Trận dưới sàn

Chương 9: Trận dưới sàn

Bổng ấn tấm ván xuống chỗ cũ bằng cả hai bàn tay, rồi nằm đè lên nó như nằm đè lên con lợn đang giãy.

Cốc nhét tờ giấy bản vào ngực áo, bò về giường mười bốn, kéo chăn trùm kín. Bổng lăn khỏi tấm ván, bò về giường mười ba, nằm ngửa, há miệng, và ngay lập tức phát ra một tiếng ngáy to tới mức Cốc suýt bật cười dù tim đang đập như trống hội.

Ánh đèn lồng dừng lại ở cửa.

– Mận à? Khuya thế này sao cháu còn ngồi đây?

– Cháu ho, bác ạ. – Giọng Mận khàn khàn, ngái ngủ, đúng như giọng một đứa ho cả đêm. – Nằm là ho, ngồi thì đỡ.

– Tội nghiệp. – Ông Bá Hiền nói. Có tiếng sột soạt, tiếng giấy bóc. – Ngậm cái này. Kẹo gừng bác làm. Ngậm hết thì đi ngủ, ngồi ngoài sương thế này, mai ho nặng hơn.

– Dạ. Cháu cảm ơn bác.

Tiếng guốc gỗ bước qua bậc cửa. Ánh đèn vàng tràn vào dãy Hai.

Cốc nằm nghiêng, quay mặt vào vách, mắt nhắm, thở đều. Cậu nghe tiếng guốc đi dọc hàng giường, chậm rãi, dừng lại ở từng giường một. Tiếng chăn được kéo lên. Tiếng một đứa trẻ lầm bầm trong mơ. Tiếng Ông Bá Hiền khe khẽ "ừ, ừ, ngủ đi".

Tiếng guốc dừng ở giường mười bốn. Cốc cảm thấy hơi ấm của ngọn đèn trên gáy mình. Bàn tay to, ấm, kéo chăn cho cậu, rồi đặt lên vai cậu một lúc.

Rồi tiếng guốc đi tới cây cột cái.

Cốc không dám mở mắt. Cậu nghe tiếng guốc dừng lại. Không có tiếng gì cả, lâu, chừng mười hơi thở. Rồi một tiếng cạch rất khẽ, như tiếng ai đó dùng gót chân ấn nhẹ vào một tấm ván hơi kênh lên cho nó nằm xuống. Rồi tiếng Ông Bá Hiền, nhẹ như hát:

– Ngủ ngon nhé.

Ông không nói với ai trong dãy. Ông nói về phía cây cột, hay về phía dưới chân mình, Cốc không biết. Cái giọng ấy là cái giọng người ta nói với ruộng lúa lúc chiều tối, khi đi thăm đồng, khi vuốt tay lên những bông lúa đang ngậm sữa.

Tiếng guốc đi về phía tấm phên, sang đầu bên kia, rồi ra cửa sau, rồi xa dần.

Không ai trong ba đứa ngủ được nữa. Gần sáng, Mận lẻn vào, ngồi xuống mép giường Cốc, chìa ra lòng bàn tay một viên kẹo gừng còn bọc giấy.

– Bác Hiền cho hai viên. – Nó thì thầm. – Tớ để dành cho cậu một viên. Các cậu thấy cái gì dưới ván?

– Chưa chắc.

– Lại "chưa chắc". – Mận chép miệng. – Tớ ngồi ngoài sương cả canh giờ cho các cậu đấy nhé.

– Biết chắc rồi tớ nói. Hứa.

Mận nhìn cậu một lúc, rồi đứng dậy đi về đầu bên kia tấm phên, không nói thêm.

Gà gáy lần đầu, Cốc đã ở trên những bậc đá.

Bà Yên đang thắp đèn trong nhà gỗ. Cậu không chào. Cậu đi thẳng vào, trải tờ giấy bản lên cái bàn thấp giữa nhà, ngay dưới ngọn đèn dầu.

Bà Yên nhìn xuống tờ giấy.

Những nét trắng trên nền than đen. Những đường mảnh chạy về từ bốn phía, bện lại thành nút, rồi tách ra thành một đường to. Ở bốn góc tờ giấy, chỗ những đường khắc dừng lại, có bốn vết tròn nhòe, như ở đó mặt đá bị mòn, hoặc bị ai đục đi, than xoa lên chỉ thành một đốm xám không rõ hình.

Bà Yên không ngồi xuống. Bà đứng, chống gậy, nhìn tờ giấy rất lâu. Rồi bà cúi xuống, đưa ngón tay cái miết lên một trong bốn vết tròn nhòe ở góc. Miết một lần. Hai lần. Như người mù sờ chữ.

Cốc thấy tay bà run.

– Ở đâu? – Bà hỏi, không ngẩng lên.

– Dưới sàn dãy Hai. Chân cây cột cái. Con nghĩ dãy Một, dãy Ba cũng có.

– Mày cạy ván?

– Dạ.

– Ai biết?

– Bổng. Mận canh cửa, không nhìn.

Bà Yên gấp tờ giấy lại, gấp làm tư, cẩn thận, rồi bỏ vào trong ngực áo mình.

– Tờ này tao giữ. – Bà nói. – Mày đi làm ruộng đi. Hai hôm nữa lên đây.

– Sư phụ...

– Hai hôm nữa.

Bà quay lưng lại, đứng nhìn ra cửa sổ. Cốc chờ một lúc. Bà không quay lại.

Hai ngày ấy dài như hai tháng.

Ban ngày, Cốc làm ruộng ở tầng một, và cậu nhìn mọi thứ bằng con mắt khác. Ruộng tầng một xanh hơn ruộng tầng hai, tầng hai xanh hơn tầng ba, càng lên cao càng nhạt dần. Tầng bảy cấy sau cả tháng thì nhạt cũng phải. Nhưng tầng hai chỉ cấy sau tầng một có năm ngày, mà đứng trên bờ nhìn xuống đã thấy nhạt hơn hẳn, như hai tấm vải nhuộm hai nồi chàm khác nhau. Lúa tầng một, những khóm sát bờ đá phía dãy nhà Lúa, xanh tới mức gần như đen. Rễ chúng trắng, mập, đâm sâu xuống bùn như rễ cây đa.

Sáng mười bốn, cậu thấy Ông Bá Hiền đi thăm đồng. Ông đi dọc bờ tầng một lúc sương còn dày, chân không, ống quần xắn cao, một tay chống cái gậy tre. Thỉnh thoảng ông cúi xuống, vuốt nhẹ lòng bàn tay lên ngọn lúa, như người ta vuốt lưng con mèo. Ông đi tới khúc bờ ngay dưới dãy nhà Lúa thì đứng lại lâu nhất, nhìn đám lúa xanh đen, gật gù, cười một mình.

Bổng thì cứ nhìn Cốc như chờ cậu nói gì. Cốc không nói gì. Bổng cũng không hỏi. Nó chỉ mang cho cậu bát cháo lúc trưa, đặt xuống, rồi ngồi bên cạnh, cũng không ăn.

Đêm mười bốn, Cốc nằm thức suốt. Cậu không cố thức. Cậu không ngủ được.

Chiều mười lăm tháng Ba, trời quang, trăng rằm mọc từ phía đông lúc mặt trời còn chưa lặn hẳn, tròn và nhạt như cái bánh đa. Cốc leo lên đài. Bà Yên ngồi trên bậc cửa nhà gỗ, chén trà bên cạnh đã nguội. Tờ giấy bản trải trên đầu gối bà.

– Ngồi xuống.

Cậu ngồi.

– Nó tên là Dưỡng Điền Trận. – Bà nói. – Trận nuôi ruộng.

Bà nói chậm, từng câu một, như người kéo một sợi dây gàu từ đáy giếng sâu.

– Người ta khi thức thì khí đóng. Như cái chum đậy nắp. Khi ngủ say thì nắp hé ra. Khí lỏng. Nó tràn ra ngoài một ít, rồi sáng dậy lại thu về. Ai cũng thế, người tu hay người phàm. Trận này khắc dưới chỗ người ta ngủ. Nó không lấy cắp, không cướp, không làm đau ai. Nó chỉ ngồi chờ cái nắp hé ra, rồi uống. Từng ngụm nhỏ. Mỗi đêm. Rồi nó đưa những ngụm ấy theo những đường khắc mày thấy, chảy xuống, chảy vào rễ lúa.

Cốc ngồi im. Bên dưới, xa xa, dãy nhà Lúa bắt đầu thắp đèn.

– Người thường chẳng có bao nhiêu khí, uống chẳng được bao nhiêu. – Bà nói tiếp. – Người tu một hành thì chỉ cho ruộng được một hành. Ruộng không ưa. Nhưng tạp căn...

Bà dừng lại.

– Tạp căn có đủ năm. – Cốc nói. – Năm hành. Như đất phù sa.

Bà Yên gật đầu.

– Một đứa tạp căn ngủ say trên cái trận này thì bằng một thửa ruộng được bón đủ phân. Sáu mươi đứa thì là bảy tầng ruộng linh mễ xanh mướt quanh năm. – Bà ngửa mặt lên, nhìn trăng. – Năm khí đánh nhau là có thật. Tạp căn tu chậm là có thật. Nhưng không đến nỗi dừng lại ở tầng ba cả đời. Cái trần ấy không phải trời làm. Mỗi đêm, chúng nó tu được ngụm nào thì trận uống ngụm ấy. Tới tầng ba thì vừa hòa. Lên thêm được bao nhiêu ban ngày, mất bấy nhiêu ban đêm.

– Chú Ba Trấu bốn mươi mốt năm.

– Ừ.

– Con bé Ớt.

– Con bé ấy còn nhỏ, khí ít. Trận không biết lớn nhỏ. Nó uống như nhau.

Cốc đứng bật dậy. Cậu không biết mình đứng dậy để làm gì. Cậu chỉ không ngồi yên được nữa.

– Ai làm? – Cậu nói, giọng to hơn cậu muốn. – Ai khắc nó? Ai biết?

Bà Yên không trả lời ngay. Bà gấp tờ giấy bản trên đầu gối lại, chậm.

– Trận ấy cũ hơn mày. Cũ hơn cha mày. – Bà nói. – Cái đó mày đừng hỏi nữa.

– Con đi đập nó.

– Đập bằng gì? Bằng cái con dao phay của thằng béo à?

– Thì con đi nói với trưởng lão Chấp Pháp.

Bà Yên bật cười. Một tiếng cười khan, ngắn, không vui.

– Mày tin thằng Mông à? Ai treo tấm bảng bắt chúng mày canh hai phải nằm trên giường? Ai bảo tạp dịch không ngủ ở dãy nhà Lúa thì không được ăn gạo? Ai năm nào cũng đứng trên bờ đếm xem năm nay đổ mấy đứa?

Cốc há miệng, rồi ngậm lại.

– Mà cứ cho là mày đập được. – Bà nói tiếp, giọng hạ xuống. – Mày đập rồi thì sao? Ruộng bảy tầng hụt bốn phần mười. Mùa thu này, tông môn phải nộp ba nghìn thạch linh mễ cho Thiên Hành Cung. Thiếu một thạch thôi, mày biết người ta làm gì không? Người ta không phạt tiền. Người ta cử người tới, ngồi vào ghế chưởng môn, gộp Vân Lũng Tông vào làm một cái trại ruộng của họ. Đệ tử nội môn thì được chọn đi theo. Đệ tử ngoại môn thì giải tán. Còn tạp dịch thì sao? Sáu mươi đứa ấy về đâu? Về làng làm ruộng thuê, ho cả đời, không thuốc, không gạo, không ba viên linh thạch gửi về cho mẹ. Cả làng Gò Mạ của mày cũng mất cái tông môn đứng đầu sông chắn lũ, chắn thú dữ cho nó.

Cốc đứng giữa đài, nắm chặt hai bàn tay.

– Thế thì để nó uống à?

– Tao không nói thế.

– Thế sư phụ nói gì?

Bà Yên chống gậy đứng dậy. Bà đi tới gần cậu, khập khiễng, cho tới khi đứng ngay trước mặt cậu, thấp hơn cậu nửa cái đầu. Dưới ánh trăng, Cốc thấy rõ mặt bà, những nếp nhăn sâu như rãnh cày.

– Tao hỏi mày một câu, mày trả lời thật. – Bà nói. – Mày muốn cứu sáu mươi đứa dưới kia, hay mày muốn làm cái thằng đã đập được cái trận?

Cốc không trả lời được.

– Hai cái ấy khác nhau đấy. – Bà nói. – Khác nhau lắm. Có người cả đời không phân biệt được.

Bà quay đi, nhìn xuống thước đá. Bóng cây cột đồng dưới trăng nằm dài, mờ, trên những vạch khắc. Bà nhìn một lúc rồi nói, không quay lại:

– Mai là mười sáu tháng Ba. Ngày đầu tiên của mười tám ngày Thổ cuối xuân. Mộc lui, Thổ lên. Mấy hôm đầu khí của mày sẽ chao như con quay sắp đổ. Mày sẽ yếu nhất trong cả mùa, mà lại phải nằm đúng chỗ cái trận uống mạnh nhất, ngay cạnh cây cột cái. – Bà ngừng lại. – Muốn sống mà lên được tầng ba, thì từ giờ tới hết mười tám ngày ấy, nghe bà.

— Hết chương 9 —