Người điếc không nghe tiếng gọi

Chương 12: Người điếc không nghe tiếng gọi

Lán của ông Tống Điếc không cài then. Cánh cửa liếp chỉ khép hờ, gió thổi vào kêu kẽo kẹt.

Thiết đẩy cửa bước vào, Nghiên cầm đèn đi sau, thằng Ốc bám vạt áo chị. Trong lán lạnh ngắt, bếp tro nguội từ lâu. Chiếu trên giường gấp gọn. Cái rương gỗ mở nắp, bên trong trống trơn, chỉ còn mấy cái áo rách và một đôi dép đứt quai.

– Ông ấy mang đồ đi – Thiết nói. – Áo bông không còn. Bó đục không còn. Không phải bị bắt. Ông ấy tự đi.

Nghiên giơ đèn lên soi vách. Vách lán ông Tống khác hẳn vách các lán khác. Từ chân lên tới mái, chi chít những hình vẽ bằng than. Chim, cá, cây, người. Một con trâu đang cúi gặm cỏ. Một người đàn bà gánh nước. Một đứa bé ngồi trên lưng trâu thổi sáo. Nét than đơn sơ mà sống động, như những người trên vách sắp bước ra.

– Ông ấy không nói được – nàng nói khẽ. – Muốn gì thì vẽ. Có lần ông ấy vẽ cho tôi một con gà mái để bảo tôi nấu cháo gà cho ông Hoành ốm. Vẽ giống đến nỗi thằng Ốc tưởng gà thật, chạy lại đuổi.

Thằng Ốc đã chạy đến góc vách gần giường. Nó đứng nhìn một chỗ.

– Chị ơi. Chỗ này bị xóa.

Thiết bước tới. Ở góc vách ấy, một mảng to bằng cái nong đã bị ai lấy tay chà đi. Than nhòe thành một vệt xám, chỉ còn lờ mờ vài nét. Một đường cong dài như cái cầu. Mấy cái chấm. Một đốm tròn như cái đèn.

Thiết soi đèn sát vào. Anh nhìn một hồi, nhưng chỉ đoán được có thế.

– Ông ấy tự xóa – anh nói. – Ngón tay chà ngang, rồi chà dọc, rồi chà ngang. Người khác xóa thì xóa vội, không kỹ thế.

– Sao lại xóa?

– Vì ông ấy sợ có người khác đọc được.

Họ đi tìm suốt đêm hôm ấy. Mậu đi dọc bờ suối Hàn Khê, soi từng bụi lau. Ông Tòng đi hỏi khắp các lán phu, các quán nước ven bãi. Thiết với Nghiên đi lên mỏ đá Xanh ở sườn tây, nơi có mấy cái lán che mưa cho thợ khai đá. Lán nào cũng trống. Thằng Ốc nhất định đòi đi theo chị, đến nửa đêm thì ngủ gục trên lưng Thiết.

Không ai thấy ông Tống. Một ông già điếc, không nói được, không biết chữ, như tan biến vào trong núi.

– Ông ấy có nhà cửa ở đâu không? – Thiết hỏi lúc họ ngồi nghỉ ở mỏ đá.

– Tôi không biết. – Nghiên lắc đầu. – Bốn năm tôi nấu cơm cho ông ấy, chưa bao giờ thấy ông ấy về quê. Tết cũng ở lại lán. Tôi chỉ biết ông ấy là người huyện mình. Ông ấy hay vẽ một cái làng có ba con khe chảy vào nhau. Tôi tưởng ông ấy vẽ cho vui.

Thiết ghi nhớ câu ấy. Ba con khe chảy vào nhau.

Sáng mùng năm, khi anh vừa về đến điếm, rửa mặt chưa xong thì có người đến mời. Không phải lính lăng. Là một tên gia nhân áo lụa xanh, mặt trắng, nói giọng phủ thành.

– Bẩm, quan Thị lang mời bổ đầu Ứng đến nhà đốc công dùng trà.

Nhà đốc công của bộ Công nằm dưới chân núi, ngay cạnh khu hành cung đang dựng, ngoài cột mốc. Đó là một ngôi nhà gỗ năm gian mới dựng năm ngoái, cột sơn đỏ, mái lợp ngói ống, trước sân có hai cái chậu sứ trồng cây quất đã đậu quả vàng chóe. So với nhà Giám lăng đơn sơ trên núi, ngôi nhà này như nhà một phú hộ.

Thị lang Bành Tự Khiêm ngồi trên sập gụ ở gian giữa, sau lưng là bức hoành phi sơn son thếp vàng. Ông béo phục phịch, cái cằm ba ngấn chảy xuống cổ áo bào màu đỏ thẫm, hai bàn tay tròn trịa đeo ba cái nhẫn. Trời lạnh mà trán ông lấm tấm mồ hôi.

– Ngươi là Ứng Văn Thiết?

– Bẩm, vâng.

– Ngươi đếm vò mật của bản quan.

– Bẩm, thuộc hạ đếm vò. Vò nằm trên đất huyện.

– Láo! – Thị lang đập tay xuống sập. Cái chén trà nảy lên. – Một tên bổ đầu quèn mà dám xét việc của bộ Công. Ngươi có biết bản quan chỉ cần một tờ thư gửi phủ Lô Giang thì cái chức bổ đầu của ngươi…

Thiết đứng im, không nói gì. Anh chờ. Anh đã thấy nhiều người như thế này. Người ta hét to nhất lúc người ta sợ nhất.

Thị lang hét thêm mấy câu nữa, về phép nước, về tôn ti, về cái thân phận nha lại. Rồi giọng ông nhỏ dần, nhỏ dần, rồi tắt. Ông cầm chén trà lên, uống một ngụm, tay run làm trà sánh ra cổ áo.

– Ngồi xuống – ông nói.

Thiết ngồi xuống cái đôn thấp. Thị lang ra hiệu cho tên gia nhân lui ra, đóng cửa. Rồi ông kéo từ trong tay áo ra một nén bạc nhỏ, đặt lên mặt bàn, đẩy về phía Thiết.

– Mười lạng.

– Thuộc hạ không dám.

– Không phải cho ngươi im. – Thị lang lau mồ hôi bằng cái khăn lụa. – Bản quan biết ngươi không im. Bản quan cho ngươi để ngươi nói. Ngươi nói cho bản quan biết, thằng Thọ hôm qua chết thế nào?

Thiết nhìn ông. Ông Bành không hỏi ông Tảo. Ông hỏi ông Thọ.

– Bẩm, chết trong hố vôi, sau lò số ba.

– Tự ngã?

– Không phải tự ngã.

Thị lang ngồi im rất lâu. Hai bàn tay tròn trịa của ông bấu vào nhau, ba cái nhẫn va vào nhau lách cách.

– Thằng Tảo lên phòng thằng Kiểu kêu vữa. Thằng Tảo chết. Thằng Thọ trông lò vôi. Thằng Thọ chết trong hố vôi. – Ông nói, như đếm. – Ngươi có biết người ta sẽ nói gì không? Người ta sẽ nói Bành Tự Khiêm ăn bớt mật, thợ biết, Bành Tự Khiêm giết thợ. Đến lúc ấy thì không phải mất chức. Đến lúc ấy là mất đầu.

– Thế quan Thị lang có giết không?

– Ngươi điên à? – Ông Bành trợn mắt. – Bản quan ăn bớt mật thì có. Mười vò, mười lăm vò. Ăn bớt của lăng vua, tội ấy bản quan biết, tháng nào bản quan cũng mất ngủ vì nó. Nhưng giết người thì… bản quan mà giết người thì bản quan giết thằng Kiểu trước. Nó lắm mồm.

Thiết suýt bật cười. Anh cắn môi lại.

– Thế thì quan Thị lang gọi thuộc hạ đến làm gì?

Ông Bành nhìn ra cửa, rồi nhìn quanh gian nhà, rồi cúi xuống, mở một cái ngăn kéo dưới gầm sập, lôi ra một cuộn giấy dài, buộc dây đỏ.

– Cái này là giấy kê việc huyền cung. Ai làm phần nào, xong ngày nào. Bộ Công giữ một bản, Giám lăng giữ một bản. Bản quan đưa ngươi xem. Ngươi xem cho kỹ. Ngươi tìm ra ai giết thằng Tảo, thằng Thọ, thì bản quan chỉ còn cái tội ăn bớt mật. Tội ấy bản quan chịu được. Tội kia thì không.

Thiết cởi dây, trải cuộn giấy ra trên mặt bàn. Chữ chân, viết ngay ngắn, chia cột. Tên chín thợ cả, phần việc của từng người, ngày khởi, ngày xong.

Lư Đức Tảo: vòm phía đông, mười tám hàng đá. Xong ngày hai mươi tháng Mười.

Ứng Bá Lương: đá chốt chân vòm phía tây, cửa đá hai cánh, đá lăn. Đá chốt xong ngày mười hai tháng Chín. Cửa đá hạn mùng năm tháng Chạp.

Kim Thọ: nền huyền cung, rãnh thoát nước. Xong tháng Sáu.

Tống Văn Ngãi: chạm trổ vách, bệ quan quách. Xong tháng Tám.

Rồi Bạch Văn Dụng. Thiết đọc dòng ấy hai lần.

Bạch Văn Dụng: vòm phía tây, mười tám hàng đá. Xong ngày mười tám tháng Mười. Dưới dòng ấy có thêm một dòng nhỏ hơn, mực khác, như được viết bổ sung sau: Thêm mười một phiến nêm chân vòm tây, theo bản vẽ bổ sung, quan Thị lang đã duyệt, ngày hai mươi tháng Tám.

– Bẩm, bản vẽ bổ sung này là của ai?

Ông Bành ghé lại nhìn. Ông nhìn hồi lâu, nheo mắt, rồi lắc đầu.

– Bản quan duyệt nhiều thứ lắm. Một tháng mấy trăm tờ. Bên Khâm thiên giám gửi, bên Giám lăng gửi, bên thợ gửi lên. Có dấu của bản quan thì là bản quan đã duyệt. Ai vẽ thì bản quan không nhớ.

– Ông Mười Rổ bảo trong bản vẽ huyền cung không có nêm. Vòm không có nêm.

– Thì có bản vẽ bổ sung. – Ông Bành nói, nhưng giọng không chắc chắn. – Thợ đâu biết hết bản vẽ. Thợ chỉ biết phần mình.

Thiết cuộn giấy lại, buộc dây đỏ, đặt lên bàn. Anh không cầm nén bạc.

– Quan Thị lang. Thuộc hạ xin hỏi một câu nữa. Năm phiến nêm mang dấu ông Tảo, đem ra bãi kiểm hôm hai mươi tám, ba ngày sau khi ông Tảo chết. Lính của đội trưởng Vạn khiêng ra. Quan Thị lang có biết không?

Mặt ông Bành tái đi. Lần này không phải vì giận.

– Không. Bản quan không biết.

– Mười một phiến nêm chân vòm tây. Mười một phiến ấy ai đục?

– Bản quan không biết.

– Đá ấy có phải đá xanh không?

– Ngươi hỏi cái gì thế? – Ông Bành đứng bật dậy, cái bụng to rung lên. – Đá vào lăng thì là đá xanh. Bên Giám lăng kiểm, bên bộ Công kiểm, đá nào chẳng là đá xanh…

Thiết rút trong ngực áo ra mảnh vôi nhỏ bằng ngón tay, đặt lên mặt bàn gỗ trắc, cạnh nén bạc. Mảnh vôi trắng ngà, xốp, đã rạn. Trên mặt nó, mờ mờ, còn nửa đường lượn sóng.

– Bẩm, đây là một mẩu của phiến nêm mang dấu ông Tảo. Ông Kim Thọ bỏ nó vào lò số ba đêm hôm kia. Sáng hôm qua nó ra lò thành vôi. Ông Thọ chết bên cạnh cái lò ấy.

Thị lang Bành Tự Khiêm nhìn mảnh vôi. Ông nhìn một hồi. Rồi ông ngồi phịch xuống sập, như một cái bao tải đứt dây. Cả hai tay ông buông thõng trên đùi.

– Đá vôi – ông lẩm bẩm. – Đá vôi trong vòm huyền cung.

– Quan Thị lang có biết không?

– Không. Thề có trời đất, không. – Ông ngẩng lên. Mắt ông lúc này không còn vẻ hách dịch, chỉ còn nỗi sợ trần trụi của một người béo, già, ham của, vừa nhìn thấy cái hố dưới chân mình. – Bổ đầu Ứng, ngươi nghe ta nói. Ta ăn bớt mật. Ta ký những tờ ta không đọc. Ta nhận quà của người bán mật, người bán gỗ, người bán vôi. Ta là người như thế, ta biết. Nhưng đá vào huyền cung thì không qua tay ta. Đá vào huyền cung thì đi qua cửa tiện đạo, mà cửa tiện đạo là của lính Giám lăng giữ. Ngươi muốn biết đá ấy từ đâu ra, ai đưa vào, thì đừng hỏi ta.

– Thế hỏi ai?

Ông Bành nhìn ra cửa. Ngoài sân, hai chậu quất vàng chóe dưới nắng. Xa xa, trên lưng chừng núi, mái nhà Giám lăng nhô lên giữa rừng thông.

– Ta chỉ ăn bớt mật – ông nói, giọng nhỏ như hơi thở. – Còn người chết, là việc của bên Nội.

— Hết chương 12 —