Phát đi xuống bến

Chương 34: Phát đi xuống bến

Chú Ba ngồi ở bậc thang thứ năm, bậc thấp nhất còn khô, khi cô Út đi ra.

Tám giờ tối thứ Bảy, ba mươi mốt tháng Một. Chiều nay Hưng Gia đã ký. Chiều nay khoản tiền đầu tiên đã vô tài khoản của lò, đủ trả ngân hàng. Chiều nay chú Ba đã ngồi trong phòng ông Quan hai tiếng, ký một bản cam kết hoàn tiền dày sáu trang. Chú chuyển lại cho lò toàn bộ phần vốn mười lăm phần trăm của chú và năm phần trăm nội để lại, trừ vào số tiền lò đã trả dư. Phần còn thiếu, chú và Bảy Nhiên trả dần trong ba năm, có tài sản bảo đảm. Chú thôi chức phó tổng giám đốc từ ngày mai. Ông Quan nói hồ sơ này luật sư của lò giữ, còn việc báo lên cơ quan chức năng hay không, lò sẽ làm theo đúng quy định, không ai hứa gì với ai.

Cô Út ngồi xuống bậc thứ ba. Giữa hai anh em là một bậc thang đá.

Nước kênh tháng Chạp xuống thấp, lộ ra mấy bậc phủ rêu. Bên kia kênh, mấy nhà đã treo lồng đèn đỏ đón Tết sớm. Gió bấc lạnh.

– Em ra coi anh nhảy xuống kênh hả? – Chú Ba nói, không quay lại.

– Anh biết bơi.

Chú Ba cười. Không phải cái cười to chú vẫn cười với khách. Một tiếng cười khô, ngắn.

– Ờ. Tao biết bơi.

Hai anh em ngồi im một lúc lâu.

– Năm tao mười sáu tuổi. – Chú Ba nói. – Ba biểu tao nghỉ học, ra lò. Anh Hai thì đi học tiếp, lên Sài Gòn học đại học. Ba nói một đứa đứng lò, một đứa học, cho nhà có người biết chữ. Tao đứng lò. Bốn chục năm tao đứng lò. Năm giờ sáng tao ra chợ mua bột, tám giờ tối tao đi giao hàng. Anh Hai học về, ba giao cho ảnh làm giám đốc. Ảnh ngồi trên lầu, ảnh đi nhậu với khách, ảnh có tật, cả xóm biết. Ba mất, má giao lò cho ảnh. Ảnh mất, má giao lò cho thằng Thiệu. Thằng Thiệu hai mươi bốn tuổi, kỹ sư Sài Gòn về, không biết đốt lò than. Tao năm mươi ba tuổi, tao biết từng cái khuôn trong lò này. Má nói con trai trưởng của con trai trưởng.

– Em biết.

– Mày không biết. – Chú Ba nói. – Năm hai ngàn mười hai, anh Hai say, nói thằng Thiệu không phải giọt máu nhà mình. Tao nghe. Tao để đó. Tao nghĩ, má biết mà má vẫn cưng nó, vẫn nói con trai trưởng của con trai trưởng. Một thằng không có giọt máu nào. Còn tao, máu thịt của má, tao đứng sau lưng nó.

– Rồi anh lấy lại phần của anh.

– Tao lấy lại phần của tao. – Chú Ba nói. – Tao nghĩ vậy. Tao nghĩ cái lò nợ tao. Một hột vịt hai ngàn đồng, ai thấy. Rồi nó thành hai ngàn đồng nhân một triệu hột. Rồi nó thành chuyện mình không quay lại được.

Chú rút gói thuốc trong túi áo, châm một điếu. Đầu thuốc đỏ lên trong bóng tối.

– Lá thư gửi hãng kiểm toán là tao gửi. – Chú nói. – Mày biết rồi. Con nhỏ đó nhìn tờ giấy trứng muối lâu quá. Tao thấy cái khoản trợ cấp Đ.T.Lài trên sổ quỹ năm hai mươi ba, tao lên gác lật ngược về tới cuốn năm chín chín. Tao đoán con Bảy có con với anh Hai. Tao tính vậy là gọn. Một lá thư, đuổi được con nhỏ, làm thằng Thiệu khó xử với Hưng Gia. Tao không biết con nhỏ đó là con mày.

Cô Út không nói gì.

– Út. – Chú Ba nói. Chú quay lại, lần đầu tiên nhìn em gái. – Tao nói với mày một chuyện nữa. Chuyện này tao chưa nói với ai. Má cũng không biết là ai nói.

– Chuyện gì?

– Năm chín chín. – Chú nói. – Mày với thằng Lực. Tao thấy hai đứa bây ở kho bột. Tao đi méc má.

Cô Út ngồi im. Gió bấc thổi qua, cái lồng đèn đỏ bên kia kênh lắc lư.

– Tao tưởng tao giữ cái tên cho nhà. – Chú Ba nói. – Mày mười chín tuổi. Thằng Lực làm thợ. Tao nghĩ vậy là đúng. Tao không biết má đem con mày cho người ta. Tao không biết con Bảy ẵm nó đi. Hai mươi sáu năm tao không biết.

Cô Út nhìn anh mình. Sau này, kể lại đêm đó với Thy, bà nói bà nhìn anh Ba mà không thấy giận. Bà thấy một người đàn ông năm mươi chín tuổi ngồi ở bậc thang thấp nhất, sát mặt nước, như một thằng nhỏ mười sáu tuổi vừa bị ba biểu nghỉ học.

– Anh đi đi, anh Ba. – Bà nói.

Chú Ba gật đầu. Chú dụi điếu thuốc lên bậc đá, bỏ mẩu thuốc vô túi áo, không vứt xuống kênh.

– Thằng Tuấn. – Chú nói. – Nó muốn ở lại lò.

– Nó nói với em rồi.

– Nó không làm bán hàng được. Nó không biết nói láo. – Chú nói. – Mày cho nó đứng lò.

– Ba giờ rưỡi vô. – Cô Út nói. – Trễ một phút em đuổi.

Chú Ba đứng dậy. Chú không đi lên. Chú bước xuống thêm một bậc, bậc thứ sáu, bậc phủ rêu, nước kênh liếm tới mũi giày. Chú đứng đó, nhìn mặt nước đen, lưng quay về phía căn nhà phố ba gian.

Cô Út để anh mình đứng đó. Bà đi lên, đóng cánh cổng gỗ nhỏ sau lưng, không cài then.

Chủ nhật, mùng tám tháng Hai, cô Út lái xe lên Cần Thơ.

Lần này bà tới vào buổi trưa, sau giờ dọn sạp. Bà Lài đang ngồi lặt rau trước hiên. Thấy chiếc xe trắng, bà đứng dậy, lau tay vô vạt áo, đi vô nhà, kéo hai cái ghế đẩu ra, rót hai ly trà đá. Thy đang ngồi trên gác soạn giấy tờ. Cô nghe tiếng xe, nhìn qua cửa sổ, rồi ngồi yên trên gác. Lần này cô không đi xuống.

Hai người đàn bà ngồi đối diện qua cái bàn gỗ thấp.

– Tôi tát chị. – Cô Út nói.

– Cô tát đúng.

– Không đúng. – Cô Út nói. – Chị đổi con chị lấy con tôi, tôi tát chị.

Bà Lài không nói gì. Bà đẩy ly trà đá qua phía cô Út. Cô Út cầm lên, uống một ngụm, lần đầu tiên bà uống thứ gì trong căn nhà này.

– Nó khóc lớn không chị? – Cô Út hỏi. – Hồi nhỏ.

– Lớn. – Bà Lài nói. – Cả hẻm nghe. Bà Năm đầu hẻm nói con nhỏ này lớn lên làm ca sĩ.

– Nó hát được không?

– Không. – Bà Lài nói, và lần đầu tiên hai người cùng cười. – Nó hát như con vịt. Mà nó đếm giỏi.

Hai người ngồi nói chuyện tới chiều. Thy ngồi trên gác nghe tiếng hai người nói dưới nhà, không nghe rõ chữ, chỉ nghe giọng. Giọng má nhỏ, hay nói trổng. Giọng cô Út gắt, ngắn. Có lúc im rất lâu. Có lúc một người cười. Có một lúc cô nghe cô Út khóc, rồi má nói gì đó, rồi im.

Bốn giờ, cô Út đứng dậy. Ra tới cửa, bà quay lại.

– Chị Bảy. – Bà nói. – Tôi chưa tha cho chị được. Tôi nói thiệt. Mà tôi không giận chị nữa. Hai cái đó khác nhau.

– Ờ. – Bà Lài nói. – Tui biết khác nhau.

– Rằm tháng Giêng chị xuống. – Cô Út nói. – Đứng bên này. Đừng đứng gốc bàng nữa.

Bà Lài nhìn cô Út một lúc lâu. Rồi bà gật đầu.

Thy đã nghỉ hãng được ba tuần. Cô dọn cái gác nhỏ trên lầu của một căn nhà ống đầu hẻm, căn nhà của bà Năm cho thuê, sát mặt đường lớn gần chợ Xuân Khánh. Một cái bàn, hai cái ghế, một tủ hồ sơ sắt mua lại của một văn phòng phá sản, một cái máy tính, một cái máy in. Sau Tết cô mới treo bảng. Cô đã có ba khách. Tiệm tạp hoá của bà Năm, muốn có người làm sổ sách đàng hoàng để con gái bà tiếp quản. Một cửa hàng vật liệu xây dựng của một người bạn ông Tư Tiêu. Và cơ sở trứng muối Sáu Liên ở Vĩnh Châu. Bà Sáu Liên gọi cho cô sau cái bữa uống trà, nói con nhỏ này đếm kỹ, tui muốn con nhỏ này coi sổ cho tui. Mấy chục năm tui ghi sổ bằng tay, con cháu tui đọc không ra.

Cô ngồi trên cái gác đó mỗi buổi chiều, sau khi phụ má dọn sạp. Lương bây giờ bằng một nửa hồi ở hãng. Cô biết trước. Cô đã đếm.

Một buổi chiều, má leo lên gác, đặt cái điện thoại cũ lên bàn cô.

– Con coi giùm má cái này. – Má nói. – Má coi không ra.

Thy mở ứng dụng ngân hàng trên điện thoại má, cái ứng dụng cô cài cho má năm năm trước, má chỉ biết mở ra coi tiền vô. Cô kéo lịch sử giao dịch. Ngày mùng một tháng Hai: ba triệu, người chuyển Đoàn Đan Thy, nội dung "Má". Ngày mùng một tháng Một: ba triệu, "Má". Cô kéo tiếp lên. Ngày mùng năm tháng Mười Hai năm ngoái: bốn triệu, người chuyển Công ty TNHH Dư Ký, nội dung "tro cap T12".

Không có ngày mùng năm tháng Một. Không có ngày mùng năm tháng Hai.

– Từ tháng Một không có nữa. – Thy nói.

– Ờ. – Má nói. – Má nói với chú Sáu thôi rồi.

Thy nhìn cái dòng cuối cùng. Bốn triệu. Tro cap T12. Hai mươi sáu năm ba tháng. Cô đã từng đếm nó trên ba mươi sáu dòng sổ cái, trên một cuốn sổ quỹ bìa xanh lá mốc meo, trên ba tờ uỷ nhiệm chi in mờ. Bây giờ nó dừng lại, không ai ký, không ai báo, như nó đã bắt đầu.

Cô đưa điện thoại lại cho má.

– Dạ. Hết rồi má.

Thứ Ba, hai mươi ba tháng Chạp, ngày đưa ông Táo, chiếc xe bán tải màu xám đậu ở đầu hẻm.

Thiệu đi bộ vô, tay xách một cái giỏ đệm. Trong giỏ có hai cây lạp xưởng tươi của lò, một hộp bánh pía con dấu bông sen, và một bịch chè bà ba đựng trong hộp nhựa. Anh đứng trước sạp bánh tằm màu xanh ngọc. Má đang ngồi lặt rau, ngẩng lên.

– Má con biểu con lên. – Thiệu nói. – Má con nói hôm nay đưa ông Táo, con đem cái này lên cho cô. Chè của má con nấu.

Má nhìn anh. Má nhìn cái giỏ. Rồi má đứng dậy, chùi tay vô vạt áo, lâu, như tay dính thứ gì chùi không ra.

– Chị Hai biểu cậu lên?

– Dạ.

Má cầm cái giỏ. Má đứng đó, cái giỏ đệm trong tay, nhìn anh. Thy ngồi trên gác văn phòng đầu hẻm, qua cửa sổ, thấy hai người đứng trước cái sạp, một người cao, một người thấp, không ai nói gì.

Rồi má hỏi. Giọng má nhỏ, như hỏi một chuyện không quan trọng gì, như hỏi giá rau ngoài chợ.

– Tết cậu ăn ở đâu?

— Hết chương 34 —