Lời khai của người leo tháp

Chương 29: Lời khai của người leo tháp

– Em nộp rồi chị. Cô văn thư đóng dấu nhận, ghi giờ. Tám giờ mười một phút.

Giọng Lợi trong điện thoại lạ, nhẹ, như giọng một người vừa leo xuống tới chân tháp sau một ca dài, tháo dây an toàn ra và đứng thẳng lên lần đầu tiên trong ngày.

Hạc đứng dưới gốc bàng trước cổng viện, cách văn phòng hội đồng ba con đường. Cô đã không đi cùng anh. Cô không được đi cùng. Nhưng cô đã đứng ở đây từ bảy giờ rưỡi, cái điện thoại cầm tay, như người ngồi trên chòi chờ bộ đàm.

– Anh ăn sáng chưa?

– Chưa.

– Anh đi bộ qua đây. Có quán cơm tấm đầu hẻm. Em không ngồi chung. Em đứng xa.

Lợi cười, lần đầu tiên cô nghe anh cười từ đêm Trung thu.

Anh ăn hết một đĩa cơm tấm, thêm một chén canh. Hạc ngồi ở bàn bên kia quán, uống một ly trà đá. Hai người không nói chuyện. Lúc trả tiền, Lợi đặt lên quầy hai tờ, chỉ tay về phía cô, nói với chủ quán "tính luôn ly trà bàn đó". Hạc lắc đầu, đặt một tờ năm nghìn lên bàn mình. Lợi nhìn tờ năm nghìn, rồi nhìn cô, rồi gãi đầu, rồi đi.

Lời khai của Lợi dài mười một trang giấy học trò. Hạc không được đọc. Cô chỉ biết những gì đi kèm, vì văn phòng hội đồng gửi danh mục tài liệu cho tất cả các bên trong vụ việc theo quy trình.

Một cái máy ảnh ống kính dài, kèm thẻ nhớ còn nguyên ảnh gốc. Bốn mươi bảy tấm chụp từ không giờ lẻ một tới không giờ lẻ ba phút ngày mười bảy tháng Hai. Một cái điện thoại, kèm lời đồng ý cho kiểm tra tin nhắn từ tháng Mười Hai năm trước. Một hoá đơn thuê phòng gần bệnh viện ở Sài Gòn, tên người thuê là Đàm Vĩnh Sang. Một tờ giấy ghi tay: "Tiền lo cho con em lúc bệnh là tiền mượn anh Thoại, hai mươi triệu, đã trả mười hai, còn tám triệu. Không phải tiền công ty."

Ngày ba tháng Bảy, văn phòng hội đồng yêu cầu người giám sát tạm thời nộp toàn bộ biên bản gốc.

Trâm nộp ngay trong buổi chiều. Không chỉ biên bản con choắt lớn mỏ vàng ngày hai mươi bốn tháng Ba. Còn năm biên bản khác, những lần mà chị đã nhắn cho Hạc là "người ta bảo chị đi tuyến trễ một chút". Ngày mười hai tháng Tư, sau một đêm gió mạnh, ông Sang gọi điện đề nghị dời giờ đi tuyến từ năm giờ sang chín giờ "để thợ bảo dưỡng làm xong". Ngày hai tháng Năm, đề nghị bỏ tuyến dưới tháp Bốn một buổi "vì đang thay cáp". Lần nào Trâm cũng ghi giờ, ghi nội dung, ghi chị đã trả lời không. Lần nào chị cũng gửi bản chụp cho văn phòng hội đồng trong ngày, không kèm một chữ bình luận.

– Chị không bình luận. – Trâm nói qua điện thoại, giọng khô như cát. – Chị học em. Ghi cái gì xảy ra. Để người khác tự đọc.

Hạc không biết nói gì. Cô nói: "Chị giỏi."

– Chị không giỏi. – Trâm nói. – Chị chỉ làm cái mà hai năm trước chị nên làm.

Ngày tám tháng Bảy, hội đồng quản trị Công ty Năng lượng Hải Phước họp bất thường ở Sài Gòn.

Hạc biết kết quả qua anh Tý, người biết qua Thoại, người biết qua một cái email nội bộ gửi toàn công ty lúc năm giờ chiều. Ông Viên Khắc Lộc thôi giữ chức tổng giám đốc. Bà Mạc Thị Uyên, giám đốc tài chính, tạm quyền. Ông Đàm Vĩnh Sang chấm dứt hợp đồng lao động. Công ty sẽ làm việc với hội đồng thẩm định về toàn bộ sự việc. Không có câu nào về công an, về toà án. Không ai bị còng tay dẫn đi. Chỉ là một cái ghế trống, một cái bàn được dọn sạch, một cái email chín dòng.

– Ông Lộc dọn đồ từ trưa. – Anh Tý kể qua điện thoại, giọng đọc giờ tàu nhưng chậm hơn. – Người ta nói ổng ngồi trong phòng một mình tới tối. Không nói gì với ai.

Tối đó, chín giờ, điện thoại Hạc reo. Một số máy bàn ở Sài Gòn. Cô nhìn nó rất lâu rồi mới bắt máy.

– Cô Hạc. Viên Khắc Lộc.

– Dạ. Chào ông.

– Tôi gọi không để xin gì. – Giọng ông vẫn tròn, vẫn đều, nhưng có gì đó đã gãy ở giữa, như cái cánh tháp bị sét đánh mà vẫn quay. – Tôi chỉ nói với cô một chuyện. Tôi không bảo thằng Sang đi dụ thằng nhỏ đó chụp ảnh. Tôi không bảo nó giấu con chim. Tôi nói thật.

Hạc không nói gì.

– Nhưng nó đưa tấm ảnh, tôi dùng. – Ông Lộc nói. – Tôi ký cái đơn. Tôi biết tấm ảnh từ đâu ra mà tôi không hỏi. Tôi không hỏi vì tôi không muốn biết. – Ông dừng lại. – Cái đó thì của tôi. Không phải của nó.

– Dạ.

– Cô biết không, cô Hạc. Hồi đọc báo cáo Gành Đỏ, tôi nói với thằng Thoại, con nhỏ này viết rõ quá, không ai cãi được. Tôi nói câu đó để khen. – Ông cười, một tiếng rất ngắn. – Hoá ra là câu cảnh báo.

Ông cúp máy trước khi cô kịp trả lời. Cô ngồi nhìn cái điện thoại trên tay, nhớ cái bàn tay khô, chắc, siết vừa phải hôm đầu tháng Chín. Tôi đọc cô từ hồi Gành Đỏ. Ông đã nói thật từ đầu. Chỉ là ông không nói hết, như mọi người trong chuyện này.

Ngày mười tháng Bảy, văn phòng hội đồng thẩm định gửi kết luận.

Hạc đọc nó trên cái ghế đá dưới gốc bàng, giữa giờ cơm trưa, cái hộp thiếc nắp vẽ hoa mai mở bên cạnh.

Một. Đơn vị kiểm tra độc lập ở Đà Lạt kết luận sáu tháng số liệu của người giám sát trước là đầy đủ, nhất quán, không có dấu hiệu điều chỉnh. Hội đồng chấp nhận toàn bộ.

Hai. Đơn của công ty ngày hai tháng Ba không có căn cứ về việc người giám sát và người vận hành thông đồng. Tấm ảnh được thu thập không đúng mục đích. Danh sách đề xuất là văn bản công ty đã gửi hội đồng từ đầu, có tên người ký là tổng giám đốc.

Ba. Hội đồng ghi nhận người giám sát trước đã chậm khai quan hệ mười sáu ngày, và đã gặp ông Thoại một lần ngày hai mươi bảy tháng Sáu, cả hai việc đều do người giám sát tự khai. Ghi nhận lời khai của ông Lâm Văn Lợi. Việc xử lý ông Lợi do công ty quyết định theo quy định nội bộ; hội đồng đề nghị công ty xem xét việc ông Lợi đã tự nguyện khai báo.

Bốn. Hội đồng mời bà Kiều Thu Hạc trở lại làm người giám sát từ ngày mười lăm tháng Bảy tới hết năm giám sát ngày hai mươi lăm tháng Tám, cùng bà Lại Bảo Trâm. Với điều kiện: quan hệ giữa bà Hạc và ông Thoại đã được khai và ghi vào hồ sơ. Và một cán bộ của văn phòng hội đồng, bà Từ Thị Nhạn, đi kèm người giám sát trong toàn bộ thời gian làm việc tại hiện trường.

Bên dưới, ông Thái Bá Nghị viết tay một dòng ở lề, nét chữ nghiêng, nhỏ:

"Cột ghi chú chuyên môn vẫn áp dụng."

Hạc đọc dòng đó, rồi úp mặt xuống hai bàn tay, ngồi như vậy lâu tới mức cô lao công đi ngang dừng lại hỏi con có sao không.

– Dạ không. – Cô nói, ngẩng lên, mặt ướt. – Con được về.

Thoại không nhận lại chức.

Bà Uyên gọi anh ra Sài Gòn ngày mười một, đề nghị anh trở lại làm quản lý vận hành từ đầu tháng sau. Anh xin để sau ngày hai mươi lăm tháng Tám. Anh nói, theo lời anh Tý kể lại, đúng một câu: "Tới ngày đó, người giám sát với hội đồng chưa đọc xong số liệu. Tôi chưa muốn ngồi cái ghế đó lúc người ta còn đang đọc."

Anh vẫn trực đêm. Anh vẫn chỉnh thằng Bíp. Lợi bị khiển trách, trừ thưởng sáu tháng, nhưng giữ việc. Bà Uyên đọc dòng đề nghị của hội đồng và nói một câu mà anh Tý thuật lại y nguyên, giọng như đọc thông báo tàu tới ga: "Người tự leo xuống thì không đẩy."

Tối mười bốn tháng Bảy, đêm trước ngày cô về, Hạc nhận được một email từ nhóm Đà Lạt. Không phải bảng câu hỏi. Một tệp phân tích tổng hợp, số liệu từ hai mươi lăm tháng Tám năm ngoái tới hết tháng Sáu năm nay. Số đã hiệu chỉnh tỷ lệ mất xác và tỷ lệ bỏ sót theo đúng thí nghiệm thả xác của cô.

Cô mở nó ra trên cái bàn nhỏ trong phòng trọ, cái hũ tiền trà và cái hộp thiếc đứng trên kệ phía trên đầu.

Bảng thứ nhất: số chim chết ước tính theo từng tháp. Mười hai cột. Tám cột thấp, gần như bằng nhau, nằm trong mức hội đồng đã đặt ra trong điều khoản giám sát. Tháp Một, tháp Hai, tháp Ba cao hơn, nhưng chưa vượt.

Cột tháp Bốn cao vượt hẳn lên, như một cây cột bê tông giữa đám cỏ lông chông. Gấp ba lần ngưỡng.

Bảng thứ hai: so sánh vị trí. Tháp Một gần bãi bùn nhất, nhưng chim ít bay ngang nó. Tháp Bốn là cái tháp duy nhất đứng ngay giữa hành lang bay của bầy choắt, từ bãi trong ra bãi ngoài mỗi lúc nước lên. Trên bản đồ thiết kế giai đoạn hai, bốn cái tháp T17, T18, T19, T20 đứng sát mép bãi bờ bắc, chắn ngang đúng hành lang đó, ở đoạn chim bay thấp nhất.

Ở cuối tệp, nhóm Đà Lạt viết một đoạn ngắn, khô, như mọi đoạn kết luận khoa học:

"Nếu bốn tháp giai đoạn hai được xây đúng vị trí thiết kế, dự báo mỗi tháp sẽ có mức va chạm tương đương hoặc cao hơn tháp số 4 hiện nay. Với số liệu hiện có, nhóm kiểm tra không thể khuyến nghị hội đồng chấp thuận phương án thiết kế này."

Hạc ngồi nhìn đoạn văn đó rất lâu.

Cô đã đếm cả năm để ra được con số này. Cô đã bị đình chỉ, đã rời đi, đã ngồi trong phòng lưu trữ bốn tháng, để con số này được giữ nguyên. Giờ nó nằm đó, sạch sẽ, không ai cãi được. Và nó nói đúng cái điều mà ông Lộc đã sợ từ ngày đầu tiên: giai đoạn hai, như người ta vẽ, sẽ bị bác.

Ba trăm người ăn lương. Mười lăm người trong xóm. Chị Gấm, thằng Hiếu, thằng Phước, Lợi. Một khoản vay cuối năm.

Cô cầm điện thoại lên. Cô có quyền gọi rồi. Kể từ hôm nay, quan hệ đã khai, hội đồng đã cho phép. Cô bấm số anh. Chuông đổ một lần.

– Anh đọc rồi. – Anh nói, trước khi cô kịp nói gì. – Bảng thứ hai. Tháp Bốn với bốn cái mới.

– Bị bác. – Cô nói.

– Như vẽ thì bị bác. – Anh nói. Bên kia đầu dây, cô nghe tiếng giấy sột soạt, tiếng một cây bút chì gõ lên mặt bàn, và xa xa, tiếng anh Tý mở cải lương. – Mai em về tới, em ghé phòng điều khiển trước khi lên chòi. Anh đang trải bản đồ ra đây.

— Hết chương 29 —