Bốn mươi chín ngày

Chương 31: Bốn mươi chín ngày

Chiếc lá trên tay Mận bốc lên cao ngang ngọn khế, xoay tròn, rồi mới rơi.

Nó đứng bên giếng gốc khế lúc mặt trời vừa lên, sáng mười ba tháng Mười, tay còn ướt nước giếng, mắt sáng như hai hòn than. Cốc vừa xuống tới chân chín trăm bậc thì nó đã chạy tới, kéo tay áo cậu ra giếng, nhặt một chiếc lá khế khô dưới đất đặt lên lòng bàn tay mình.

– Tầng bốn. – Nó nói, như không tin chính miệng mình. – Cậu thấy không? Tầng bốn. Ba năm tớ tầng ba. Một đêm.

– Cậu vào trận ấy.

– Đêm qua. – Mận nói. – Bên trong ấm như tháng Ba. Cỏ mềm. Có mùi hoa đào. Tớ ngồi xuống là khí tới, không phải năm giọt đánh nhau, mà từng giọt một, lần lượt, như cậu kể. Sáng ra tớ đứng dậy, người nhẹ như không. – Nó ho thử một tiếng, rồi cười. – Không ho nữa. Cậu nghe không? Không ho.

Cốc nhìn nó. Nắng sớm rọi lên mái tóc đen của nó, và ở sát thái dương bên trái, ngay chỗ tóc mai, có một sợi tóc trắng.

Không phải trắng như tóc người già. Trắng như sợi chỉ gai, rõ, một sợi duy nhất, giữa một mái tóc đen nhánh của đứa con gái mười sáu tuổi.

Mận thấy cậu nhìn. Nó đưa tay lên sờ chỗ ấy.

– Ông Không bảo trước rồi. – Nó nói, giọng vẫn vui, nhưng nhỏ đi. – Một ngày trong ấy bằng bảy ngày ở ngoài. Bảy ngày tu thì mất bảy mươi ngày thọ. Tớ biết. Ông ấy nói hết trước khi tớ bước vào. Ông ấy không giấu.

– Bảy mươi ngày.

– Bảy mươi ngày thì có đáng gì. – Mận nói. – Tớ tầng ba thì sống tới trăm tuổi. Tớ cần sống tới trăm tuổi để làm gì?

Đêm mười hai, chín người đã bước vào cái vòng sáng ấy. Đêm mười ba, mười bảy người. Đêm mười bốn, hai mươi sáu. Phần lớn là tạp dịch cũ, những đứa ba năm, năm năm, mười năm tầng ba. Cô Hoa dãy Một, mười hai năm tầng ba, sáng ra lên tầng bốn, ngồi khóc ở hiên. Một anh dãy Ba ba mươi tuổi bước vào ba đêm liền, lên tới tầng năm, có hai nếp nhăn mới ở đuôi mắt. Sáng nào cũng có người đặt lá lên tay ở giếng gốc khế, ở hiên dãy nhà, ở bờ ruộng. Sáng nào cũng có người reo lên.

Và sáng nào cũng có người đứng trước mặt nước giếng, nghiêng đầu, đưa tay lên sờ tóc.

Ông Bá Hiền không cấm. Không ai cấm. Lệ không có điều nào cấm tạp dịch ngồi ở một bãi đất trống.

Chiều mười bốn, Cốc tìm thấy Tôn Hoài Cẩn ở bờ ruộng tầng một.

Ông ngồi ở khúc bờ phía đông, dưới đầu hồi dãy Tư, ngay chỗ cha Cốc đã ngã. Ông mặc cái áo nâu cũ, xắn ống quần, hai chân thõng xuống mặt ruộng đã tháo cạn. Ông đang xới một khoảnh đất nhỏ ở chân bờ bằng một cái que tre, tra hạt xuống, lấp lại, vỗ nhẹ bằng lòng bàn tay. Con Mơ ngồi cạnh ông, cầm túi hạt.

– Hạt cải. – Ông nói, không ngẩng lên. – Đầu đông gieo cải thì Tết có rau. Em gái cháu bảo ông dạy nó.

– Anh! – Con Mơ vẫy. – Ông Không bảo cải này ăn với thịt kho thì ngon. Anh Bổng có thịt kho không?

– Em về dãy Một đi. – Cốc nói. – Anh có chuyện nói với ông.

Con Mơ chu môi, nhưng nó đặt túi hạt xuống rồi chạy đi. Tôn nhìn theo nó, mỉm cười.

Cốc ngồi xuống bờ đá. Cách ông một sải tay.

– Ông ngồi chỗ cha con ngã.

– Ông biết. – Tôn nói. – Ông hỏi chú Ba Trấu. Hồi tháng Ba, ông lên núi một đêm, ngồi với chú ấy ở hiên dãy Hai lúc cả dãy ngủ. Chú ấy không biết ông là ai. Chú ấy tưởng ông là một ông lão đi chợ lỡ đường.

Cốc nhìn ông. Cậu nhớ chú Ba Trấu ngồi ở giường cuối dãy, ho từng tràng. Chú không bao giờ kể chuyện ấy.

– Con không vào trận của ông. – Cậu nói.

Tôn không ngạc nhiên. Ông vỗ nhẹ lên luống đất vừa lấp.

– Ông nghe thầy ông nói câu ấy năm mươi lăm năm trước. Ông ghét câu ấy cả đời. – Ông nói. – Cháu nói ông nghe vì sao.

Cốc nghĩ một lúc. Cậu đã nghĩ suốt ba đêm, nằm trong gian chứa củi, nghe gió đầu đông rít qua khe vách.

– Cha con bảo ruộng không gặt được trước mùa. – Cậu nói. – Cha con không biết gì về linh khí. Cha con chỉ biết ruộng. Ai gặt trước mùa thì được thóc xanh. Thóc xanh xay ra gạo tấm. Ăn thì cũng no. Nhưng không để giống được.

Tôn im lặng.

– Hạt mộc gieo muộn thì thân nó gầy hơn một chút. – Cốc nói. – Ông bảo con thế, ở chợ phiên. Ông bảo một chút thôi, mà đôi khi một chút là đủ. Con nghĩ mãi. Một chút là đủ để đổ, hay đủ để đứng?

Ông nhìn cậu rất lâu. Gió bắc lùa qua bờ ruộng, thổi tung mái tóc trắng của ông.

– Ông không biết. – Ông nói cuối cùng. – Ông chưa từng thấy ai đứng.

Ông đứng dậy, phủi đất trên tay.

– Cháu biết vì sao ông trông như sáu trăm tuổi mà vẫn ngồi đây xới đất được không? – Ông hỏi. – Vì cái mùa giả trong ngực ông. Nó giữ cho ông chạy, như người ta giữ cho con quay khỏi đổ bằng cách cứ giật dây mãi. Nguyên Anh của ông dựng bằng năm giả. Nó không cho ông tám trăm năm như Nguyên Anh thật. Nó cho ông tới khi nào cái mùa trong ngực tắt. – Ông nhìn xuống luống cải vừa gieo. – Ông không định để nó tắt.

Mười lăm tháng Mười, hạn nộp cống.

Hội đồng họp ở Đại điện từ sáng tới tối. Cốc không được vào. Cậu ngồi ở bậc thềm ngoài, cạnh Kiều Vọng, nghe tiếng cãi nhau vọng ra qua cánh cửa gỗ nặng, lúc to lúc nhỏ, như tiếng nước dội vào bờ đê.

Trưởng lão Doãn muốn nộp. Cốc nghe rõ giọng ông, nhanh, rành rọt, như đọc sổ kho. Chúng nó về Quảng Diệu thì được Trúc Cơ. Ở đây thì tầng ba. Tông môn còn. Ngoại môn còn. Chúng nó được, tông môn được, ai thiệt?

Trưởng lão Kha không nói nhiều. Cốc nghe bà khóc một lần.

Rồi có một giọng khác. Tròn, ấm, chậm. Lần đầu tiên Cốc nghe giọng ấy to như thế, to tới mức cánh cửa gỗ rung lên.

– Không.

Kiều Vọng ngẩng đầu lên.

– Tụi nhỏ là người của dãy nhà Lúa. – Giọng Ông Bá Hiền nói, và không còn chút gì là hiền hậu. – Sáu mươi năm bác đắp chăn cho chúng nó. Bác cho chúng nó nằm lên cái trận ấy. Bác có tội. Bác biết bác có tội. Nhưng bác không bán chúng nó. Thiên Hành Cung muốn ngồi ghế chưởng môn thì ngồi. Muốn lấy ruộng thì lấy. Bọn nhỏ thì không.

Cánh cửa im lặng rất lâu. Rồi có tiếng trưởng lão Doãn hỏi lại một câu gì đó, nhỏ, Cốc không nghe rõ. Không ai trả lời ông. Rồi có tiếng giọng khô và ngắn của trưởng lão Mông: Chấp Pháp đường cũng không.

Kiều Vọng quay sang nhìn Cốc. Cậu không đọc được gì trên mặt hắn. Rồi hắn nhìn xuống hai bàn tay mình, những vết phỏng cũ đã thành sẹo trắng.

Chiều tối, Tôn Hoài Cẩn tới Đại điện. Ông không mặc áo lam sẫm. Ông vẫn mặc cái áo nâu cũ.

Cốc không nghe được ông nói gì trong ấy. Cậu chỉ biết khi cánh cửa mở ra, các trưởng lão đi ra từng người một, mặt ai cũng xám. Trưởng lão Mông đi sau cùng. Ông dừng lại ở bậc thềm, cạnh Cốc.

– Ông ta không ngồi ghế người còn sống. – Ông nói. – Ông ta nói thế. Ông ta cho tới Đông chí. Đứa tạp dịch nào muốn đi thì đi với ông ta. Đứa nào không muốn thì ở. Tới Đông chí, tông môn nộp đủ bảy trăm thạch thì ông ta về tay không. Không đủ thì ông ta đợi ghế.

– Sao lại Đông chí ạ?

– Ông ta bảo ông ta có việc với cái lõi. – Trưởng lão Mông nói. Ông nhìn về phía dốc, phía Hang Mạ. – Ông ta không nói việc gì.

– Trưởng lão nghĩ là việc gì?

Trưởng lão Mông im một lúc.

– Cái lõi ấy ngậm khí của một trăm đứa trẻ suốt nửa năm. – Ông nói. – Người không biết trận thì nhìn nó như hòn đá. Người biết trận thì nhìn nó như một kho thóc. – Ông chắp tay sau lưng, bước xuống bậc thềm. – Mà người ta đang thiếu thóc.

Tối hôm ấy, ở hiên dãy Hai, Mận ngồi đan một cái gùi mới. Cốc ngồi xuống cạnh nó.

– Cậu định đi.

– Tớ đi. – Mận nói. Tay nó không dừng. – Ba năm Trúc Cơ. Trúc Cơ thì Thiên Hành Cung trả mười lăm viên một tháng. Tớ gửi về cho bà mười viên. Bà tớ bảy mươi rồi, cậu biết không? Bà tớ không chờ được tớ tầng bốn mươi năm.

– Rồi cậu ba mươi tuổi.

– Thì ba mươi. – Mận nói. – Bà tớ ăn được cơm trắng mấy năm. Mẹ tớ chết năm hai mươi sáu. Ba mươi là lâu rồi.

Bổng ngồi ở bậc cửa, ôm cái nồi cám, nghe. Một lúc lâu nó mới nói.

– Tao không đi.

– Mày tầng hai. – Mận nói. – Mày vào trận ấy hai tháng là tầng năm. Mày làm bếp chính được.

– Tao đi thì ai nấu. – Bổng nói. – Ông Không bảo bên Quảng Diệu có bếp riêng cho tạp dịch. Bếp người khác nấu, tao không ăn được.

Mận bật cười, rồi nó cắn môi, rồi nó cúi xuống đan tiếp, cái nan tre cứa vào ngón tay nó, nó không để ý.

Cốc về Đỉnh Gió muộn. Lúc đi qua dãy Một, có tiếng gọi khẽ từ cửa sổ.

– Anh.

Con Mơ thò đầu ra, tóc xõa, mắt tròn.

– Chị Mận bảo ông Không cho vào trận một tháng là tầng bốn. – Nó thì thào. – Em vào được không anh? Em vào thì em gửi được nhiều linh thạch cho u. U không phải đan rổ nữa.

– Không.

– Sao không?

Cốc không trả lời được câu ấy bằng một chữ. Cậu đứng dưới cửa sổ, trong bóng tối.

Con Mơ mở bàn tay ra. Trong lòng bàn tay nó có một sợi tóc. Trắng. Dài. Mảnh như sợi chỉ gai.

– Của con Lụa. – Nó nói. – Con Lụa vào hai đêm rồi. Nó nhổ ra, nó bảo em giữ hộ, kẻo u nó thấy thì u nó mắng. Nó chín tuổi, anh ạ. Như em.

— Hết chương 31 —