Con quay giữa trận giả

Chương 35: Con quay giữa trận giả

Cái lược tre gãy hai răng nằm trên gối của giường mười một dãy Ba, và người ngồi ở mép giường ấy không phải là người của dãy nhà Lúa.

Sáng mồng một Tết, Cốc cõng bà Yên ra khỏi Hang Mạ lúc trời vừa hửng. Bà ngủ trên lưng cậu suốt đường hầm, thở đều, nhẹ như một bó rơm. Bổng đi trước, mặt đen nhẻm khói, áo cháy xém một mảng ở vạt. Hai người áo trắng của Thiên Hành Cung khiêng Ông Bá Hiền trên một tấm phên tre đi sau cùng. Ông tỉnh, nhưng không ngồi dậy được, mỗi lần thở lại nhăn mặt, tay ôm lấy mạng sườn.

Bốn dãy nhà Lúa im lìm dưới sương sớm. Không có tiếng ho.

Cốc đặt bà Yên xuống ở hiên dãy Hai, đắp chăn cho bà, rồi đi dọc các dãy. Cậu không biết mình đi tìm cái gì. Có lẽ cậu chỉ muốn nhìn. Bọn trẻ ngủ say, chăn đạp tung, má đỏ hồng như vừa hơ bếp. Con Mơ nằm ở giường thứ ba dãy Tư, miệng há, ngáy khò khò như Bổng. Thằng Cún nằm ngang giường, chân gác lên bụng thằng bên cạnh. Mận nằm co ở giường số ba dãy Hai, tay ôm con Riềng.

Ở dãy Ba, cửa mở.

Trưởng lão Mông ngồi ở mép giường mười một. Giường ấy không có ai nằm. Trên gối là cái lược tre. Trên chân giường là một bộ áo nâu gấp vuông vức, bạc trắng ở vai. Ông ngồi thẳng lưng, hai tay đặt trên đầu gối, không chắp sau lưng. Áo đen của ông ướt sương ở vai, như người đã ngồi ở đó cả đêm.

Ông nghe tiếng chân, ngẩng lên.

– Ta vào rồi. – Ông nói.

Cốc đứng ở cửa. Cậu không bước vào.

– Đêm qua khí chảy tới giường này. – Ông nói. – Ta cảm thấy. Nó tới, rồi nó dừng, vì không có ai. Rồi nó đi chỗ khác.

– Con chặn nó lại. – Cốc nói. – Con đổi sang đường bên cạnh. Giường mười hai. Một đứa bé dãy Tư mới chuyển sang.

Trưởng lão Mông gật đầu. Ông nhìn cái lược tre trên gối. Ông không cầm nó lên.

– Thế là đúng. – Ông nói.

Ngày mồng hai, bọn trẻ đặt lá lên tay nhau ở giếng gốc khế, ở hiên, ở bờ ruộng, như hồi tháng Mười. Nhưng lần này không ai lên được hai tầng trong một đêm. Lõi chỉ giữ khí của nửa năm. Đứa nào nằm gần cột thì nhận lại nhiều, đứa nào nằm xa thì nhận ít. Con Ớt từ tầng hai lên đỉnh tầng ba. Con Mơ, mới lên núi bảy tháng, giờ lá trên tay nó động được. Bổng lên tầng ba. Nó đặt chiếc lá lên tay, nhìn nó xoay một vòng, rồi khóc, rồi lại cười, rồi bảo Cốc đừng nói với ai là nó khóc.

Không có sợi tóc bạc nào mới.

Ông Bá Hiền nằm ở gian thuốc cạnh Bếp Lớn, gãy ba cái xương sườn. Trưởng lão Kha tự tay bó thuốc cho ông. Con Mơ mang tới cho ông một miếng bánh chưng của u gửi lên hôm hai mươi ba, ngồi bên giường bón cho ông từng miếng. Ông nhai chậm, nhăn mặt vì đau, nhưng ăn hết.

– Bác có tội. – Ông nói với Cốc, khi con Mơ đã chạy đi. – Ra Giêng thằng Mông xử bác. Bác chịu.

Bà Yên không lên Đỉnh Gió nữa. Bà không lên được. Ông Bá Hiền bảo người dọn gian nhà có giàn mướp cạnh cửa Hang Mạ cho bà ở. Bà ngồi ở hiên nhà ấy cả ngày, nhìn ra ruộng tầng một, nhai trầu. Bà không đo bóng. Không có cây cột đồng nào ở đây.

Chiều mồng ba, Cốc mang lên cho bà một bát cháo của Bổng. Bà ăn được nửa bát, rồi đặt xuống.

– Thằng Cẩn đâu?

– Ông ấy ngồi ở bờ phía đông, chỗ luống cải. Ngày nào cũng ngồi.

– Nó không sang đây. – Bà nói. Không phải hỏi.

– Dạ không.

Bà nhìn ra phía bờ đông, nơi có một cái lưng áo nâu ngồi bất động bên mấy luống cải xanh. Bà nhìn rất lâu, như nhìn cái bóng cây cột đồng ngày trước, đợi nó chạm vạch.

Trưa mồng năm tháng Giêng, Tôn Hoài Cẩn đứng ở giữa cái vòng sáng.

Cái vòng vẫn ôm trọn bốn dãy nhà, sân phơi, giếng gốc khế, khúc bờ phía đông. Nhưng từ sáng nay nó không chỉ đứng chờ nữa. Nó chạy. Ai cũng cảm thấy. Trong vòng, không khí ấm như tháng Hai, cỏ xanh, cái gốc đào dại ở bãi sau sân phơi nở kín hoa hồng. Ngoài vòng, sương muối còn đọng trắng dưới bóng râm.

Ba mươi mốt tạp dịch đứng ở mép vòng phía cổng, gùi trên lưng, bọc quần áo trong tay. Quanh họ là cả dãy nhà Lúa, cả ngoại môn, cả nội môn. Các trưởng lão đứng ở hiên dãy Một.

– Sau rằm ông đi. – Tôn nói. Giọng ông nhẹ, rõ, như đọc thơ. – Ai đi với ông thì từ giờ tới rằm ngồi trong trận này. Mười ngày ở đây bằng ba tháng ở ngoài. Về tới Quảng Diệu thì mỗi đứa có một trận riêng. Tông môn không còn nợ Thiên Hành Cung một thạch nào. Ông nói trước giá. Mỗi năm giả, mười năm thật. Ông không giấu ai.

Không ai nói gì. Mận đứng ở đầu hàng ba mươi mốt người, cái gùi mới đan trên lưng. Nó nhìn vào trong vòng. Nó đưa tay lên sờ sợi tóc trắng ở thái dương.

Cốc bước vào trong vòng.

Cậu cảm thấy nó ngay bước đầu tiên. Ấm. Mềm. Khí tới, không phải Thổ của mười tám ngày cuối đông đang dâng dưới chân cậu ở ngoài kia, mà Mộc. Xanh, mát, như chồi chè đẫm sương. Mộc đầu tháng Giêng, sáu ngày trước Lập Xuân. Cái cạnh ngắn trong người cậu đói như cái ruộng nứt nẻ gặp mưa, và nó muốn uống. Cậu khép cửa lại. Lưỡi chạm vòm miệng. Cậu không uống.

Cậu đi tới giữa vòng, cạnh gốc đào dại, cách Tôn mười bước. Cậu ngồi xổm xuống. Cậu lấy con quay ra khỏi túi áo trái, quấn sợi dây gai quanh thân nó, như cha dạy.

Tôn nhìn cậu. Ông không nói gì.

Cốc giật dây.

Con quay rơi xuống mặt đất ấm, đứng thẳng, chạy vo vo. Năm màu nhòa vào nhau.

Nhưng không thành màu xám.

Nó thành một màu hồng. Hồng đục, như nước gấc pha loãng. Rồi đậm dần. Cái múi đỏ, múi cha sơn bằng gấc đun đặc, không chịu nằm chờ tới lượt. Nó cứ đứng trước, vòng này qua vòng khác, che bốn màu kia đi. Và chỗ vết cháy xém trên múi ấy, cái vết Kiều Vọng đốt hôm rằm tháng Giêng năm ngoái, không còn là một chấm đen chạy vòng vòng nữa. Nó đỏ lên. Đỏ rực như hòn than được thổi.

Rồi con quay bắt đầu đi.

Không lắc lư, không chao. Nó trượt, thẳng một đường, chậm và đều, về phía Tôn Hoài Cẩn. Cách chân ông một gang tay, nó chậm lại, nghiêng dần, rồi đổ, lăn một vòng, mũi đinh chĩa thẳng vào hai bàn chân trần của ông.

Cả bãi đất im phắc.

– Nó trôi về chỗ uống. – Cốc nói. Cậu không nói to. Nhưng mọi người đều nghe thấy. – Hồi tháng Giêng năm ngoái, đêm đầu tiên ở dãy Hai, nó trôi về cây cột cái. Cha con bảo quay đủ nhanh thì năm màu thành một. Sư phụ con bảo chúng thành một vì chúng lần lượt. Ở trong này chúng không lần lượt. Một màu cháy trước, đốt hết bốn màu kia.

Có tiếng chân bước vào vòng từ phía hiên dãy Một. Kiều Vọng. Hắn đi tới, ngồi xuống cạnh Cốc, giơ bàn tay phải lên. Một sợi lửa nhỏ như sợi chỉ than bốc lên từ đầu ngón tay hắn.

Sợi lửa không đứng thẳng. Nó nghiêng. Nó nghiêng về phía Tôn, như ngọn đèn nghiêng theo gió, dù không có gió nào.

Kiều Vọng nhìn sợi lửa. Rồi hắn nắm tay lại, dập tắt nó.

– Củi. – Hắn nói.

Ở mép vòng, Mận đứng sững. Nó nhìn con quay nằm dưới chân ông già. Nó nhìn sợi lửa nghiêng. Tay nó vẫn đặt ở thái dương, chỗ sợi tóc trắng.

Rồi nó gỡ cái gùi trên lưng xuống. Nó đặt cái gùi xuống đất, ngoài vòng. Nó lùi lại một bước.

Cô Hoa dãy Một đặt bọc quần áo xuống. Rồi anh ba mươi tuổi dãy Ba. Rồi thêm một người. Rồi thêm mười người. Không ai nói gì. Không ai khóc. Họ chỉ đặt đồ xuống, lùi lại một bước, đứng ngoài cái vòng sáng.

Tôn Hoài Cẩn cúi xuống nhặt con quay lên.

Ông xoay nó trong những ngón tay mỏng như giấy bản, như bà Yên đã xoay hôm mười chín tháng Hai năm ngoái. Ông nhìn năm múi màu. Ông nhìn vết cháy. Rồi ông quấn dây, khom người, giật.

Con quay chạy dưới chân ông. Hồng. Rồi đỏ. Rồi đổ, mũi đinh chĩa vào ngực ông.

Ông đứng nhìn nó rất lâu.

– Năm màu không thành một. – Ông nói.

Ông ngẩng lên. Ông không nhìn Cốc. Ông nhìn ra phía gian nhà có giàn mướp cạnh cửa Hang Mạ, nơi một bà già đang ngồi ở hiên, chống gậy, nhìn về phía này.

Rồi ông đặt lòng bàn tay lên giữa ngực mình.

Cốc không thấy ông làm gì. Cậu chỉ thấy cái vòng sáng dưới đất mờ đi. Từ mép ngoài vào trong. Như mực nước rút khỏi ruộng khi người ta tháo bờ. Sương muối bò vào theo. Cỏ xanh úa lại. Những bông đào hồng trên gốc đào dại rụng xuống, từng cánh, rồi cả chùm, phủ lên con quay.

Lúc ấy là giữa giờ Ngọ. Mặt trời tháng Giêng thấp, nhạt.

Bóng của Tôn Hoài Cẩn đổ dài ra phía sau lưng ông, về phía tây, dài gấp đôi người ông, như bóng cây cột đồng lúc giờ Thìn. Một lần cuối. Rồi nó co lại. Chậm. Không như chớp mắt mọi lần. Nó co lại như người ta cuộn một tấm chiếu, cho tới khi nằm gọn dưới chân ông, ngắn và tròn như bóng của mọi người.

Lưng ông còng xuống.

Không nhiều. Như một cây tre già bị gió vặn. Hai bàn tay ông bắt đầu run. Lần đầu tiên Cốc thấy tay ông run.

Ông nhặt con quay lên, phủi những cánh đào trên mặt nó, đưa trả cho Cốc.

– Mức tăng cống năm nay là ông xin. – Ông nói. Giọng ông không còn trong như nước giếng. Khàn, như giọng chú Ba Trấu. – Thì ông rút. Chiều nay ông viết thư về Quảng Diệu. Cống trả về ba nghìn thạch, như mọi năm. Kho của các vị có ba nghìn tám trăm. Đủ. Thừa. Phong sơn dỡ. Còn bốn trăm mười đứa ở Quảng Diệu, ông viết cho chúng nó được chọn. Ai muốn về thì về.

Ông nhìn Cốc.

– Ông còn tới Lập Xuân. – Ông nói. – Có khi hơn một chút. – Ông ngừng lại. – Lập Xuân ông muốn thấy cháu dựng nền. Ông chưa từng thấy ai đứng.

— Hết chương 35 —