Đừng xuống nhà đó

Chương 1: Đừng xuống nhà đó

Cái mâm nhôm rơi xuống nền gạch, kêu một tiếng dài như chuông chùa bị gõ trật. Sáu dĩa bánh tằm bì đã chan nước cốt dừa văng ra thành một vũng trắng đục, sợi bánh vàng nghệ lẫn với bì heo, mỡ hành, mấy lát dưa leo lăn tới tận chân bàn khách.

Đan Thy đứng sững với cái điện thoại còn sáng trên tay. Cô vừa nói đúng một câu: tuần này con dẫn nhóm xuống lò bánh Dư Ký dưới Sóc Trăng.

– Trời đất, cô Bảy! – Bà khách ngồi bàn trong la lên, rụt chân. – Có phỏng hông?

– Hông sao, hông sao. – Má Thy nói, mà không cúi xuống lượm. – Chị ngồi đó đi, để em làm dĩa khác.

Bà Đoàn Thị Lài năm nay năm mươi lăm tuổi, bán bánh tằm bì trước cửa nhà trong con hẻm gần chợ Xuân Khánh đã hai mươi mấy năm. Hẻm này ai cũng biết tay bà làm bánh không bao giờ run. Bà có thể vừa rưới nước cốt dừa vừa thối tiền vừa la con chó nhà bên mà không đổ một giọt. Vậy mà sáng Chủ nhật này, mâm bánh trên tay bà rớt như có ai giật.

Thy bỏ điện thoại vô túi quần, ngồi xổm lượm dĩa. Có ba cái mẻ, một cái bể làm đôi. Cô gom mảnh sành vô cái ky, lấy giẻ lau chỗ nước cốt dừa, mùi béo ngậy bốc lên dưới nắng tám giờ sáng.

– Má đứng đó chi, má rửa tay đi. Để con.

Má không rửa tay. Má đứng nhìn cô, hai bàn tay còn dính mỡ hành giơ lưng chừng trước bụng.

– Con nói lò gì?

– Dư Ký. Lò bánh pía, lạp xưởng dưới Sóc Trăng. Má biết hông, cái hộp có con dấu bông sen đỏ đó. Bên mua người ta muốn mua phần hùn, thuê công ty con xuống soát sổ ba năm.

– Con đừng đi.

Thy ngẩng lên. Má nói câu đó nhỏ, nhưng không phải kiểu nhỏ của người dặn con mang áo mưa. Nó nhỏ như người nói trong nhà có người bệnh nằm.

– Sao vậy má?

– Thì… đường xa. Mùa này mưa. Con đổi cho đứa khác đi.

– Đường Cần Thơ xuống Sóc Trăng có sáu chục cây số, má. Con đi Sài Gòn xuống còn xa gấp ba.

Má quay vô bếp. Thy nghe tiếng vòi nước mở mạnh, tiếng xoong nồi va nhau. Cô bưng ky mảnh vỡ ra thùng rác đầu hẻm, đi ngang nhà ông Tư Tiêu, thấy thằng Nhựt đang ngồi trên bậc thềm xỏ giày.

– Cô Bảy làm rớt cái gì mà nghe như sập nhà vậy? – Nhựt hỏi.

– Mâm bánh.

– Cô Bảy mà làm rớt mâm bánh? – Nhựt nhíu mày, như vừa nghe nói cây me trước chợ tự đi qua bên kia đường. – Cô có sao hông?

– Má hông sao. Chắc hôm nay trời nóng.

Tiêu Minh Nhựt lớn hơn Thy hai tuổi, kỹ sư cầu đường, đi công trình quanh năm, Chủ nhật nào ở nhà cũng xách cái bánh mì sang ăn ké nước cốt dừa của má cô. Từ hồi cấp ba anh đã theo cô, cái kiểu theo không nói ra mà cả hẻm đều biết. Thy không ghét anh. Cô chỉ chưa bao giờ thấy tim mình đập khác đi khi anh bước qua cửa.

Cô quay về, rửa tay ở cái lu sau nhà, rồi ra đứng làm dĩa bánh mới cho bà khách. Bánh tằm má làm bằng bột gạo hấp, cắt sợi bằng cái khuôn sắt má dùng từ hồi Thy chưa biết đi, rồi trộn bì heo xắt nhỏ với thính gạo rang thơm. Nước cốt dừa nấu với chút bột năng cho sệt, rưới lên một vòng là trắng phau cả dĩa. Thy làm đúng y như má, chỉ có điều cô cắt dưa leo dày hơn, và má năm nào cũng la cô chuyện đó.

Lần này má không la.

Khách vãn lúc mười giờ. Má ngồi trên cái ghế đẩu thấp, chùi cái khuôn sắt bằng miếng vải mùng. Thy ngồi đối diện, gác cằm lên đầu gối.

– Má, con hỏi thiệt. Má biết nhà đó hả?

– Nhà nào?

– Nhà họ Dư.

– Ai mà hổng biết bánh pía Dư Ký. – Má nói, mắt không rời cái khuôn. – Rằm tháng Tám năm nào má hổng mua cho con một hộp.

Đúng vậy. Thy nhớ ra. Năm nào Trung thu má cũng mua đúng một hộp bánh pía có con dấu bông sen đỏ, bốn cái, nhân đậu xanh sầu riêng trứng muối. Má cắt một cái làm tư cho cô, còn ba cái để trên bàn thờ ông bà ngoại tới mười sáu mới lấy xuống. Má không bao giờ mua hiệu khác.

– Má thích bánh nhà đó, mà con xuống nhà đó làm thì má hổng chịu?

– Thích bánh là một chuyện.

– Chuyện kia là chuyện gì?

Má thôi chùi. Má lật cái khuôn sắt lại, ngắm bề lưng nó, chỗ có vết hàn cũ. Rồi má nói, như nói với cái khuôn:

– Nhà giàu bên Tiều, khó lắm con. Con nhỏ, con hiền, xuống đó người ta ăn hiếp.

Thy bật cười.

– Má ơi, con đi soát sổ người ta mà. Con là người ta sợ.

Cô nói vậy cho má vui, chứ cô biết không hẳn. Năm nay là năm thứ tư Thy làm ở Công ty Kiểm toán Song Thành trên Sài Gòn. Năm nay chị Hằng, chủ nhiệm của cô, giao cho cô hồ sơ đầu tiên làm trưởng nhóm hiện trường. Hồ sơ không lớn: một lò bánh gia đình, doanh thu chừng một trăm chín chục tỷ một năm, cần soát xét ba năm sổ sách cho một tập đoàn thực phẩm muốn mua ba mươi lăm phần trăm vốn. Nhóm có hai người, cô và thằng Bửu mới vô nghề. Ba tuần ở hiện trường. Nếu làm gọn, cuối năm cô có tên trong danh sách đề bạt chủ nhiệm.

– Con đổi cho đứa khác được hông? – Má hỏi lại, lần thứ ba.

– Hông được má. Hồ sơ đầu tiên con đứng tên. Con rút là người ta nói con sợ, năm sau khỏi ai giao.

– Thì thôi, năm sau.

– Má!

Má không nói nữa. Má đứng dậy, bưng cái khuôn sắt vô treo lên cây đinh sau bếp. Thy nhìn theo lưng má. Cái áo bà ba màu nâu đất, cổ áo bạc phếch, cái búi tóc lơ thơ mấy sợi bạc mới. Má nhỏ người, đi nhanh, lúc nào cũng như đang trễ một việc gì đó.

Cô nghĩ, chắc má sợ cô xa. Hồi cô đậu đại học, má cũng làm y như vậy, đòi cô học ở Cần Thơ cho gần, cô đòi lên Sài Gòn, hai má con giận nhau một tuần. Rốt cuộc má bán đôi bông tai vàng, gói tiền vô cái khăn tay, nhét vô ba lô cô lúc cô ngủ.

Trưa, hai má con ăn cơm với cá lóc kho tộ và canh chua bông điên điển. Má gắp cho cô cái khúc giữa, như mọi lần.

– Chừng nào con đi?

– Sáng mai năm giờ, xe khách ở bến. Bửu nó đi từ Sài Gòn xuống, gặp con dưới đó.

– Ở đâu?

– Nhà nghỉ gần kênh Maspero, công ty đặt.

Má gật đầu. Thy chờ má nói thêm câu "con đừng đi", nhưng má không nói. Má ăn chậm hơn thường lệ, chan canh mà không húp.

Chiều, Thy ngồi trên gác soạn đồ. Cô xếp ba bộ đồ công sở, hai cái áo thun, một cây bút đỏ, một cây bút chì kim, cái máy tính bỏ túi đã mòn số không. Rồi cô lấy chùm chìa khoá trong cặp ra, gỡ cái chìa khoá phòng trọ cũ không còn xài.

Trên chùm chìa khoá có một cái móc gỗ nhỏ. Nói cho đúng, nó là một cái khuôn bánh in tí hon, gỗ nâu sẫm, mặt tròn cỡ đồng xu năm nghìn, sâu vô chừng hai đốt ngón tay. Lòng khuôn khắc một bông sen sáu cánh, nhụy là mấy chấm tròn li ti. Cánh thứ ba tính từ cuống bị mẻ một miếng, như có ai khắc tới đó thì lỡ tay. Má khoan một cái lỗ ở cán, xỏ dây dù, nói đó là đồ chơi hồi nhỏ của cô. Hồi bé Thy hay lấy nó ấn lên đất sét, lên cục bột má nhồi dư, lên cả cục xà bông, chỗ nào cũng mọc bông sen mẻ một cánh. Lớn lên cô giữ nó như giữ một thói quen. Đi thi cầm, đi phỏng vấn cầm, ngày đầu đi làm cầm.

Cô xoay cái khuôn trên ngón tay, nghĩ tới con dấu bông sen đỏ trên mặt bánh pía Dư Ký. Rồi cô tự cười mình. Bông sen thì đầy đường. Lò bánh nào ở miền Tây không khắc bông sen.

Dưới nhà, má đang rửa nồi. Thy nghe tiếng má ngâm nga. Không có lời. Ba nốt đi lên, một nốt rớt xuống, rồi ngân ra dài, rồi lại ba nốt lên, một nốt xuống. Đó là bài má ru cô từ nhỏ. Hồi cô mười tuổi, cô hỏi bài gì, má nói bài má đặt bậy. Cô hỏi sao không có lời, má nói lời gì thì tùy người nghe. Đi làm, ngồi đếm chứng từ, cô ngâm nó ra miệng lúc nào không hay, thằng Bửu ngồi kế bên nghe hoài, có lần hỏi: chị ơi bài gì mà nghe buồn ngủ quá.

Tiếng ngâm dưới nhà đứt ngang ở nốt thứ ba. Thy chờ. Không có nốt rớt xuống. Chỉ có tiếng nước chảy.

Cô bước xuống cầu thang gỗ. Má đứng trước bồn rửa, tay cầm cái nồi, không cọ.

– Má.

– Gì?

– Má hông khoẻ hả?

– Khoẻ. – Má quay lại, cười. – Má đứng nghĩ coi mai làm bao nhiêu ký bột.

Thy đứng dựa khung cửa bếp. Ánh chiều xiên qua cái cửa sổ nhỏ, rọi một vệt vàng lên mặt má. Từ chỗ cô đứng, cô thấy rõ cái lỗ nhỏ xíu như lỗ kim ở trước vành tai trái của má, chỗ da mỏng giáp với má. Hồi nhỏ Thy hay lấy ngón tay út chọc vô đó, má la nhột. Má nói đó là lỗ tai lộc, ai có là có lộc, ông bà nói vậy. Cô sờ tai mình tìm, không có. Má cười: con không có lộc như má, nên má phải làm lộc cho con.

– Má, – Thy nói, – con xuống đó ba tuần là về. Con làm gọn thì cuối năm con lên chủ nhiệm. Lên chủ nhiệm là lương lên gần gấp rưỡi. Má khỏi bán sáng sớm nữa, bán tới chín giờ thôi.

– Má bán tới mười giờ quen rồi.

– Thì má bán tới mười giờ, nhưng má ngủ tới năm giờ.

Má bật cười, lần đầu tiên trong ngày. Má đặt cái nồi xuống, lau tay vô vạt áo, đi tới vuốt tóc cô. Bàn tay má chai ở mấy đầu ngón, mùi nước cốt dừa với mùi lá chuối.

– Ừ. Đi thì đi. Mà con nhớ, ở dưới đó, ai hỏi gì về nhà mình, con đừng nói nhiều.

– Nhà mình có gì đâu mà nói nhiều, má.

– Ờ. Có gì đâu.

Tối, Nhựt sang, mang theo một bịch cóc non ngâm đường với muối ớt. Anh biết Thy mê đồ chua. Ba người ngồi trước hiên ăn cóc, nghe tiếng loa phường nhắc đóng tiền rác. Nhựt kể chuyện cây cầu anh đang làm dưới Vị Thanh, Thy kể chuyện cái lò bánh. Nhựt nói Dư Ký nổi tiếng lắm, công trình anh làm năm ngoái dưới đó, Trung thu nào chủ thầu cũng đặt mấy trăm hộp làm quà.

– Ông chủ trẻ lắm, nghe nói đi Sài Gòn học về. – Nhựt nói. – Bà nội ổng còn sống, cầm hết, ổng chỉ là ông chủ trên giấy.

– Sao anh biết?

– Thì nghe người ta nói. Dưới đó cái gì người ta cũng nói.

Má ngồi lặt rau, không chen vô câu nào. Lúc Nhựt về, má đứng dậy đóng cửa sớm hơn mọi ngày. Thy lên gác, đặt báo thức bốn giờ, nằm nghe tiếng quạt máy kêu rè rè. Cô nghĩ tới hồ sơ, tới danh sách câu hỏi phải gửi kế toán của lò ngay buổi đầu, tới chỗ ngồi làm việc, tới ổ cắm điện. Cô nghĩ tới cái mâm bánh rơi.

Bốn giờ rưỡi sáng thứ Hai, má đã nhóm xong lò than. Má gói cho cô hai cái bánh ú, một bịch cóc còn lại, một chai nước sâm. Má đưa cô ra tận đầu hẻm, chỗ chiếc xe ôm quen đang chờ.

– Tới nơi nhắn má.

– Dạ.

– Ăn uống đàng hoàng.

– Dạ.

– Thy.

Cô quay lại. Má đứng dưới bóng đèn đường vàng vọt, tay còn cầm cái quạt nan quạt lò. Má mở miệng, rồi đóng lại.

– Gì vậy má?

– Không có gì. Đi đi, trễ xe.

Chiếc xe ôm chạy ra đường lớn. Thy ngoái lại một lần, thấy má vẫn đứng đó, nhỏ xíu.

Bà Lài đứng tới khi tiếng xe ôm mất hẳn. Rồi bà đi vô, đóng cửa, không mở sạp. Bà ngồi xuống cái ghế đẩu trước bếp than, nhìn lửa đỏ dần lên trong lò. Một lúc lâu sau, bà đứng dậy, lấy cuốn sổ tay nhỏ bọc nhựa trong ngăn tủ thờ, lật tới trang cuối. Ở đó có một số máy bàn, viết bằng mực xanh đã phai, số đầu là số mã vùng cũ của Sóc Trăng mà người ta đã đổi từ lâu. Bà sửa số bằng cây bút chì, bấm từng số trên cái điện thoại cũ.

Chuông reo bảy hồi mới có người nhấc máy. Giọng một ông già, khàn, như mới ngủ dậy.

– Alô.

– Chú Sáu hả. – Bà Lài nói. – Con Bảy đây. Con nhỏ xuống dưới đó rồi.

— Hết chương 1 —