Tấm ảnh

Chương 18: Tấm ảnh

Sáng mùng Một, bà Rỡ lì xì cho Hạc một cái bao đỏ. Trong bao có tờ năm mươi nghìn mới tinh, gấp đôi.

– Lì xì con nhỏ chim. – Bà nói, đưa bằng hai tay. – Năm mới hay ăn chóng lớn.

– Dạ con lớn rồi cô.

– Lớn rồi thì càng phải lì xì. – Bà nhìn cô, rồi nhìn sang Thoại đang ngồi ở bậc thềm cho con Lu ăn, rồi nhìn lại cô. Ánh mắt bà sáng như mặt ruộng muối lúc mười giờ trưa. – Năm nay con có cái mới. Cô biết rồi.

Hạc đứng sững, bao lì xì đỏ trong tay. Thoại ngừng tay, miếng thịt kho trong tay rớt xuống đất. Con Lu đớp lấy, nuốt chửng.

– Má. – Anh nói.

– Má có nói gì đâu. – Bà Rỡ quay vào nhà, cười khúc khích như con gái. – Má nói con nhỏ chim năm nay có áo mới. Linh nó mua cho. Áo đỏ.

Linh đứng ở cửa phòng, tay cầm cái áo thun đỏ còn nguyên nhãn, mặt ngơ ngác.

– Em mua thiệt mà chị. Em mua ở chợ hôm hai mươi bảy...

Những ngày Tết trôi đi chậm và ngọt như mạch nha.

Mùng Ba, nhà máy chạy bình thường, Hạc lên chòi từ sáu giờ sáng. Giữa trưa, Thoại lên chòi, mang theo hai chai trà đá. Cô bỏ hai tờ năm nghìn vào hũ. Anh không nói gì. Cô cũng không. Họ ngồi cạnh nhau trên hai cái ghế nhựa, vai chạm vai, nhìn ra đầm.

Có một chuyện cô nói với anh hôm mùng Ba, và anh đã kiểm tra.

– Tia sáng đêm giao thừa. Em vẫn thấy lạ.

– Anh coi sổ bảo vệ rồi. Đêm đó không ai đăng ký ra vào. Cổng khoá từ mười giờ. – Anh nói. – Nhưng đồi cát này không có hàng rào phía đông. Ai trong xóm muốn đi lên cũng được. Có khi tụi nhỏ đi đốt pháo, thấy mình thì chạy.

– Tụi nhỏ không nằm im trên cát hai ba phút.

Anh nhìn cô.

– Em thấy nó nằm?

– Trong ống nhòm nhiệt. Có vệt ấm trên cát. Như có người vừa nằm đó.

Thoại im lặng một lúc lâu. Rồi anh nói:

– Để anh hỏi thằng Lợi. Nó ở xóm trên, đêm giao thừa nó có ở nhà. Có khi nó thấy ai đi lên.

Nhưng Lợi không có ở nhà để hỏi.

Mùng Bốn, Hạc ghé sạp bánh căn đầu chợ xã mua đồ ăn sáng. Út Thắm đang đổ bánh, hai tay thoăn thoắt trên cái lò đất với mấy chục cái khuôn nhỏ. Bé Sương ngồi trên cái ghế đẩu cạnh mẹ, tô màu một cuốn tập vẽ, mặt hơi tái, môi hồng nhạt.

– Anh Lợi đâu chị?

– Ảnh xin nghỉ phép từ mùng Hai. – Út Thắm nói, không ngẩng lên. – Ảnh đi Sài Gòn trước, coi chỗ ở, coi bệnh viện. Mùng Tám bác sĩ hẹn con Sương khám chuyên sâu. Ảnh đi trước cho biết đường.

– Ở Sài Gòn có người quen không chị?

– Có anh Sang bên công ty lo cho. – Út Thắm ngẩng lên, mặt rạng rỡ. – Anh Sang tốt ghê, cô Hạc. Ảnh lo cho chỗ ở gần bệnh viện, phòng có máy lạnh, có bếp nấu. Nói là công ty hỗ trợ nhân viên có con bệnh. Em đâu có ngờ công ty lớn mà người ta lo kỹ vậy.

Hạc cầm túi bánh căn, đứng im.

Anh Sang. Đàm Vĩnh Sang. Người đàn ông có đôi giày da không dính cát, ngồi uống cà phê với Lợi trong căng tin hồi tháng Mười Hai, ngón tay gõ gõ trên mặt bàn. Trợ lý ông Lộc. Lâu lâu xuống, lần nào xuống cũng ngồi uống cà phê với ai đó.

Cô không biết vì sao một chuyện tốt như vậy lại làm cô thấy lạnh sống lưng. Cô nghĩ: mình đa nghi. Công ty lo cho nhân viên là chuyện bình thường. Thoại cũng đã cho Lợi mượn hai mươi triệu. Mình là người đếm chim, không phải người đếm lòng người.

Cô trả tiền bánh, xoa đầu bé Sương, rồi đi.

Chiều mùng Bốn, hai người ngồi ở cái chòi bỏ hoang bên bờ ruộng muối, chỗ cô đã tặng anh cái cờ chân H8 hôm hai mươi ba. Cái cờ chân giờ nằm trên chùm chìa khoá xe của anh, sợi dây đỏ thòng ra ngoài túi quần. Hạc mở máy tính ra trên đùi. Cô đã viết một bản nháp từ đêm qua.

– Em phải khai với hội đồng. – Cô nói.

– Khai.

Anh nói ngay, không ngừng một nhịp nào. Cô quay sang nhìn anh. Cô đã chuẩn bị cả một bài để thuyết phục anh. Cô đã nghĩ anh sẽ ngập ngừng, sẽ hỏi có cần không, sẽ nói chờ thêm một thời gian. Anh không hỏi gì cả.

– Anh không sợ hả?

– Sợ gì?

– Sợ người ta nói anh với em thông đồng. Sợ người ta nói quy tắc dừng mới là do em nương tay cho anh. Sợ người ta nói sáu tháng số liệu là đồ bỏ.

– Sợ. – Anh nói. – Nhưng mình không khai thì người ta cũng sẽ biết. Cả nhà máy nghe bộ đàm hôm hai mươi ba rồi. Người ta biết mà mình không khai, thì cái người ta nói sẽ còn tệ hơn.

Hạc nhìn anh thêm một lúc. Rồi cô xoay màn hình máy tính cho anh coi.

Bản nháp hai trang. Cô viết thẳng, không vòng vo. Giữa người giám sát độc lập và quản lý vận hành nhà máy có quan hệ tình cảm, bắt đầu từ đêm mười sáu tháng Hai năm hai nghìn hai mươi sáu, tức tháng thứ sáu của hợp đồng. Trước đó, hai bên chỉ có quan hệ công việc và quan hệ chủ nhà, người thuê trọ đã khai trong báo cáo tháng Tám. Toàn bộ số liệu thô của sáu tháng — sổ thực địa, ảnh, toạ độ xác, dữ liệu gió — đều đã lưu trữ và sẵn sàng để một bên thứ ba kiểm tra lại. Quy tắc dừng mới được hội đồng duyệt ngày mười lăm tháng Mười Hai, trước khi có quan hệ. Người giám sát đề nghị hội đồng xem xét việc tiếp tục hay thay thế người giám sát, và cam kết chấp hành mọi quyết định.

– Em đề nghị hội đồng thay em? – Anh hỏi, đọc tới đoạn cuối.

– Em đề nghị hội đồng xem xét. Họ quyết. – Cô nói. – Em không được quyết chuyện đó. Người bị nghi thiên vị không được tự chấm mình có thiên vị hay không.

Thoại đọc lại hai trang một lần nữa. Rồi anh gật đầu.

– Anh ký bên cạnh.

– Không cần. Đây là thư của người giám sát.

– Anh là người trong thư. – Anh nói. – Anh ký bên cạnh.

– Vậy viết thêm một đoạn của anh.

– Anh viết.

Họ thống nhất sẽ gửi sau rằm tháng Giêng. Cô cần thời gian đánh số từng tệp số liệu thô cho gọn. Anh cần thời gian viết đoạn của anh, vì anh nói anh viết chậm.

Cô gập máy tính lại. Mặt trời đã xuống thấp, mặt ruộng muối ửng hồng. Những hạt muối đầu mùa dưới đáy ô ruộng lấp lánh như ai rắc kim tuyến.

– Anh Thoại.

– Ừ.

– Còn chuyện gì anh chưa nói với em không?

Cô hỏi nửa đùa nửa thật. Cô định hỏi về những năm anh đi làm xa, về những người con gái trước, về mấy chuyện vặt mà người ta hay hỏi nhau khi mới thương. Cô không ngờ anh im lặng lâu như vậy.

Anh nhìn ra mặt đầm. Gió thổi qua bờ ruộng, làm sợi dây đỏ thòng ra ngoài túi quần anh đung đưa.

– Có. – Anh nói. – Một chuyện.

Cô chờ.

– Sau rằm. – Anh nói. – Viết thư xong, gửi đi rồi, anh kể em nghe. Anh muốn kể lúc mình đã khai hết với người ta. Để em nghe xong, em muốn làm gì thì em làm, không bị cái gì khác đè lên.

– Chuyện lớn hả anh?

– Với anh thì không lớn. – Anh nói. – Với em thì anh không biết.

Hạc nhìn anh một lúc lâu. Cô muốn hỏi tiếp. Nhưng cô thấy anh đang nhìn ra mặt đầm với cái vẻ của người đứng ở mép bùn, mũi giày cách nước một gang tay. Cô không hỏi nữa.

– Sau rằm. – Cô nói.

– Sau rằm.

Những ngày từ mùng Năm tới rằm là những ngày ngọt nhất.

Cô nhớ chúng như nhớ một chuỗi ảnh. Trưa mùng Chín, anh Tý giả vờ ngủ gục trong phòng điều khiển để hai người ngồi gần nhau hơn. Chiều mười hai, anh lên chòi số Một, cô dạy anh phân biệt choắt mỏ cong với choắt lớn qua ống nhòm, anh nhận đúng ba lần liền, rồi quay sang cười như thằng nhỏ được điểm mười. Tối mười bốn, anh ngồi ở hiên nhà bà Rỡ, đọc to cho cô nghe đoạn anh viết cho lá thư gửi hội đồng, giọng đều đều như đọc nhật ký vận hành. Cô bảo anh đọc lại chỗ này, sửa chỗ kia, anh sửa ngay vào tờ giấy bằng cây bút chì cùn.

Rằm tháng Giêng, thứ Ba, ba tháng Ba. Bà Rỡ dẫn hai người đi chùa đầu xã. Bà thắp hương, lầm rầm khấn. Hạc đứng ở ao sen sau chùa, tìm ba con cá chép thả hôm hai mươi ba tháng Chạp. Không thấy con nào, chỉ thấy mặt nước xanh rêu và mấy cái lá sen mới nhú. Thoại đứng bên cạnh cô.

– Chắc nó lặn.

– Chắc vậy.

– Hay nó lên trời rồi.

– Cá chép lên trời thì phải hai mươi ba tháng Chạp. Giờ là rằm tháng Giêng.

– Vậy nó lặn. – Anh nói, rồi nắm tay cô, ngay trước sân chùa, trước mặt mấy bà cụ đang đi lễ. Mấy bà cụ nhìn, cười, rồi quay đi.

Đêm đó, hai người ngồi ở hiên nhà bà Rỡ tới mười một giờ, đọc lại lá thư lần cuối. Ba trang. Hai trang của cô, một trang của anh. Cuối thư có hai chữ ký. Cô lưu tệp, đặt tên "Thu khai bao gui Hoi dong". Cô sẽ gửi lúc tám giờ sáng mai, khi văn phòng hội đồng mở cửa.

Cô không bao giờ gửi được lá thư đó.

Tám giờ kém năm sáng thứ Tư, bốn tháng Ba, cô đang mở máy tính ở cái bàn gỗ trong căn phòng có cái máy bay lon bia, chuẩn bị bấm gửi. Hộp thư cô hiện lên một email mới. Người gửi: Văn phòng Hội đồng thẩm định. Gửi tới: Kiều Thu Hạc, Công ty Năng lượng Hải Phước, Viện Sinh thái Ven biển. Tiêu đề: "V/v tạm đình chỉ hoạt động giám sát độc lập tại nhà máy điện gió Cồn Cát Trắng".

Cô mở ra. Tay cô lạnh ngắt trên bàn phím.

Văn bản ngắn. Hội đồng nhận được đơn của Công ty Năng lượng Hải Phước đề ngày hai tháng Ba, phản ánh về tính độc lập của người giám sát. Kèm theo đơn có hai tài liệu. Tài liệu thứ nhất: một bức ảnh chụp lúc không giờ một phút ngày mười bảy tháng Hai năm hai nghìn hai mươi sáu tại chòi quan sát số Một. Ảnh thể hiện người giám sát độc lập và quản lý vận hành nhà máy có hành vi thân mật. Tài liệu thứ hai: bản sao danh sách đề xuất chuyên gia giám sát độc lập lập tháng Hai năm hai nghìn hai mươi lăm. Người lập danh sách là ông Hứa Đình Thoại. Trong đó tên bà Kiều Thu Hạc được xếp thứ nhất, kèm ghi chú viết tay của người lập: "Ưu tiên số 1. Đề nghị Hội đồng chọn."

Trong thời gian xác minh, hội đồng tạm đình chỉ hoạt động giám sát của bà Kiều Thu Hạc. Toàn bộ số liệu đã thu thập được niêm phong chờ đánh giá.

Cô mở tệp đính kèm thứ nhất.

Bức ảnh hạt to, mờ, chụp từ xa bằng ống kính dài trong bóng tối. Nhưng nhìn ra được. Cái chòi số Một với mái tôn, bốn cây cột. Hai cái bóng người đứng sát nhau, một người cúi xuống. Phía sau, ngọn đèn đỏ trên nóc một cái tháp gần đó đang chớp, hắt lên hai bóng người một vệt sáng hồng. Góc dưới ảnh có ghi giờ, ngày, tháng.

Cô mở tệp đính kèm thứ hai.

Một trang giấy khổ A4, in tên công ty ở đầu trang. Ba cái tên, ba dòng lý lịch ngắn. Dòng đầu tiên: Kiều Thu Hạc, Viện Sinh thái Ven biển, chuyên gia chim nước, tác giả báo cáo giám sát trại gió Gành Đỏ năm hai nghìn hai mươi mốt. Bên lề là nét chữ in hoa thẳng hàng như chữ trên bản vẽ kỹ thuật. Cô đã thấy nét chữ đó trên nắp hũ tiền trà, trên cuốn sổ thực địa ghi giùm cô hôm đếm ba mươi mốt xác chim cút: "ƯU TIÊN SỐ 1. ĐỀ NGHỊ HỘI ĐỒNG CHỌN." Ngày lập: mười hai tháng Hai năm hai nghìn hai mươi lăm. Người lập: Hứa Đình Thoại.

Sáu tháng trước khi cô đặt chân tới Phước Diêm.

Hạc không nhớ mình đã đứng dậy thế nào, ra khỏi phòng thế nào, lên xe thế nào. Cô chỉ nhớ con đường bê tông từ xóm muối ra nhà máy, gió đông bắc quất vào mặt, mười hai cái tháp quay đều trên đồi cát như chưa có gì xảy ra. Cô nhớ anh Tý nhìn cô qua ô cửa kính phòng điều khiển, tay cầm cái bộ đàm, không nói gì, đúng như cái chiều mưa tháng Mười.

Thoại đang ở trong văn phòng cuối hành lang. Anh đứng cạnh bàn, máy tính mở, màn hình hiện đúng cái email đó. Anh đã đọc rồi. Anh ngẩng lên khi cô bước vào.

Hai người nhìn nhau qua cái bàn. Trên bàn, cạnh máy tính, là chùm chìa khoá xe của anh, cái cờ chân H8 xanh nõn chuối nằm trên đó, sợi dây đỏ thòng xuống mép bàn.

Hạc không hỏi về tấm ảnh. Tấm ảnh cô biết rồi. Cô ở trong đó.

– Anh chọn em. – Cô nói. Giọng cô bình tĩnh tới mức chính cô thấy lạ. – Anh chọn em từ trước khi gặp em?

Thoại nhìn cô. Anh không nhìn đi chỗ khác. Anh không cúi xuống. Anh không chối.

– Đúng. – Anh nói.

— Hết chương 18 —