Đơn xin thôi việc chưa nộp

Chương 22: Đơn xin thôi việc chưa nộp

Cái biên bản tới hộp thư của Thoại lúc sáu giờ sáng, Trâm đồng gửi cho nhà máy theo đúng quy trình. Anh đọc nó đứng, ngay cạnh bàn trực, ly cà phê anh Tý pha nguội dần trên tay.

Ba trang. Trang đầu là ảnh: con choắt lớn mỏ vàng nằm nghiêng trên cát, cây thước nhựa đặt bên cạnh, toạ độ và giờ in ở góc. Trang hai là diễn biến, từng dòng một, có giờ phút. Tám giờ bốn mươi mốt, cậu Cao Hiếu phát hiện xác tại tuyến năm dưới tháp Ba. Tám giờ năm mươi hai, ông Đàm Vĩnh Sang, người của công ty, đề nghị để xác tại chỗ, tìm lại ngày hôm sau. Người giám sát không đồng ý. Chín giờ năm phút, xác được cho vào thùng giữ lạnh, niêm phong bằng băng keo có chữ ký ngang mép của bốn người: Lại Bảo Trâm, H'Linh Niê, Lâm Văn Chín, Cao Hiếu. Hai mươi ba giờ năm mươi tám, người giám sát gọi điện hỏi ý kiến bà Kiều Thu Hạc, người giám sát trước, về cách lập biên bản; bà Hạc đồng ý để ghi việc này vào biên bản. Không giờ bốn mươi, ảnh gốc gửi văn phòng hội đồng. Năm giờ sáng, người giám sát lên đường ra Nha Trang, để giao thùng giữ lạnh tận tay văn phòng hội đồng khi cửa mở.

Trang ba có bốn chữ ký. Cuối trang, một dòng viết tay của Trâm: "Bản sao lưu tại ba nơi."

Thoại đọc dòng có tên Hạc ba lần.

– Sếp cười gì vậy? – Anh Tý hỏi.

– Tôi đâu có cười.

– Tôi nhìn mặt sếp. – Anh Tý nói, rồi quay lại màn hình.

Ông Lộc xuống ngày hai mươi bảy, không báo trước.

Ông không ngồi phòng họp. Ông bảo Thoại lái xe đưa ông ra đồi cát, dừng ở gốc keo, rồi hai người đi bộ lên lưng chừng dốc, chỗ nhìn được cả bốn cái tháp gần đầm. Chòi số Một trên đỉnh đồi có một bóng người đội nón, ống nhòm đưa lên mắt. Chị Trâm. Ông Lộc nhìn cái bóng đó một lúc.

– Cậu biết cái biên bản đó đi tới đâu rồi không? – Ông hỏi.

– Dạ biết. Hội đồng, viện, sở.

– Thằng Sang ngu. – Ông Lộc nói, giọng bình thản như nhận xét thời tiết. – Tôi không bảo nó làm vậy. Nó tự làm. Tôi đã cho nó về Sài Gòn.

Thoại không nói gì. Anh không biết câu đó thật hay không. Anh chỉ biết ông Lộc không bao giờ nói một câu nào mà không có lý do.

– Tôi xuống đây nói với cậu một chuyện. – Ông Lộc quay lại. – Rồi cậu quyết.

Ông nói chậm, rõ, như đọc điều khoản hợp đồng. Hội đồng đang xác minh. Đơn vị thứ ba đang kiểm sáu tháng số liệu. Ngày mười lăm tháng Mười Hai là ngày duyệt quy tắc dừng. Nếu hội đồng kết luận quan hệ giữa người giám sát và quản lý vận hành bắt đầu từ trước ngày đó, thì quy tắc dừng không còn khách quan, sáu tháng số liệu không còn khách quan. Công ty sẽ đề nghị huỷ toàn bộ. Hội đồng còn năm tháng số liệu của người tạm thời. Năm tháng thì không đủ để kết luận gì. Hội đồng không có số thì hội đồng xét theo hồ sơ thiết kế, có biện pháp giảm thiểu tiêu chuẩn. Giai đoạn hai qua.

– Cậu chỉ cần ký một trang. – Ông Lộc nói. – Rằng quan hệ có từ đêm áp thấp tháng Mười Một. Đêm đó cả nhà máy biết cậu với cô ta ở trên chòi tới sáng. Cuối tháng Mười cậu hỏi cô ta ăn cơm chưa trên kênh chung, thằng Tý còn ghi vào sổ trực. Không ai bắt cậu bịa. Cậu chỉ cần nói cái mà người ta đã thấy.

– Đêm đó tôi khoác áo cho một người đang lạnh. Có một đứa sinh viên nằm ngủ cách hai bước.

– Thì cậu ghi vậy. Rồi ghi thêm cậu với cô ta có tình cảm từ đó.

– Từ đó tôi có. – Thoại nói. – Cô ấy thì tôi không biết.

Ông Lộc nhìn anh, ngạc nhiên thật.

– Vậy càng dễ.

– Không dễ. – Thoại nói. – Tôi có tình cảm từ tháng Mười Một. Hay từ tháng Chín. Hay từ trước nữa, tôi không biết. Cái đó là của tôi. Còn quan hệ thì phải hai người. Quan hệ bắt đầu đêm mười sáu tháng Hai. Tôi đã ký vào một lá thư ghi đúng ngày đó. Tôi không ký thêm tờ nào ghi ngày khác.

Gió đông bắc cuối mùa thổi qua dốc cát, rát mặt. Trên chòi, cái bóng đội nón vẫn đứng im.

– Cậu giữ chỗ của cậu. – Ông Lộc nói, giọng hạ xuống. – Tôi nói với hội đồng cậu bị lôi kéo. Cậu là người địa phương, cậu thật thà, cậu không lường được. Người ta thông cảm. Cậu vẫn là quản lý vận hành. Mười lăm người trong xóm cậu vẫn có việc.

– Anh Lộc.

– Nói đi.

– Ba năm nay mỗi lần có chuyện, anh lại nhắc tôi mười lăm người trong xóm. – Thoại nói. – Mười lăm người đó có tên. Anh không biết tên ai. Tôi biết. Chị Gấm, thằng Hiếu, thằng Phước, thằng Lợi. Không ai trong mười lăm người đó cần tôi ký một tờ giấy sai để có việc.

Ông Lộc im rất lâu. Rồi ông quay xuống dốc.

– Thứ Tư tuần sau có quyết định. – Ông nói, không ngoái lại. – Cậu đọc cho kỹ. Lần này đừng nói cậu ký mà không đọc.

Sáng hôm sau, anh viết một trang gửi văn phòng hội đồng, kể lại cuộc nói chuyện trên dốc cát: ai đề nghị, đề nghị ký gì, anh trả lời sao. Lần này anh không đồng gửi cho ai.

Quyết định về ngày mùng một tháng Tư. Anh đọc kỹ.

Ông Hứa Đình Thoại thôi giữ chức quản lý vận hành, chuyển sang vị trí kỹ sư vận hành, làm việc theo ca. Lý do: để bảo đảm khách quan trong thời gian hội đồng thẩm định xác minh. Quản lý vận hành mới là một người từ văn phòng Sài Gòn, anh Phương, ba mươi tám tuổi, lịch sự, đeo kính gọng mảnh, chưa bao giờ đứng trên đồi cát lúc gió cấp sáu.

Anh Tý đọc quyết định trên bảng tin, quay sang Thoại.

– Sếp vẫn là sếp.

– Gọi tôi là Thoại.

– Dạ, sếp Thoại.

Lịch ca mới xếp anh trực đêm. Bốn đêm một tuần, mười giờ tối tới sáu giờ sáng. Đêm đầu tiên ngồi xuống cái ghế trực, nhìn mười hai ô màn hình nhấp nháy, nghe tiếng máy lạnh rè rè. Anh có cảm giác như mình vừa đi một vòng thật dài rồi quay về đúng cái phòng trực ở Gành Đỏ năm năm trước. Chỉ thiếu một bản báo cáo để đọc lúc ba giờ sáng.

Anh viết đơn xin thôi việc vào đêm thứ ba.

Viết nhanh, nửa trang, không có chữ nào thừa. Anh in ra, ký, gấp làm ba, bỏ vào phong bì, để trong ngăn kéo bàn trực. Rồi anh ngồi nhìn cái ngăn kéo.

Bốn giờ sáng, Trâm gọi dừng tháp Bốn trên kênh chung. Một bầy choắt bay đêm, chị thấy qua ống nhòm nhiệt mượn của viện. Anh bấm lệnh. Màn hình báo cánh tháp Bốn xoay góc. Bốn mươi giây. Anh đọc to: "Tháp Bốn đang dừng. Bốn mươi giây." Bên kia: "Cảm ơn." Anh: "Không có chi."

Đêm đó anh hiểu vì sao cái đơn sẽ nằm trong ngăn kéo.

Anh Phương không xấu. Nhưng anh Phương đã hỏi Thoại, ngay buổi sáng đầu tiên, rằng "trong vòng sáu mươi giây" có nghĩa là phải dừng ngay, hay là có thể kiểm tra lại rồi dừng trong sáu mươi giây. Câu hỏi y hệt câu ông Lộc hỏi hồi tháng Mười Hai. Thoại trả lời y hệt. Anh Phương gật đầu, ghi vào sổ. Ban ngày có anh Tý. Ban đêm, nếu Thoại đi, thì người ngồi cái ghế này sẽ là ai đó mới, và người đó có thể sẽ đọc câu hỏi kia theo cách khác.

Anh đóng ngăn kéo lại.

Việc thứ hai anh làm trong tháng Tư là cái camera.

Ý tưởng có từ hồi tháng Mười Hai, mấy đêm ngồi ghép số liệu với Hạc. Cô nhắc lại câu cô nói từ bữa cơm đầu tiên: gọi lúc thấy thì đã trễ. Rồi sau Tết, có lần cô hỏi: nếu em đi, ai ngồi trên chòi? Anh nghĩ về câu đó suốt mấy tháng. Giờ thì câu hỏi đó không còn là giả định.

Nhà máy có sáu cái camera dự phòng của hệ thống an ninh, nằm trong kho từ năm hai nghìn hai mươi hai. Anh xin anh Phương cho thử, làm ngoài giờ, không tốn tiền công ty, có biên bản gửi hội đồng. Anh Phương đọc biên bản, đẩy gọng kính, nói: "Anh làm đi, miễn đừng đụng vô hệ thống điều khiển." Anh không định đụng vô. Cái anh muốn làm đơn giản hơn nhiều: hai cái camera gắn trên nóc tháp Ba và tháp Bốn, chĩa ra phía đầm, quay liên tục. Một cái máy tính cũ trong phòng điều khiển chạy một chương trình đếm vật thể bay mà mấy trường đại học hay dùng, miễn phí. Thấy một đám chấm đen di chuyển trên nền trời, đủ lớn, đủ thấp, đủ gần, thì máy kêu bíp. Người trực nghe bíp thì nhìn màn hình, thấy đúng chim thì báo người giám sát. Người giám sát vẫn là người gọi. Máy chỉ thấy sớm hơn.

Lợi leo lắp. Ngày tám tháng Tư, tháp Ba. Ngày mười, tháp Bốn.

Thoại đứng dưới chân tháp, bộ đàm trên tay. Lợi ở trên nóc, gắn khung, kéo dây, chỉnh góc. Lợi làm nhanh và kỹ, như mọi lần.

– Chỉnh sang trái mười độ. – Thoại nói qua bộ đàm. – Lệch về phía đầm thêm chút. Bầy choắt bay từ bãi trong ra.

Bộ đàm im một lúc.

– Anh coi trên màn hình được không anh? – Giọng Lợi. – Em chỉnh mà không biết lệch hay chưa.

– Mày nhìn ra đầm là biết.

Lại im.

– Để em kêu thằng Phước lên chỉnh. – Lợi nói. – Em xuống uống miếng nước.

Thoại đứng dưới chân tháp, cái bộ đàm trong tay. Anh nhớ cái buổi chiều ở nhà ông Chín, Lợi bắn vít phía đầm mà nói chói mắt, lúc mặt trời ở sau lưng. Anh nhớ cái đèn đỏ. Anh không hỏi.

Mấy ngày đầu, cái máy kêu bíp vì đủ thứ. Một con quạ. Một cái bao ni lông bị gió cuốn lên. Một đám mây thấp. Có một lần nó kêu vì con Mực của ông Chín chạy ngang trên bãi bùn, ở rìa khung hình. Anh Tý đặt cho cái máy biệt danh "thằng Bíp" và than nó còn ồn hơn cải lương. Thoại ngồi chỉnh từng thông số, mỗi đêm một chút, ghi lại từng lần kêu đúng, từng lần kêu sai.

Đêm mười tháng Tư, thằng Bíp kêu bảy lần. Sáu lần đúng chim. Một lần là cái bao ni lông.

– Sáu trên bảy. – Thoại nói.

– Sếp cười nữa kìa. – Anh Tý nói.

Tối hôm sau anh nghỉ ca. Lợi rủ anh đi uống bia.

Quán nhỏ ở đầu chợ, sát sạp bánh căn của Út Thắm đã dọn từ chiều. Mấy cái ghế nhựa thấp, một cái bàn inox, đĩa mực nướng, đĩa đậu phộng. Lợi uống nhanh. Thoại uống chậm. Lợi kể chuyện bé Sương. Khám chuyên sâu xong rồi, bác sĩ hẹn tháng Bảy, tháng Tám mổ. Bé ngoan, chịu uống thuốc, đêm nào cũng hỏi ba khi nào mổ xong thì được leo tháp với ba.

– Nó nói nó muốn đứng trên nóc vẫy tay. – Lợi cười, mắt đỏ. – Em nói con gái không leo tháp. Nó nói sao không.

– Sao không. – Thoại nói.

Lợi uống hết lon thứ năm. Rồi lon thứ sáu. Gió từ phía đầm thổi vào, mang mùi bùn và mùi muối. Lợi ngồi quay lưng về phía gió.

– Anh Thoại.

– Ừ.

– Hai chục triệu bữa đó. Em chưa trả anh.

– Tao nói rồi. Có thì trả.

– Không phải. – Lợi lắc đầu, lắc mạnh, như con chó lắc nước. – Không phải chuyện tiền.

Anh nhìn Lợi. Lợi đang nhìn xuống cái bàn inox, chỗ có một vệt nước bia chảy loang ra, hai tay nắm chặt lon bia rỗng tới mức nó móp lại.

– Anh Thoại. – Lợi nói, giọng vỡ ra như hôm ở nhà ông Chín. – Em có tội với anh.

Thoại chờ.

Lợi mở miệng. Anh thấy Lợi mở miệng, thấy cổ họng Lợi động đậy, như người sắp nói một câu rất dài. Rồi Lợi ngậm miệng lại. Lợi đặt lon bia móp xuống bàn, đứng dậy, rút tiền trong túi đặt lên bàn, nhiều hơn tiền bia, rồi đi ra đường, không nói thêm chữ nào.

Thoại ngồi lại một mình. Đĩa mực nguội. Gió đầm vẫn thổi.

Anh nghĩ: chuyện hai chục triệu. Thằng Lợi tự ái. Anh nghĩ vậy, và anh tin vậy, vì anh muốn tin.

Lúc anh đứng dậy về, chùm chìa khoá xe trong túi quần va vào đùi. Cái cờ chân xanh nõn chuối khắc H8 lạnh ngắt dưới ngón tay anh. Anh đứng ở đầu chợ, nhìn về phía đồi cát, nơi cái chòi số Một tối om trên đỉnh, và lần đầu tiên từ ngày sáu tháng Ba, anh lấy điện thoại ra, mở tin nhắn với cô.

Anh gõ: "Thằng Bíp đúng sáu trên bảy."

Anh nhìn dòng chữ đó một lúc. Cô không biết thằng Bíp là ai. Cô đã không còn ở đây để biết.

Anh xoá. Anh cất điện thoại, dắt xe đi bộ về nhà má, vì đã uống.

— Hết chương 22 —