Tất niên hai nhà

Chương 7: Tất niên hai nhà

Cái hộp bánh tổ gói giấy kiếng đỏ, buộc nơ vàng, nằm trên cái ghế đẩu trước cửa nhà số 47 suốt một buổi trưa, không ai đụng tới.

Chuyện bắt đầu lúc mười giờ sáng Thứ Năm, hai mươi tám tháng Chạp. Tiệp đang ngồi cột lại tua lông cho con lân đỏ, cái con sẽ múa Rằm Giêng. Cô nghe tiếng dép nhựa đi qua hẻm, rồi một giọng đàn bà ngọt, hơi lơ lớ, kiểu người Hoa nói tiếng Việt từ nhỏ:

– Chị Bông ơi! Chị Bông có nhà hông?

Tiệp ngẩng lên. Một người đàn bà chừng năm mươi lăm, mập mạp, tóc uốn quăn, mặc bộ đồ bộ in hoa mẫu đơn, tay ôm hộp bánh tổ, đang đứng ở cửa. Người đó cười tươi tới mức hai mắt híp lại thành hai sợi chỉ.

Tiệp biết người đó. Cả hẻm biết. Dì Hảo, má của Xán, ở trên lầu xưởng số 52. Dì Hảo nói chuyện với tất cả mọi người trong hẻm, với bà Mười, với chú Sáu, với mấy bà bán vé số, với con chó vàng nhà ông Bảy Lò. Dì Hảo chào cả nhà số 47 mỗi sáng, dù chưa ai trong nhà số 47 chào lại.

– Dạ má con đang ở sau bếp. – Tiệp đứng dậy. – Dì chờ con chút.

Cô đi vô bếp. Má đang lặt rau, ngồi trên cái ghế thấp.

– Má, dì Hảo bên kia qua. Đem bánh.

Má không ngẩng lên. Hai bàn tay má vẫn lặt rau, đều đều, từng cọng.

– Nói má bận.

– Má, người ta đem bánh Tết…

– Nói má bận.

Tiệp đứng đó. Cô nghe giọng má mình, cái giọng hiền tới mức mười mấy năm nay chưa từng la khách mua hủ tiếu dù khách quỵt tiền, bây giờ cứng như đá mài.

Cô đi ra.

– Dạ dì, má con đang bận. Má con cảm ơn dì.

Dì Hảo vẫn cười. Nhưng nụ cười của dì xẹp đi ở khóe mắt, như cái bong bóng bị xì một lỗ nhỏ.

– Ờ, ờ. Bận thì thôi. Cuối năm ai cũng bận. – Dì đặt hộp bánh lên cái ghế đẩu trước cửa. – Dì để đây nha con. Bánh tổ dì tự làm. Năm nào dì cũng làm dư, nhà dì có hai mẹ con, ăn không hết.

– Dạ con…

– Con Tiệp, con đừng lo. – Dì vỗ tay lên tay cô. – Con lân vàng con làm đẹp lắm. Dì thấy rồi.

Rồi dì đi về, dép nhựa lẹp xẹp qua ba mét hẻm.

Tiệp đứng nhìn cái hộp bánh. Cô nghĩ câu cuối của dì Hảo. "Con lân vàng con làm." Dì thấy lúc nào? Con lân vàng nằm trên gác lửng nhà cô, đâu có ai qua coi. Hay dì thấy qua cửa sổ, đêm cúp điện, lúc Xán chiếu đèn pha lên?

Chắc vậy.

Cô vô bếp.

– Má. – Cô nói. – Sao má ghét nhà đó dữ vậy?

– Má không ghét ai.

– Má không ghét mà dì đem bánh qua má không ra.

Má lặt xong bó rau muống, bỏ vô rổ, bưng ra lu nước rửa. Má không trả lời.

– Má, con hỏi thiệt. Nội ghét Bạch Hạc thì con hiểu. Bạch Hạc chơi cọc, Thuận Phong không chơi cọc, nội nói cọc là làm xiếc chứ không phải múa lân. Hai đoàn giành khách. Nhưng má đâu có múa lân. Má bán hủ tiếu. Dì Hảo mua hủ tiếu của má mỗi sáng…

– Dì Hảo không mua. – Má nói. – Thằng con dì mua.

– Thì thằng con dì mua. Vậy sao má bán cho nó?

Má dừng tay trong lu nước. Rau muống nổi lềnh bềnh.

– Bán hủ tiếu là bán hủ tiếu. – Má nói. – Ăn bánh của người ta là chuyện khác.

– Chuyện khác là chuyện gì?

Má quay lại. Má nhìn cô một cái rất lâu, cái nhìn của người đang đứng trước một cánh cửa, tay đặt lên chốt, rồi quyết định không mở.

– Nội con dặn rồi. – Má nói. – Chuyện đó không ai nhắc trong nhà này. Con hỏi nội đi.

Hỏi nội thì cũng như hỏi bức tường. Tiệp biết. Từ năm cô mười hai tuổi, có một chuyện trong nhà này không ai được nhắc: đêm hội chợ năm đó. Không ai nói ai làm đuôi lân dưới ba. Không ai nói ba té như thế nào. Hồi nhỏ cô hỏi, ông nội đuổi cô ra sân. Lớn lên cô thôi hỏi. Cô chỉ biết đúng một câu, câu má kể lúc cô học lớp chín, khóc hu hu sau một lần bị bạn chọc là "con của ông què": "Người làm đuôi đỡ hụt. Không phải lỗi của ba."

Cô không hiểu chuyện đó thì dính gì tới một hộp bánh tổ.

Tối đó, cái hộp bánh tổ vẫn nằm trên ghế đẩu trước cửa. Chỉ tới khi ăn cơm xong, ba cô lăn xe ra, cầm hộp bánh lên, đem vô, đặt trên bàn làm việc của ông, giữa mấy cái vành gương đồng đang khắc dở. Ông không nói gì. Má thấy, cũng không nói gì.

Chuyện thứ hai của ngày hai mươi tám là thằng Đạt.

Mười giờ đêm, Tiệp đang đóng hộp ba cái đầu lân nhỏ của một đơn khai trương mùng Tám, thì Đạt leo xuống cầu thang, ngồi ở bậc cuối, hai tay ôm đầu gối.

– Chị Hai.

– Gì?

– Năm sau em muốn thi cọc.

Tiệp đang cầm cuộn băng keo, xé ra một đoạn, dừng lại giữa chừng.

– Thi cọc ở đâu?

– Hội thi thành phố. Năm nào cũng có. Năm sau người ta nói có giải lớn.

– Thuận Phong không thi cọc.

– Em không thi cho Thuận Phong.

Cuộn băng keo trong tay cô kêu "xoẹt" một tiếng dài.

– Mày nói lại coi.

Đạt ngẩng lên. Ánh đèn tuýp chiếu xuống mặt nó, khuôn mặt mười chín tuổi đã hết nét con nít, giống ba hồi trẻ tới mức nhiều lần ông nội nhìn nó rồi quay đi.

– Em nói em muốn thi cọc. – Nó nói, rõ từng chữ. – Thuận Phong không cho em thi thì em thi với đoàn khác.

– Đoàn khác là Bạch Hạc?

– Đoàn nào cũng được.

– Đoàn nào cũng được mà tối nào mày cũng về với cái áo dính dầu máy xưởng 52?

Nó im. Rồi nó nói, giọng thấp xuống:

– Chị sợ cọc. Chị sợ vì ba. Em hiểu. Nhưng ba ngồi xe lăn đâu phải vì cái cọc. Ba ngồi xe lăn vì người ta đỡ hụt. Má nói vậy mà.

– Mày im.

– Cọc của anh Xán có thảm. Có chân đế ba chân. Có người đứng dưới. Hồi ba té, người ta có mấy cái đó đâu…

– Tao nói mày im!

Cô không biết mình la lớn tới vậy. Trong buồng, tiếng ông nội ho khan một tiếng. Trên lầu, không, không có lầu, trên cái gác phơi, ba cái đầu lân trắng nằm ngửa như ba cái sọ nhìn xuống.

Đạt đứng dậy. Nó không cãi nữa. Nó leo lên cầu thang, kéo rèm.

Tiệp ngồi một mình ở gian trước, cầm cuộn băng keo, không nhớ mình định dán cái gì.

Thứ Sáu, hai mươi chín tháng Chạp. Năm nay tháng Chạp thiếu, không có ngày ba mươi. Hai mươi chín là giao thừa.

Nhà số 47 cúng tất niên lúc năm giờ chiều. Mâm cơm có canh khổ qua dồn thịt, thịt kho trứng, dưa cải, củ kiệu, đòn bánh tét má gói từ hôm hai mươi sáu. Ông nội ngồi đầu mâm. Ba ngồi xe lăn bên tay phải ông. Má, Tiệp, Đạt. Năm người, năm cái chén. Ăn xong, ông nội thắp nhang lên bàn thờ, khấn tên bà nội, tên ông cố, tên mấy người trong đoàn đã mất. Năm nào cũng vậy.

Tới mười một giờ, cả nhà ra trước cửa chờ giao thừa. Hẻm Cây Sung đông hơn mọi ngày. Nhà nào cũng bày bàn thờ trời trước cửa, nhang khói mù mịt. Con nít cầm que pháo bông lạnh chạy lăng xăng. Bà Mười Huê ngồi trên ghế bố trước cổng, đội cái nón lá mới.

Xưởng số 52 đóng cửa cuốn. Trên lầu không có đèn. Dì Hảo sáng nay đã đón xe xuống nhà chị dì ở Chợ Lớn, giao thừa năm nào dì cũng ăn bên đó. Tiệp biết vì sáng nay dì đi ngang chào cả hẻm, mỗi nhà một câu chúc Tết sớm.

Còn Xán thì cô không biết.

Mười hai giờ. Từ xa, phía trung tâm thành phố, pháo hoa nổ lụp bụp. Trong hẻm, con nít la "Chúc mừng năm mới!". Ông nội khấn trước bàn thờ trời. Má ôm ba cô, ba cười cười. Đạt bắt tay chị, cái bắt tay hơi ngượng, như hai người vừa cãi nhau rồi chưa biết làm hòa.

Tiệp leo lên gác lửng lấy cái áo khoác. Cô mở cửa sổ cho mùi nhang bay ra. Và cô thấy, bên kia hẻm, trên nóc xưởng số 52, chỗ cái sân thượng nhỏ có vòng rào sắt, có một bóng người.

Xán đứng một mình. Trước mặt anh là cái bàn nhỏ, trên đó có một cái lư nhang, một dĩa trái cây, và một khung hình mà từ chỗ cô đứng không thấy rõ mặt người trong hình. Anh cầm ba cây nhang, cúi đầu, đứng rất lâu. Ánh nhang đỏ chập chờn trên mặt anh. Pháo hoa phía xa làm sáng lên rồi tắt, sáng lên rồi tắt, trên cái áo sơ mi trắng anh mặc.

Không có ai khác trên sân thượng. Không có ai khác trong cái xưởng tối thui.

Tiệp đứng nhìn. Cô nhớ câu anh nói ở cổng sân bà Mười, đêm đánh trống: "Ba tui mất rồi. Năm hai mốt." Năm, sáu cái giao thừa rồi. Cô không biết mấy cái giao thừa trước anh có đứng một mình như vầy không.

Cô đi xuống gác. Vô bếp. Cắt nửa đòn bánh tét, bỏ vô cái dĩa. Gắp thêm một ít củ kiệu, một miếng thịt kho. Má đứng ở cửa bếp nhìn cô làm, không hỏi.

– Con đem cho bà Mười. – Tiệp nói.

Má không nói gì. Má biết bà Mười không ăn được bánh tét vì bà không còn răng.

Cô đi qua hẻm, đứng dưới chân xưởng số 52, ngửa cổ lên.

– Xán!

Trên sân thượng, bóng người giật mình, quay lại.

– Xuống đây. – Cô nói.

Một phút sau, cửa cuốn xanh kéo lên một khe. Anh cúi người chui ra, mặc sơ mi trắng, tóc chải gọn, cái kiểu ăn mặc của người cúng ba. Anh nhìn cái dĩa trên tay cô.

– Bánh tét má tui gói. – Cô nói, chìa dĩa ra. – Nhân đậu xanh mỡ hành. Không ăn thì đưa lại.

Anh cầm lấy cái dĩa. Anh không nói cảm ơn. Anh ngồi xuống bậc cửa xưởng, ngay đó, cầm miếng bánh tét lên cắn một miếng. Nhai chậm. Rồi anh nói:

– Mỡ hành nhiều.

– Má tui gói vậy.

– Ba tui thích mỡ hành.

Cô ngồi xuống bậc cửa, cách anh một khoảng bằng cái dĩa. Hai người ngồi đó, giữa hẻm Cây Sung đầy khói nhang, ăn bánh tét lúc mười hai giờ hai mươi phút sáng ngày mùng Một Tết.

– Năm nào anh cũng cúng một mình hả? – Cô hỏi.

– Má tui đi Chợ Lớn. Bàn thờ ba tui ở đây. Không ai ở lại thì không được.

– Sao không để má anh ở lại?

– Má tui ở lại thì má tui khóc. – Anh nói. – Tui ở lại thì không ai khóc.

Cô nhìn anh. Anh nhìn miếng bánh tét.

Pháo hoa phía xa nổ thêm một tràng nữa, rồi tắt hẳn. Hẻm Cây Sung bắt đầu vãn. Mấy nhà dọn bàn thờ trời. Bà Mười Huê đã đi ngủ.

– Thôi tui về. – Tiệp đứng dậy. – Dĩa mai đưa lại.

– Ừ.

Cô đi được hai bước thì anh nói, sau lưng:

– Tiệp.

Lần đầu tiên anh gọi tên cô. Không phải "cô". Không phải "cô kia". Đúng theo điều ba trên tờ khăn giấy, ngược chiều.

– Gì?

– Năm mới. – Anh nói. – Đừng làm sừng lân mỏng một bên nữa.

Cô quay lại định cãi, nhưng anh đã kéo cửa cuốn xuống.

Một giờ mười phút sáng, Tiệp nằm trên giường xếp dưới gác phơi, mắt mở trân trân nhìn lên mấy cái đầu lân trắng. Ngủ không được. Điện thoại cô rung một cái trên gối.

Một tin nhắn. Số lạ. Không có tên.

"Con lân thứ tám đẹp nhất trong tám con. Cảm ơn cô. Chúc mừng năm mới."

Cô ngồi bật dậy.

Ba năm. Tám con lân. Lần đầu tiên người khách Biên Hòa nhắn trực tiếp cho cô.

Cô bò ra cửa sổ gác lửng, nhìn sang bên kia hẻm. Xưởng số 52 tối om. Sân thượng tối om. Lư nhang trên đó đã tàn.

Cô nhìn lại cái tin nhắn, đọc lần thứ hai, lần thứ ba. Rồi cô nhận ra một chuyện làm cô lạnh gáy hơn cả cái tin nhắn: người này biết số điện thoại của cô. Trong ba năm, cô chưa bao giờ đưa số mình cho ông Tư Đờn đưa khách.

— Hết chương 7 —