Ba điều kiện của con lân đỏ

Chương 4: Ba điều kiện của con lân đỏ

Quán cà phê vợt của bà Tư Lùn ở góc chợ có một cái lệ. Khách ngồi lâu quá một tiếng mà không kêu thêm gì thì bà đem ra một dĩa đậu phộng rang, đặt xuống bàn, không nói gì. Dĩa đậu phộng đó nghĩa là "mời đi".

Bảy giờ sáng Chủ nhật, Tiệp và Xán ngồi đối diện nhau ở cái bàn nhựa xanh sát lề đường, mỗi người một ly cà phê sữa đá. Giữa hai ly là một xấp khăn giấy trắng, loại khăn giấy mỏng như cánh chuồn, và một cây bút bi của Xán.

– Hợp đồng của Trân, tui đọc rồi. – Tiệp nói. – Chín mươi triệu, chia đôi, tạm ứng một nửa. Đơn phương rút thì bồi thường ba mươi phần trăm tổng giá trị. Chuyện tiền thì vậy. Còn chuyện múa, hợp đồng không ghi gì.

– Hợp đồng ghi "tiết mục song lân, thời lượng mười hai đến mười lăm phút".

– Mười hai đến mười lăm phút múa cái gì? Ai vô trước? Ai đứng đâu? Ai hái lộc? Không ghi.

– Thì mình bàn.

– Thì mình bàn. – Cô kéo một tờ khăn giấy ra, chìa tay. – Đưa bút đây.

Anh đưa bút. Cô viết, chữ to, đè mạnh tới mức đầu bút làm rách tờ khăn giấy mỏng ở nét đầu tiên.

"Một. Không cọc."

Anh đọc ngược từ phía bên kia bàn.

– Tại sao?

– Thuận Phong không múa cọc.

– Bạch Hạc múa cọc. Khán giả coi Bạch Hạc là để coi cọc.

– Khán giả coi clip là để coi hai con lân húc nhau dưới đất. Không có cái cọc nào trong cái clip đó.

Anh im một chút, rồi gật.

– Được. Không cọc. Điều hai?

Cô viết tiếp.

"Hai. Lân đỏ vô sân khấu trước."

– Tại sao? – Anh hỏi.

– Tại vì lân đỏ hái được lộc.

– Đó là chuyện tuần trước.

– Đó là chuyện cả thành phố coi.

– Hai trăm mười ngàn người. – Anh nói. – Không phải cả thành phố.

– Bây giờ là ba trăm bốn chục ngàn. Hôm qua tui coi. Anh muốn tui đưa điện thoại coi không?

Anh nhìn cô, rồi gật đầu lần nữa.

– Được. Lân đỏ vô trước. Điều ba?

Tiệp ngừng bút. Điều thứ ba cô nghĩ từ đêm qua, nằm trên cái giường xếp dưới gác phơi, ngửi mùi hồ nếp, nghĩ đi nghĩ lại.

Cô viết:

"Ba. Không ai được chê đầu lân của ai."

Lần này anh đọc lâu hơn. Rồi anh ngẩng lên.

– Kể cả cái gương?

Tiệp thấy mặt mình nóng lên. Cô không nghĩ anh còn nhớ câu đó.

– Kể cả cái gương. – Cô nói. – Kể cả nan tre.

– Được.

Anh kéo xấp khăn giấy về phía mình, lấy một tờ mới, cầm bút lên.

– Giờ tới tui.

– Anh cũng có điều kiện?

– Hợp đồng hai bên thì hai bên có điều kiện.

Anh viết. Chữ anh nhỏ, đều, nét nào cũng thẳng như kẻ thước, kiểu chữ của người quen ghi số đo lên bản vẽ.

"Một. Tập chung ít nhất tám buổi."

– Tám buổi? – Tiệp nói. – Còn có một tháng, mà tháng này là tháng Chạp. Tụi tui chạy show khai trương, tất niên từ giờ tới Tết.

– Bạch Hạc cũng chạy show. – Anh nói. – Tám buổi. Mỗi buổi hai tiếng. Ít hơn thì hai con lân lại húc nhau.

Cô nghiến răng, nhưng gật.

"Hai. Mọi chỗ đứng cao hơn mặt đất ba mươi phân, tui kiểm trước."

– Cái này là sao? Tui đã nói không cọc.

– Không cọc. Nhưng cô đứng lên vai chú Sáu, cô đứng lên bàn, đứng lên ghế. Mấy cái đó tui kiểm.

– Anh kiểm vai chú Sáu?

– Tui kiểm chỗ chú Sáu đứng. Mặt sân khấu có trơn không, có lún không.

Cô định cãi, rồi thôi. Nghe cũng có lý. Cô ghét những câu nghe có lý mà phát ra từ miệng anh.

"Ba." Anh viết tới đó, rồi dừng.

– Ba là gì? – Cô hỏi.

Anh gõ gõ đầu bút lên mặt bàn.

– Ba. Trước mặt tụi nhỏ, cô đừng gọi tui là "ông kỹ sư".

Tiệp nhìn anh. Anh không nhìn cô, nhìn ly cà phê.

– Sao vậy?

– Tụi nhỏ đoàn tui bắt chước. – Anh nói. – Tuần rồi thằng Lò Xo gọi tui "ông kỹ sư" ba lần. Cả đoàn cười.

Tiệp cố nhịn. Cô nhịn được chừng hai giây. Rồi cô cười phá lên, cười tới mức bà Tư Lùn ở trong quầy ngó ra, tay cầm cái vợt cà phê nhỏ nước tong tong.

– Được. – Cô nói, chùi nước mắt. – Được. Không gọi "ông kỹ sư". Gọi gì?

– Gọi tên.

– Xán?

– Xán.

– Anh hơn tui ba tuổi. Gọi trơn kỳ.

– Vậy gọi anh Xán.

– Không. – Cô nói liền. – Gọi "anh" thì kỳ hơn.

Anh nhún vai, viết tiếp vô tờ khăn giấy: "Ba. Gọi tên."

Rồi anh xé hai tờ khăn giấy ra khỏi xấp, đặt cạnh nhau. Cầm bút ký vào tờ của cô. Đưa bút cho cô. Cô ký vào tờ của anh.

Hai tờ khăn giấy, mỗi tờ ba dòng chữ, mỗi tờ hai chữ ký, nằm cạnh nhau trên mặt bàn nhựa xanh dính vệt cà phê. Tiệp nhìn nó, tự nhiên thấy buồn cười, mà cũng tự nhiên thấy không muốn vò nó lại.

Bà Tư Lùn đi ra, đặt xuống bàn một dĩa đậu phộng rang.

Chín giờ, Tiệp ký hợp đồng thật ở văn phòng của Trân, một căn phòng nhỏ trên lầu ba một tòa nhà gần vòng xoay, có máy lạnh, có cây kim tiền trong chậu sứ trắng. Cô ký với tư cách "đại diện đoàn lân Thuận Phong". Trân không hỏi giấy ủy quyền. Có lẽ Trân biết. Có lẽ Trân không muốn biết.

Mười giờ, hai mươi hai triệu rưỡi chuyển vào tài khoản của Tiệp.

Mười giờ rưỡi, cô đứng trước cửa nhà bà Mười Huê, đếm sáu triệu tiền mặt vào tay bà. Bà Mười đếm lại hai lần, liếm ngón tay, rồi nhét vô túi áo bà ba.

– Tiền ở đâu ra vậy con?

– Dạ con có đơn hàng.

Bà Mười nhìn cô bằng một con mắt, con mắt kia nheo lại.

– Đơn hàng gì mà trả một lần ba tháng?

– Dạ đơn lớn.

– Ờ. – Bà nói. – Đơn lớn. – Rồi bà lấy quạt mo gõ nhẹ lên đầu cô. – Lớn vậy thì nhớ múa cho đàng hoàng. Đừng để bà phải ra phường lãnh tụi bây.

Tiệp đứng đó, không biết bà Mười đang nói về đơn hàng nào.

Mười một giờ, cô gửi cái trống cái qua tiệm ông Tư Đờn, đặt bịt mặt da mới. Bốn triệu rưỡi. Ông Tư Đờn nhìn vết nứt, gật gù, hẹn năm ngày.

Hai giờ chiều, ngày mười bảy tháng Một, ngày lẻ. Sân bà Mười.

Ông nội đi đánh cờ tướng ở hội người cao tuổi đầu chợ, như mọi chiều Chủ nhật. Ông sẽ đi tới năm giờ, có khi sáu giờ, tùy ông thắng hay thua. Ông thua thì về sớm.

Tiệp đứng ở giữa sân, sau lưng là đoàn Thuận Phong: chú Sáu Mỡ, thằng Đạt, anh Ròm, thằng Tí Sún với cặp chập chõa, con bé Na với cây cờ đuôi nheo. Trước mặt cô, cách chừng năm mét, là đoàn Bạch Hạc: Xán, anh Hai Cò ôm cái trống tập, thằng Thạnh, thằng Mập, và Lò Xo. Lò Xo là cái thằng Ông Địa ốm nhom cao lêu nghêu, mặt nạ Ông Địa của nó đeo vô trông như cái bánh bao gắn trên cây sào.

Hai đoàn nhìn nhau.

Không ai nói gì.

Thằng Tí Sún, mười một tuổi, chép miệng một cái rõ to, rồi nói:

– Vậy giờ mình đánh nhau hay mình múa?

Chú Sáu Mỡ cười sặc. Lò Xo bên kia cũng cười. Rồi cả hai đoàn cười, và cái không khí như hai bầy gà trống dồn vào một chuồng tự nhiên xẹp xuống một chút.

– Múa. – Tiệp nói. – Ý tưởng là vầy. Hai con lân ra sân khấu, không biết bên kia có ai. Gặp nhau. Giành nhau một thứ. Cãi nhau. Rồi phải làm chung một việc mới lấy được thứ đó. Rồi làm hòa.

– Giành cái gì? – Lò Xo hỏi.

– Giành lộc.

– Lại giành lộc? – Thằng Mập bên Bạch Hạc nói. – Lần trước bên chị giành rồi.

– Lần này giành lại. – Xán nói. – Có điều lần này cái lộc treo cao hơn. Ba mét tám. Không con lân nào với tới một mình. Phải một con làm bệ, một con leo lên.

Tiệp quay qua anh.

– Ai làm bệ?

– Tùy.

– Tùy gì?

– Tùy con nào nhẹ hơn. Con nhẹ leo lên.

– Đầu lân của tui nặng hai ký tám. Đầu lân của anh nặng bao nhiêu?

– Một ký bảy.

– Vậy là con anh leo.

– Vậy là con tui leo. – Anh gật đầu. – Con cô làm bệ.

Tiệp mở miệng, rồi nhận ra mình vừa tự đặt mình vào chỗ làm bệ cho con lân trắng. Phía sau cô, chú Sáu Mỡ ho một tiếng, ho kiểu nén cười.

– Không được. – Cô nói. – Điều hai trên khăn giấy. Lân đỏ vô trước.

– Vô trước. Không phải leo trước.

– Vô trước thì phải được ưu tiên!

– Ưu tiên vô. – Anh nói, mặt tỉnh queo. – Cô đọc lại khăn giấy đi.

Hai tiếng tập đầu tiên trôi qua như vậy. Cãi nhau mười phút, tập năm phút, cãi nhau tiếp. Hai đoàn tranh nhau từng bước: con nào đi vòng trái, con nào đi vòng phải, lúc hai con gặp nhau thì đứa nào chớp mắt trước. Chú Sáu Mỡ và Lò Xo, hai Ông Địa một mập một ốm, được giao cái màn "can nhau" ở giữa. Hai người ứng biến được một đoạn quạt mo đập qua đập lại làm cả hai đoàn cười lăn.

Tới lần thứ tư chạy thử, Tiệp chui trong đầu lân đỏ, chống hai tay xuống, cong lưng làm bệ. Đạt phía sau đỡ hông. Con lân trắng bước lên lưng con lân đỏ, nhẹ hơn cô tưởng, rồi vươn lên. Cô nghe Xán ở trên đầu nói khẽ, đủ cho cô nghe:

– Đứng yên. Cô run.

– Tui không run.

– Lưng cô run.

– Lưng tui làm bệ cho anh, anh còn đòi nó đừng run?

Ở trên cao, cô nghe anh cười. Lần này không phải cái cười khó chịu ở đầu hẻm hôm trước, mà một tiếng cười ngắn, thở ra bằng mũi.

Bốn giờ rưỡi, buổi tập kết thúc. Hai đoàn thu đồ. Thằng Đạt và thằng Mập đã ngồi chung một góc, cụng chai nước suối, bàn chuyện gì đó về cái chân đế cọc. Tí Sún đổi chập chõa với một đứa nhỏ bên Bạch Hạc. Chú Sáu Mỡ và anh Hai Cò ngồi dưới gốc me, chia nhau điếu thuốc.

Tiệp đứng nhìn cảnh đó, tự nhiên thấy lạ. Hai năm nay, hai đoàn này đi ngang nhau trong hẻm không chào.

– Cô thấy chưa? – Xán đứng kế bên, vai đẫm mồ hôi. – Tụi nhỏ không ghét nhau.

– Người ghét nhau là người lớn.

– Người lớn nào?

Cô quay qua nhìn anh. Anh nhìn lại cô, câu hỏi của anh không giống câu khiêu khích. Giống như anh thật sự muốn biết.

Cô chưa kịp trả lời thì cái lỗ thủng trên vách tôn, chỗ con ốc rớt mất từ năm nào, tối đi.

Có người đang đứng bên ngoài nhìn vô.

Tiệp biết ngay là ai trước khi nghe tiếng dép lẹp xẹp xa dần. Cô chạy ra cổng sân. Hẻm vắng. Chỉ có cây sung, và tận đầu hẻm, cái lưng gầy của ông nội cô, mặc áo sơ mi trắng đi đánh cờ, đang đi về nhà. Ông đi không nhanh, không chậm, không ngoái lại.

Hôm nay ông thua cờ.

Tối đó nhà số 47 ăn cơm không ai nói câu nào. Má gắp cá cho ba. Đạt ăn ba chén liền, cắm mặt. Ông nội ăn một chén, buông đũa, đứng dậy.

Ông không vô buồng. Ông đi ra gian trước, chỗ treo trống. Trên vách có hai cái giá gỗ: một cái để trống cái, đang trống vì trống gửi đi bịt mặt. Một cái để trống con, cái trống nhỏ ông dùng những buổi tập trong nhà, mặt da đã ngả màu mật ong, dây đồng đã xỉn.

Ông gỡ cái trống con xuống. Hai tay ông ôm nó, như người ta ôm đứa nhỏ đang ngủ. Ông đứng đó một lúc lâu.

Rồi ông bỏ nó vào cái thùng gỗ cũ dưới gầm bàn thờ, đóng nắp lại.

– Con Tiệp. – Ông nói, không quay lại.

– Dạ.

– Rằm tháng Giêng, tao không đánh trống cho tụi bây.

Ông đi vô buồng. Cửa buồng đóng nhẹ, không mạnh, không chậm.

Trong gian trước, chỉ còn tiếng quạt trần kẽo kẹt và cái giá gỗ trống trơn trên vách. Thằng Đạt ngước nhìn chị nó. Ba cô trên xe lăn nhìn xuống hai bàn tay mình.

Đoàn Thuận Phong có năm mươi chín năm tuổi. Năm mươi chín năm, chưa có buổi diễn nào mà người đánh trống không phải là ông nội.

— Hết chương 4 —