Hai bộ số

Chương 4: Hai bộ số

Chiếc xe bảy chỗ màu bạc đỗ trước nhà vận hành lúc chín giờ kém năm. Người bước xuống đầu tiên là một phụ nữ chừng ba mươi mấy, tóc cắt ngang vai, kính râm cài trên đầu, tay xách túi máy tính. Chị ta đứng nhìn hàng tháp một lúc, rồi nói vọng vào trong xe:

– Anh Lộc ơi, gió vầy mà tháp Bốn đứng kìa.

Hạc đứng ở cửa phòng họp, nghe rõ câu đó. Cô nhìn ra. Đúng là tháp Bốn đang đứng, cánh xoay mặt ra khỏi gió, quay lừ đừ như cái chong chóng hết pin. Hai mươi phút trước, Linh trên chòi số Hai đã gọi dừng vì một bầy cò trắng hơn ba chục con từ ruộng muối phía đông kéo nhau về đầm, đường bay cắt ngang tháp Bốn.

Người thứ hai bước xuống là một người đàn ông ngoài năm mươi, tóc muối tiêu chải ngược, áo sơ mi trắng xắn tay. Ông không nhìn tháp. Ông nhìn đồng hồ đeo tay, rồi nhìn Thoại đang đi ra đón.

– Đứng bao lâu rồi?

– Dạ, hai mươi mốt phút.

– Vì cái gì?

– Cò trắng, ba mươi tư con. Chòi số Hai gọi.

– Chòi số Hai. – Ông Lộc nhắc lại, như nhắc tên một món nợ. – Cái chòi cậu mới dựng.

– Dạ. Theo yêu cầu của người giám sát, có biên bản gửi hội đồng.

Ông Lộc gật đầu, không nói gì thêm. Ông bước vào phòng họp, thấy Hạc, đưa tay ra bắt. Bàn tay khô, chắc, siết vừa phải.

– Cô Hạc. Viên Khắc Lộc. Hân hạnh. Tôi đọc cô từ hồi Gành Đỏ.

– Dạ. Chắc ông đọc rồi không vui.

– Không vui thì có. – Ông cười, cái cười rộng và đều, người làm ăn lâu năm hay có. – Nhưng tôi phục. Cô viết rõ. Người ta đọc báo cáo của cô không cần hỏi lại câu nào. Trong nghề này hiếm lắm.

Ông giới thiệu người phụ nữ đi cùng: Lại Bảo Trâm, giám đốc dự án của công ty tư vấn môi trường Lam Phương, đơn vị đã làm giám sát chim hai năm đầu sau khi nhà máy vận hành. Trâm bắt tay Hạc, cái bắt tay nhanh và gọn, rồi quay sang Thoại.

– Ông vẫn đen như cột điện.

– Bà vẫn nói nhiều như hồi đi học.

– Hồi đi học tui nói ít, ông nhớ lộn người. – Trâm vỗ vào vai anh một cái, rõ mạnh. – Cơm trưa nay ông bao.

Hạc kéo ghế ngồi xuống, mở máy tính, giả vờ chỉnh độ sáng màn hình.

Trâm trình chiếu bằng cái máy chiếu cũ của nhà máy, màn chiếu kéo xuống còn vết ố hình tấm bản đồ. Chị nói nhanh, rõ, có nghề. Hai năm giám sát, từ tháng Chín năm hai nghìn hai mươi ba tới tháng Tám năm nay. Mười hai tháp. Khảo sát quan sát chim bốn ngày mỗi tháng. Tìm xác dưới chân tất cả các tháp. Kết quả: chín xác chim, hai xác dơi, trong hai năm. Không có loài nào thuộc danh mục cần bảo vệ. Tỷ lệ va chạm sau hiệu chỉnh: dưới mức đáng lo ngại so với các nhà máy cùng quy mô.

– Chín xác. – Ông Lộc nói, giọng như đọc bảng điểm của con. – Hai năm. Mười hai tháp.

Rồi ông quay sang Hạc, giọng vẫn nhẹ nhàng.

– Còn cô Hạc, mười ngày, cô tìm được bao nhiêu?

Hạc nhìn sổ, dù cô đã thuộc.

– Mười một xác, ông. Chín chim, hai dơi. Chỉ dưới bốn tháp gần đầm.

Phòng họp im. Cái máy lạnh cũ kêu rè rè. Ngoài cửa sổ, tháp Bốn đã quay lại, cánh vút qua đỉnh đều đều.

– Mười ngày bằng hai năm. – Ông Lộc gõ ngón tay xuống bàn. – Vậy là bên chị Trâm làm sai, hay là mười ngày nay chim chết nhiều bất thường?

– Tôi chưa kết luận gì cả. – Hạc nói. – Tôi chỉ hỏi chị Trâm một chuyện. Chị Trâm tìm xác bao lâu một lần?

Trâm không chớp mắt.

– Mười bốn ngày một lần.

– Mười bốn ngày.

– Theo hợp đồng. – Trâm nói. – Và có hệ số hiệu chỉnh cho xác bị mất. Hệ số lấy từ tài liệu nghiên cứu nước ngoài, bên chị có dẫn nguồn đầy đủ trong phụ lục.

– Tài liệu nước ngoài đo ở đâu hả chị?

– Ở các nhà máy gió châu Âu, Bắc Mỹ.

– Ở đó có chó thả rông không chị?

Trâm im một nhịp.

– Có thú ăn xác.

– Ở đây cũng có. – Hạc mở máy tính, chiếu một tấm ảnh lên màn hình của mình rồi xoay cho mọi người coi. Tấm ảnh chụp lõm cát dưới rừng phi lao, những đám lông chim xám trắng nâu rải khắp, mỗi đám có một cái cờ nhỏ màu cam cắm bên cạnh, đánh số. – Hai mươi ba đám lông. Cách tháp Ba chừng ba trăm mét. Chó trong xóm tha xác về đây. Một con chó. Tôi chưa đếm những con khác.

– Sao cô biết lông đó là của chim chết vì tháp? – Ông Lộc hỏi. – Biết đâu chó bắt chim ngoài đầm.

– Tôi không biết chắc. – Hạc thừa nhận. – Chó có thể bắt chim yếu ngoài bãi. Nhưng tôi biết một chuyện chắc chắn: nếu xác dưới chân tháp mất nhanh hơn mười bốn ngày, thì đi tìm mười bốn ngày một lần sẽ chỉ thấy một phần nhỏ. Mà hệ số hiệu chỉnh lấy từ chỗ không có con Mực thì không hiệu chỉnh được gì ở đây.

– Con Mực là ai?

– Con chó của ông Chín.

Không biết vì sao, ông Lộc bật cười. Ông cười thật, không phải kiểu cười làm ăn.

– Cô Hạc, tôi nói thật với cô. Tôi làm năng lượng hai mươi năm. Tôi có ba trăm người ăn lương ở bốn nhà máy, có một khoản vay ngân hàng phải đảo nợ cuối năm sau. Tôi không ghét chim. Tôi thích chim. Mà chim không trả lương cho ai hết. – Ông chống hai tay lên bàn. – Hội đồng chọn cô, tôi tôn trọng hội đồng. Cô làm đúng hợp đồng, tôi không cản. Nhưng tôi xin cô một chuyện: đừng đem con chó của ông nào đó ra mà lật hai năm làm việc của người ta.

– Tôi không lật. – Hạc nói. – Tôi đo.

– Đo cái gì?

– Đo xem xác mất nhanh cỡ nào. Thả xác chim đã chết sẵn dưới chân tháp, đánh dấu, ngày nào cũng đi kiểm xem còn bao nhiêu. Người trong nghề gọi là thí nghiệm thả xác. Chị Trâm biết mà.

Trâm gật đầu, chậm.

– Ở châu Âu người ta có làm.

– Ở đây thì chưa ai làm. – Hạc nói. – Tôi cần bốn mươi con chim cút chết. Tiền viện. Hai tuần. Kết quả ra thế nào, tôi gửi hội đồng, gửi cả công ty, gửi cả chị Trâm. Nếu xác ở đây tồn tại lâu, tôi xin lỗi chị Trâm trước mặt mọi người.

Ông Lộc nhìn cô. Ông nhìn sang Thoại, người nãy giờ ngồi cuối bàn, không nói một lời, một tay để trên hộp thiếc muối ớt như thói quen.

– Cậu thấy sao?

Thoại ngẩng lên.

– Dạ, hai tuần thả xác không ảnh hưởng vận hành. Chỉ cần người đi trong hàng rào có đăng ký. Tôi lo được.

– Tôi không hỏi chuyện vận hành.

– Dạ, vậy anh hỏi chuyện gì?

Ông Lộc không trả lời. Ông đứng dậy, cài lại nút tay áo.

– Cô làm đi. Miễn đừng bắt tôi trả tiền chim cút.

– Tiền viện. – Hạc nói lần nữa.

– Tôi nghe rồi.

Cơm trưa, nhà máy đặt ở quán đầu xã, dọn lên phòng ăn tập thể: cơm gà xé, canh bí, đĩa dưa leo. Ông Lộc ngồi ăn với anh Tý và mấy người kỹ thuật, hỏi han chuyện nhà chuyện cửa, nhớ tên con của từng người. Hạc mang hộp cơm của mình — bà Rỡ gói cho từ sáng, cá nục kho còn lại hôm qua — ra ngồi ăn ở bậc thềm phía sau, chỗ có bóng mát của bồn nước.

Trâm và Thoại ngồi ở cái bàn đá gần đó. Hạc không cố nghe, nhưng gió thổi về phía cô.

– Ông vẫn chấm cơm với muối hả? – Trâm hỏi.

– Muối má tui làm.

– Cho tui xin một chút.

Thoại đẩy cái hộp thiếc sang. Trâm lấy đầu đũa chấm vào, đưa lên miệng, nhăn mặt.

– Trời đất, vẫn cay như hồi đó. Hồi năm hai ông đem lên ký túc xá, cả phòng tui khóc.

– Bà khóc nhiều nhất.

– Tui khóc vì cay. – Trâm cười. Rồi chị hạ giọng. – Mà ông nói thật đi. Con nhỏ đó làm vậy là đúng hả?

Hạc dừng đũa.

Thoại im một lúc. Gió thổi qua bồn nước, kêu u u.

– Đúng hay sai thì hai tuần nữa có số.

– Ông lúc nào cũng vậy. Hỏi gì cũng hai tuần nữa có số.

– Thì hai tuần nữa có số thiệt.

Trâm thở dài, đứng dậy. Chị đi ngang qua chỗ Hạc ngồi, dừng lại, nhìn hộp cơm của cô.

– Em ăn cá nục kho của bà Sáu hả?

– Dạ.

– Chị ăn hồi sinh viên, mỗi lần thằng Thoại ở quê lên. – Trâm nhìn cô thêm một lúc. – Em làm đi. Chị không giận em. Chị chỉ nói trước: hai năm đó chị làm với số tiền người ta đưa. Người ta đưa đủ cho mười bốn ngày.

Rồi chị đi, gót giày lún xuống cát, để lại những cái lỗ tròn sâu hoắm.

Hạc ngồi nhìn hộp cơm. Cá nục kho vẫn ngon. Nhưng có cái gì đó khó nuốt hơn hôm qua. Cô nghĩ tới câu "hồi năm hai ông đem lên ký túc xá", nghĩ tới cái cách Trâm vỗ vai anh, cái cách anh đẩy hộp muối sang mà không cần nghĩ. Rồi cô tự bảo: mình là ai mà để ý chuyện đó. Mình là người giám sát. Anh ta là người bị giám sát. Anh ta có bạn học cũ hay không, có cho ai chấm muối hay không, là chuyện của anh ta.

Cô ăn hết hộp cơm, đậy nắp, đứng dậy. Ở cái bàn đá, Thoại vẫn ngồi đó, nhìn ra hàng tháp.

– Cô Hạc.

– Dạ.

– Cô cần chim cút chết hay chim cút sống?

– Chết. Tươi. Không làm lông, không mổ bụng. Giống như con chim mới bị đánh rớt.

– Bao nhiêu con?

– Bốn mươi.

– Ở chợ Phan Rang, bốn giờ sáng có người từ trại về bỏ mối chim cút. Con nào chết dọc đường thì người ta bán rẻ cho quán làm chim cút chiên. – Anh nói, vẫn nhìn ra tháp. – Phải đi sớm, năm giờ là quán người ta lấy hết.

– Anh biết rành ghê.

– Má tôi nuôi chim cút hồi tôi học cấp hai. Nuôi được sáu tháng, bị cò vô ăn hết.

Hạc không nhịn được, bật cười.

– Cò ăn chim cút?

– Cò ăn hết. Con gì nhỏ hơn cái mỏ là nó ăn. – Thoại cũng cười, lần đầu tiên cô thấy anh cười. Cái cười làm khuôn mặt đen sạm của anh trẻ ra cả chục tuổi. – Má tôi chửi con cò tới bây giờ. Cô đừng nói với má tôi cô thích cò.

– Tôi không thích riêng con nào. Tôi đếm hết.

– Vậy càng đừng nói.

Chiều đó, Hạc ghi vào sổ: thí nghiệm thả xác bắt đầu sáng thứ Ba, ngày chín tháng Chín. Bốn mươi xác, tám tháp, mỗi tháp năm xác. Kiểm ngày một, ngày hai, ngày ba, ngày năm, ngày bảy, ngày mười, ngày mười bốn. Cô định tối thứ Hai sẽ chạy vô Phan Rang ngủ lại nhà nghỉ, bốn giờ sáng ra chợ.

Nhưng tối thứ Hai, bà Rỡ nói không cần.

– Thằng Thoại nhắn rồi. Nó nói con khỏi đi.

– Sao vậy cô?

– Thì nó nói khỏi đi. – Bà Rỡ nhún vai. – Tui hỏi nó cũng không nói.

Năm giờ sáng thứ Ba, Hạc mở cổng định dắt xe ra đồi cát, và thấy anh đứng đó.

Trời còn tối, chỉ có ánh đèn đường vàng vọt ở đầu ngõ. Thoại đứng cạnh xe máy, áo khoác gió kéo khoá tới cằm, tóc rối, mặt còn ngái ngủ. Trên yên sau buộc chằng chịt một cái thùng xốp trắng, dây thun quấn ba vòng.

– Bốn mươi con. – Anh nói. – Ba con quán người ta giành, tôi trả thêm tiền.

Con Lu chạy ra, dí mũi vào cái thùng xốp, ư ử.

Hạc nhìn cái thùng, nhìn anh. Cô nhớ ra từ chợ Phan Rang về tới đây là hai mươi lăm cây số, mà bốn giờ sáng người ta mới về bỏ mối.

– Anh đi từ mấy giờ?

– Ba giờ rưỡi.

– Anh đâu cần làm vậy.

– Tôi biết. – Anh tháo dây thun, nhấc cái thùng xuống, đặt vào tay cô. Thùng nặng và lạnh, đá trong đó kêu lạo xạo. Rồi anh rút trong túi áo ra một tờ giấy nhỏ gấp đôi. – Hoá đơn. Bốn mươi con, chín trăm hai chục nghìn. Cô trả tiền viện, đúng không?

Hạc cầm tờ hoá đơn. Chữ viết tay của bà bán chim, nguệch ngoạc trên mặt sau một tờ lịch xé.

– Đúng.

– Vậy cô trả đi. – Anh leo lên xe. – Tôi ghi biên bản là nhà máy hỗ trợ đi chợ, không hỗ trợ tiền. Hội đồng đọc không bắt bẻ được.

– Còn công đi chợ?

Thoại nổ máy. Ánh đèn xe quét qua mặt cô một cái.

– Công đi chợ cô bỏ năm nghìn vô hũ.

— Hết chương 4 —