Hai người đàn bà giữ miệng

Chương 11: Hai người đàn bà giữ miệng

Ông Tư Tiêu ngồi trên cái võng mắc giữa hai cây cột hiên, tay cầm cái quạt mo cau, chân đẩy đất cho võng đưa. Ông bảy mươi tám tuổi, ba Nhựt, hồi trẻ làm thợ hồ, giờ chỉ còn nuôi hai lồng chim chào mào treo trước cửa. Thy ngồi trên cái ghế đẩu đối diện, cầm tờ trích lục khai sinh cô vừa xin ở phường sáng thứ Năm.

– Người làm chứng: Tiêu Văn Tư. – Cô đọc. – Là chú phải không chú Tư?

Ông Tư dừng chân. Cái võng đưa chậm dần.

– Ờ. Tui đó.

– Chú làm chứng cái gì vậy chú?

Ông nhìn cô một hồi, rồi nhìn qua bên nhà cô, chỗ cái sạp bánh tằm đã dọn, cửa sắt kéo xuống một nửa, má đang ngồi trong lặt rau.

– Hồi đó đẻ ở nhà, không có giấy nhà bảo sanh, muốn làm khai sinh thì phải có người làm chứng. – Ông nói. – Cô Bảy mới dọn về hẻm này được có mấy bữa, không quen ai. Cổ qua nhờ tui. Tui đi với cổ lên phường, ký một cái.

– Chú có thấy má con đẻ không?

– Không.

– Chú có thấy má con có bầu không?

Ông Tư im. Ông cầm cái quạt mo cau quạt một cái, hai cái, rồi để xuống bụng.

– Con hỏi chi vậy con?

– Dạ, má con nói rồi chú. Má nói con không phải con ruột.

Ông nhìn cô lâu hơn. Mấy con chào mào trong lồng nhảy lách tách, hót mấy tiếng rồi im.

– Tháng Chín năm đó. – Ông nói. – Cuối tháng Chín, chắc gần đầu tháng Mười. Cô Bảy xách một cái giỏ, ôm một đứa nhỏ đỏ hỏn, đi xe đò từ dưới quê lên, thuê cái nhà bà Năm Rô đó, cái nhà con đang ở. Con nhỏ chừng một tuần tuổi, khóc ré, cổ không có sữa, đi xin sữa ngoài chợ. Tui biết cổ không có bầu, vì người có bầu mới đẻ một tuần không đi đứng như vậy, không xách nổi cái giỏ. Bả nhà tui hồi đó cũng biết. – Ông dừng lại. – Mà cổ ôm con về, cổ nói con cổ. Tui hỏi chi.

– Sao chú không hỏi?

– Hỏi chi con. – Ông nói. – Đứa nhỏ có người ôm là đứa nhỏ có phước. Tui chỉ ký cái tên.

Thy cúi xuống tờ trích lục. Nơi sinh: tại nhà. Ngày sinh: hai tháng Mười năm 1999. Họ tên cha: để trống. Người đi khai: Đoàn Thị Lài, quan hệ: mẹ. Người làm chứng: Tiêu Văn Tư.

– Má con có nói đứa nhỏ ở đâu ra không chú?

– Không. – Ông Tư lại đẩy chân cho võng đưa. – Cổ chỉ nói một câu, tui nhớ hoài. Bữa đi làm giấy về, ngang chợ, cổ đứng lại ở hàng bán vịt, nhìn mấy con vịt con trong lồng, rồi nói: "Một đứa thì đi rồi, một đứa thì ở lại, chú Tư ơi." Tui hỏi đứa nào đi. Cổ lắc đầu, không nói.

– Một đứa đi, một đứa ở lại?

– Ờ. Tui tưởng cổ nói người chồng. Tui tưởng cổ có chồng đi đâu mất, để cổ một mình với con. – Ông thở dài. – Hai mươi mấy năm, tui chưa nghe cổ nói lại câu đó.

Thy về nhà. Má vẫn ngồi lặt rau muống, tước từng cọng thành sợi nhỏ để làm gỏi. Thy ngồi xuống bên cạnh, lấy một nắm, tước theo. Hai má con tước rau không nói gì cho tới khi rổ đầy.

Cô không hỏi má "một đứa đi" là ai. Cô biết má sẽ không nói. Từ tối thứ Bảy, má nói với cô đúng như cũ: con ăn cơm, con đi ngủ sớm, con mặc áo khoác. Má làm bánh như cũ, bán như cũ, cười với khách như cũ. Chỉ có tối nào cũng vậy, lúc cô nằm trên gác, cô nghe má ngồi dưới nhà một mình rất khuya, không bật tivi, không ngâm nga.

Sáng thứ Sáu, Thy đón chuyến xe sáu giờ xuống Sóc Trăng. Cô không còn là kiểm toán của lò, không còn lý do gì để bước vô cánh cổng đó. Cô đứng ở bên kia đường, dưới mái hiên một tiệm tạp hoá, chờ.

Bảy giờ mười lăm, chiếc xe trắng của cô Út trờ tới cổng lò. Cô Út bước xuống, áo blouse trắng vắt trên tay. Thy băng qua đường.

– Cô Út.

Cô Út quay lại. Thấy Thy, mặt bà không đổi, chỉ có cánh mũi hơi phập phồng.

– Cô không còn làm ở đây.

– Dạ. Con tới hỏi chuyện riêng. Con hỏi một lần, cô trả lời hay không cũng được.

Cô Út đứng im. Cô không đuổi.

– Cô biết má con hồi xưa. – Thy nói. – Cô lên nhà con trưa thứ Bảy. Cô biết vì sao bà gửi tiền cho má con không?

– Không biết. – Cô Út nói. – Má tôi làm gì không nói với tôi.

Câu đó nói ra nhanh và thật tới mức Thy tin liền. Cô nhìn cô Út, và thấy có gì đó trong mặt cô Út vừa xẹp xuống, như cái bánh ra lò gặp gió.

– Bài ru đó. – Thy nói. – Cô với má con, ai đặt ra?

– Tôi.

– Cô đặt hồi nào?

– Hồi trẻ. – Cô Út nhìn qua vai Thy, về phía con kênh. – Chị Bảy làm trong nhà tôi. Tôi hay hát. Chị Bảy nghe thì thuộc. Vậy thôi.

– Cô Út. – Thy nói, rồi hỏi cái câu mà cô đã giữ trong miệng suốt sáu chục cây số đường xuống, qua những cánh đồng lúa đang trổ. – Cô có con không?

Cô Út nhìn cô. Ánh mắt đó Thy sẽ nhớ rất lâu sau này. Không giận, không ngạc nhiên. Đó là cái nhìn của người đứng ở cửa một căn phòng đã khoá, biết rất rõ bên trong có gì, và đã thôi không còn thử mở.

– Tôi chưa từng có chồng. – Cô Út nói. – Cô hỏi vậy là đủ rồi.

Bà quay lưng, đi vô cổng. Cánh cổng sắt kéo lại sau lưng bà, kêu rèn rẹt.

Thy đứng ngoài cổng. Cô nghĩ: chưa từng có chồng. Cô nghĩ: hồi trẻ, mười chín tuổi, đi Sài Gòn học làm bánh Tây mấy tháng, về thì ốm nhom, không hát nữa. Cô nghĩ: cô Út nói "má tôi làm gì không nói với tôi" thật tới mức không thể là diễn. Rồi cô nghĩ: một người như cô Út, nếu có một đứa con bị đem đi, có đứng bình thản như vậy mà nói chuyện với nó ngoài cổng không?

Cô không biết. Cô không biết người ta có con thì như thế nào.

Chiều thứ Bảy, Thiệu đứng trong bếp nhà mình, nhìn má anh nấu chè.

Bà Hoa nấu chè bà ba mỗi chiều thứ Bảy, từ hồi anh còn nhỏ: khoai lang, khoai môn, khoai mì cắt hạt lựu, đậu xanh cà, bột báng, nước cốt dừa, đường thẻ, lá dứa. Cả căn bếp thơm mùi lá dứa. Anh đứng dựa tủ lạnh, nhìn má khuấy nồi bằng cái vá gỗ, nhìn lưng má hơi còng, cái kẹp tóc hình con bướm bằng nhựa đồi mồi má đeo từ hồi anh học cấp một.

– Má.

– Gì con?

– Hồi xưa nhà mình có bà vú, tên Bảy phải không má?

Cái vá gỗ ngừng khuấy. Chỉ một nhịp, rồi khuấy tiếp.

– Ờ. Có. Sao con hỏi?

– Bà vú đó họ gì?

– Ai mà nhớ. – Má nói. – Người làm thì kêu tên thôi. Bảy thì kêu Bảy.

– Bà vú đó có phải là Đoàn Thị Lài không má? Má của Thy?

Má quay lại. Cái vá gỗ trong tay má nhỏ một giọt chè xuống nền gạch.

– Con nhỏ kiểm toán đó nói gì với con?

Thiệu nhìn má. Anh đã nghĩ suốt năm ngày xem nên nói thế nào, nói tới đâu. Rồi anh quyết định nói thẳng, vì anh không biết cách nào khác.

– Thy là con nuôi, má. Má cô ấy, cô Bảy, nói với cô ấy là ẵm cô ấy ra từ nhà mình. Năm 1999. Nội gửi tiền nuôi cô ấy hai mươi sáu năm nay.

Má anh đứng im. Mặt má trắng đi, trắng tới mức anh bước tới một bước vì tưởng má sắp ngã. Má giơ tay ngăn lại.

– Má. – Anh nói. – Con nhớ có một đêm hồi con mười tuổi. Má khóc. Má nói với ba: "Anh còn nhắc tới con Bảy nữa thì tôi ôm thằng Thiệu đi." Má nói vậy phải không?

– Con nằm mơ. – Má nói.

– Con không nằm mơ.

– Con nằm mơ! – Má nói lớn. Lần đầu tiên trong ba mươi năm, Thiệu nghe má anh nói lớn với anh. Rồi má hạ giọng xuống ngay, như sợ ai nghe. – Ba con có tật. Ai cũng biết ba con có tật. Mà không có chuyện đó. Không có chuyện ba con với con Bảy. Không có. Con nghe má, không có.

– Vậy đứa nhỏ cô Bảy ẵm đi là con ai?

– Má không biết.

– Má…

– Má không biết! – Má quay lưng lại với anh, khuấy nồi chè, khuấy mạnh tới mức nước cốt dừa văng ra cả mặt bếp. – Con đừng hỏi nữa. Con đừng hỏi nội. Con đừng hỏi ai hết. Chuyện người lớn, con đừng hỏi.

– Con ba mươi tuổi rồi, má.

Má không trả lời. Thiệu đứng nhìn lưng má thêm một lúc, rồi đi ra. Anh nghe sau lưng tiếng vá gỗ gõ vô thành nồi, gõ, gõ, như người ta gõ cửa một căn nhà không có ai.

Gần nửa đêm, bà Hoa đi chân không qua hành lang, đẩy cánh cửa lùa gian phòng của mẹ chồng.

Bà Trinh chưa ngủ. Người già ngủ ít. Bà nằm trên cái giường gỗ gụ, đắp cái mền mỏng, mắt mở nhìn lên tấm mùng trắng. Ngọn đèn ngủ nhỏ trên bàn thờ Phật soi một vệt vàng lên mặt bà.

– Má.

– Ờ.

Bà Hoa quỳ xuống bên mép giường, như hồi ba mươi năm trước, đêm bà quỳ ở đúng chỗ này, nghe mẹ chồng bàn chuyện một đứa nhỏ sắp sinh trên Sài Gòn.

– Thằng Thiệu hỏi con chuyện con Bảy.

– Tao biết. Tao nghe.

– Con nhỏ kiểm toán đó… – Bà Hoa nói, giọng run. – Có phải là đứa nhỏ năm đó không má?

Bà Trinh không trả lời. Ngoài kênh, tiếng một chiếc ghe máy chạy đêm vọng vô, xa dần.

– Má, tụi nhỏ thương nhau. – Bà Hoa nói. – Con nhìn là biết. Thằng Thiệu nhìn con nhỏ đó như ba nó hồi xưa nhìn con. Bây giờ tụi nó tưởng tụi nó là anh em. Lỡ tụi nó đi thử máu thì sao má? Lỡ tụi nó thử ra…

– Thì nó biết cái nó cần biết. – Bà Trinh nói. Giọng bà chậm, khô, từng chữ. – Cái kia thì không.

– Sao má biết?

– Tao biết. – Bà Trinh nhắm mắt lại. – Mày về ngủ đi Hoa. Mày lo cái phần của mày. Cái phần của mày, tao giữ cho mày ba mươi năm rồi. Tao còn giữ được.

— Hết chương 11 —