Người kể chuyện cho bác Hiền

Chương 22: Người kể chuyện cho bác Hiền

Mận ra khỏi dãy Hai lúc canh ba, chân không, đôi dép cỏ cầm trên tay.

Cốc nằm trên mái kho rơm sau Bếp Lớn, bụng áp xuống lớp rạ khô, đã nằm như thế ba đêm. Từ chỗ ấy cậu nhìn thấy được cửa dãy Hai, giếng gốc khế, và con đường lát đá chạy xuống phía Hang Mạ. Đêm hai mươi bảy tháng Sáu, trăng chưa lên, nhưng trời đầy sao và ngọn đèn dầu chung ở hiên dãy Hai còn cháy, đủ để thấy cái bóng gầy đi men theo hiên nhà, qua giếng, rẽ xuống dốc.

Cậu trượt xuống khỏi mái, đi theo.

Ông Bá Hiền ở một gian nhà nhỏ dựng sát cửa lớn của Hang Mạ, vách đất, mái lá, trước hiên có một giàn mướp leo kín. Cả núi biết chỗ ấy. Ông bảo người coi ruộng phải ngủ gần mạ, mạ ốm đêm thì còn biết. Đêm ấy cửa sổ gian nhà còn sáng đèn. Mận gõ cửa hai tiếng, khẽ. Cửa mở. Một vệt sáng vàng đổ ra, nuốt lấy nó, rồi khép lại.

Cốc ngồi xuống sau một gốc thông, đếm.

Nó ở trong ấy chừng bằng thời gian nấu chín một nồi cơm. Rồi cửa mở. Nó đi ra, tay cầm một gói nhỏ bọc lá chuối. Giọng Ông Bá Hiền vọng ra theo, ấm, khẽ: "Về ngủ đi cháu. Mai còn ra ruộng." Cửa khép.

Cốc đợi nó đi tới giếng gốc khế.

– Mận.

Nó đứng sững lại. Cái gói lá chuối trong tay nó kêu sột soạt. Nó không quay người. Một lúc lâu, cậu nghe nó thở ra, dài, như người đặt gánh xuống.

– Cậu theo tớ mấy đêm rồi?

– Ba.

– Tớ biết. – Mận nói. – Đêm qua tớ thấy rạ trên mái kho rơi xuống. Tớ tưởng chuột.

Nó ngồi xuống thành giếng. Cốc ngồi xuống bên cạnh. Dưới đáy giếng, mặt nước đen, mấy ngôi sao nằm run run trong ấy.

Nó mở cái gói lá chuối. Trong đó có hai viên linh thạch hạ phẩm và một gói nhỏ những viên kẹo gừng.

– Từ năm ngoái. – Mận nói, không đợi cậu hỏi. – Sau Tết năm ngoái, bà tớ ho ra máu. Thuốc ông lang dưới chợ mười đồng một thang không ăn thua. Phải thuốc trên núi, gian thuốc cạnh Bếp Lớn ấy, mà thuốc trên ấy tính bằng linh thạch. Ba viên lương tháng của tớ chỉ đủ nửa tháng. Bác Hiền biết. Bác hỏi tớ. Rồi bác bảo bác cho thêm, chẳng cần gì, chỉ cần thỉnh thoảng tớ kể bác nghe trong dãy đứa nào ốm, đứa nào khó ngủ, đứa nào hay đi đêm. Để bác chăm. – Nó dừng lại. – Tớ tưởng thế thật. Bác chăm thật mà. Cậu thấy rồi đấy.

Cốc không nói gì.

– Rồi cậu lên. Cậu nôn ở Truyền Công đường. Cậu bị phạt lên Đỉnh Gió. Cậu ngủ trên ấy. Tớ kể. Cậu có cái lá đứng lên. Tớ kể. Cậu ngồi lâu ở chỗ ông già bán hạt. Tớ kể. – Giọng nó đều đều, như đọc lại một bản kê hàng. – Cậu cạy ván đêm tháng Ba, tớ canh cửa cho cậu. Cái ấy tớ không kể. Tớ thề với cậu, cái ấy tớ không kể.

– Còn cái chiếu?

Mận cúi đầu xuống.

– Cái chiếu thì bác tự thấy. Hôm ấy cậu đứng ở cửa, cậu thấy bác vén chiếu tớ rồi đấy. – Nó lấy một viên kẹo gừng ra, cầm trong tay mà không ăn. – Sau vụ sâu lửa, bác gọi tớ lên. Bác bảo cho bác mượn cái chiếu, bác xem cách đan, bác làm cho bọn nhỏ mùa đông khỏi lạnh. Tớ biết bác nói dối. Tớ biết từ lúc bác bảo. Tớ vẫn cuộn nó lại, mang xuống cho bác. Bác cho tớ thêm hai viên. Bác bảo đừng nằm chiếu đất nữa, nằm chiếu đất sinh ho. Thế là tớ về bảo cậu nó rách.

– Rồi cậu ho lại.

– Ừ. – Mận nói. – Thì tớ ho lại.

Một con dơi bay sát mặt giếng rồi vụt lên.

– Bác Hiền là người làm cái trận, phải không? – Mận hỏi, nhỏ tới mức Cốc phải nghiêng đầu mới nghe.

– Bác giữ nó.

Mận gật đầu. Nó không khóc. Nó ngồi rất thẳng trên thành giếng, hai tay đặt trên đùi, cái gói lá chuối mở toang trên đầu gối.

– Thế cậu tố tớ đi. – Nó nói. – Tố với ông Mông. Tớ chịu.

– Tố cậu thì được gì?

– Thì...

– Thì bà cậu hết thuốc. – Cốc nói. – Thì bác Hiền tìm đứa khác kể chuyện. Thì tớ chẳng biết đứa ấy là ai.

Mận quay sang nhìn cậu. Trong ánh sao, cậu thấy mắt nó ướt, nhưng nước mắt chưa rơi.

– Cậu kể tiếp đi. – Cốc nói. – Kể cho bác ấy nghe. Nhưng kể cái tớ bảo.

Hai đứa ngồi bên giếng tới gần sáng. Cốc nói, Mận nghe, thỉnh thoảng gật đầu, thỉnh thoảng cãi lại một câu cho hợp với nó hơn. Mận bảo bác Hiền không tin những cái quá to, phải nói những cái nhỏ, những cái lặt vặt, như người ta kể chuyện chợ. Cuối cùng thì xong.

Chiếu đất chỉ có ba cái. Một của Bổng, cái cũ. Một của con Mơ, vì Cốc thương em. Một của thằng Tẹo, vì Bổng đòi. Mấy cái kia là chiếu cói thường mới đan, bọn nhỏ đan cho vui. Cốc cãi nhau với bà Yên rồi, cãi to từ hôm hai mươi mốt tháng Năm, bà không vẽ nữa. Cốc chán, đang xin trưởng lão Chấp Pháp cho đi việc xa ở bên kia núi.

– Bác ấy mà hỏi vì sao tớ biết? – Mận hỏi.

– Thì cậu bảo tớ nói với cậu. Tớ tin cậu.

Mận nhìn cậu rất lâu.

– Cậu điên. – Nó nói. Rồi nó gói hai viên linh thạch lại, đứng dậy, đi về dãy Hai, không quay đầu.

Sáng hai mươi tám, Giang Bình gấp cuốn sách địa chí lại, bảo Cốc:

– Kiều Vọng bế quan rồi. Từ đêm qua. Người ta bảo Trúc Cơ, chắc mươi ngày mới ra. – Anh đẩy kính lên. – Nó có nhờ người nhắn cho đệ một câu. Ta không hiểu lắm.

– Câu gì ạ?

– "Bảo nó đừng có chết trước khi ta ra." – Giang Bình nói, giọng đều, rồi nhíu mày. – Đệ với Kiều sư huynh có thù gì à?

– Dạ không. – Cốc nói. – Chắc là có, mà chắc là không.

Giang Bình nhìn cậu một lúc, rồi mở sách ra đọc tiếp.

Đêm hai mươi chín tháng Sáu, Mận xuống gian nhà có giàn mướp.

Cốc không theo. Cậu ngồi trên bờ đất phía tây ruộng tầng một, hai bàn tay úp xuống đất, giữ cái tầng sáu vừa lên cho nó lắng. Mười tám ngày Thổ còn bảy ngày. Khí vàng dâng lên đều đều, dày, không vội. Cậu nghe ếch kêu. Cậu nghe tiếng lúa vụ mùa mới cấy đang bén rễ. Không phải nghe bằng tai.

Gần sáng, Mận đi ngang qua bờ ruộng, dừng lại ở trên đầu cậu.

– Tớ kể rồi. – Nó nói. – Bác nghe hết. Bác gật đầu. Bác bảo tội nghiệp thằng Cốc, cãi nhau với bà Yên thì khổ, bà ấy khó tính lắm. Bác cho tớ hai viên. Như mọi lần.

– Bác có hỏi gì không?

– Không. – Mận nói. – Bác chẳng hỏi gì cả. Thế mới sợ.

Bốn ngày sau đó không có chuyện gì.

Ông Bá Hiền vẫn đi thăm đồng mỗi sáng, chân không, gậy tre. Ông vẫn xách đèn lồng đi dọc bốn dãy nhà mỗi đêm, kéo chăn cho từng đứa. Ông đi qua giường con Mơ, kéo chăn lên tới cằm nó, xoa đầu nó, đi tiếp. Ông đi qua giường thằng Cún, giường con Nhót, không dừng lại lâu hơn ở chỗ khác. Bổng bảo thế. Bổng đã thức ba đêm, lén đi theo để nhìn.

Chiều mồng một, Cốc xuống khúc chân bờ dưới dãy nhà Lúa, chỗ hồi tháng Ba, tháng Tư cậu đã đào đất sét. Bà Yên nói đúng. Chân bờ lõm vào một khoảng sâu bằng cánh tay, nước ruộng rỉ qua thành một vệt thâm, rêu bắt đầu bong. Cậu khuân đá từ bãi đá vụn sau dãy Tư, xếp cài răng lược như chú Ba Trấu dạy, đá to dưới chân, đá nhỏ nêm khe, mặt nghiêng vào trong. Cậu làm tới tối mới xong. Lúc cậu nện cái nêm cuối cùng bằng mu bàn tay, có ai đó đi ngang trên bờ trên, dừng lại nhìn một lúc rồi đi. Cậu không ngẩng lên. Cậu nghe tiếng guốc gỗ.

Cốc kể cho Bổng nghe chuyện Mận vào buổi chiều ngày mồng hai tháng Bảy, ở Bếp Lớn, lúc nó đang vo gạo. Bổng nghe xong, tay vẫn vo, nước gạo đục ngầu chảy qua kẽ tay.

– Bà ngoại nó ho. – Nó nói.

– Ừ.

– Thế thì thôi. – Bổng nói, rồi đổ nước vo gạo vào cái thùng cám lợn. – Tao mà có bà ho, tao cũng kể. Tao còn kể nhiều hơn. Tao kể cả chuyện mày ngáy.

– Tao không ngáy.

– Mày ngáy. – Bổng nói chắc nịch. – Lúc mày ở dãy Hai, đêm nào cũng ngáy. Tao không nói vì sợ mày buồn.

Cốc bật cười, lần đầu tiên trong nhiều ngày. Bổng cũng cười, rồi lại nghiêm mặt.

– Mày có định bảo ông Mông không?

– Không. Chưa.

Bổng gật đầu, vo tiếp mẻ gạo khác.

Đêm mồng bốn tháng Bảy, Mận lại xuống gian nhà có giàn mướp. Lần này không phải do Cốc bảo. Ông Bá Hiền nhắn con Ớt gọi nó.

Cốc đợi nó ở giếng gốc khế. Đầu tháng, trăng non đã lặn từ chập tối. Cậu ngồi trong bóng tối, nghe tiếng dế, đếm nhịp thở của mình để khỏi đứng dậy đi xuống dốc.

Mận về muộn hơn mọi lần. Nó đi chậm. Nó ngồi xuống thành giếng cạnh cậu, đặt cái gói lá chuối lên đùi.

– Bác vẫn cho tiền. – Nó nói. – Hai viên. Kẹo gừng nữa.

Cốc đợi.

– Bác ngồi bên bàn, cầm cái bánh giầy, bóc lá ra, đưa tớ một nửa. – Mận nói. Giọng nó lạ, phẳng như mặt ao, như thể nó phải giữ cho từng chữ đi ra đúng thứ tự. – Rồi bác bảo: "Mười cái, cháu ạ. Không phải ba. Mười. Mạ nó đếm cho bác rồi." Bác nói như nói giá thóc. Rồi bác bảo: "Cháu không phải nói dối bác nữa. Từ nay bác không cần cháu kể gì nữa. Tiền thuốc cho bà, bác vẫn cho. Cháu về ngủ đi."

Cái gói lá chuối trên đùi nó run lên. Cốc mới biết tay nó đang run.

– Tớ đứng dậy đi ra. – Mận nói. – Tới cửa thì bác gọi lại. Bác bảo tớ nhắn cậu một câu.

– Câu gì?

Mận quay sang nhìn cậu. Trong bóng tối không trăng, cậu chỉ thấy hai con mắt nó.

– "Bảo thằng Cốc giữ sức. Mồng tám là Lập Thu." – Nó nói. – Tớ không hiểu. Cậu hiểu không?

Cốc không trả lời. Cậu bấm đốt ngón tay. Mồng năm. Mồng sáu. Mồng bảy là ngày cuối cùng của mười tám ngày Thổ.

Mồng tám, giờ Tý tới giờ Tỵ, cậu sẽ là người thường.

— Hết chương 22 —