Bốn mươi con chim cút

Chương 5: Bốn mươi con chim cút

– Chim cút hả? Trời đất, bốn chục con! Để tối nay cô nấu cháo cho hai đứa ăn.

Bà Rỡ đã mở nắp thùng xốp trước khi Hạc kịp cản. Bà thò tay vào lớp đá, nhấc lên một con chim cút còn nguyên lông, đầu ngoẹo sang một bên, và nhìn nó bằng con mắt của người nội trợ đánh giá hàng chợ.

– Con này mập. Hầm với đậu xanh là nhứt.

– Cô ơi, không được. – Hạc đỡ lấy con chim, đặt lại vào thùng. – Cái này con đem thả dưới chân tháp.

– Thả cho nó bay hả?

– Dạ không. Nó chết rồi. Con thả cho... chó ăn.

Bà Rỡ nhìn cô như nhìn một người vừa nói sẽ đem muối đổ xuống biển.

– Bốn chục con chim cút, thả cho chó ăn?

– Dạ. Để coi chó ăn nhanh cỡ nào.

– Rồi coi chi?

– Để biết người ta đếm chim chết có đúng không.

Bà Rỡ đứng im một lúc, rồi đậy nắp thùng xốp lại, vỗ lên nắp hai cái như vỗ lưng một đứa nhỏ khờ.

– Thằng Thoại thức ba giờ sáng đi chợ cho con, để con đem cho chó ăn. – Bà lắc đầu, đi vô bếp. – Hai đứa này. Trời ơi, hai đứa này.

Sáu giờ, ba người và một con chó có mặt ở chân tháp Một. Con Mực bị buộc vào gốc keo ngoài hàng rào, sợi dây dù quấn hai vòng, ông Chín tự tay thắt nút. Nó nằm đó, mõm gác lên hai chân trước, mắt không rời cái thùng xốp.

Cách làm không khó, chỉ tốn công. Mỗi tháp năm xác, đặt ngẫu nhiên trong ô tìm kiếm theo toạ độ Hạc đã bốc thăm từ tối qua. Linh cầm máy định vị đọc số, ông Chín dẫn đường tới đúng chỗ, Hạc đeo bao tay đặt con chim xuống, nằm nghiêng như chim rơi thật, cánh xoè một bên. Cạnh mỗi xác, cách hai mét về phía tây, cắm một cây cờ nhỏ màu vàng ghi số. Không cắm sát, để quạ không học được rằng chỗ nào có cờ là chỗ có đồ ăn.

– Chị ơi, mình có nên giấu bớt mùi người không? – Linh hỏi. – Em đọc thấy chó đánh hơi theo mùi tay người.

– Đeo bao tay rồi. Mà mùi người ở đây đâu có lạ với chó. Ngày nào thợ nhà máy cũng đi.

– Còn kỳ đà?

– Kỳ đà ăn theo mùi xác. Mình không giấu được.

– Còn quạ?

– Quạ nhìn bằng mắt. Mình đặt sao cho giống chim rơi thật thì quạ phản ứng như với chim rơi thật. – Hạc đặt con thứ mười hai xuống, lùi ra chụp ảnh. – Mình không muốn lừa con nào hết. Mình muốn biết chuyện thật ngoài này.

Ông Chín đứng nhìn, hai tay chắp sau lưng.

– Hồi đó tui giăng lưới, cũng tính coi con nào bay đường nào, giờ nào. – Ông nói, không nhìn ai. – Không ngờ có ngày đi đặt chim chết cho chó ăn.

Tới mười giờ thì xong. Bốn mươi con chim cút nằm rải rác dưới chân tám cái tháp, bốn mươi cây cờ vàng phấp phới trên cát trắng. Linh đứng trên đỉnh một gò cát nhìn xuống, giơ điện thoại chụp.

– Nhìn như sân golf mini của ma.

Chiều đó, Thoại lên chòi số Một. Anh mang theo một chai trà đá, không nói gì, đặt lên bàn, rồi đứng sang một bên nhìn cô bỏ tờ năm nghìn vào hũ. Cái hũ nhựa đã có ba tờ năm nghìn, một tờ hai mươi nghìn. Tờ hai mươi nghìn là công đi chợ sáng nay, Hạc tự tính.

– Cô bỏ dư. – Anh nói.

– Đi chợ ba giờ sáng thì năm nghìn là bất công.

– Tôi nói năm nghìn.

– Tôi là người giám sát. Tôi tính.

Anh nhún vai, không cãi nữa. Anh đứng tựa vào cột chòi, nhìn ra đầm. Mấy hôm nay cô để ý thấy anh hay lên đây vào giờ này, giờ nước bắt đầu ròng, giờ chim bay nhiều nhất. Lúc đầu cô tưởng anh lên để đếm xem cô gọi dừng mấy lần. Nhưng anh không đếm. Anh chỉ đứng nhìn.

– Anh muốn xem không?

Cô đưa ống nhòm cho anh. Anh cầm lên, đưa lên mắt, xoay nút chỉnh tiêu cự một cách vụng về.

– Không phải vậy. Anh chỉnh mắt phải trước. Cái vòng nhỏ đó. Rồi mới xoay cái núm giữa.

– Thấy rồi.

– Thấy gì?

– Một con... diệc. Màu trắng, mỏ vàng, đứng một chân.

– Con cò ngàng lớn. Diệc màu xám, cổ gập hình chữ S lúc bay. Cò ngàng lớn trắng toàn thân, mỏ vàng, chân đen, đứng cao hơn cò trắng gần gấp đôi.

– Con bên cạnh nó thì sao? Nhỏ hơn, cũng trắng, đang chạy.

– Con cò trắng. Mỏ đen, chân đen, ngón chân màu vàng. Anh nhìn kỹ ngón chân đi, như mang dép vàng.

Thoại nhìn lâu. Rồi anh hạ ống nhòm xuống, mặt nghiêm như vừa kiểm một bản vẽ.

– Mang dép vàng thật.

– Ở đây gọi là cò gì anh?

– Ở đây gọi chung là cò. – Anh trả ống nhòm cho cô. – Con nào trắng là cò. Con nào xám là cò xám. Con nào nhỏ chạy lăng xăng ngoài bãi là chim ruộng. Hồi nhỏ tôi chỉ biết vậy.

– Ba anh biết nhiều hơn chứ.

Cô nói câu đó không nghĩ. Thoại im. Anh nhìn ra đầm một lúc lâu, rồi chỉ nói:

– Ba tôi biết hết.

Gần sáu giờ, cô phải đi kiểm năm cái xác dưới tháp Một trước khi trời tối. Tháp Một gần đầm nhất, ô tìm kiếm của nó lấn ra tới mép bãi bùn. Thoại nói anh cũng đang về hướng đó, đi chung.

Con đường mòn chạy dọc bờ đầm, một bên là đồi cát, một bên là bãi bùn đang lộ ra theo con nước ròng. Bùn ở đây màu xám đen, bóng như da cá, chỗ nào có nước đọng thì phản chiếu cả trời chiều hồng tím. Mùi bùn, mùi rong, mùi muối. Từng đàn cua nhỏ chạy lạo xạo, giơ cái càng đỏ lên như vẫy chào. Xa xa, đám choắt chân đỏ đang mổ bùn, đầu gật gật theo một nhịp như máy khâu.

Xác số ba dưới tháp Một nằm sát mép bãi. Hạc bước xuống bùn, ủng lún tới bắp chân, kêu lép nhép. Xác vẫn còn, nguyên vẹn, chỉ có vài con kiến bò quanh mắt. Cô chụp ảnh, ghi giờ, rồi quay lên.

Thoại đứng trên bờ. Đúng chỗ đất cát gặp bùn. Mũi giày anh cách mép bùn chừng một gang tay, và nó dừng ở đó, như có một đường kẻ vô hình mà chỉ mình anh thấy.

– Anh đưa tay kéo tôi lên giùm.

Anh đưa tay. Bàn tay anh to, chai sạn, ấm. Anh kéo cô lên, nhưng không bước tới một bước nào, chỉ ngả người ra sau làm đối trọng. Lên tới nơi, cô thấy trán anh lấm tấm mồ hôi, dù gió chiều đã mát.

– Anh không xuống đầm à?

– Không.

– Vì bùn?

Anh lắc đầu. Anh nhìn ra mặt đầm, chỗ con nước đang rút xa dần, để lại những lạch nước ngoằn ngoèo như rễ cây. Một lúc lâu, anh mới nói, giọng bình thường như nói giờ giấc:

– Từ năm mười hai tuổi tôi không xuống đầm.

Hạc chờ anh nói thêm. Anh không nói thêm. Cô cũng không hỏi. Cô nghĩ tới câu bà Rỡ nói tối thứ Bảy: nó không nói đâu, mà nó nói thì nó buồn.

Hai người đi về trong im lặng. Đèn đỏ trên nóc tháp bắt đầu chớp. Lúc chia tay ở ngã ba đường mòn, Thoại nói:

– Mai cô kiểm ngày một hả?

– Dạ.

– Cho tôi biết số.

– Sao anh muốn biết?

– Tôi đi chợ chim cút. – Anh nói. – Tôi muốn biết chín trăm hai chục nghìn của viện có đáng không.

Sáng thứ Tư, ngày một. Mười bốn xác đã mất.

Không phải mất mà không dấu vết. Chỗ thì còn vài cái lông vương trên cát, chỗ thì có dấu chân chó in rõ năm ngón, chỗ thì một vệt kéo dài dẫn về phía rừng phi lao. Dưới tháp Năm, một xác còn đó nhưng bị khoét mất nửa bụng, quanh đó toàn dấu chân chim to. Quạ. Linh chụp từng dấu chân, đặt cây thước nhựa bên cạnh làm thước tỷ lệ.

– Mười bốn trên bốn mươi. – Linh đọc. – Ba mươi lăm phần trăm trong một ngày.

– Ghi đi. Đừng tính phần trăm vội.

Thứ Năm, ngày hai. Hai mươi bốn xác đã mất.

Và lần này họ bắt được quả tang. Lúc ba người đi tới gần tháp Sáu, một cái bóng đen phóng ra từ bụi xương rồng, trong miệng ngậm một con chim cút, chạy về phía rừng phi lao như tên bắn. Sợi dây dù vẫn còn lủng lẳng ở cổ nó, đầu dây bị nhai đứt.

– Mực! – Ông Chín gầm lên. – Mực! Đứng lại!

Con Mực không đứng lại. Nó chạy một mạch, mất hút sau hàng cây. Ông Chín đứng đó, mặt đỏ bừng tới mang tai, hai tay buông thõng.

– Con chó này làm mất mặt tui. – Ông nói, giọng nghẹn như sắp khóc. – Tui buộc hai vòng. Tui buộc hai vòng mà.

– Không mất mặt đâu chú. – Hạc nói. Cô đang ngồi xổm ghi chép, tay vẫn còn run vì giật mình. – Nó đang làm số liệu cho con.

– Số liệu gì?

– Số liệu thật. Mấy năm nay ngày nào nó cũng làm vậy, phải không chú? Chỉ là không ai đi theo nó mà ghi.

Ông Chín nhìn cô. Rồi nhìn về phía rừng phi lao. Rồi ông ngồi bệt xuống cát, cười. Lần này ông cười ra tiếng, khàn khàn, như cái máy bơm cũ.

– Con nhỏ này. – Ông nói. – Con nhỏ này nói chuyện giống bà Sáu.

Chiều thứ Năm, Thoại nhắn tin: "Số?"

Cô nhắn lại: "24/40."

Một lúc sau: "Ngày đầu?"

"14."

Lâu hơn một chút: "Ngày mai cô kiểm sớm. Tôi lên"

Sáng thứ Sáu, ngày ba, trời không gió. Biển phẳng như tấm kính, đầm phẳng như tấm kính, mấy cái tháp đứng im vì không đủ gió quay, cánh dừng mỗi cái một góc, như những cái đồng hồ chết đứng mỗi cái một giờ. Thoại có mặt ở chân tháp Một từ năm giờ rưỡi, mang theo một cái đèn pin và một ổ bánh mì chưa ăn.

Bốn người đi hết tám tháp. Ông Chín dẫn đường, Linh đọc toạ độ, Hạc kiểm từng điểm, Thoại cầm sổ ghi giùm. Anh ghi chữ in hoa, gọn, thẳng hàng như chữ trên bản vẽ kỹ thuật. Tới điểm cuối cùng dưới tháp Tám thì mặt trời đã lên cao.

Hạc lấy sổ từ tay anh, đếm lại hai lần.

Ba mươi mốt xác đã mất. Còn chín. Trong chín xác còn lại, ba xác đã bị ăn dở, chỉ còn đầu và cánh.

Cô ngồi xuống cát. Linh ngồi xuống bên cạnh, im lặng lạ thường. Ông Chín đứng, nhìn ra rừng phi lao. Thoại đứng, nhìn cô.

– Ba ngày. – Hạc nói. Giọng cô nhỏ tới mức chính cô cũng gần như không nghe thấy. – Ba ngày, gần tám phần mười.

Cô không cần máy tính. Cô đã làm phép tính này trong đầu suốt đêm qua, chỉ chờ con số thật để điền vào. Nếu xác chim dưới chân tháp chỉ sống được vài ngày, thì người đi tìm mười bốn ngày một lần sẽ tới đúng lúc hầu như mọi xác đã biến mất. Chín xác trong hai năm không có nghĩa là chín con chim chết. Chín xác có nghĩa là chín con may mắn chết vào đúng một hai ngày trước khi có người tới đếm.

Cô ngẩng lên nhìn Thoại. Mặt anh không có biểu cảm gì. Nhưng tay anh, cái tay vừa cầm sổ, đang nắm chặt lại.

– Vậy hai năm số liệu kia... – Cô nói, rồi không nói tiếp được nữa.

Thoại không trả lời. Anh quay lại nhìn hàng tháp đứng im trong buổi sáng lặng gió. Mười hai cái tháp, mười hai cái đồng hồ chết đứng. Rồi anh nói, giọng rất khẽ, như nói với chính mình:

– Hai năm đó tôi ở đây.

— Hết chương 5 —