Đêm mười sáu tháng Chạp

Chương 32: Đêm mười sáu tháng Chạp

– Tôi đi trước – Dụng nói. – Tôi gầy nhất.

Không ai cãi. Hắn gầy thật, gầy đến mức cái áo nâu rách treo trên người như treo trên cái mắc tre. Nhưng lúc hắn nói câu ấy, giọng hắn không còn như tiếng giấy rách. Hắn quỳ xuống trước miệng rãnh, nhìn vào bóng tối, rồi quay lại nhìn Thiết.

– Ông Tảo chui cái rãnh này. Đêm hai lăm. Tôi thấy ông ấy quỳ ở khe đằng sau, tôi tưởng ông ấy nhìn trộm tôi đục. Hóa ra ông ấy đi xuống. – Hắn nuốt khan. – Tôi báo Vạn ông ấy quỳ ở đây. Tôi không biết ông ấy đi xuống.

Vạn đứng sau lưng Thiết, không nói gì.

Mậu ở lại miệng hang, ôm cây gậy tre, ngồi sau tấm phên, mắt nhìn ra con đường mòn bạc trắng dưới trăng. Thiết dặn nó: thấy tuần thì nằm im. Thấy ai từ trong rãnh ra mà không phải anh, không phải Vạn, không phải Dụng, thì chạy. Chạy về điếm, báo ông Tòng. Đừng đánh. Mậu gật đầu, mặt trắng bệch, lần đầu tiên không nói câu nào.

Họ chui xuống.

Cái rãnh vuông, rộng chừng hai gang rưỡi, cao chừng ba gang, vừa đủ cho một người bò bằng khuỷu tay và đầu gối. Đáy rãnh có một dòng nước nhỏ chảy ngược chiều họ, lạnh buốt, ngập đến cổ tay. Thành rãnh và trần rãnh lát đá xanh, phẳng, khít, mạch vữa mịn như sợi chỉ. Một người làm việc này cẩn thận như làm cho một cái nhà người ta sẽ ở, dù biết sẽ không ai bao giờ nhìn thấy nó.

Dụng bò trước. Rồi Thiết, tay cầm cái đèn dầu nhỏ bọc vải đen, chỉ để hở một khe sáng bằng sợi chỉ. Vạn bò sau cùng. Hắn to quá, vai cọ vào hai bên thành rãnh sột soạt, thỉnh thoảng lại phải nghiêng người mới qua.

Họ không nói. Trong cái rãnh này, mỗi tiếng thở cũng dội lại như tiếng người khác thở.

Bò được chừng một tuần hương thì Thiết dừng lại. Anh đưa đèn lên sát thành rãnh bên trái. Trên một viên đá lát, sát mặt nước, có một dấu khắc nhỏ. Hạt thóc. Anh bò thêm mười bước. Lại một hạt thóc. Rồi mười bước nữa. Lại một hạt nữa. Ông Kim Thọ đã đánh dấu đường đi trong cái rãnh của mình, cứ mười bước một dấu, như người ta cắm cọc trên đường đi rừng.

Anh không biết ông Thọ làm thế để làm gì. Có lẽ để những người sau này phải xuống khơi rãnh biết mình đã bò đến đâu. Có lẽ chỉ vì người thợ thì không chịu được một viên đá không có dấu của mình.

Anh đếm. Mười hạt thóc. Hai mươi. Ba mươi.

Đến hạt thứ ba mươi bảy thì cái rãnh chia đôi. Một nhánh chạy thẳng về phía trước. Một nhánh nhỏ hơn, hẹp hơn, rẽ sang bên phải, chạy dốc lên. Từ nhánh ấy có gió lùa xuống, lạnh hơn, mang theo mùi lá thông.

– Nhánh lên vai núi – Dụng thì thào. – Lỗ thông hơi. Ra ngoài được.

Họ đi thẳng.

Thêm chừng hai mươi hạt thóc nữa thì trần rãnh cao lên một chút. Rồi cao hơn. Rồi Thiết thấy trước mặt mình, cách chừng hai mươi bước, có một vệt sáng.

Một vệt sáng vàng mờ đục, lọt ra từ dưới một tấm vải che. Như ánh đèn ai đó trùm áo lên.

Anh giơ tay ra sau, chạm vào vai Dụng. Dụng dừng. Vạn dừng. Ba người nằm im trong dòng nước lạnh.

Thiết khép hẳn khe đèn. Bóng tối đặc lại, chỉ còn cái vệt sáng mờ phía trước. Anh nheo mắt nhìn. Ở chỗ ấy, trần rãnh cao hơn hẳn, như một cái hốc nhỏ. Có một bóng người ngồi tựa lưng vào thành rãnh, chân duỗi ra, một cái chăn trùm qua vai. Cạnh người ấy là một cái giỏ tre, một ống bương nước, và cái đèn trùm vải.

Người ấy không động đậy. Có lẽ đang ngủ. Có lẽ đang ngồi nghe.

Ngay trên đầu người ấy, từ trần rãnh thò xuống một khối đá vuông. Đen sẫm trong bóng tối. To bằng cái cối giã gạo.

Đuôi cái chốt.

Thiết nằm im rất lâu. Anh nghe tiếng nước chảy róc rách dưới bụng mình. Anh nghe tiếng thở của Vạn sau lưng, chậm và sâu, như tiếng thở của một con trâu đang nén sức. Anh nghe tiếng tim mình.

Rồi anh nghe thấy một tiếng khác. Tiếng nhai. Người kia không ngủ. Người kia đang ăn.

Vạn chạm vào cổ chân Thiết. Hai cái, rồi một cái. Thiết hiểu. Anh khẽ nghiêng người sát vào thành rãnh bên phải. Dụng nằm bẹp xuống đáy rãnh bên trái. Vạn bò lên giữa hai người, người hắn ép vào thành đá, chậm, không một tiếng động, như một con rắn to bò qua đám lá.

Hắn bò được đến cách cái bóng người chừng năm bước thì người kia ngừng nhai.

Tư Cối quay đầu lại.

Không ai nhìn rõ mặt ai. Chỉ có cái vệt sáng mờ dưới tấm vải che đèn. Nhưng Thiết thấy cái bóng ấy đứng bật dậy, đầu cúi thấp vì trần thấp, hai tay đưa ra phía trước. Vạn lao tới.

Hai cái thân to va vào nhau giữa lòng rãnh. Cái đèn đổ, tấm vải che tuột ra, ánh lửa bùng lên một thoáng, soi lên hai khuôn mặt, một khuôn mặt sẹo, một khuôn mặt đen trũi không có một chút biểu cảm nào. Rồi đèn tắt, dầu chảy xuống nước. Tối đặc.

Thiết nghe tiếng thân người đập vào thành đá. Tiếng nước bắn tung tóe. Tiếng thở hồng hộc của hai người. Không ai kêu. Không ai chửi. Chỉ có tiếng vật lộn, nặng nề, câm lặng, như hai con trâu húc nhau trong bóng đêm.

Anh bò tới. Tay anh chạm vào một cánh tay, không biết của ai. Rồi một cái vai. Có ai đó đạp vào ngực anh, đẩy anh ngã ngửa xuống dòng nước. Anh vùng dậy, đầu va vào trần rãnh, choáng váng.

Vạn rống lên một tiếng. Tiếng rống đầu tiên. Không phải tiếng đau. Tiếng giận.

Rồi có tiếng chân. Bò, nhanh, ngược trở lại phía họ vừa đi tới. Qua bên cạnh Thiết, sát đến mức anh cảm thấy hơi người nóng phả vào mặt. Anh với tay ra, nắm được một vạt áo. Vạt áo tuột khỏi tay anh như con lươn. Tiếng bò xa dần. Rồi rẽ. Rẽ sang phải. Nhánh lên vai núi.

Rồi im.

Thiết nằm trong nước, thở dốc. Một lúc sau, có tiếng đá lửa lách cách. Một đốm lửa nhỏ bùng lên. Dụng đã thắp được cái đèn của Tư Cối. Ánh sáng run rẩy soi lên Vạn đang ngồi tựa vào thành rãnh, một tay ôm lấy cánh tay kia. Vai áo hắn rách toạc, trên má có một vết cào dài.

– Nó cắn – Vạn nói, giọng khàn. – Thằng câm. Nó cắn ta như chó.

– Đội trưởng có sao không?

– Không chết được. – Hắn nhổ nước bọt. – Nó chạy lên nhánh trên. Ngươi muốn ta đuổi không?

Thiết nhìn về phía nhánh rẽ, rồi nhìn lên. Ngay trên đầu họ, khối đá vuông từ trần rãnh thò xuống, đen sẫm dưới ánh đèn.

– Không – anh nói. – Nó chạy lên thì nó sẽ quay lại. Nó được trả tiền để làm việc ở dưới này. Nó không làm được thì nó không đi đâu.

Anh nằm ngửa ra, dịch người vào giữa, ngay dưới đuôi chốt. Mặt đá cách mặt anh chừng một gang. Dụng giơ cái đèn lên.

Mặt khuất của đá chốt nhẵn, phẳng, đục đều tay. Ở giữa mặt đá có một nét đục nông, cong, dang ra như cánh chim én đang lượn. Thiết nhắm mắt, đưa đầu ngón tay trỏ lên, lần theo nét đục. Sâu ở đầu trái, nông dần về đầu phải, thành rãnh phía trên dốc đứng. Một tay phải cầm búa, một tay trái giữ đục, một người đã đục cái nét này cả trăm nghìn lần.

Anh không cần mở mắt cũng biết của ai.

Ở góc trên của mặt đá, sát cánh én, có một chỗ sứt. Mép còn sắc. Như có ai đã gõ vào đấy một nhát búa nhẹ, cho bật ra một vảy.

Thiết mở bàn tay trái ra. Mẩu đá xanh mỏng của Nghiên nằm trong lòng tay anh, còn hơi ấm. Anh giơ nó lên, xoay xoay, rồi áp vào chỗ sứt.

Nó vừa khít. Mặt vỡ sắc của mẩu đá khớp vào mặt vỡ sắc của đá chốt như hai mảnh của một cái bát vỡ. Nửa nét cánh én trên mẩu đá nối liền với nửa nét cánh én còn lại trên mặt chốt, thành một cánh én trọn vẹn.

Ông Tảo đã nằm ở đúng chỗ này. Đêm hai mươi lăm, sau khi quỳ ở cái khe đá ong, sau khi bò ba mươi bảy hạt thóc rồi thêm hai mươi hạt nữa, ông đã nằm ngửa ở đây. Ông gõ một nhát lên đuôi chốt, nghe nó kêu căng như dây đàn, thấy nó bật ra một vảy. Ông nhặt cái vảy ấy, khâu vào túi kín ở thắt lưng. Rồi ông bò ra, đi sang lán bạn mình, để bảo bạn: đá của mày đang chịu nặng.

Thiết nằm đó rất lâu, tay giữ mẩu đá áp vào chỗ cũ của nó.

– Bây giờ làm gì? – Vạn hỏi.

Thiết thả tay xuống. Anh cất mẩu đá vào ngực áo, cạnh hai cái ống tre.

– Đội trưởng với chú Dụng ở đây. Nằm ngay dưới cái chốt này. Không cho ai đến gần nó. – Anh ngồi dậy. – Tôi lên trên.

– Lên đâu?

Thiết chỉ về phía trước. Cách chỗ đuôi chốt chừng sáu bước, trần rãnh có một tấm đá vuông khác. Không phải đá chốt. Một phiến đá lát nền, mặt dưới thô, có hai cái lỗ nhỏ khoét sẵn ở hai góc, như chỗ để xỏ đòn bẩy. Ông Lương đã gõ phiến đá này từ phía trên, ngày mùng bảy, và nó kêu rỗng như nắp chum.

– Ông Thọ để lối lên – Thiết nói. – Cho người khơi rãnh trèo lên được.

Vạn nhìn tấm đá. Hắn bò đến, ngồi xổm dưới nó, hai bàn tay to bè áp lên mặt đá. Rồi hắn nghiến răng, đẩy. Vai hắn nổi gân. Cái vết cắn trên cánh tay rỉ ra một vệt đỏ. Phiến đá không động. Thiết chui vào bên cạnh, áp vai vào, đẩy cùng. Dụng cũng chui vào, đẩy bằng hai bàn tay gầy.

Phiến đá rít lên một tiếng. Rồi một góc của nó nhích lên. Một khe tối hở ra. Một luồng hơi lạnh khác từ trên tràn xuống, không có mùi lá thông, mà có mùi gỗ lim mới đẽo và mùi dầu sáp.

Họ đẩy thêm. Cái khe rộng ra đến một gang rưỡi. Vạn chèn cái giỏ tre của Tư Cối vào cho nó khỏi sập xuống.

Thiết lách người qua cái khe ấy, như hồi chui qua cống bãi đá đêm ba mươi tháng Mười. Anh ra đến nền đá lát của huyền cung.

Tối đen. Không một ánh đèn. Anh đứng dậy, dang tay ra, chạm vào một cái gì đó tròn, nhẵn, to bằng cột đình. Một cây cột gỗ lim. Anh lần tay theo nó, chạm vào cây thứ hai, cây thứ ba. Tám cây cột ông Lương dựng dưới nửa vòm phía cửa, cùng anh đẽo. Anh nhận ra từng vết đục của mình trên đầu cột.

Anh ngồi xuống, lưng tựa vào cây cột gần đá chốt nhất. Dưới chân anh, qua cái khe hở của phiến đá lát, vọng lên tiếng nước róc rách và tiếng thở của hai người.

Một lúc sau, có tiếng gõ. Hai tiếng khẽ, lên từ dưới nền. Vạn gõ móng tay vào thành rãnh. Thiết đã dặn hắn: mỗi khắc gõ một lần, cho anh biết hai người vẫn ở đó.

Anh gõ lại hai tiếng lên nền đá.

Đêm dài như một năm. Huyền cung không có cửa sổ, không có trăng, không có sao. Anh không biết bây giờ là canh mấy. Anh chỉ biết đếm những tiếng gõ dưới nền. Hai tiếng. Rồi rất lâu sau, hai tiếng nữa. Rồi hai tiếng nữa. Anh ngồi trong bóng tối, dưới cái vòm mà ông Tảo thờ, cha anh dựng, Mẫn Tư Hoằng vẽ, Hoàng thượng sẽ đứng dưới khi trời sáng. Anh nghĩ đến chiếc dép quai gai lật ngửa ở chân cột mốc mười bảy.

Không biết bao lâu sau, có lẽ đã gần sáng, những tiếng gõ dưới nền dừng lại.

Thiết đợi. Đợi một khắc. Đợi hai khắc. Anh ghé sát miệng vào khe đá, gọi thật khẽ. Không ai trả lời. Chỉ có tiếng nước chảy.

Rồi từ phía trên, rất xa, ở đầu kia tiện đạo, có tiếng giấy rách. Tiếng hai cánh cửa gỗ lim kẹt mở. Tiếng chân người. Tiếng giáp sắt va vào nhau. Một vệt sáng vàng nhạt từ trên tiện đạo đổ xuống, chạm vào khung cửa đá, chạm vào hai cánh cửa ông Lương làm.

Giờ Mão ngày mười bảy tháng Chạp.

— Hết chương 32 —