Nét móc đuôi én

Chương 28: Nét móc đuôi én

Hai tờ giấy nằm cạnh nhau trên bàn, dưới nắng sớm lọt qua cửa sổ gian trong. Một tờ giấy dó trắng, mép đã nhàu vì nằm trong ngực áo Thiết suốt một tháng. Một tờ giấy vàng, dày, mịn, mép còn phẳng phiu.

Huyền cung cửu tượng danh.

Dụ Giám lăng Phùng Thuận. Huyền cung Khánh lăng đã thành.

Thiết lấy hai mẩu than nhỏ chặn hai chữ "cung". Rồi anh lùi lại, để Phùng công công nhìn.

Ông già không đọc được chữ thảo. Nhưng ông không cần đọc. Hai chữ ấy, một trên giấy trắng, một trên giấy vàng, có chung một cái nét móc dưới cùng, kéo dài ra, cong vút lên, thanh như đuôi chim én. Cùng một độ cong. Cùng một chỗ bút nhấc lên, để lại một vệt mực mảnh như sợi tơ ở đầu móc. Nhìn hai nét ấy cạnh nhau, ai cũng thấy là của một bàn tay, như ai cũng thấy hai đứa trẻ sinh đôi đứng cạnh nhau.

– Ông ấy bảo là cái tật – Thiết nói. – Hồi trẻ thầy đánh mãi không bỏ được.

Phùng công công nhìn hai nét chữ rất lâu. Rồi ông ngồi xuống, nặng nề như một người vừa gánh nước lên dốc.

– Ừm. Ông ấy viết thư cho ta nhiều lần. Bốn năm, hai mươi bận lên núi, lần nào cũng để lại một tờ thăm hỏi. Ta không đọc được. Ta nhờ Lục Hỉ đọc. – Ông nhìn ra cửa sổ. – Ta đã cầm những tờ ấy trong tay. Ta đã cầm tờ này trong tay. Ta không nhìn.

Lục Hỉ đứng hầu ở cửa, mặt còn xanh vì đêm qua. Phùng công công gọi cậu ta lại.

– Đi tìm Mẫn đại nhân. Mời sang đây. Nói ta có việc về bản vẽ cửa đá. Nói bằng giọng bình thường.

Lục Hỉ đi. Thiết cuộn tờ danh sách lại, bỏ vào ngực áo. Tờ giấy vàng thì Phùng công công cầm lên, nhìn, rồi đặt úp xuống mặt bàn.

– Vì sao? – ông hỏi. Không hỏi Thiết. Hỏi khoảng không trước mặt.

Thiết không có câu trả lời. Anh đã nghĩ suốt đêm qua, ngồi trong bóng tối cạnh ông già. Mẫn Tư Hoằng, Thiếu giám Khâm thiên giám, ba mươi năm cầm bút, hai mươi bận lên núi, ăn cơm lán thợ, cho tiền người nghèo, ăn chay cho người chết. Người ấy vẽ cái chốt, vẽ mười một phiến nêm, xin cái lệ chín thợ cả quỳ, chọn ngày mười bảy tháng Chạp, viết tờ giấy vàng, đọc nó cho người không đọc được chữ. Người ấy làm tất cả những việc ấy để Hoàng thượng chết dưới cái vòm mình nằm. Anh biết người ấy đã làm gì. Anh không biết vì sao.

– Bẩm công công – anh nói. – Thuộc hạ có một người. Người ấy già, nhớ nhiều chuyện cũ. Xin công công cho thuộc hạ gọi lên.

Gần trưa thì Lại Văn Tòng đến, Bính dẫn qua cổng phụ. Ông già bước vào gian trong nhà Giám lăng, nhìn quanh, thấy Phùng công công ngồi trên mép giường thì quỳ sụp xuống, đầu chạm nền. Thiết đỡ ông dậy.

– Chú Tòng. Cháu hỏi chú một chuyện cũ. Chú nghĩ kỹ rồi hãy nói.

– Bổ đầu hỏi đi.

– Chú bảo hồi trẻ chú đi lính trạm. Năm ấy là năm nào?

Ông Tòng đếm trên đầu ngón tay.

– Lão mười tám tuổi vào lính trạm, mười chín tuổi thì lên đội ngựa, hai mươi ba tuổi về làm bổ khoái. Tính ra… – ông nghĩ một lúc – ba mươi hai năm trước vào trạm, ba mươi mốt năm trước thì lên đội ngựa. Đúng năm Hoàng thượng lên ngôi.

Phùng công công ngẩng lên.

– Chú có nhớ năm ấy có việc gì ở phủ Lô Giang không? Việc gì mà người ta nhớ ngày.

Ông Tòng không trả lời ngay. Ông vuốt bộ râu bạc, mắt nhìn vào một chỗ nào đó trên vách, như người ta nhìn vào đáy giếng.

– Năm ấy nhiều việc lắm, bổ đầu ạ. Năm tranh ngôi. Ở kinh xử án liên miên, ở phủ thì bắt người như bắt gà. Lão là lính trạm, lão chỉ chạy công văn. – Ông ngừng lại. – Mà có một việc lão nhớ. Nhớ đến giờ. Tháng Chạp năm ấy, lão chạy một tờ lệnh bắt từ kinh xuống phủ Lô Giang, rồi theo lính phủ lên một cái thư viện trên núi Tùng Lĩnh, cách phủ thành nửa ngày đường. Bắt một cậu học trò.

– Cậu học trò ấy tên gì?

– Họ Diêm. – Ông Tòng nói. – Con trai út quan Thượng thư bộ Lại. Cả nhà ông ấy theo phe bên kia, bị xử trong kinh. Cả nhà, già trẻ, mười bảy người. Xử cùng một ngày. Ngày mười bảy tháng Chạp.

Gian phòng lặng đi. Thiết thấy tràng hạt trên cổ tay Phùng công công trượt khỏi tay ông, rơi xuống mép giường, kêu lách cách.

– Bắt được không? – Thiết hỏi.

– Không. Lên đến nơi thì cậu ta đi rồi, đi từ đêm trước, không ai biết đi đâu. Có người báo tin trước. – Ông Tòng lắc đầu. – Lão chỉ nhớ ông thầy dạy ở thư viện ấy. Một ông già tóc trắng như cước. Lính phủ lục tung phòng cậu học trò, ông ấy đứng ở sân khóc. Ông ấy bảo thằng bé hiền, chữ đẹp nhất thư viện, hai mươi mốt tuổi đã thuộc hết sách thiên văn. Chỉ mỗi tội viết chữ cung cứ kéo cái đuôi dài như đuôi chim én, ông đánh mãi không bỏ.

Thiết nhắm mắt lại.

– Ông ấy nói câu ấy giữa lúc lính đang lục nhà, lão nghe mà không hiểu sao ông ấy lại nói chuyện chữ. – Ông Tòng nói tiếp, giọng nhỏ đi. – Sau này lão nghĩ, người già lúc đau thì hay nhớ những cái vặt. Lão cũng vậy.

– Chú Tòng – Thiết nói, mắt vẫn nhắm. – Hôm mười bảy tháng Một, ở lán cơm, có người ăn chay. Chú bảo lạ. Chú còn nhớ không?

Ông Tòng mở to mắt. Ông nhìn Thiết, rồi nhìn Phùng công công, rồi nhìn về phía nhà khách, nơi người vẫn hay ăn chay ngày mười bảy đang ở.

– Hai mươi mốt tuổi. Ba mươi mốt năm trước – ông lẩm bẩm. – Năm nay năm mươi hai.

Không ai nói thêm gì nữa.

Phùng công công cúi xuống, nhặt chuỗi tràng hạt lên. Ông không quấn nó vào cổ tay. Ông cầm nó trong lòng bàn tay, nhìn, như nhìn một vật lạ.

– Năm ấy ta đứng chắn trước cửa điện – ông nói. – Người ta phá cửa. Những người phá cửa là người của phe bên kia. Ta không nhớ mặt ai. Ta chỉ nhớ có người cầm đuốc, có người hét, và ta ôm cái hộp ấn chạy. – Ông ngừng. – Tờ án xử nhà họ Diêm, ta bưng nghiên mực cho Hoàng thượng ký. Người ký xong thì ngồi im rất lâu. Người bảo ta: họ Diêm có một thằng con học giỏi lắm, tiếc. Ta không nhớ gì thêm.

Lúc ấy Thiết hiểu ra những điều mà anh đã thấy từ lâu mà không biết mình đang thấy.

Người ấy chọn ngày mười bảy tháng Chạp, ngày cả nhà người ấy bị xử. Người ấy muốn Hoàng thượng chết đúng ngày ấy, dưới chính cái vòm mà người ấy vẽ, trong chính cái nhà mà Hoàng thượng xây cho mình nằm. Người ấy muốn chín thợ cả chết trước, để không ai nghe ra tiếng đá. Người ấy viết tờ giấy vàng, để người giết thợ là Giám lăng, người ra lệnh là vua. Nếu vòm sập, vua chết. Nếu vòm không sập, nếu có ai phát giác, thì cả thiên hạ sẽ biết Hoàng thượng đã sai giết những người dựng lăng cho mình. Như chuyện đời trước. Như chuyện người ấy kể cho anh nghe trên thần đạo, cười, xua tay: chuyện ma để dọa trẻ con thôi, triều ta nhân từ.

Người ấy đã gieo câu chuyện ấy vào tai anh từ hôm hai mươi chín tháng Mười. Để đến lúc đọc tờ giấy vàng, anh tin ngay.

– Diêm Hoằng – Thiết nói khẽ.

Đúng lúc ấy, Lục Hỉ chạy vào, thở hổn hển.

– Bẩm công công. Nhà khách trống. Mẫn đại nhân đi rồi.

Phùng công công ngẩng lên.

– Đi lúc nào?

– Bẩm, chiều hôm qua. Lính cổng bảo Mẫn đại nhân xuống núi lúc giờ Thân, một ngựa, có giấy của bộ Lễ, bảo xuống phủ thành đón ngự giá, lo việc lễ. Một mình. Không mang theo người hầu.

– Chiều hôm qua – Phùng công công nhắc lại. – Giờ Thân.

Lục Hỉ về đến lăng lúc chập tối. Giờ Dậu.

– Ông ấy biết em về – Lục Hỉ nói, mặt tái đi. – Em đổi ngựa ở trạm Thạch Bích lúc giờ Mùi. Ở trạm có người thấy em.

Phùng công công đứng dậy. Ông quấn chuỗi tràng hạt lại vào cổ tay, siết chặt.

– Gọi Vạn.

Vạn Hữu Toàn đến chưa đầy một khắc sau. Hắn bước vào gian trong, thấy Thiết ngồi đó, thấy ông Tòng đứng ở góc, thấy hai tờ giấy trên bàn, một trắng một vàng, thì dừng lại ở ngưỡng cửa, cả người cứng như một cái cột.

Phùng công công không mời hắn ngồi. Ông nói ngắn. Từng câu một, chậm, đều, không lên không xuống. Thượng bảo ty. Sổ ấn. Hoàng thượng trai giới ở chùa núi Tử Vân. Trạm Quan Ải. Người đen, vai to, nói ít. Vết rạn trên ấn thật. Nét móc chữ cung.

– Cái lệnh ta truyền cho ngươi đầu tháng Mười – ông nói cuối cùng – không phải của Hoàng thượng.

Vạn không nói gì. Hắn đứng đó, hai bàn tay to bè buông thõng hai bên. Thiết nhìn mặt hắn. Anh đã thấy nhiều người nghe tin dữ. Người thì khóc, người thì ngất, người thì hét lên. Vạn không làm gì cả. Chỉ có cái mặt sẹo của hắn từ từ xám đi, như một miếng đất nện bị nước thấm, từ mép vào trong.

– Lão Tảo kêu cha ơi – hắn nói. Không nói với ai.

Phùng công công nhắm mắt.

– Ngươi lên nhà khách. Mang người. Lục hết. Cái gì của Mẫn đại nhân để lại, mang về đây.

Vạn quay đi. Bước chân hắn không còn nện xuống nền gạch như tiếng chày. Hắn đi như người đi trong nước sâu.

Nửa canh giờ sau, Vạn quay lại. Hắn không mang gì về nhiều. Nhà khách đã dọn sạch. Sách vở không còn, bút nghiên không còn, áo quần không còn. Bản vẽ huyền cung mượn của Giám lăng từ tháng Bảy cũng không còn. Chỉ có hai thứ để lại trên cái bàn thấp ở hiên, đặt ngay ngắn, như người ta bày một mâm cúng.

Vạn đặt chúng xuống bàn trước mặt Phùng công công.

Một cái đĩa sứ nhỏ. Trên đĩa là mẩu đá vôi nhuộm đen Thiết nhặt ở hang Rùa, còn nguyên vệt dao cào trắng.

Và một tờ giấy dó trắng, gấp đôi. Thiết mở ra.

Trên tờ giấy chỉ có một chữ, viết bằng chữ thảo, to bằng bàn tay, mực đen nhánh. Chữ "cung". Nét móc dưới cùng kéo dài ra, cong lên, vắt ngang gần hết mặt giấy, như cái đuôi của một con chim én đang bay đi.

— Hết chương 28 —