Hành cung dưới chân núi

Chương 30: Hành cung dưới chân núi

Cờ vàng hiện ra bên kia sông Bích từ lúc mặt trời còn chưa lên khỏi rặng đồi.

Ban đầu chỉ là một vệt vàng mờ trên con quan lộ chạy men bờ bắc, như một dải lụa ai vắt trên hàng tre. Rồi vệt vàng dài ra, dày lên, có tiếng chiêng, tiếng trống, tiếng tù và vọng sang mặt sông còn đặc sương. Dân trấn Thạch Bích đã ra đứng chật hai bên đường từ canh năm, người bế con, người cõng mẹ, ai cũng mặc áo lành nhất, đầu chít khăn mới. Lính huyện cầm gậy tre dàn hàng, không cho ai bước xuống mặt đường đã rải cát vàng.

Ngày rằm tháng Chạp. Trời rét đậm. Mưa phùn từ đêm qua đã tạnh, nhưng hơi nước còn đọng trên lá tre, trên mái nhà, trên vai áo người đứng chờ. Ở mấy vườn ven đường, những cây đào đã chớm nụ, nụ bé như hạt đậu, đỏ hồng trên cành khô.

Thiết đứng với Nghiên ở đầu cầu phao bắc qua sông Bích, chỗ lính huyện đứng. Anh mặc áo bổ đầu, đeo đao, đứng đúng chỗ Tri huyện Nhữ đã dặn. Nghiên mặc cái áo nâu sạch nhất của nàng, khăn vấn tóc gọn. Thằng Ốc thì đã trèo lên một cây gạo bên đường từ lúc gà gáy, ngồi vắt vẻo trên cành như con sóc.

Đoàn ngự giá qua cầu phao lúc giờ Thìn.

Đi đầu là hai mươi thị vệ cưỡi ngựa đen. Rồi đến đội cờ, cờ vàng thêu rồng, cờ đỏ thêu mây, cờ xanh thêu sóng, mỗi lá cờ to bằng cái chiếu. Rồi đến đội nhạc. Rồi đến các quan đi ngựa, áo bào đủ màu, đỏ, xanh, tím, mũ cánh chuồn rung rung theo nhịp ngựa. Thiết nhận ra Úc Trọng Khải cưỡi ngựa đi ở bên phải đoàn, mặt vuông như mọi khi, mắt đảo khắp hai bên đường. Rồi đến kiệu.

Kiệu vua là một cái nhà nhỏ sơn son thếp vàng, mái cong, rèm lụa vàng buông kín bốn mặt, mười sáu người khiêng. Đi sát bên trái kiệu, gần đến mức tay có thể chạm vào khung rèm, là một người cưỡi ngựa trắng. Áo bào màu tro thẫm của quan Khâm thiên giám, mũ cánh chuồn, râu ba chòm điểm bạc. Ông ngồi thẳng lưng trên yên, mắt nhìn phía trước, gương mặt bình thản như mặt hồ không gió.

Mẫn Tư Hoằng.

Nghiên nắm lấy cổ tay Thiết. Nàng không nói gì. Anh cũng không. Kiệu đi qua trước mặt họ. Mẫn đại nhân không quay sang. Nhưng khi ngựa ông đi qua đúng chỗ Thiết đứng, Thiết thấy cổ áo trong của ông, cái phần lộ ra dưới lớp áo bào, là một dải vải trắng. Vải trắng tinh, không thêu, không viền.

Người ta mặc áo trắng bên trong khi có tang.

Hành cung dựng ở chân núi Bàn Long, ngoài cột mốc, cạnh nhà đốc công bộ Công. Đó là một dãy nhà gỗ ba lớp, mái lợp ngói ống mới, cột sơn đỏ, có tường thấp bao quanh và một cái cổng tam quan to gấp ba lần cổng huyện nha. Bốn tháng nay hai trăm phu đã dựng nó, đêm ngày không nghỉ.

Tri huyện Nhữ Đình Khang quỳ ở bên trái cổng tam quan, cùng các quan phủ Lô Giang xuống đón. Ông mặc lễ phục xanh, mũ cánh chuồn ngay ngắn. Hai tay ông nâng ngang trán một cái tráp gỗ sơn đen.

Thiết biết trong tráp ấy có gì. Ông Nhữ đã ngồi viết suốt hai đêm. Một tờ sớ dài mười hai trang, chữ chân to, ngay ngắn, chậm. Nó kể lại từ cái xác dưới chân cầu Hàn Khê đến cái nêm vôi ở lò số ba, từ hang Rùa đến lời khai của Thị lang Bành. Ông xin hoãn lễ duyệt cung. Ông xin cho người xuống xem huyền cung. Ông ký tên, đóng dấu huyện, rồi đóng thêm một con dấu riêng của ông, cái con dấu ông bảo cả đời chưa dùng lần nào. Kèm theo là những tờ Thị lang Bành tự tay chép. Thiết không đưa ống vàng cho ông. Ông Nhữ cũng không hỏi.

Kiệu dừng trước cổng. Quan thông chánh đi theo ngự giá xuống ngựa, đi dọc hàng quan quỳ đón, nhận tờ sớ chúc mừng của từng phủ, từng huyện. Đến trước ông Nhữ, quan thông chánh đỡ lấy cái tráp, mở ra, nhìn tờ sớ một thoáng.

Rồi Mẫn Tư Hoằng xuống ngựa.

Ông bước đến bên quan thông chánh, nhìn qua tờ sớ, nhìn ông Nhữ đang quỳ. Ông nói gì đó, khẽ, Thiết đứng xa không nghe được. Quan thông chánh gật đầu, gấp tờ sớ lại, đặt vào cái tráp, rồi trao cái tráp cho một tên thư lại đi sau. Tên thư lại mang nó đặt lên một cái mâm đã chất đầy những tráp khác.

– Tờ sớ của huyện Thạch Bích việc lăng – quan thông chánh nói to, đủ cho cả hàng quan nghe. – Đã nhận. Sau lễ duyệt cung sẽ trình.

Ông Nhữ ngẩng lên. Thiết thấy ông mở miệng định nói gì, rồi thôi. Ông cúi đầu xuống, trán chạm đất. Cái mũ cánh chuồn lệch sang một bên. Lần này ông không chỉnh lại nó.

Mẫn Tư Hoằng quay lưng, đi về phía kiệu.

Đúng lúc ấy có tiếng xôn xao ở đầu đường, phía con dốc từ lăng đi xuống.

Một người đang đi xuống. Một người già, gầy, đầu để trần, tóc bạc búi lỏng, mặc áo lót trắng, khoác cái áo bông cũ. Chân không giày, không dép. Ông đi trên mặt đường cát vàng ướt sương, bước chậm, đều, không ngoái lại. Bốn người thị vệ chạy theo sau ông, tay cầm giáo, nhưng không ai dám chạm vào ông.

Phùng Thuận.

Ông đi thẳng đến trước cổng tam quan, cách kiệu chừng hai mươi bước. Rồi ông quỳ xuống giữa đường. Quỳ thẳng lưng, hai tay đặt lên đầu gối, như ông Lương đã quỳ ở phiên xét.

– Lão nô Phùng Thuận – ông nói, giọng nhỏ, cao, chậm như mọi khi. Nhưng cả cái sân trước hành cung đã im phắc, nên ai cũng nghe. – Xin Hoàng thượng đừng xuống huyền cung.

Úc Trọng Khải thúc ngựa lại. Hắn nhảy xuống, chắn giữa Phùng công công và cái kiệu.

– Công công. Công công đang bị giữ chờ xét. Ai cho công công ra đây?

– Chân ta cho. – Ông già không nhìn hắn. Ông nhìn qua vai hắn, nhìn cái kiệu. – Xin Hoàng thượng đừng xuống.

– Lui về.

– Lão nô không lui.

Úc Trọng Khải ra hiệu. Hai thị vệ bước tới, mỗi người nắm một cánh tay ông già, nhấc lên. Ông nhẹ như một bó lúa. Họ kéo ông lùi lại. Ông không chống cự. Nhưng hai đầu gối ông vẫn co lại, như vẫn đang quỳ, chân trần kéo lê trên cát vàng ướt sương, để lại hai vệt dài.

Thiết nhìn hai vệt ấy. Anh nghĩ tới hai vệt mờ trên mặt cầu Hàn Khê, nửa bờ tây, hôm hai mươi sáu tháng Mười.

Rèm lụa bên phải kiệu động đậy.

Một bàn tay vén rèm lên. Một bàn tay già, gầy, gân xanh nổi trên mu, móng tay cắt ngắn. Sau bàn tay là một khuôn mặt. Thiết chỉ thấy được một thoáng. Một ông già, mặt dài, râu bạc lưa thưa, mắt hơi híp như người mệt vì đường xa. Không có gì giống những bức tranh người ta treo ở đình làng. Chỉ là một ông già.

– Ai đấy? – ông già trong kiệu hỏi. Giọng khàn, nhỏ, có hơi ho.

Mẫn Tư Hoằng đã ở bên cạnh kiệu từ lúc nào. Ông cúi đầu.

– Bẩm, Giám lăng Khánh lăng, Phùng Thuận. Đang bị xét việc giết thợ trong lăng. Ông ấy già rồi, lẫn rồi. Xin Hoàng thượng chớ bận lòng.

Ông già trong kiệu nhìn ra. Nhìn người bị kéo lê trên đường, đầu gối vẫn co như đang quỳ. Một lúc lâu.

– Phùng Thuận – ông nói. Như gọi một cái tên đã lâu không gọi. – Cho nó đứng dậy. Đưa nó về chỗ nó. Đừng làm nó đau. Sau lễ ta gọi.

Rèm buông xuống.

Kiệu đi vào cổng tam quan. Đoàn quan đi theo. Tiếng chiêng trống lại nổi lên. Cánh cổng gỗ sơn son khép lại sau lưng người cuối cùng.

Thiết đứng ở đó rất lâu sau khi đám đông đã tản. Nghiên đứng bên anh. Thằng Ốc đã tụt xuống khỏi cây gạo, đứng nép vào chị.

– Ông ấy không ác – Nghiên nói khẽ. – Ông vua ấy.

– Ừ.

– Ông ấy bảo đừng làm ông kia đau.

– Ừ.

– Thế mà người ta vẫn sẽ cho ông ấy xuống. – Nàng quay sang Thiết. – Anh định làm gì?

Thiết không trả lời ngay. Anh nhìn lên núi Bàn Long, nơi tường lăng trắng chạy ngang sườn núi, nơi đuốc của thị vệ đã bắt đầu được thắp dù trời còn sáng. Dưới quả đồi đất đắp tròn trịa ở cuối thần đạo là huyền cung. Cửa vào duy nhất là tiện đạo. Đầu tiện đạo là hai cánh cửa gỗ lim dán giấy phong vàng, có thị vệ đứng gác.

Còn một đường khác. Một cái rãnh thoát nước chạy dưới nền, mà người làm ra nó đã chết trong hố vôi.

– Em về Ba Khe – anh nói. Lần đầu tiên anh nói chữ ấy, không nghĩ trước. – Đón ông Tống lên đây. Tối nay.

Nghiên nhìn anh. Rồi nàng gật đầu, kéo thằng Ốc đi.

Đêm rằm tháng Chạp, trăng tròn và sáng như ban ngày. Ở điếm tuần Cỏ Gấu, cửa đóng chặt, cửa sổ che chiếu. Ông Tống Điếc ngồi giữa nền đất, một bên là Nghiên, một bên là ông Lương. Ông Tống gầy đi nhiều, râu ria lởm chởm, nhưng mắt đã không còn cái vẻ hoảng hốt của con thú bị dồn. Lúc mới vào, thấy ông Lương, ông đứng sững ở cửa. Rồi ông bước tới, cầm lấy bàn tay phải của ông Lương, bàn tay mất nửa đốt ngón út, lật lên nhìn, như để chắc đó là người thật. Ông chỉ ra phía bãi tha ma, giơ hai ngón tay. Hai người. Rồi ông chắp tay vái về phía ấy. Ông Lương đứng im cho ông vái xong, rồi kéo ông ngồi xuống.

Giờ ông nhìn ông Lương, nhìn Thiết, nhìn cái bộ vòm gỗ mười ba miếng Nghiên đặt trước mặt ông.

Ông Lương cầm một que than. Ông vẽ lên nền đất một cái vòm. Rồi ông vẽ cái chốt ở chân vòm bên trái. Rồi từ dưới cái chốt, ông vẽ một đường đi xuống, chỉ vào đó, chỉ vào ông Tống, rồi làm động tác hỏi.

Ông Tống nhìn hình vẽ hồi lâu. Rồi ông cầm lấy que than.

Ông vẽ cái rãnh. Một đường chạy từ dưới nền huyền cung ra phía sau, đi ngoằn ngoèo, men theo một sườn núi. Ông vẽ cái cột mốc. Vẽ cây cầu Hàn Khê ở phía đông để mọi người hiểu hướng. Rồi đường rãnh chạy sang phía bắc. Đến cuối đường, ông vẽ một cái mai tròn, bẹt, úp sấp.

Rồi ông vẽ bên cạnh nó một hạt thóc. Dấu của ông Kim Thọ.

Thiết nhìn cái mai úp sấp. Anh không cần ai giảng.

– Hang Rùa.

— Hết chương 30 —