Năm phiến của người chết

Chương 7: Năm phiến của người chết

– Cậu mà bị bắt trong ấy thì không phải bổ đầu nữa đâu. Cậu là thằng trộm đá lăng vua. Tội ấy chém.

Ông Mười Rổ nói thế lúc đầu hôm, trong lán ông, vừa nói vừa nhai trầu bằng hai hàm lợi. Ngọn đèn dầu lạc leo lét trên cái bàn tre, soi lên khuôn mặt nhăn nheo như quả táo tàu khô của ông.

– Cháu biết – Thiết đáp.

– Biết mà vẫn đi?

– Bãi đá ở trong tường lăng. Huyện không được vào. Cháu xin Giám lăng thì Giám lăng không cho. Cháu không vào thì không ai vào.

Ông già nhổ bã trầu vào cái ống bương, lau miệng.

– Cái bãi ấy có lỗ cống. Lỗ cống thoát nước mưa, xây dưới chân tường phía đông, chui lọt một người gầy. Hồi tháng Sáu nước to, thợ phải chui vào khơi rác, tôi biết. – Ông nhìn Thiết. – Tôi dẫn cậu đến miệng cống. Tôi vào cùng. Vì tôi biết mặt đá. Cậu bỏ nghề mười mấy năm rồi, đá xanh với đá thường cậu còn phân được không?

Thiết chưa kịp trả lời thì cửa lán kẹt mở. Nghiên đứng ở ngoài, áo nâu, khăn vấn tóc gọn ghẽ, tay cầm một cái đèn lồng nhỏ bọc vải đen, chỉ để hở một khe sáng.

– Tôi đi.

– Không được – Thiết nói.

– Ông biết dấu của cha tôi đục bắt đầu từ bên nào không? – Nàng bước vào, đặt đèn xuống bàn. – Ba gợn sóng, cha tôi đục gợn trên cùng trước, từ trái sang phải, gợn nào cũng sâu đầu trái, nông đầu phải. Hồi bé tôi ngồi xem cha đục cả nghìn lần. Ông có biết không?

Thiết im lặng. Ông Mười Rổ khục khục cười trong cổ họng.

– Con bé này nói đúng đấy. Đi ba người. Đêm nay ba mươi, không trăng. Trời giúp.

Họ đi lúc giữa canh hai. Ở bãi Cỏ Gấu, lán phu đã tắt đèn, chỉ còn tiếng ngáy và tiếng chó sủa lẻ tẻ ở làng xa. Trời đen kịt, sao dày như ai vãi gạo. Gió núi đã đổi chiều, thổi từ bắc xuống, lạnh buốt hai mang tai. Ông Mười Rổ đi trước, không cầm đèn, bước chân thuộc đường như thuộc lòng bàn tay. Nghiên đi giữa. Thiết đi cuối.

Họ đi vòng xuống phía nam, men theo bờ suối Hàn Khê, tránh xa cầu và cái chòi gác ở đầu cầu bờ tây. Tới một chỗ suối hẹp, ông Mười Rổ lội qua, nước ngập đến bắp chân. Bên kia suối là đất lăng. Thiết đặt chân xuống bãi sỏi bên ấy, và anh biết từ giờ phút này anh không còn là bổ đầu nữa.

Tường lăng hiện ra trong bóng tối như một con rắn đen nằm vắt ngang sườn núi. Ông Mười Rổ lần dọc chân tường, sờ từng hòn đá, rồi dừng lại. Dưới chân ông, sát mặt đất, có một cái lỗ vuông tối om, rộng chừng hai gang rưỡi, có song sắt chắn ngang. Ông nắm hai cái song lắc lắc, rồi nhấc cả khung song ra như nhấc cái nắp nồi.

– Chốt rỉ mất rồi, tôi báo phòng vật liệu từ tháng Bảy, chưa ai sửa – ông thì thào. – Ăn bớt mật thì nhanh, chứ sửa cái chốt thì chậm.

Cái cống dài chừng mười bước, đáy đọng bùn, mùi ẩm mốc xộc lên. Thiết chui vào sau cùng, bò bằng khuỷu tay và đầu gối, vai cọ vào thành đá lạnh ngắt. Phía trước, anh nghe tiếng thở của Nghiên, đều và nhẹ, như thể nàng đã chui cống cả đời.

Ra khỏi cống là bãi đá.

Đó là một khoảng đất phẳng rộng như ba cái sân đình, nằm giữa tường lăng và chân quả đồi huyền cung. Trên đó, đá được xếp thành từng dãy dài, mỗi dãy mấy chục phiến, phủ chiếu cói chống sương. Trong đêm không trăng, các dãy đá nằm im như những đàn trâu đang ngủ. Ở góc xa, cạnh một cái chòi canh, có ánh đèn lồng đỏ. Thỉnh thoảng có bóng người đi qua ánh đèn.

– Tuần đi một vòng hết một khắc – ông Mười Rổ ghé tai Thiết. – Đi từ chòi, vòng qua dãy cuối, rồi về. Mình có nửa khắc.

Ông dẫn họ len giữa các dãy đá, tới dãy thứ bảy tính từ tường. Ông vén một tấm chiếu cói.

– Đá kiểm trong tháng Mười, chưa đưa xuống. Đá dự phòng. Mỗi thứ để thừa vài phiến, lỡ phiến nào nứt thì thay.

Nghiên mở khe đèn lồng ra một chút. Một vệt sáng vàng nhỏ như sợi chỉ rọi lên mặt đá.

Thiết thấy ngay chúng khác với những phiến bên cạnh. Đá vòm thường là những khối vát hai mặt, như miếng bánh chưng cắt xiên, to và nặng, phải bốn người khiêng. Còn năm phiến nằm ở đầu dãy này thì nhỏ hơn, dài hơn, một đầu to một đầu nhỏ, vát như cái nêm chẻ củi. Mặt ngoài đá màu xanh sẫm, mịn, trông y như đá xanh mỏ tây.

– Cái loại này không có trong bản vẽ tôi làm – ông Mười Rổ thì thầm. – Huyền cung này tôi đục bốn năm, chưa từng đục cái nêm nào. Vòm thì làm gì có nêm.

Thiết nhớ tới lời Mẫn đại nhân trên thần đạo. Vòm huyền cung không có nêm. Nêm là cái chèn tạm trong giàn gỗ. Giàn gỗ đã tháo. Thế thì năm cái nêm bằng đá này để làm gì.

Nghiên đã quỳ xuống bên phiến thứ nhất. Nàng lật tấm chiếu ra, lần tay xuống mặt khuất phía dưới, mặt mà khi đặt vào vòm sẽ quay vào trong. Nàng đưa đèn lồng sát lại.

Ba gợn sóng.

Nàng không nói gì. Nàng lần sang phiến thứ hai. Ba gợn sóng. Phiến thứ ba. Ba gợn sóng. Cả năm phiến.

Thiết quỳ xuống bên nàng. Anh không cần đèn nữa. Anh nhắm mắt lại, đặt đầu ngón tay trỏ vào gợn sóng trên cùng của phiến thứ nhất, lần theo nó như người mù đọc chữ nổi. Bao nhiêu năm rồi anh không làm việc này. Hồi mười hai, mười ba tuổi, cha anh hay bịt mắt anh lại, đặt tay anh lên một vết đục, bắt anh nói ai đục, đục bằng đục gì, đục tay nào. Nói sai thì bị gõ cán đục vào đầu. Anh đã quên. Nhưng đầu ngón tay anh không quên.

Gợn sóng này sâu ở đầu phải, nông ở đầu trái.

Anh lần sang gợn thứ hai. Cũng vậy. Thành rãnh phía trên dốc đứng, thành rãnh phía dưới thoai thoải. Người đục đặt lưỡi đục từ phía bên phải, nghiêng về bên trái mà gõ. Muốn đục như thế thì búa phải nằm trong tay trái.

– Người đục cái này thuận tay trái – anh nói khẽ.

– Đục từ bên phải sang – Nghiên nói gần như cùng lúc. Nàng đã lần tay theo anh. – Gợn nào cũng sâu đầu phải. Cha tôi không bao giờ đục thế. Cha tôi thuận tay phải.

Thiết lấy đầu ngón tay quệt vào lòng rãnh. Một lớp bụi mịn bám vào da. Anh đưa lên mũi ngửi, rồi chà hai ngón vào nhau. Bụi đá đục lâu ngày, qua mưa qua sương, sẽ đóng cứng lại trong rãnh, chà không ra. Bụi này còn tơi, như bột mới xay. Đá đục chưa quá năm sáu ngày.

– Có khi đục cả sau khi ông Tảo chết – anh nói.

Ông Mười Rổ đứng canh ở đầu dãy, ngoảnh lại.

– Thằng nào thuận tay trái thì cả lăng này đếm trên đầu ngón tay. Thợ đá tay trái hiếm lắm, bị thầy đánh cho đổi tay từ nhỏ. – Ông ngừng. – Mà thôi, đi. Đèn tuần đang tới.

Ánh đèn lồng đỏ đã rời chòi canh, lắc lư đi về phía họ. Có tiếng hai người nói chuyện, tiếng cười khàn khàn, tiếng giày vải nện xuống sỏi.

Nghiên đóng khe đèn lồng. Ông Mười Rổ kéo tấm chiếu phủ lại năm phiến nêm, rồi cả ba người nằm rạp xuống, chui vào khe hẹp giữa dãy thứ bảy và dãy thứ tám. Đá hai bên cao hơn đầu người nằm. Thiết nằm nghiêng, lưng ép vào một phiến đá vòm lạnh như băng, Nghiên nằm sát trước mặt anh, ông Mười Rổ ở đầu kia.

Tiếng chân tới gần. Ánh đèn đỏ rọi qua khe đá, lướt trên vai Nghiên, rồi đi qua.

Rồi dừng lại.

– Ngồi tí đã, mỏi chân quá.

Một người lính ngồi phịch xuống, ngay trên phiến đá mà lưng Thiết đang tựa vào. Thiết nghe tiếng đá cót két dưới sức nặng. Anh nghe tiếng người ấy thở dài, tiếng sột soạt móc túi, rồi tiếng đánh đá lửa lách cách. Mùi thuốc lào sực lên.

– Đội trưởng dạo này khó ở – người kia nói, đứng dựa vào dãy đá bên kia. – Đêm nào cũng bắt đi tuần chỗ này. Đá thì có ai mà ăn trộm được.

– Đội trưởng bảo có đứa rình. Từ hôm lão thợ chết.

– Rình cái gì?

– Ai biết. Đội trưởng không nói, tao không hỏi.

Một bàn tay đặt lên cánh tay Thiết. Bàn tay của Nghiên, lạnh và nhỏ, nắm chặt lấy anh qua lớp vải áo. Anh không dám động đậy. Anh nghe tiếng tim mình đập trong lồng ngực, to đến mức anh sợ người lính ngồi trên kia nghe được qua lớp đá.

Rít xong điếu thuốc, người lính đứng dậy. Ánh đèn lắc lư đi tiếp. Tiếng chân xa dần về phía cuối bãi.

Bàn tay trên cánh tay anh vẫn chưa buông. Rồi nàng như sực nhớ ra, rút tay về.

– Đi – ông Mười Rổ thì thào.

Họ chui ra khỏi cống, đặt khung song sắt về chỗ cũ, rồi ngồi thụp xuống trong bụi lau ven suối để lấy hơi. Đến lúc ấy Thiết mới thấy hai đầu gối mình run.

Ông Mười Rổ ngồi bên anh, tháo nón, lấy vạt áo quạt quạt.

– Cậu Thiết. – Ông nói rất khẽ. – Có cái này, tôi nghĩ mãi rồi. Tôi nói cậu biết, cậu đừng bảo tôi nói.

– Chú nói đi.

– Đêm hai mươi lăm, ông Tảo có sang lán cha cậu. Lán tôi ở sát bên. Khoảng giờ Tuất. Tôi nghe hai người to tiếng. Ông Tảo nói câu gì đấy về cái chốt, cha cậu quát lên: mày làm vỡ đá tao. Rồi ông Tảo đi ra, đóng sầm cửa. – Ông già ngừng lại. – Tôi chỉ nghe được thế. Tôi không nói với ai. Cha cậu với ông Tảo là bạn bốn mươi năm, cãi nhau là chuyện thường. Nhưng tôi cũng không biết ngoài tôi ra, ai còn nghe.

Thiết ngồi im. Mày làm vỡ đá tao. Anh nghĩ tới bàn tay cha giấu vào trong lòng tay trái hôm chạng vạng hai mươi sáu.

Nghiên ngồi bên kia bụi lau. Nàng đã nghe hết. Nàng không nói gì, chỉ ôm hai đầu gối, nhìn ra mặt suối đen.

Đúng lúc ấy, từ phía bắc, theo gió núi thổi xuống, có một tiếng động vọng lại. Nhỏ, đều, khô, như tiếng mõ gõ trong chùa xa.

Cộc. Cộc. Cộc.

Ông Mười Rổ ngẩng phắt lên. Nghiên cũng ngẩng lên. Cả ba người ngồi im, nín thở.

Cộc. Cộc. Cộc. Cộc.

– Tiếng đục – ông già nói, giọng run. – Canh ba rồi. Cả cái núi này không ai đục đá vào giờ này. Lệnh Giám lăng cấm thắp lửa trong lăng sau giờ Hợi.

Thiết đứng dậy, quay mặt về phía bắc. Ở đó chỉ có bóng núi Bàn Long đen sẫm in lên nền trời đầy sao. Không một đốm lửa. Không một ánh đèn.

Nhưng tiếng đục vẫn vọng xuống, đều đều, kiên nhẫn, như có ai đang đục đá ở dưới lòng đất.

— Hết chương 7 —