười nói.

– Cái sòng của thằng Ngổ, – ba nói. – Của ai?

Ông Mười không trả lời ngay. Ông nhìn xuống nước.

– Của nó, – ông nói. – Mà tui biết. Tui biết nó mở, tui biết nó cho thằng Lành ngồi. Tui la nó hoài. Nó là con bà chị tui, chị tui góa từ hồi nó mới ba tuổi, tui nuôi nó như con. Nó hư, tui che. Chỗ đó tui có lỗi với ông.

– Tiền nó đưa ông mỗi tháng?

– Tiền nó trả nợ tui. – Ông ngẩng lên. – Hồi nó mở cái tiệm cầm đồ dưới chợ, tui cho nó mượn vốn tám chục triệu. Nó trả tui tháng mười lăm. Thằng nhỏ nhà ông nằm dưới bè tui nghe được cái gì? Nghe tui đếm tiền? Tui đếm tiền tui.

Dềnh nắm chặt mép bồn nhựa. Không có cái tiệm cầm đồ nào của thằng Ngổ dưới chợ Gò Nhạn. Chợ Gò Nhạn chỉ có tiệm Ba Rô. Nhưng ba không biết điều đó. Ba ít khi lên thị trấn.

– Lô tôm bò, – ba nói.

Ông Mười thở dài, cái tiếng thở dài dài và nặng như người khiêng đồ.

– Cái này tui nói thiệt với ông, mà ông đừng nói ai. Bè tui chết từ tháng Sáu. Ba lồng trước, rồi năm lồng, rồi tới giờ mười một lồng. Tui giấu. Tui cho thằng Lợi đổ ban đêm, đổ ra cửa đầm cho nước cuốn đi. Ông biết tại sao hông? Tại cái vựa. Cả đầm này bán tôm cho tui. Người ta mà biết bè ông Mười có dịch, thương lái nghe, nó ép giá cả đầm, ép luôn tôm của ông. Tui giữ tiếng cho cả xóm.

– Mà ông bán cho tui sáu trăm con tôm bệnh.

– Tui không biết nó bệnh! – Giọng ông Mười vọt lên, rồi hạ xuống liền. – Lô tôm bò đó tui mua của ghe biển phía bắc, tui để ở cái lồng phía ngoài có mười ngày. Mười ngày, Sấm. Tui đâu có biết nó lây. Tui mà biết nó bệnh, tui bán cho ông, tui là con chó.

Ông đứng dậy. Ông thò tay vô túi áo ngủ, rút ra một tờ giấy gấp đôi. Dềnh nhận ra nó dù đứng xa: tờ giấy tay ba ký hôm Chủ Nhật tháng Bảy, sáu trăm con, ba chục triệu, trả sau Tết.

– Tui đem theo từ hồi nghe ông kêu ngoài cổng, – ông Mười nói. – Tui biết ông qua vì cái gì.

Ông xé tờ giấy làm đôi. Rồi làm tư. Rồi ông giơ tay ra ngoài mép cầu, thả mấy mảnh giấy xuống vũng sáng dưới chân đèn tuýp. Chúng nổi lềnh bềnh một lúc, trắng, rồi thấm nước, chìm dần.

– Ba chục triệu, – ông nói. – Tôm đó ông bỏ đi. Tui chịu.

Ba đứng im nhìn mấy mảnh giấy chìm.

– Còn giấy nợ của bà Sáu.

– Bà Sáu kẹt, – ông Mười nói, chậm lại, như dỗ con nít. – Bả kẹt thương lái ngoài Bắc. Bả hỏi tui mua cái giấy đó. Tui tính mua. Ông nghĩ coi, Sấm. Bả mà bán cho người ngoài, cho ông thương lái kia, người ta có biết ông là ai đâu. Rằm tháng Mười người ta tới xiết nhà ông, người ta đâu có chờ. Tui mua là để cái giấy đó nằm trong tay anh em. Ông trả lúc nào thì trả.

Ông bước tới, đặt bàn tay lên vai ba.

– Năm tám mốt, cái can nhựa, – ông nói, và giọng ông vỡ ra. – Ông chửi tui khóc thì uống nước biển. Ông nhớ hông? Ba chục năm. Ba chục năm tui coi ông như anh ruột. Bây giờ ông nghe thằng nhỏ nằm dưới bè tui nghe lén, ông qua đứng trước cổng nhà tui kêu tên tui như kêu thằng ăn trộm.

Ông khóc. Ông khóc thật, Dềnh thấy, nước mắt chảy xuống hai má đỏ au dưới ánh đèn tuýp, ông không lau. Ba đứng đó, vai dưới bàn tay ông, không gạt ra mà cũng không nhích lại.

– Dềnh, – ông Mười nói, không quay đầu. – Ra đây con.

Dềnh đứng chết trân sau mấy cái bồn nhựa.

– Ra đây. Chú biết con đứng đó. Con đi theo ba con từ đầu xóm.

Cậu bước ra. Cậu đi tới cầu ván, đứng cách hai người ba bước. Ông Mười quay lại nhìn cậu. Mắt ông còn ướt. Ông đưa tay ra, đặt lên đầu cậu, xoa hai cái, đúng cái kiểu xoa đầu ba đã xoa cậu bữa chuộc máy.

– Chú không giận con, – ông nói. – Con thương ba con. Con sợ mất nhà. Chú hiểu. Con nít mà gánh chuyện người lớn, con nghe cái gì cũng ra chuyện xấu. – Ông vỗ vỗ lên má cậu. – Mai mốt con muốn biết cái gì, con hỏi chú. Đừng lặn dưới bè người ta nữa. Đêm tối, nước chảy, chết như chơi. Chú có một thằng con trai, chú biết.

Dềnh không nói được tiếng nào. Bàn tay ông trên má cậu ấm và khô. Trong một thoáng rất ngắn, cậu thấy mình mười tám tuổi thật, đứng trước một người lớn đang tha lỗi cho mình, và cậu muốn cúi đầu xin lỗi. Cái muốn đó làm cậu sợ hơn bất cứ thứ gì đêm Chủ Nhật dưới sàn bè.

– Về đi ông, – ông Mười nói với ba. – Khuya rồi. Mai cà phê.

Ba không trả lời. Ba quay lưng, đi lên. Dềnh đi theo.

Suốt con đường đất về nhà, ba không nói gì. Tới gốc mù u thì ba dừng lại.

– Mầy nằm dưới bè người ta, – ba nói, không quay lại. – Nghe lén. Rồi về nói với tao người ta là thằng gạt.

– Con nghe thiệt mà ba.

– Nghe trong gió. Nghe dưới nước. Nghe qua kẽ ván. – Ba quay lại. Trong bóng tối, cậu không thấy mặt ba. – Ổng xé ba chục triệu trước mặt tao. Mầy thấy hông? Ba chục triệu. Thằng gạt người ta có xé ba chục triệu không?

– Ba, tôm đó chết hết rồi. Ổng xé cái giấy của mấy con tôm chết.

Ba im. Cậu nghe ba thở.

– Tao không biết tin ai, – ba nói. Giọng ba không còn giận, chỉ mệt, mệt như người vừa kéo lưới cả đêm không được con cá nào. – Tao tin thằng Lành thì tao phải tin cái thằng đã nói dối tao một năm nay. Tao tin mầy thì tao phải tin cái thằng con mười tám tuổi tự dưng biết hết mọi chuyện. Tao tin ổng thì tao tin ba chục năm.

Ba đi vô nhà. Cánh cửa sau khép lại.

Dềnh đứng dưới gốc mù u. Gió đầm thổi lạnh. Cậu ngồi xuống cái rễ cây nhô lên khỏi mặt đất, tựa lưng vào thân cây, và bắt đầu tháo cái máy ra từng con ốc như thói quen.

Cậu đã sai. Không phải sai vì đã kể. Sai vì đã kể bằng cái tai của mình. Ba cậu không phải người tin bằng tai. Ba tin bằng mắt, bằng tay, bằng ba chục năm. Mà ba chục năm thì nằm hết bên phía ông Mười. Cậu có một tờ giấy nói tôm bệnh từ trước khi chuyển, mà ông Mười đã nhận luôn là tôm bè ông chết, chỉ chối là không biết lô tôm bò nhiễm. Cậu có ba con tôm lớn bụng sữa, mà ông Mười đã tự nhận bè ông có dịch, đổ ban đêm, "giữ tiếng cho cả xóm". Cậu có lời của chú Lành, mà lời chú Lành bây giờ nhẹ như tờ giấy ướt. Và cậu có cái tai mình, dưới sàn bè, trong nước tối.

Ông Mười không chối hết. Đó là chỗ giỏi của ông. Ông nhận một nửa, cái nửa không giết được ông, rồi khóc trên cái nửa còn lại. Ông xé đúng tờ giấy đã không còn giá. Ông gọi cậu ra và tha thứ cho cậu trước mặt ba, để từ giờ, mỗi câu cậu nói về ông đều là câu của một thằng nhỏ đã được tha.

Và bây giờ ông biết cậu đã nghe.

Kiếp trước, ông Mười chưa bao giờ phải biết có ai nghe. Kiếp này, ông biết. Một người như ông, biết mình bị nghe, sẽ không ngồi yên chờ rằm tháng Mười. Ông sẽ làm gì? Cậu không biết. Cái phần trí nhớ về những tuần cuối tháng Chín kiếp trước, cậu lục lại, chỉ còn mấy mảnh rời: má gọi điện, tôm chết, ba buồn. Không có ông Mười nào làm gì cả. Kiếp trước ông không cần làm gì. Kiếp này, ông sẽ phải làm, và cái gì ông làm thì cậu không thể biết trước được nữa.

Cậu ngồi dưới gốc mù u tới khuya. Rồi cậu đứng dậy, đi vô, leo lên gác, nằm nhìn cái lỗ thủng trên mái tôn. Không có ngôi sao nào.

Mấy ngày sau, ba vẫn ra quán bà Bảy Hến uống cà phê mỗi sáng. Vẫn ngồi cái bàn trong góc với ông Mười. Dềnh đi ngang, thấy hai người ngồi đối diện, ít nói hơn mọi khi, hai ly cà phê đen, gói thuốc rê để giữa bàn. Có bữa ông Mười rót trà cho ba. Có bữa ba móc thuốc mời ông. Như hai người mới cãi nhau về một chuyện không đâu, đang dò đường quay lại.

Ba không nói chuyện với Dềnh về đêm đó. Nhưng sáng nào ra Gành Đỏ, ba cũng cho ăn bốn lồng cũ, rồi chèo qua cái sàn nhỏ, đeo bao tay, vớt xác tôm ở ba cái lồng cách ly, rửa tay nước muối, như trước. Ba không bỏ bước nào. Chú Lành vẫn ở ngoài bè. Ba không đuổi chú, mà cũng không nói với chú câu nào ngoài chuyện tôm.

Chủ Nhật, hai tháng Tám âm lịch, Dềnh dậy lúc bốn giờ, xách thùng cá mồi ra bến chung để chờ ghe ba về rước.

Trời chưa sáng hẳn. Mặt đầm màu chì, không gợn. Không có gió. Cái im lặng của mặt nước bãi Rạng sáng nay nặng như một tấm tôn đè xuống. Dềnh đứng ở đầu cầu ván, nhìn ra những cái bè gần nhất, và cái mũi cậu biết trước khi mắt cậu thấy.

Mùi. Không nồng lắm. Chưa phải cái mùi tanh chua thối trong cái bao ở cửa đầm. Nó là một sợi mùi mỏng, ngòn ngọt, lẫn trong mùi bùn, như mùi sữa để qua đêm.

Bè bà Tư Chè nằm ngay trước mặt cậu, hai lồng lưới vá chằng vá đụp. Bà Tư đang ngồi xổm ở mép lồng, cái nón lá lệch sang một bên, không cho ăn. Bà ngồi im, nhìn xuống nước.

Dềnh nhìn theo bà.

Giữa lồng, trên mặt nước màu trà, có một con tôm hùm bông đang nổi. Nằm ngửa. Mấy cái chân bơi xếp lại. Cái bụng trắng đục, trắng hơn mặt nước, trắng như ai thả xuống một cánh hoa.

— Hết chương 20 —