Người lạ trước sạp bánh tằm

Chương 9: Người lạ trước sạp bánh tằm

Bà Lài nhận ra cô Út từ lúc người đàn bà ấy còn đứng ở đầu hẻm, hỏi đường thằng bé bán vé số.

Hai mươi sáu năm, cô Út ốm đi, đen đi, tóc cắt ngắn ngang tai thay vì cái bím dài tới thắt lưng ngày xưa. Nhưng cái dáng đứng thì không đổi: hai vai hơi nhô lên, cằm hếch, như lúc nào cũng sẵn sàng cãi với ai. Hồi mười chín tuổi, cô Út đứng y như vậy trước mặt bà Trinh, cãi chuyện thằng Lực. Bây giờ bốn mươi lăm tuổi, cô Út đứng y như vậy giữa con hẻm gần chợ Xuân Khánh, trưa thứ Bảy, áo sơ mi trắng ướt mồ hôi dính lưng, tay cầm cái túi xách, nhìn từng căn nhà.

Bà Lài đang cọ cái thau nhôm ngoài hiên. Bà đặt cái thau xuống, đứng dậy, lau tay vô vạt áo. Bà không trốn. Bà biết có trốn cũng không được.

Con Thy đang ngủ trên gác. Con nhỏ về tới nhà lúc gần mười giờ, mặt hốc hác, nói đêm qua cúp điện ở lò, nướng bánh bằng lò than tới tối, gần sáng mới ngủ được ba tiếng. Nó phụ bà dọn sạp, ăn một chén cháo, rồi leo lên gác nằm, ngủ như chết. Bà nghe tiếng nó ngáy khe khẽ qua mấy tấm ván sàn.

Cô Út đi tới trước sạp, dừng lại. Hai người đàn bà nhìn nhau qua cái bàn gỗ còn ướt nước lau.

– Chị Bảy. – Cô Út nói.

– Cô Út.

– Thằng Thiệu kể trong bữa cơm, má con nhỏ kiểm toán bán bánh tằm gần chợ Xuân Khánh. Tôi đi hỏi từ tám giờ sáng. Cái chợ này có mười bốn người bán bánh tằm, tôi hỏi hết. Tới người thứ mười một mới có người biết chị Bảy bánh tằm có đứa con gái làm kế toán trên Sài Gòn.

– Cô vô nhà đi. Nắng.

Cô Út bước vô. Bà Lài kéo cửa sắt xuống một nửa, rót một ly nước trà đá đặt lên bàn. Cô Út không uống. Cô Út đứng giữa căn phòng nhỏ, nhìn quanh: cái bàn thờ gỗ có tấm ảnh ông bà ngoại, cái tủ kính đựng chén bát, mấy tấm ảnh dán trên vách. Ảnh con Thy đội mũ cử nhân, ảnh con Thy mặc áo dài trắng đi thi, ảnh con Thy hồi năm tuổi cầm lồng đèn ông sao, răng sún hai cái.

Cô Út nhìn tấm ảnh cuối rất lâu.

– Chị dạy con nhỏ bài đó. – Cô Út nói, không quay lại.

– Bài nào?

– Chị biết bài nào.

Bà Lài kéo cái ghế đẩu, ngồi xuống. Hai chân bà không đứng nổi nữa.

– Hồi đó cô hát hoài. – Bà nói. – Mấy tháng ở ngoài đó, sáng cô hát, tối cô hát. Tui nghe riết thì thuộc. Sau này tui có con, tui ru con tui bằng bài đó. Có vậy thôi.

– Có vậy thôi.

– Có vậy thôi, cô Út.

Cô Út quay lại. Mắt cô đỏ, nhưng khô.

– Chị có còn giữ cái gì không? Của đêm đó. Cái gì cũng được.

– Không.

– Hai mươi sáu năm, mỗi lần tôi hỏi, má tôi nói chị lo hết rồi, chị đem đi rồi, không còn gì. – Cô Út nói, giọng phẳng như đọc một câu đã thuộc lòng. – Má tôi nói đừng hỏi nữa. Sáu cũng nói đừng hỏi nữa. Tôi không hỏi nữa. Rồi bữa thứ Ba, trong kho lạnh, con nhỏ của chị đứng đếm thùng sầu riêng, ngâm cái bài đó. Đúng cái chỗ ngân đó. Tôi về nằm không ngủ được bốn đêm.

Bà Lài không nói gì.

– Con nhỏ đó con ai? – Cô Út hỏi.

– Con tui.

– Chị có chồng hồi nào?

– Sau khi tui đi khỏi nhà bà. – Bà Lài nói. Câu này bà đã tập trong đầu từ cái sáng Chủ nhật cái mâm bánh rơi. Bà tập đi tập lại tới mức nó trơn như hột mít. – Tui về Cần Thơ, quen một người chạy ghe lúa. Ổng mất trước khi nó ra đời. Nó tuổi Thìn, sinh năm hai ngàn.

Cô Út nhìn bà. Nhìn rất lâu, như nhìn một mẻ bánh mà mặt thì vàng đẹp nhưng không biết nhân đã chín chưa.

– Năm hai ngàn. – Cô Út lặp lại.

– Ờ.

– Nó đâu?

– Đang ngủ trên gác. Hôm qua nó với cậu Hai cứu mẻ bánh cho cô. Cô Út, để nó ngủ.

Cô Út ngước nhìn lên trần, lên mấy tấm ván sàn gác, như nhìn xuyên qua được. Cô đứng như vậy chừng một phút. Bà Lài thấy tay cô nắm chặt quai túi xách tới mức mấy khớp ngón trắng bệch. Rồi cô buông tay.

– Nếu chị nói dối tôi, chị Bảy, – cô Út nói, rất khẽ, – thì tôi không tha cho chị đâu. Không phải tha cho chị đâu. Tôi nói thiệt.

– Tui biết.

Cô Út đi ra. Bà Lài ngồi lại trên cái ghế đẩu, nghe tiếng giày cô Út xa dần trên mặt hẻm xi măng, tiếng cửa xe đóng, tiếng máy nổ. Bà ngồi như vậy cho tới khi trên gác có tiếng ván sàn kêu răng rắc, và tiếng con bà chạy xuống cầu thang.

Thy thức dậy vì một giọng đàn bà dưới nhà nói "chị Bảy".

Cô nằm im, mắt mở thao láo nhìn mái tôn, chưa biết mình đang ở đâu. Rồi cô nghe tiếng giày ngoài hẻm, tiếng cửa xe. Cô lăn qua cửa sổ gác, vén tấm rèm hoa. Dưới đầu hẻm, một chiếc xe hơi bốn chỗ màu trắng đang lùi ra đường lớn. Người ngồi ghế lái có mái tóc ngắn ngang tai.

Cô chạy xuống. Má ngồi trên cái ghế đẩu giữa nhà, trước mặt là một ly trà đá không ai uống, nước đá đã tan gần hết.

– Cô Út tới đây làm gì?

Má ngẩng lên. Mặt má bình thường, giọng má bình thường.

– Hỏi chuyện làm công hồi xưa. Cô Út nghe nói má từng làm cho nhà đó, tiện lên Cần Thơ thì ghé thăm.

– Cô Út lái xe lên Cần Thơ từ sáu giờ sáng, đi hỏi mười mấy người, để ghé thăm má?

– Sao con biết cô Út hỏi mười mấy người?

Thy không trả lời. Cô không biết, cô đoán. Má biết cô đoán. Hai má con nhìn nhau.

– Con đói không? – Má hỏi. – Má nấu canh chua.

Buổi chiều trôi qua chậm như nước ròng. Má đi chợ, nấu canh chua cá bông lau, chiên trứng, luộc rau muống. Thy ngồi ở bậc cửa, nhìn ra hẻm, đầu óc chạy vòng vòng như con chuột trong lồng. Khoản trợ cấp tháng Mười năm 1999. Bà cụ run tay. "Cái gì cũng như cũ." Cô Út trong kho lạnh. Cô Út trong xe tối, hai tay úp mặt. Cô Út trong nhà cô trưa nay. Cô cầm điện thoại lên mấy lần định nhắn cho Thiệu, rồi lại úp xuống.

Năm giờ, Nhựt đi làm về, dừng xe trước cửa, hỏi tối nay đi ăn lẩu mắm không. Cô nói em mệt. Anh nhìn cô một hồi, rồi nhìn vô trong nhà, chỗ má đang lặt rau muống, rồi nói ờ, vậy để bữa khác, em nghỉ đi. Anh đi được mấy bước thì quay lại, móc trong túi áo ra một bịch me ngào đường còn nguyên, đặt lên bậc cửa cạnh chân cô, không nói gì thêm. Thy nhìn cái bịch me. Cô muốn khóc mà không biết khóc vì cái gì.

Tối, hai má con ăn cơm. Má gắp cho cô khúc cá giữa. Cô ăn không biết mùi. Ăn xong, má dọn chén, cô rửa. Rồi cô lau tay, đi lại cái bàn gỗ giữa nhà, đặt điện thoại lên mặt bàn, màn hình mở ứng dụng ngân hàng, mở lịch sử chuyển tiền cho người nhận có tên "Má". Bên cạnh, cô đặt tấm ảnh chụp trang sổ quỹ năm 1999. Cô kéo cái ghế ngồi xuống.

– Má. Má ngồi đây với con.

Má đứng ở cửa bếp, khăn lau chén vắt trên vai. Má nhìn cái điện thoại. Má biết.

– Con hỏi lần chót. – Thy nói. – Con hứa với má bữa trước là con không hỏi nữa. Con xin lỗi má, con không giữ được lời. Con hỏi lần này thôi, rồi má nói gì con nghe nấy. Mà má đừng nói chuyện giúp việc với chuyện bà thương má nữa. Con không còn tin chuyện đó.

Má đi lại, kéo ghế ngồi đối diện. Má đặt cái khăn lau chén lên bàn, gấp làm tư, gấp làm tám, vuốt cho thẳng.

– Con hỏi đi.

– Tại sao nhà họ Dư gửi tiền cho má, bắt đầu đúng tháng con sinh ra?

Má không trả lời. Ngoài hẻm, nhà ông Tư mở tivi, tiếng một chương trình ca nhạc vọng qua vách tôn.

– Tại sao bà cụ hỏi tên má thì run tay? Tại sao cô Út nghe con ngâm bài ru thì khóc? Tại sao cô Út đi hỏi mười mấy người để kiếm má? Tại sao…

– Thy.

– Tại sao lúc thằng Bửu nói con sinh tháng Mười, bà cụ lắc đầu?

Má nhắm mắt lại.

Thy chờ. Cô đếm. Một trăm. Hai trăm. Cô đếm tới hai trăm mười bảy thì má mở mắt.

– Con không phải con ruột của má. – Má nói.

Câu đó rơi xuống mặt bàn gỗ, nằm đó, giữa cái điện thoại và cái khăn lau chén. Thy nhìn nó. Cô nghe rõ từng chữ, mà như nghe một thứ tiếng mình không biết.

– Má nói gì?

– Con không phải con ruột của má. – Má lặp lại, chậm hơn. – Ba con không có đi ghe chìm. Không có ông nào chạy ghe lúa hết. Má bịa. Má bịa cho con có cái mà tin.

– Vậy con… – Thy nghe giọng mình từ đâu xa lắm. – Vậy con của ai?

– Má ẵm con từ nhà đó.

– Nhà họ Dư?

– Ờ.

– Con của ai trong nhà đó?

Má lắc đầu.

– Má thề rồi. Má thề với một người, không bao giờ nói con là con của ai. Người đó còn sống thì má không nói.

– Bà Trinh.

Má không gật, cũng không lắc.

– Còn ngày sinh của con? Mùng hai tháng Mười?

– Là ngày má ôm con về tới Cần Thơ.

– Vậy con sinh ngày nào?

– Má không nói được.

Thy ngồi thẳng lưng trên ghế, hai tay đặt trên mặt bàn. Cô thấy hai bàn tay mình rất bình tĩnh. Cô thấy mình bình tĩnh tới mức đáng sợ, như cái lò điện lúc cúp điện, im phăng phắc mà bên trong còn nóng. Hai mươi lăm năm, cô đếm mọi thứ. Đếm tiền lẻ, đếm chứng từ, đếm thùng sầu riêng, đếm số người khách. Cô chưa bao giờ đếm xem mình đã tin bao nhiêu điều mà chưa từng kiểm.

– Má ẵm con từ nhà đó. – Cô nói, như đọc lại một câu trên giấy làm việc để chắc là mình chép đúng. – Bà gửi tiền nuôi con. Má thề không nói.

– Ờ.

– Má.

– Ờ.

– Vậy con là người nhà họ Dư?

Má không trả lời. Má nhìn xuống cái chùm chìa khoá Thy để trên bàn, cạnh cái điện thoại. Má đưa tay ra, chậm, như sợ phỏng, và lấy đầu ngón tay cái vuốt lên mặt cái khuôn bánh in tí hon bằng gỗ, vuốt qua bông sen sáu cánh, dừng ở cánh thứ ba, chỗ bị mẻ.

Má vuốt đi vuốt lại chỗ đó, và không nói một lời nào nữa.

— Hết chương 9 —