Một con lân hai nhà

Chương 30: Một con lân hai nhà

Tờ bản vẽ trải ra trên cái bàn gỗ dính hồ ở gian trước nhà số 47, chặn bốn góc bằng bốn thứ. Cái búa đồng của ba, cái hũ hồ nếp của Tiệp, cái ấm trà của ông nội, và cái hộp thiếc đựng bánh quy cũ của Xán.

Sáu giờ sáng Thứ Tư, mùng tám tháng Chín. Trời mưa lâm râm từ khuya. Mùi đất ướt bay vô qua cửa.

Bản vẽ có hai lớp. Lớp dưới bằng bút chì, nét thẳng, có số đo, của Xán: một cái khung đầu lân bằng ống nhôm, khớp hàm chữ U, gờ trán, hai lỗ mắt. Ngay giữa trán là một vòng tròn đường kính một gang tay, ghi chú bên cạnh: "Gương cũ. Vành sửa." Lớp trên bằng mực tàu, nét mềm, của Tiệp, vẽ từ hồi tối sau khi anh nói câu "của hai nhà" trên sân thượng. Một con lân màu trắng ngà, viền vàng kim ở mí mắt, ở sừng, ở mép hàm. Lông bờm trắng. Mắt phượng.

Ở góc dưới bên phải bản vẽ, Xán viết một con số, gạch dưới hai lần: "1,8 kg."

Cả nhà họ Hứa ngồi quanh cái bàn. Ông nội, ba, má, Đạt. Tiệp ngồi trên ghế, chân trái bó nẹp gác lên ghế đẩu. Xán đứng ở đầu bàn, như người thuyết trình, nhưng tay đút túi quần như người bị lôi đi khám răng.

– Chủ nhật chung kết. – Anh nói. – Bạch Hạc múa cọc. Tui muốn múa bằng con lân này.

Anh chỉ vô bản vẽ.

– Khung nhôm tui làm. Giấy bồi Tiệp làm. Vành gương chú Lực sửa. Gương là gương của chú. – Anh ngừng một chút. – Nếu chú cho.

Ba nhìn bản vẽ. Nhìn vòng tròn giữa trán. Ba không nói gì.

– Ai đội? – Ông nội hỏi.

Xán nhìn qua Đạt.

– Đạt đội đầu. – Anh nói. – Tui làm đuôi.

Đạt đang cầm ly nước, làm sánh nước ra bàn.

– Em?

– Ừ.

– Mà… mà anh Thạnh đội đầu cọc mà! Bán kết anh đội đầu! Em mới…

– Bán kết tui đội. – Xán nói. – Chung kết thì khác. Cái gương này của chú Lực. Người đội phải là người nhà Hứa.

Đạt há miệng ra, rồi ngậm lại. Nó nhìn ba nó.

Xán quay qua ba cô. Anh nói chậm, rõ, như đọc thông số cho người ta ký:

– Con nói trước với chú cái giá. Đạt đứng được cọc hai mét hai, đứng vững, chuyển cọc không nhìn chân. Con kiểm hai tháng nay. Cọc hai mét tám con chưa cho nó lên, vì nó chưa đủ. Chung kết, Bạch Hạc chỉ dựng cao nhất hai mét hai. Các đoàn khác dựng hai mét tám. Mình mất điểm độ khó. Có khi mất giải nhất. Con biết.

– Mất giải nhất. – Ông nội nói. – Một trăm năm chục triệu.

– Dạ.

– Mày đổi một trăm năm chục triệu lấy sáu tấc cọc.

– Dạ. – Xán nói. – Sáu tấc đó con không đổi được.

Ông nội nhìn anh một hồi lâu. Rồi ông quay qua nhìn ba.

Ba vẫn nhìn vòng tròn trên bản vẽ. Rồi ba ngẩng lên, nhìn Đạt.

– Con muốn không?

Đạt nhìn ba. Thằng em cô mười chín tuổi, cao hơn cô một cái đầu, cổ chân phải từng sưng như trái ổi hồi tháng Tư. Mặt nó lúc đó giống hệt mặt ba hồi trẻ trong mấy cái video cũ của đoàn, cái mặt đứng trên cọc mà cười.

– Dạ muốn. – Nó nói. – Con muốn đội gương của ba.

Ba gật đầu, chậm.

– Ba cho. – Ba nói. – Có một điều kiện.

– Dạ?

– Đứng trên đó mà thấy xoay, con nói. – Ba nói. – Nói liền. Nói lớn. Không cần biết đang múa tới đâu, không cần biết người ta coi bao nhiêu. Con nói, thằng kỹ sư đỡ con xuống. Thua thì thua. Nghe chưa?

– Dạ nghe. – Đạt nói. Giọng nó nghẹn. – Hôm qua con hứa với chú Thiện rồi.

Ba đưa tay ra, xoa đầu thằng con trai. Rồi ba quay qua Xán.

– Cái vành gương, – ba nói, – ngàm bị gãy. Ba làm ngàm mới. Bông sen thì giữ. – Ba ngừng một chút. – Chiều nay cậu đem cái khung qua, ba đo.

Còn lại một người.

Xán quay qua ông nội. Lần này anh không đứng như người thuyết trình. Anh đứng như cái hôm mùng Bảy Tết ở sân bà Mười, hai tay buông thõng, cúi đầu.

– Ông. – Anh nói. – Thể lệ cho mỗi đoàn vào chung kết đăng ký bổ sung hai người, trước giờ thi ba ngày. Con muốn đăng ký ông. Đánh trống.

Gian trước im phăng phắc. Má đặt tay lên vai ba. Đạt nín thở. Tiệp nhìn ông nội.

Ông nội ngồi im. Ông cầm cái ấm trà lên khỏi góc bản vẽ, góc giấy đó cong lên. Ông rót trà ra chén, chậm, đầy tới miệng chén. Ông uống một ngụm.

– Tao đánh trống cho Bạch Hạc? – Ông nói.

– Dạ.

– Năm mươi chín năm Thuận Phong. Tao chưa đánh trống cho đoàn nào khác.

– Dạ con biết.

Ông nội đặt chén trà xuống. Ông nhìn ra cửa, qua ba mét hẻm, tới cái cửa cuốn xanh. Mưa lâm râm rơi trên mái tôn nhà số 47, lộp độp, đều, ba tiếng nhanh rồi một tiếng rơi chỗ mái móp.

– Tao không đánh cho Bạch Hạc. – Ông nói.

Xán đứng im.

– Tao đánh cho thằng Thiện. – Ông nói. – Đoàn của nó. Con lân của nhà tao. Tao đánh.

Rồi ông chỉ ngón tay vô mặt Xán.

– Cái ghế có tựa lưng, mày đem theo. Tao không ngồi ghế của Ban tổ chức.

– Dạ.

– Và thằng Hai Cò đánh chiêng. Tao không đánh chung với đứa nào đánh chiêng dở.

– Dạ. Anh Hai Cò đánh chiêng.

Ông nội gật đầu một cái, cầm chén trà lên uống tiếp, như chuyện đã xong.

Tiệp ngồi trên cái ghế, cổ chân bó nẹp, và cô thấy mình cười. Cô không biết từ lúc nào. Cô chỉ biết là má cũng đang cười, và Đạt đang cười, và ba đang lấy tay chùi mắt. Xán đứng ở đầu bàn, hai tay buông thõng, mặt như người vừa được trả lương gấp ba mà không hiểu vì sao.

Mười giờ sáng, Bạch Hạc họp ở kho gạo cũ.

Xán đứng giữa kho, mười mấy cái áo vàng viền đen đứng quanh. Anh nói hết. Đầu lân mới. Gương cũ. Ông Thuận đánh trống. Đạt đội đầu. Cọc cao nhất hai mét hai. Mất điểm độ khó.

Rồi anh nói thêm một câu mà Tiệp, ngồi trên cái ghế nhựa ở góc kho, không ngờ anh nói:

– Đoàn này là của mọi người. Không phải của tui. Ai không chịu thì nói. Đa số không chịu thì mình múa như bán kết.

Bạch Hạc nhìn nhau.

Thằng Thạnh, hai mươi ba tuổi, đầu lân cọc giỏi nhất Bạch Hạc, cái thằng đội lân trắng chào lân đỏ ở cây sung sáng mùng Một, đứng ở hàng đầu. Nó là người mất nhiều nhất. Nó gãi đầu.

– Anh hỏi tụi em hả?

– Ừ.

– Hồi giờ anh có hỏi đâu.

– Bây giờ hỏi.

Thạnh nhìn qua Đạt, đứng ở góc kho, mặt đỏ như trái gấc. Rồi Thạnh giơ tay lên.

– Chịu. – Nó nói. – Em làm đuôi dự phòng. Mà anh hứa với em một chuyện. Năm sau em đội con lân này.

– Hứa.

Thằng Mập giơ tay. Lò Xo giơ tay. Anh Hai Cò giơ cả hai tay. Mười mấy cánh tay áo vàng giơ lên trong cái kho gạo cũ mái tôn cao sáu mét, dưới mấy cái kèo sắt còn dính mạng nhện chưa quét hết.

Chiều hôm đó, cái khung nhôm qua nhà số 47.

Xán đã làm sẵn cái khung từ tháng Tám, định cho đầu lân chung kết của Bạch Hạc, bồi vải như mọi khi. Bây giờ anh tháo lớp vải ra, chỉ còn trơ bộ xương ống nhôm, đặt lên bàn làm việc của ba. Ba đo cái vòng tròn trên trán bằng thước kẹp, đo ba lần, ghi số lên một mẩu giấy.

– Ngàm mới, – ba nói, – ba làm ba cái chấu. Cái cũ có hai.

– Dạ.

– Ba cái chấu thì không bung. Có té cũng không bung.

Ba nói câu đó bình thường như nói giá đồng lá. Nhưng Tiệp thấy Xán khựng lại một chút.

Rồi tới phần của cô.

Bồi giấy lên khung nhôm, ba lớp rưỡi, như cái đầu lân cam của lớp sáng Chủ nhật. Phơi khô. Sơn nền. Vẽ mắt. Gắn lông. Bình thường là một tuần. Mùa khô. Bây giờ là tháng Chín, mưa mỗi chiều, và chung kết là tối Chủ nhật. Còn bốn ngày.

– Giấy bồi phải phơi gió. – Cô nói. – Mùa này phơi gió một tuần chưa khô.

– Xưởng tui có buồng sấy. – Xán nói. – Cái buồng tui dùng sấy sơn cọc. Đèn hồng ngoại. Năm mươi độ.

– Giấy bồi mà sấy đèn thì nứt.

– Bốn mươi độ.

– Vẫn nứt.

– Ba mươi lăm. Có quạt.

Tiệp mở miệng định cãi tiếp. Ba lên tiếng trước.

– Hồi xưa mùa mưa, – ba nói, – ông nội con hơ lò than. Đặt cái đầu lân trên cái giá, lò than để cách hai gang tay, quạt mo quạt nhẹ. Hơ ba đêm là khô.

Ông nội đang ngồi ở cái ghế đẩu cao, cầm dùi trống gõ nhẹ lên đùi tập tay, nói không quay lại:

– Bốn đêm. Mày hơ ba đêm mà con lân vàng nứt một chỗ ở hàm.

Ba im. Rồi ba cười. Lần đầu tiên từ tối Thứ Hai.

Sáu giờ chiều, Tiệp bồi thử một tấm giấy lên một miếng khung nhôm vụn Xán cắt ra, ba lớp rưỡi, đúng như sẽ bồi lên đầu lân. Xán đem cái cân điện tử nhỏ của xưởng qua, cái cân anh hay dùng cân mối hàn. Anh cân miếng thử. Rồi anh lấy bút chì tính trên lề bản vẽ. Diện tích bề mặt đầu lân. Trọng lượng một tấc vuông giấy bồi. Cộng khung. Cộng lông, cộng mắt, cộng vành gương, cộng cái gương.

Anh tính hai lần. Rồi anh ngẩng lên.

– Hai ký mốt. – Anh nói.

Cả gian trước im.

– Hai ký mốt thì sao? – Đạt hỏi.

– Đạt đứng cọc với đầu lân một ký tám. – Xán nói. – Tập hai tháng với một ký tám. Thêm ba trăm gờ-ram lên đầu, trên cọc hai mét hai, trọng tâm cao lên. Tui không cho.

– Ba trăm gờ-ram. – Tiệp nói.

– Ba trăm gờ-ram.

Cô nhìn cái miếng giấy bồi thử trên cái cân, ba lớp rưỡi, cô bồi bằng đúng cái tay đã bồi ba lớp rưỡi cho con lân cam. Ba lớp rưỡi là ít nhất rồi. Ít hơn nữa thì…

– Bỏ lớp thứ ba. – Cô nói.

Xán nhìn cô. Cô thấy ở đuôi mắt anh có một cái gì đó rất nhỏ, như hồi tháng Ba.

– Bỏ lớp thứ ba, – anh nói, chậm, – thì gió thổi là lủng.

Cô nghe câu đó, câu cô nói với anh sáu tháng trước, ở cái bàn kê sát nhau trong xưởng số 52, khi anh đòi ba lớp còn cô đòi bảy.

Bây giờ người đòi bớt là cô. Người sợ lủng là anh.

– Vậy thì tìm cách khác. – Cô nói. – Còn bốn đêm.

— Hết chương 30 —