Lập Thu

Chương 23: Lập Thu

Người cầm đèn đứng đầu toán đệ tử ở cửa phòng ngoại môn lúc giờ Dần không phải người của Chấp Pháp đường.

Cốc biết điều ấy trước khi người ấy mở miệng. Áo xanh viền trắng của Truyền Công đường. Sau lưng hắn là ba người nữa, một người áo đen của Chấp Pháp đường đứng lùi lại sau cùng, mặt cúi xuống, như không muốn ở đây.

– Ngoại môn Đàm Cốc. – Người áo xanh nói, giơ một tờ giấy có đóng dấu. – Trưởng lão Truyền Công đường Doãn Khắc nhận đơn tố của trưởng lão Quản Điền. Mời ngươi lên Chấp Pháp đường.

Giang Bình ngồi bật dậy trên giường, quờ quạng tìm cặp kính.

Cốc ngồi dậy. Cậu đã thức từ giờ Sửu. Cậu đã biết từ lúc khí đảo chiều. Cái vũng khí dưới rốn cậu, cái vũng đã dày lên suốt mười tám ngày Thổ, đã sâu thêm một tầng, giờ lại như mặt ao đóng băng. Cậu có nó mà không múc được. Cậu thử dẫn một sợi khí ra đầu ngón tay. Ngón tay chỉ lạnh đi.

Cậu xỏ dép, đứng dậy.

Hai hôm trước, trưa mồng sáu, cậu đã đứng ở Chấp Pháp đường kể cho trưởng lão Mông nghe câu nhắn của Ông Bá Hiền. Ông nghe, rồi đứng dậy đi tới cửa sổ cao, đứng đó rất lâu.

– Nó đi đường luật. – Ông nói. – Nó đi đường luật thì ta phải đi theo luật. Ta không cản được.

– Con đi khỏi núi hai hôm được không ạ?

– Ngươi chạy thì là nhận. – Ông nói. – Mà ngươi chạy rồi thì mười cái chiếu ấy ai trông?

Cốc đã không chạy.

Toán đệ tử dẫn cậu đi qua sân Truyền Công đường, qua giếng gốc khế. Trời còn tối. Khi đi ngang qua bốn dãy nhà Lúa, cậu thấy cửa các dãy đều mở. Tạp dịch đứng lố nhố ở hiên, đứa nào cũng mặt ngái ngủ, tay ôm chăn. Có tiếng trẻ con khóc ở dãy Tư.

– Anh! – Con Mơ chạy ra tới mép hiên dãy Một, chân không. – Anh ơi, cái chiếu của em đâu rồi? Sáng ra em dậy không thấy chiếu đâu cả!

Một đứa con gái lớn kéo nó lại. Cốc không dừng được. Người áo xanh đi bên cạnh cậu không cho dừng.

Ở sân trước Chấp Pháp đường, người ta đã xếp sẵn một đống chiếu. Mười cái chiếu rơm trộn đất sét, cuộn tròn, xếp chồng lên nhau như mười bó lúa. Mép cái trên cùng lộ ra một đường đất lượn, gãy khúc, thắt lại.

Cốc dừng lại một chút trước cái đống ấy. Đêm qua, lúc cả bốn dãy nhà đang ngủ say, có một người xách đèn lồng giấy dầu đi dọc hàng giường. Ông ấy vén từng tấm chiếu cói, rút cái chiếu đất bên dưới ra, rồi kéo chăn lên cho từng đứa. Không đứa nào thức dậy. Ông ấy biết làm việc đó cho bọn trẻ khỏi thức. Ông ấy làm việc ấy sáu mươi năm rồi.

Giờ Thìn, Chấp Pháp đường mở cửa.

Trưởng lão Mông ngồi giữa án thư. Bên trái ông là trưởng lão Doãn Khắc của Truyền Công đường, một ông già gầy, râu dê, hai mắt sáng và nhanh, ngón tay hay gõ lên mặt án như đếm chữ. Bên phải là trưởng lão Kha Thị Ngân của Đan phòng, một bà béo tròn, cổ đeo một túi vải đựng thuốc, cứ một lúc lại đưa tay lên mũi như người quen ngửi lò đan. Đệ tử các đường đứng chật hai bên vách.

Ông Bá Hiền đứng ở giữa gian nhà, không ngồi. Ông mặc áo bào nâu, cổ tay vẫn có vệt bùn khô. Ông nhìn Cốc bước vào, gật đầu với cậu như mọi ngày.

– Thưa ba vị trưởng lão. – Ông nói. Giọng ông tròn, ấm, chậm, như giọng người đọc thông báo về tiền lương. – Bác xin nói ngắn. Năm nay tông môn thiếu cống. Bác đã tính. Thiếu ba trăm thạch. Từ đầu tháng Sáu, mạ vụ mùa trong Hang Mạ bắt đầu lên chậm. Không phải tất cả. Một phần. Bác đếm. Bác tìm. Bác tìm ra cái này.

Ông chỉ ra phía cửa, phía cái đống chiếu.

– Mười cái chiếu. Rơm linh mễ lấy từ kho sau Bếp Lớn, kho của tông môn, không ai cấp. Đất sét đào ở chân bờ tầng một, chỗ bờ chịu nước cho cả sáu tầng trên. Mười cái chiếu ấy nằm dưới giường mười đứa tạp dịch. Mười đứa ấy là mười đứa ruộng không nuôi được. – Ông ngừng lại, nhìn Cốc. – Chiếu do cháu Cốc đan, hoặc cháu Cốc bảo người khác đan. Cháu nó không chối đâu.

– Ngươi chối không? – Trưởng lão Doãn hỏi, không nhìn Cốc, nhìn tờ đơn.

– Dạ không.

Tiếng xì xào chạy dọc hai bên vách.

– Đất sét chân bờ. – Trưởng lão Kha nói. – Bờ ấy sụt thì sao?

– Bờ ấy cháu nó xếp lại rồi. – Ông Bá Hiền nói, và Cốc nghe trong giọng ông có cái gì như là khen. – Chiều mồng một. Xếp khéo lắm. Cài răng lược. Bác đứng xem.

Trưởng lão Doãn gõ ngón tay lên mặt án. Một tiếng. Hai tiếng.

– Theo đơn thì không phải chuyện ăn cắp rơm. – Ông nói. – Chuyện ăn cắp rơm thì phạt ba tháng lương. Đơn này tố tội làm hụt cống phẩm năm tông môn thiếu cống. Luật điều mười bảy. – Ông ngẩng lên, nhìn Cốc lần đầu tiên. – Ngươi đăng ký Luyện Khí tầng mấy?

– Dạ, tầng sáu.

– Hơn ba tháng từ tầng ba lên tầng sáu. Tạp căn. – Trưởng lão Doãn rút trong tay áo ra một chiếc lá khô, đưa cho người đệ tử. – Thử.

Người đệ tử đặt chiếc lá lên tay Cốc.

Cậu biết trước. Cậu vẫn thở ba hơi, vẫn chạm lưỡi lên vòm miệng, vẫn gọi cái vũng dưới rốn. Lớp băng không vỡ. Chiếc lá nằm im trên lòng bàn tay cậu như nằm trên mặt bàn.

Cả gian nhà im phắc.

– Tầng sáu. – Trưởng lão Doãn nói chậm, giọng lạ đi. – Lá không động.

Trưởng lão Kha nghiêng người tới, đưa mũi về phía Cốc, hít một hơi dài như ngửi một mẻ đan.

– Không có mùi gì cả. – Bà nói. – Sạch trơn. Như người phàm.

– Hôm nay là ngày Lập Thu. – Ông Bá Hiền nói, nhẹ nhàng, như giải thích cho người lạ biết đường. – Bác nhớ có một đứa trước đây cũng tu cái đường như cháu Cốc. Ngày Lập nào nó cũng đứng không vững.

Trưởng lão Mông ngồi im. Hai bàn tay ông đặt trên mặt án. Ông không nhìn Ông Bá Hiền. Ông nhìn cậu.

– Thưa trưởng lão. – Cốc nói. Giọng cậu run, cậu ghét cái giọng ấy, nhưng cậu không đợi nó hết run. – Con có chuyện phải nói. Dưới sàn bốn dãy nhà Lúa có một cái trận. Đêm người ta ngủ, nó uống khí của người ta, đưa xuống ruộng. Vì thế tạp dịch không qua được tầng ba. Vì thế chú Ba Trấu chết. Lõi trận ở Hang Mạ. Đêm Hạ chí con nấp trong Hang Mạ. Con thấy bác Hiền thay lõi. Con thấy tận mắt.

Lần này không có tiếng xì xào. Lần này hai bên vách im tới mức Cốc nghe được tiếng nước nhỏ giọt sau vách.

Trưởng lão Kha quay sang nhìn Ông Bá Hiền. Trưởng lão Doãn ngừng gõ ngón tay.

Ông Bá Hiền gật đầu.

– Phải. – Ông nói. – Có trận ấy. Dưới dãy nhà Lúa có một trận nuôi ruộng, có ấn của chưởng môn đóng lên từ năm ba trăm năm mươi tư. Bác giữ nó theo lệnh chưởng môn, như thầy bác đã giữ trước bác. Bác thay lõi mỗi năm hai lần. Cháu nó thấy đúng đấy.

– Nó uống... – Trưởng lão Kha nói, rồi dừng lại.

– Nó uống hơi người ngủ, sư muội ạ. – Ông Bá Hiền nói. – Như ruộng nào chẳng uống mồ hôi người cấy. Sáu mươi năm nay cả núi ăn gạo của nó. Mẻ đan sư muội luyện tháng trước cũng nấu bằng nước cơm của nó. Bác không giấu ai. Chỉ là không ai hỏi.

Trưởng lão Kha ngồi lùi lại. Tay bà đặt lên cái túi thuốc ở cổ, và Cốc thấy bàn tay ấy siết lại.

Trưởng lão Doãn lấy lại giọng trước.

– Trận có ấn chưởng môn thì là việc của chưởng môn. – Ông nói, nhanh, như người vội bước qua một chỗ lội. – Không phải việc xử hôm nay. Hôm nay xử mười cái chiếu. Trận có ấn là trận hợp lệ. Chiếu không ai cấp là chiếu không hợp lệ. Ai làm hụt cống trong năm tông môn thiếu cống thì luật điều mười bảy đã ghi rõ.

– Mười đứa nằm trên chiếu ấy chín tuổi, mười tuổi. – Cốc nói.

– Bác biết. – Ông Bá Hiền nói. – Em gái cháu, bác đã cho nằm chỗ xa nhất. – Ông quay sang ba vị trưởng lão, cúi đầu. – Thưa các vị. Cháu nó còn nhỏ. Cháu nó làm vì thương. Bác xin các vị chỉ đuổi cháu xuống núi. Cho cháu về làng với mẹ.

– Luật điều mười bảy không có chữ "chỉ". – Trưởng lão Doãn nói.

Cửa Chấp Pháp đường mở.

Người bước vào là Kiều Vọng. Áo bào lam viền đỏ của hắn nhăn nhúm, tóc còn rối, hai bàn tay còn những vết phỏng mới. Quanh người hắn có một thứ gì đó khác, như hơi nóng bốc lên từ mặt đá giữa trưa, làm không khí quanh vai hắn rung rinh. Mấy đệ tử đứng gần cửa lùi lại một bước. Trúc Cơ, Cốc nghĩ. Hắn vừa ra.

– Đệ tử Kiều Vọng xin làm chứng. – Hắn nói, đứng ngay sau lưng Cốc. – Đêm mười hai tháng Năm, ở dãy Hai, đệ tử tận mắt thấy cái trận dưới sàn uống lửa của kiếm đệ tử. Uống sạch. Mấy đứa tạp dịch đang thức thì ngủ vật ra.

– Không ai bảo là không có trận. – Trưởng lão Doãn nói, mệt mỏi. – Kiều Vọng, ngươi ra đi. Việc hôm nay không phải việc ấy.

Kiều Vọng không ra. Hắn đứng nguyên chỗ cũ, sau lưng Cốc, gần tới mức Cốc cảm thấy hơi nóng của hắn trên gáy mình.

Trưởng lão Mông đứng dậy.

Cả gian nhà quay về phía ông. Ông đứng sau án thư, hai tay buông thõng, không chắp sau lưng. Ông nhìn mười cái chiếu qua khung cửa mở. Ông nhìn Ông Bá Hiền. Rồi ông nhìn Cốc, rất lâu, như nhìn khối đá xám hôm rằm tháng Giêng.

– Luật điều mười bảy. – Ông nói. Giọng ông khô và ngắn như mọi khi, không lên không xuống. – Làm hụt cống phẩm trong năm tông môn thiếu cống, phế tu vi, đuổi khỏi núi. Ngoại môn Đàm Cốc nhận tội. Chấp Pháp đường xử phế tu vi.

Cốc nghe tiếng ai đó ở sau vách hít vào một hơi.

– Theo lệ, – trưởng lão Mông nói tiếp, – án phế tu vi để ba ngày, cho trưởng lão nào muốn can thì can. Giờ Ngọ ngày mười một tháng Bảy, thi hành ở sân Đại điện. Từ giờ tới lúc ấy, giam ở gian sau.

Ông ngồi xuống. Ông cầm bút, viết vào cuốn sổ trên án. Tay ông không run. Cốc nhìn bàn tay ấy viết, và cậu nhớ lại ông đã bẻ đôi tấm bảng điểm danh trên đầu gối như thế nào.

Gian sau của Chấp Pháp đường là một gian buồng nhỏ, tường đá, một cái phản, một cái cửa sổ có chấn song gỗ trông ra phía tây.

Giờ Ngọ trôi qua. Giờ Mùi. Gần giờ Thân, khi nắng chiều bắt đầu xiên qua chấn song, Cốc cảm thấy nó.

Không phải như ngày Lập Hạ, khi lửa bùng lên từ giữa ngực. Lần này nó lạnh. Nó tới từ phía tây, từ phía mặt trời đang xế, mảnh và sắc như gió heo may lùa qua kẽ cửa, mang theo cái mùi của lưỡi liềm vừa mài, của hòn đá mát dưới suối. Nó chạm vào lớp băng dưới rốn cậu, và lớp băng nứt ra, từng đường mảnh, như mặt ao đầu xuân.

Kim. Mùa thu đã tới.

Chiếc lá khô buổi sáng cậu vẫn còn nắm trong tay, nát mất một góc. Cậu đặt nó lên lòng bàn tay. Nó bốc lên, cao quá đầu, mép lá trắng ra như phủ sương muối.

Cậu đặt nó xuống. Bây giờ thì có ích gì.

Trời tối dần. Qua chấn song gỗ hướng tây, cậu nhìn thấy sườn núi phía Đỉnh Gió, đen sẫm trên nền trời màu tro. Chín trăm bậc đá chìm trong bóng tối.

Rồi trên những bậc đá ấy có một đốm sáng.

Một ngọn đèn lồng nhỏ, vàng, lắc lư. Nó leo. Chậm, rất chậm, dừng lại, rồi leo tiếp. Ai cầm ngọn đèn ấy chắc phải đi bằng cả tay lẫn chân, và chắc phải nặng lắm, vì cứ hai ba chục bậc lại dừng.

Cốc đứng ở chấn song nhìn ngọn đèn ấy cho tới khi nó qua khỏi tảng đá nghỉ thứ ba, rồi khuất sau khúc quanh.

— Hết chương 23 —