Người thuận tay trái

Chương 14: Người thuận tay trái

Thiết không chạy lên chòi. Chạy lên thì lộ mặt, mà lộ mặt thì Nghiên không còn đường lui. Anh nằm sau bụi sim, nhìn Bạch Dụng leo lên vai núi, từng bước, cái bao vải đeo lệch bên vai trái, rồi anh lần theo sườn khe đi lên, giữ một khoảng cách đủ để nghe.

Trên chòi, Nghiên đang thu giỏ cơm. Mấy người lính ngồi xỉa răng, be rượu đã cạn. Dụng bước vào, đứng ở mép chòi.

– Chú Dụng – Nghiên reo lên, như gặp người quen ở chợ. – Chú lên đây làm gì? Còn cơm đây, chú ăn không?

– Quang gánh dưới khe là của lán cô à?

– Quang nào? – Nàng ngẩng lên, chớp mắt. – À, quang có vòng đỏ chứ gì. Của lán tôi. Cả bãi Cỏ Gấu này ai mượn chả được, chú ơi. Mấy thằng phu đi củi mượn suốt, mượn xong vứt đâu đấy, tôi lại phải đi lượm. Cái đôi ấy mất từ hôm kia rồi.

Dụng nhìn nàng không chớp. Một người lính cười khà.

– Ông thợ hỏi cái quang làm gì? Định gánh hộ cô em về à?

Dụng không cười. Hắn ngồi xuống, nhận bát cơm Nghiên xới cho, ăn bằng tay trái. Hắn ăn chậm, mắt thỉnh thoảng lại liếc lên mặt nàng. Nghiên gánh đôi quang không đi xuống. Nàng không vội, không ngoái lại.

Thiết gặp nàng ở khúc quanh dưới vai núi. Nàng không dừng, chỉ nói khẽ khi anh đi ngang.

– Hắn biết.

– Ừ.

– Tối nay hắn báo với Vạn.

– Thì tối nay mình gặp hắn trước.

Đến giờ Dậu, khi trời vừa tắt nắng, Thiết và Mậu nằm phục trong bụi lau ở đầu con đường mòn dẫn từ bãi Cỏ Gấu sang sườn bắc. Đó là lối tắt, không qua cầu Hàn Khê, không qua cổng lăng, lối mà ba bóng người đã đi rạng sáng mùng một. Ông Tòng ở lại điếm, đun sẵn nồi nước, dọn gian buồng sau.

Gió bắc thổi rạp đám lau. Mảnh trăng mùng sáu chưa đầy nửa vành đã treo chếch về phía tây, sáng vừa đủ để thấy lối mòn trắng mờ.

Gần giờ Tuất thì có người đi tới. Gầy, mặt dài, bao vải trên vai trái. Hắn đi nhanh, cúi đầu, thỉnh thoảng lại ngoái lại sau lưng.

Thiết đợi hắn đi qua chỗ mình ba bước rồi mới đứng dậy.

– Chú Dụng.

Dụng giật nảy người, quay phắt lại. Hắn định chạy, nhưng Mậu đã đứng chắn ở phía trước. Hắn lùi về một bên, chân vấp phải gốc lau, ngã ngồi xuống đất.

– Cậu… cậu muốn gì?

– Muốn chú đi với cháu một đoạn. Không xa.

Cái đình làng Gò Sậy nằm trên một gò đất thấp giữa cánh đồng, cách bãi Cỏ Gấu chừng nửa canh giờ đi bộ. Làng Gò Sậy đã dời đi từ năm khởi công lăng, vì đất làng nằm đúng lối mở đường thần đạo. Cái đình bỏ lại, mái ngói vỡ quá nửa, cột lim còn đứng, sân gạch mọc đầy cỏ may. Đất ấy là đất huyện.

Mậu thắp một ngọn đèn dầu đặt trên bệ thờ trống trơn. Dụng ngồi bệt dưới chân cột, hai tay ôm đầu gối. Thiết ngồi xổm trước mặt hắn.

– Cháu không trói chú. Cháu không đánh chú. Cháu chỉ nói, chú nghe. Nghe xong chú muốn đi thì đi.

Dụng không nói gì.

Thiết rút từ ngực áo ra mẩu đá vụn anh nhặt ở hang Rùa, đặt xuống nền gạch, ngay dưới ánh đèn. Anh lấy mũi dao cào một đường lên mặt đen của nó. Vệt trắng hiện ra.

– Đá vôi. Nhuộm nước vỏ dẻ với gỉ sắt. Ở hang Rùa có hai chum. Có một bó đục. Một cây đục cán gỗ ổi, mòn lệch bên phải, đầu cán khắc chữ thập. – Anh nói đều đều. – Trên vách hang có người tập đục dấu ba gợn sóng của ông Tảo. Có mấy hàng vạch than. Mười một. Ba. Năm. Hai.

Dụng nhìn mẩu đá, không chớp mắt.

– Đêm ba mươi cháu nằm trên vai núi, nghe hai người đục trong hang. Gần sáng thì ba người đi ra, người đi sau cùng đeo bao vải bên vai trái, đi lệch người như chú bây giờ. Sáng hai mươi bảy, ở lán cơm, chú cầm đũa tay trái. Thợ đá thuận tay trái thì cả lăng này đếm trên đầu ngón tay. Năm phiến nêm ở bãi đá mang dấu ông Tảo, vết đục từ phải sang trái.

Anh dừng một chút.

– Còn cái này nữa. Ông Kim Thọ biết chú đục cái gì, đục ở đâu. Ông Thọ hẹn cháu giờ Mão hôm kia ở lò số ba để chỉ cho cháu xem. Cháu đến thì ông Thọ đã nằm trong hố vôi.

Dụng ngẩng phắt lên. Mặt hắn trắng bệch dưới ánh đèn.

– Tôi không giết ông Thọ.

– Cháu biết. Chân chú nhỏ, chú đi dép quai gai. Người giết ông Thọ đi giày vải. – Thiết nhìn thẳng vào mắt hắn. – Nhưng chú nghĩ xem. Ông Tảo biết chuyện đá vôi, ông Tảo chết. Ông Thọ biết, ông Thọ chết. Chú là người đục. Chú biết nhiều hơn cả hai người ấy cộng lại. Đá xong rồi, thì chú còn để làm gì?

Một con cú kêu ở đâu đó ngoài cánh đồng. Ngọn đèn dầu chao đi trong gió lùa qua mái vỡ.

Dụng gục mặt vào hai đầu gối. Vai hắn run lên. Lúc hắn ngẩng lên, nước mắt nước mũi chảy ròng ròng.

– Tôi tưởng ăn bớt đá thôi – hắn nói, giọng vỡ ra như một đứa trẻ. – Thề có trời, cậu Thiết, tôi tưởng chỉ ăn bớt đá thôi.

Rồi hắn kể.

Tháng Bảy, Vạn gọi hắn vào. Vạn bảo có người trên muốn ăn chênh tiền đá. Đá xanh mỏ tây phải khai, phải chở, phải trả công phu, một phiến nêm tốn gấp mười một phiến đá vôi. Bản vẽ bổ sung có mười một phiến nêm chân vòm tây, giao cho Dụng. Dụng đục bằng đá vôi trong hang Rùa, nhuộm cho giống đá xanh, đem vào huyền cung lẫn với đá thật. Mỗi phiến Dụng được ba lạng bạc, ngoài lương. Mười một phiến là ba mươi ba lạng, bằng cả đời làm thợ của hắn.

Hai người làm cùng hắn trong hang là người phủ khác, Vạn thuê về, không biết tiếng địa phương, không biết mặt ai. Khuôn gỗ, bản vẽ phiến nêm, cách nhuộm, đều do Vạn đưa, cuộn trong ống tre, bảo là của người trên.

– Người trên là ai?

– Tôi không biết. Thật đấy. Tôi hỏi một lần, Vạn tát tôi một cái, bảo hỏi nữa thì ra suối.

– Ngoài Vạn ra, có ai đến hang không?

Dụng nghĩ một lúc.

– Có một người. Không phải lính. Thỉnh thoảng nửa đêm đến, đứng ở cửa hang, trùm áo tơi kín đầu, nhìn vào xem đá. Không vào, không nói câu nào. Đứng một lúc rồi đi. Vạn thấy người ấy thì cúi đầu. Tôi không thấy mặt bao giờ.

– Còn dấu ba gợn sóng?

Dụng lau mặt bằng tay áo.

– Mười một phiến là phần của tôi, dấu chữ thập, phòng lương đếm đủ mười một là thôi. Nhưng đá vôi giòn, đặt vào vòm thì có phiến nứt, phải thay. Thay thêm mà vẫn đóng dấu chữ thập thì thư lại thấy thừa, hỏi. Vạn bảo đóng dấu của người khác, người nào phần việc to, đá nhiều, thừa vài phiến không ai để ý. Ông Tảo làm cả vòm đông, mười tám hàng. Thế là dấu ông Tảo.

– Ông Tảo để ý.

– Ông ấy để ý. – Dụng gật đầu, rồi lắc đầu. – Tháng Chín ông ấy lĩnh thừa ba tiền, mang trả. Tôi sợ chết khiếp. Rồi hôm hai mươi hai, ông ấy xuống chân vòm tây, ngồi xổm cả buổi, gõ từng phiến một. Tôi đứng ở trên giàn nhìn xuống, tôi biết là ông ấy biết.

– Chú báo Vạn.

Dụng im lặng. Rồi hắn gật đầu.

– Đêm hai mươi lăm chú ở đâu?

– Trong hang. Tôi đục ở trong hang đến gần sáng. Hai người kia làm chứng cho tôi được. – Hắn ngừng, nuốt nước bọt. – Đêm ấy, chập tối, tôi thấy có người quỳ ở khe đá đằng sau hang. Tôi không dám ra xem. Lúc tôi ra thì người ấy đi rồi. Tôi báo Vạn. Chỉ báo thế thôi. Tôi không biết Vạn làm gì.

– Còn cha cháu?

Dụng cúi gằm mặt xuống.

– Vạn bảo tôi khai là đêm ấy tôi ở lán, nghe ông Lương với ông Tảo cãi nhau, rồi thấy ông Lương đi theo ông Tảo. Vạn bảo khai thế thì tôi được yên. – Hắn nói nhỏ đến mức gần như không nghe được. – Lán tôi cách lán cha cậu hai cái, lán ông Mười Rổ là một. Đêm ấy tôi đâu có ở lán. Tôi không nghe gì cả. Tôi bịa.

Thiết ngồi im một hồi. Anh nghĩ tới cha anh, hai chân xỏ trong cái cùm gỗ lim, ngón cái còn đỏ son.

– Chú có muốn sống không? – cuối cùng anh hỏi.

– Muốn. – Dụng ngẩng lên. – Cậu cứu tôi.

– Thế thì chú khai lại những gì chú vừa nói, trước mặt quan huyện. Chú điểm chỉ vào. Chú ở lại điếm tuần, trên đất huyện, có người huyện canh. Đến ngày mười, Giám lăng xét cha cháu, chú ra nói.

Dụng nhìn anh rất lâu. Rồi hắn gật đầu.

Họ về đến điếm tuần lúc gần nửa đêm. Ông Tòng đã đun sẵn nước, thắp đèn gian buồng sau. Thiết sai Mậu phi ngựa ngay trong đêm về huyện lỵ mời Tri huyện xuống từ sáng sớm. Rồi anh ngồi chép lời khai của Dụng lên giấy, chữ chân, từng câu một, đọc lại cho Dụng nghe hai lần. Dụng không biết chữ. Hắn chấm ngón tay vào hộp son, điểm chỉ dưới cuối tờ giấy.

Hắn điểm bằng ngón cái bàn tay trái.

Đêm ấy Dụng ngủ ở gian buồng sau, cửa cài then, ông Tòng nằm chắn ngay ngoài cửa. Thiết không ngủ. Anh ngồi bên bếp, tờ lời khai gấp làm tư trong ngực áo, cạnh mẩu đá vôi và mảnh vôi của ông Kim Thọ.

Trời vừa rạng sáng mùng bảy thì có tiếng vó ngựa. Thiết bước ra sân. Tri huyện Nhữ Đình Khang xuống ngựa, mắt thâm quầng, theo sau là Mậu.

– Ta đến rồi đây. Có chuyện gì mà phải gọi ta trong đêm?

Thiết chưa kịp đáp thì nghe thêm một thứ tiếng nữa. Không phải tiếng vó ngựa. Tiếng chân người, rất nhiều, đều, nện xuống đất như tiếng trống. Từ con đường dẫn xuống từ cổng lăng, một toán lính áo đỏ đang đi tới, không phải mười người như hôm bắt cha anh, mà gấp đôi, giáo dựng thành một rừng.

Vạn Hữu Toàn đi đầu. Hắn dừng lại giữa sân điếm tuần, nhìn Tri huyện, nhìn Thiết, rồi giơ cao tay phải lên.

Trong tay hắn là một tấm lệnh bài gỗ sơn son đỏ chói, to bằng bàn tay, trên khắc hình đầu hổ, và bốn chữ thếp vàng: Khánh lăng Giám lăng.

– Lệnh Giám lăng. – Giọng hắn dội vào vách núi. – Thợ cả Bạch Văn Dụng bỏ việc trong lăng, trốn ra ngoài, nay đang ở trong nhà này. Giám lăng đòi người về.

— Hết chương 14 —