Gió heo may

Chương 25: Gió heo may

– Đặt tay lên đấy. Cả hai tay. Áp má vào cũng được, tao không cười.

Cốc nhìn cây cột đồng. Gần nửa năm nay cậu tránh xa nó lúc giữa trưa, lau quanh chân nó mỗi sáng, chưa bao giờ chạm vào thân nó. Đồng xanh rỉ, cao gấp đôi người, buổi chiều tháng Bảy đứng sẫm lại trên nền trời phía tây như một cái cọc tiêu cắm giữa đồng.

– Trưa là giờ sư... giờ trưởng lão đo bóng.

– Giờ là giờ Thân. – Bà Yên nói. Bà ngồi trên cái ghế tre mà Bổng khiêng lên từ hôm mười hai, cái hông trái kê một cái gối trấu, gậy để ngang đùi. – Bóng của nó giờ này không ai cần. Thu thì Kim. Kim ở hướng tây, lúc chiều. Kim thích cái gì lạnh, cái gì cứng, cái gì người ta đúc ra bằng lửa rồi để nguội. Đá dưới suối. Lưỡi liềm. Đồng. – Bà hất cằm về phía cây cột. – Cả cái núi này không có cục đồng nào to hơn cục ấy.

Cốc đặt hai lòng bàn tay lên thân cột.

Lạnh. Không lạnh như nước giếng. Lạnh như lưỡi dao để qua đêm ngoài hiên. Cái khí mảnh và sắc mà ba hôm trước cậu phải tự mò mẫm qua kẽ chấn song gỗ, giờ tràn vào hai bàn tay cậu như nước tràn qua cửa cống mở rộng. Nó đi lên cánh tay, vào phổi trước, rồi mới xuống. Cậu nghe được cả tiếng nó đi, như tiếng một sợi dây đàn bị ai gảy rất khẽ ở xa.

– Đừng có ôm chặt. – Bà Yên nói. – Ôm chặt là nó cứa tay.

Từ hôm cõng bà lên, Cốc ở hẳn trên đài.

Bà viết tên cậu vào một mảnh giấy, bảo Bổng mang xuống Truyền Công đường. Đệ tử chân truyền của trưởng lão Quan Tinh Đài, Đàm Cốc. Người ta ghi vào sổ, không ai cãi. Cậu ngủ ở gian chứa củi cửa hướng đông như hồi tháng Giêng. Mỗi sáng cậu gánh nước, quét lá, lau thước đá. Gần trưa, cậu đỡ bà ra chỗ cây cột đồng, vì từ hôm xuống núi cái hông bà không còn đứng lâu được nữa. Bà cúi xuống, cậu đỡ một bên nách. Bà đánh chấm than lên vạch trưa. Cậu đỡ bà về ghế.

Cả hai không nhắc tới chuyện ngày hai mươi mốt tháng Năm. Cốc không gọi bà là sư phụ. Bà không bắt cậu gọi. Cậu gọi bà là trưởng lão, như mọi đệ tử khác trên núi, chỉ khác là mỗi lần gọi, cậu thấy chữ ấy cộm cộm trong miệng như hạt sạn trong cơm.

Chiều hai mươi sáu tháng Bảy, bà đặt chiếc lá chè khô lên tay cậu. Lá bốc lên, cao quá đầu, xoay, và mép lá trắng ra, phủ một lớp mỏng như sương muối, như vừa được rút ra khỏi chum nước đá.

– Tầng bảy. – Bà nói. – Kim của mày sắc hơn tao tưởng. Thổ của mười tám ngày vừa rồi dày. Đất dày thì quặng nhiều.

Đầu tháng Tám, có một buổi chiều Kiều Vọng lên đài.

Hắn lên không bằng bậc đá. Cốc đang ngồi ở chân cột đồng, hai tay áp lên thân cột, thì thấy một vệt đỏ như sợi chỉ than vạch qua sườn núi phía dưới. Rồi hắn đứng ở mép đài, áo bào lam viền đỏ phần phật trong gió. Trúc Cơ thì đi được như thế, người ta bảo. Không bay. Chỉ là bước dài hơn.

Hắn cúi đầu chào bà Yên. Một cái cúi thấp, lâu.

Bà Yên nhìn hắn. Rồi bà chống gậy đứng dậy, đi vào nhà gỗ. Cửa khép lại.

Kiều Vọng đứng nhìn cánh cửa khép. Rồi hắn đi tới ngồi xuống bậc đá dưới gốc chè, cách Cốc mấy bước, hai tay đặt trên đầu gối. Một lúc lâu hắn không nói gì.

– Ta xuống nhà lão Hiền rồi. – Hắn nói. – Đêm hôm kia.

Cốc buông tay khỏi cây cột.

– Ta gõ cửa. Lão mở. Lão mời ta vào, rót nước, đưa bánh giầy. – Kiều Vọng nhìn xuống hai bàn tay mình. – Ta hỏi lão một câu. Kiều Thị Sen, dãy Một, giường bảy. Bác có biết không.

– Bác ấy nói gì?

– Lão bảo: bác biết. Mười chín năm bác đắp chăn cho mẹ cháu. Mẹ cháu ngủ ngon nhất ba dãy nhà. – Giọng Kiều Vọng đều, phẳng, như đọc lại. – Lão bảo mẹ ta tháng nào cũng hỏi lão cách gửi tiền xuống làng cho ta. Lão bảo hồi mẹ ta xuống núi, lão cho người khiêng, lão cho tiền thuốc. Lão bảo lão biết mẹ ta xuống là vì cạn, mà cạn là vì cái trận. Lão bảo lão xin lỗi ta. Lão khóc.

Hắn im lặng. Gió heo may lùa qua tán chè, mấy chiếc lá vàng rơi xuống vai hắn. Hắn không phủi.

– Ta tin từ đêm tháng Năm rồi. – Hắn nói. – Ta chỉ cần nghe từ miệng lão.

– Ngươi làm gì bác ấy?

Kiều Vọng ngẩng lên nhìn cậu. Lần đầu tiên Cốc thấy mặt hắn không kiêu, không mỉa, chỉ mệt.

– Không làm gì cả. – Hắn nói. – Ta ăn cái bánh giầy. Rồi ta về.

Một lúc sau, hắn chìa tay ra.

– Đưa ta xem cái con quay.

Cốc lấy con quay ra khỏi túi áo trái, đặt vào tay hắn. Kiều Vọng lật nó lại, như ngày rằm tháng Giêng, như đêm mười hai tháng Năm. Hắn đưa ngón tay cái lên vết cháy xém trên múi đỏ, miết nhẹ.

– Ta đốt nó. – Hắn nói.

– Ừ.

– Hôm ấy ta nhìn ngươi đứng trong hàng chờ thử căn. Áo nâu, túi cài cúc, chân đất. Ta nghĩ ngươi sẽ là củi. – Hắn ngừng lại. – Củi khô thì mới cháy đều. Ngươi biết câu ấy của ai không?

Cốc lắc đầu.

– Của mẹ ta. – Kiều Vọng nói. – Hồi ta còn nhỏ, mẹ ta về làng thăm, mẹ ngồi nhóm bếp cho bà ngoại ta. Mẹ chẻ củi, xếp vào bếp, bảo ta: củi khô thì mới cháy đều, con ạ. Củi ướt thì khói. – Hắn cười, cái cười ngắn, không vui. – Ta đem câu ấy ra chửi những người như mẹ ta. Bảy năm nay.

Hắn trả con quay lại cho Cốc.

– Ta có hỏa. Ta sơn lại múi ấy cho ngươi. Gấc đun, ta làm được.

– Để đấy. – Cốc nói.

Kiều Vọng nhìn cậu một lúc.

– Ừ. – Hắn nói. – Để đấy.

Cốc cất con quay vào túi áo. Rồi cậu nhớ ra một chuyện.

– Ở gian thuốc cạnh Bếp Lớn có người gửi tiền không tên. Bổng bảo thế. Từ lâu rồi. Thuốc ho cho tạp dịch không bao giờ hết là nhờ thế.

Kiều Vọng không trả lời. Hắn nhìn ra phía tây, nơi mặt trời đang xuống thấp, đỏ như lòng đỏ trứng vịt.

– Có con bé dãy Hai, răng khểnh, bà ngoại ho ra máu. – Cốc nói. – Thuốc dưới chợ không ăn thua.

– Bảo nó lên gian thuốc. – Kiều Vọng nói, không quay lại. – Bảo là của người không tên. Đừng nói tên ta.

Hắn đứng dậy, phủi lá chè khỏi vai. Hắn nhìn về phía nhà gỗ có cánh cửa khép. Hắn đứng như thế một lúc, như định nói gì, rồi không nói. Hắn cúi đầu thêm một lần nữa về phía cánh cửa ấy, thấp, lâu, như lúc mới tới.

Rồi hắn bước ra mép đài, và một vệt đỏ như sợi chỉ than vạch xuống sườn núi phía dưới.

Tối hôm ấy, bà Yên ăn cơm mà không nói gì. Ăn xong, bà ngồi nhìn ngọn đèn dầu.

– Thằng ấy cúi đầu với tao. – Bà nói, cuối cùng. – Hai lần.

– Dạ.

– Mẹ nó ngủ giường bảy dãy Một. Mười chín năm. – Bà nói. – Tao biết tên nó từ năm nó lên thử căn. Bảy năm nay tao nhìn nó luyện kiếm ở mỏm đá dưới kia. Chưa ngày nào tao xuống nói với nó một câu.

Cốc không biết đáp gì. Bà cũng không cần cậu đáp. Bà thổi tắt đèn.

Sáng hôm sau Cốc xuống dãy Hai. Mận đang ngồi ở hiên tết tóc cho con Mơ, con Mơ thì ngồi tết tóc cho con Riềng, ba đứa ngồi thành một hàng như ba khóm mạ. Từ hôm mười một tháng Bảy, tối nào hiên dãy Hai, dãy Tư cũng có người ngồi đan chiếu, chẳng cần giấu ai nữa. Mỗi chiều Cốc gánh lên đài năm sáu cái, bà Yên ngồi trên ghế tre vẽ từng cái, một mạch, không nhấc tay. Tới cuối tháng Bảy thì đứa nào chưa tới mười ba tuổi cũng có chiếu. Con Mơ ngủ ở giường cuối dãy Một như bác Hiền xếp, má nó đã hồng trở lại.

– Lên gian thuốc cạnh Bếp Lớn. – Cốc bảo Mận. – Bảo ông coi thuốc là cậu cần thuốc ho ra máu cho người nhà. Có người trả rồi.

– Ai trả?

– Người không tên.

Mận nhìn cậu, mắt nheo lại. Rồi nó buông tóc con Mơ ra, đứng dậy, đi thẳng về phía Bếp Lớn, đi nhanh tới mức cái bím tóc dở của con Mơ bung ra.

Lúc Cốc quay lên dốc, cậu đi ngang qua gian nhà có giàn mướp. Ông Bá Hiền đang ngồi ở hiên, vót nan tre. Ông ngẩng lên, gật đầu với cậu, như gật đầu chào hàng xóm. Trên hiên nhà ông có một cái bánh giầy bóc dở, để trên đĩa, không ai ăn.

Ngày mười chín tháng Tám, chiều, Cốc áp hai bàn tay lên thân cây cột đồng, và cái khí lạnh sắc ấy, đã đầy lên trong cậu hơn hai mươi ngày, tràn qua thêm một cái bờ. Êm, như nước ruộng tràn qua miệng cống khi người ta mở thêm một tấc. Tầng tám.

Bà Yên ngồi trên ghế tre nhìn chiếc lá bốc lên khỏi tay cậu, lơ lửng ngang ngọn chè, rồi rơi.

– Còn bốn ngày nữa là Thu phân. – Bà nói. – Đừng tham. Thu lên nhanh thì đông khó giữ.

Hôm sau, hai mươi tháng Tám, có người leo chín trăm bậc lên đài bằng chân, thở hồng hộc, kính gọng đồng mờ hơi nước.

Giang Bình chưa từng lên Quan Tinh Đài. Anh đứng ở mép đài, nhìn quanh như người lạc vào một trang sách, nhìn cây cột đồng, cái thước đá, cây chè cổ, rồi nhìn bà Yên, cúi đầu chào thật thấp, suýt rơi kính.

– Đệ có tin này. – Anh nói với Cốc, giọng nhỏ, như sợ làm động cái gì đó trên đài. – Ta nghĩ đệ nên biết. Sáng nay người của Thiên Hành Cung tới Đại điện báo. Năm nay họ đổi người thu cống. Người cũ thôi. Người mới là một sứ giả khác.

– Ai ạ?

– Không ai biết tên. – Giang Bình đẩy kính lên. – Thư ghi là Vô Niên sứ giả. Nguyên Anh. Người ta bảo chính ông ấy là người đề xuất tăng cống cho cả mười hai tông hồi đầu năm. Lập Đông ông ấy tới.

Bà Yên đang rót trà. Bình trà trong tay bà dừng lại, nghiêng, nước trà chảy tràn ra khỏi miệng chén, chảy xuống mặt bàn, nhỏ tong tong xuống đất. Bà không để ý.

– Vô Niên. – Bà nói.

– Dạ, Vô Niên. – Giang Bình nói. – Không có năm. Người dưới Đại điện bảo ông ấy không ai biết bao nhiêu tuổi.

— Hết chương 25 —