Nhân chứng thứ nhất

Chương 8: Nhân chứng thứ nhất

Tuân gọi lại lúc sáu giờ kém mười, chưa đầy năm phút sau khi Lam gửi tin nhắn. Cô kể. Anh nghe, không ngắt, rồi chỉ hỏi một câu: cô đã chạm vào cái chốt cửa sổ sau khi phát hiện chưa. Cô bảo chưa. Anh bảo cô ra khỏi phòng, khóa cửa ngoài, xuống sảnh ngồi đợi, không cho ai dọn phòng 302 và 303.

Bảy giờ, hai cán bộ công an xã Mường Then đến, một anh trung úy trẻ và một chị mặc thường phục mang theo cái túi đồ nghề. Họ lập biên bản, chụp ảnh ban công, tấm vách hoa sắt, cái cửa sổ, cái túi ni lông rỗng. Chị cán bộ đeo găng, cho cái túi rỗng vào một phong bì giấy, dán niêm phong. Cậu lễ tân kể lại lần nữa, lần này kể lắp bắp. Anh trung úy xin trích xuất camera ở sảnh. Camera ở sảnh hỏng từ tháng trước, bà chủ nhà nghỉ phân trần, chưa kịp gọi thợ.

– Chị có thể đi được rồi, – anh trung úy nói lúc gần chín giờ, khi Lam đã ký đến chữ ký thứ năm. – Anh Tuân dặn: chị đi đâu thì báo anh ấy.

– Em lên Nậm Ca.

Anh trung úy gật đầu, như thể đã biết trước câu trả lời.

Bốn mươi bảy cây số. Đèo Pha Khóm sáng thứ Bảy nắng to, trên những sườn đồi người ta đốt nương, khói xanh lơ bò lên chân trời, mùi tro cỏ khô theo gió tạt vào mặt. Lam đi chậm. Cô không nhìn gương nhiều như mấy hôm trước. Cô đang nghĩ cách nói với bà Pòm.

Bà Pòm đang ngồi dệt ở gầm sàn, khung cửi kê cạnh cột nhà, thoi đưa lách cách. Bà dệt một tấm vải chàm có cạp hoa văn đỏ và vàng, những hình thoi lồng nhau. Thấy Lam, bà không dừng tay.

– Cháu lên rồi à.

– Cháu lên xin lỗi bà.

Lúc đó bà mới dừng. Lam ngồi xuống cái ghế đẩu cạnh khung cửi, kể. Cô kể ngắn, không thêm thắt, không bào chữa. Cô để quên cửa sổ. Không, cô không để quên, cô đã đóng, có người mở. Cô ngủ say. Người ta lấy mất cái vỉ.

Bà Pòm nghe xong, cầm con thoi lên, đưa nó qua một lượt sợi. Lách cách.

– Nó lấy cái vỉ, – bà nói. – Nó không lấy được ông.

Lam cúi đầu.

– Cháu đứng dậy đi, – bà bảo. – Lên nhà uống nước.

Pắn ở trên nhà. Anh đang ngồi khâu lại cái yên xe máy rách, bằng kim to và chỉ dù, miệng ngậm điếu thuốc chưa châm. Anh nghe mẹ kể lại bằng tiếng Thái, rồi nhìn Lam, lần này không có cái nhếch mép.

– Bọn nó biết chị ở đâu, – anh nói.

– Vâng.

– Thứ Năm vừa rồi có người đến đây. – Anh rút điếu thuốc ra khỏi miệng. – Đi xe máy, mặc áo sơ mi, nói tiếng Kinh. Bảo là người của một hội gì đó dưới tỉnh, giúp đỡ gia đình có người mất vì bệnh. Hỏi thăm mẹ tôi, cho mẹ tôi một hộp sữa, một bao gạo. Rồi hỏi cái chuỗi trên gác bếp. Bảo để như thế không tốt, người mất rồi thì phải cho đi, giữ lại đồ của người chết trong nhà là không hay. Bảo nếu bà gỡ xuống, hội sẽ mang đi đốt giúp theo đúng phong tục, còn hỗ trợ thêm cho gia đình mười triệu.

– Bà nói sao?

– Mẹ tôi cầm bao gạo ném xuống sân. – Pắn nói, có chút gì như tự hào. – Bảo phong tục nhà bà, bà biết, không cần người Kinh dạy.

Bà Pòm ngồi xuống chiếu, không nói gì, rót nước chè.

– Còn anh? – Lam hỏi Pắn.

Pắn nhìn xuống cái yên xe đang khâu dở.

– Mười triệu là tiền chuối cả vụ của tôi, – anh nói. – Tôi có hai đứa con.

Không ai nói gì một lúc. Ngoài sân, con gà mái lại cục tác. Lam nhìn lên gác bếp. Sợi cước vẫn ở đó, ba mươi ba cái vỉ, khói bếp sáng nay vừa ám thêm một lớp mỏng lên mấy cái dưới cùng.

– Bà ơi, – cô nói. – Cái chuỗi này, sau này có thể cơ quan công an sẽ cần. Không phải bây giờ. Nhưng có thể. Nếu người ta đến, người ta lập biên bản, người ta ghi tên bà, ghi từng cái vỉ. Bà có đồng ý không?

Bà Pòm uống một ngụm chè.

– Công an đến thì bà nói chuyện với công an, – bà bảo. – Người lạ đến thì bà ném gạo.

Buổi chiều Pắn chở Lam sang bản Nà Lạn, cách Huổi Pha sáu cây số đường đất men theo suối. Anh đi xe máy trước, cô đi sau, qua hai cây cầu tràn nước chỉ ngập đến mắt cá. Bản Nà Lạn nằm trong một thung lũng hẹp, ruộng bậc thang mới cày ải, đất lật lên nâu sẫm. Nhà ông Cầm Văn Phong ở cuối bản, cạnh cái cối giã gạo chạy bằng sức nước, cứ một lúc lại nghe tiếng chày rơi thình thịch.

Ông Phong nằm trên một cái giường kê cạnh cửa sổ, người gầy rộc, nửa mặt bên phải xệ xuống, tay phải co quắp đặt trên bụng. Con dâu ông, chị Lường Thị Nhung, ngoài ba mươi, đang bón cho ông từng thìa cháo. Ông nhìn Lam, miệng mấp máy, ra những tiếng không thành chữ.

– Bố em bảo chào chị, – chị Nhung dịch, cười gượng. – Bố em nói được ít thôi. Bác sĩ bảo phải tập.

Lam ngồi xuống cạnh giường, cầm bàn tay trái của ông Phong. Bàn tay ấm, to, chai sạn, nắm lại tay cô rất chặt.

Chị Nhung kể. Bố chị cao huyết áp mấy năm nay, cũng lĩnh thuốc ở trạm, cũng hết thuốc từ tháng Mười một, cũng mua ở chợ phiên, sạp chị Xiêm, vì gần, vì rẻ. Đầu tháng Hai, sáng ngày ba tháng Hai, bố chị đang cho trâu ăn thì ngã. Cả bản khiêng ông ra đường, gọi xe xuống Mường Then, bác sĩ Sáng khám, rồi chuyển lên tỉnh. Ông nằm viện tỉnh mười hai ngày, về nhà trước Tết hai hôm.

– Chị còn giữ vỉ thuốc nào không?

– Có. – Chị Nhung đứng dậy, lục trong một cái hộp bánh quy bằng sắt đặt trên bàn thờ. – Bác sĩ bảo về thì đừng uống thuốc cũ, uống thuốc viện kê. Em cất đi, định bao giờ có ai xuống xuôi thì mang trả chị Xiêm, đòi tiền.

Ba vỉ còn nguyên. Lam không cầm. Cô bảo chị Nhung cất lại vào hộp, đừng cho ai, đừng mang trả ai, sẽ có cơ quan chức năng đến hỏi. Chị Nhung nhìn cô, gật đầu, đặt hộp bánh quy lên chỗ cũ, sau bát hương.

– Chị ơi, – chị Nhung hỏi khi tiễn Lam ra sân. – Có phải thuốc ấy là thuốc giả không chị?

– Chị chưa biết, – Lam nói. Cô nghĩ tới ông Lượng. – Cái gì chưa kiểm thì chưa nói được.

– Em hỏi thôi. – Chị Nhung nhìn vào trong nhà, về phía cái giường cạnh cửa sổ. – Bố em hồi trước khỏe lắm. Một mình vác được bao thóc lên nương.

Trên đường về, đến cây cầu tràn thứ hai, Pắn dừng xe. Anh dựng chân chống, đứng nhìn dòng suối chảy qua mặt cầu, nước trong vắt, lăn tăn trên những viên sỏi trắng.

– Chị cần người nói, đúng không? – anh hỏi, không quay lại. – Người dám nói có mặt mũi, có tên tuổi.

– Không phải bây giờ, – Lam nói. – Bây giờ em chỉ cần ghi lại. Ghi lại đúng những gì anh biết, có ngày giờ, có anh đồng ý. Sau này cơ quan chức năng cần, hoặc tòa cần, anh nói lại với họ. Em không đăng gì cho tới khi có kết luận.

– Chị hứa?

– Em hứa.

Pắn quay lại. Anh nhìn cô một lúc lâu, như ước lượng trọng lượng của một gánh chuối.

– Quay đi, – anh nói.

Lam rút điện thoại, bật quay. Cô đứng cách anh ba bước, khung hình lấy anh từ ngực trở lên, sau lưng là dòng suối và cây cầu tràn. Cô đọc ngày giờ, đọc địa điểm, hỏi anh có đồng ý cho ghi hình không. Anh nói có.

Anh nói bằng tiếng Kinh chậm, chữ nào cũng nặng. Anh là Lò Văn Pắn, ba mươi sáu tuổi, ở bản Huổi Pha. Bố anh là Lò Văn Tương, mất ngày hai mươi bảy tháng Chạp. Bố anh có bệnh huyết áp, lĩnh thuốc ở trạm. Từ tháng Mười một trạm hết thuốc, anh mua cho bố ở chợ phiên Nậm Ca, sạp chị Lò Thị Xiêm, bốn lần, ba lần đầu mỗi lần hai vỉ, lần cuối ba vỉ, tám nghìn một vỉ. Anh hỏi chị Xiêm sao rẻ thế, chị Xiêm bảo hàng có hóa đơn, người của công ty dưới tỉnh gửi xe khách lên giao tận nơi.

– Chị ấy có nói công ty nào không? – Lam hỏi, từ sau điện thoại.

– Không. – Pắn nói. – Chỉ bảo công ty dưới tỉnh. Bảo người giao là thằng phụ xe của anh Lả.

– Anh có điều gì muốn nói thêm không?

Pắn im lặng. Dòng suối chảy qua mặt cầu tràn rì rào.

– Bố tôi treo cái chuỗi ấy để mẹ tôi biết bố tôi còn sống, – anh nói, giọng khàn đi. – Tôi muốn ai bán thuốc giả cho bố tôi thì phải đến đứng trước cái chuỗi ấy mà đếm.

Lam tắt máy. Cô đứng im, không nói gì. Pắn quay đi, ngồi lên xe, nổ máy.

– Về thôi, – anh nói. – Trời sắp tối.

Đêm thứ Bảy, Lam ngủ ở nhà nghỉ xã Nậm Ca. Lần này cô chọn phòng tầng một, cạnh phòng bà chủ, cửa sổ có chấn song. Trước khi ngủ, cô chép đoạn video của Pắn sang thẻ nhớ, sang máy tính, gửi một bản lên thư mục lưu trữ của tòa soạn với chế độ chỉ mình cô và anh Thục được xem. Cô gửi tin cho Tuân: "Em ở nhà nghỉ xã Nậm Ca. Mai về Tân Lương." Lần này anh trả lời ngay: "Ừ."

Chủ nhật cô ở lại thêm một buổi sáng, đi chợ phiên. Sạp chị Xiêm vẫn bày, chị Xiêm vẫn cười to, vẫn đếm tiền lẻ từ cái túi bao tử. Lam không đến gần. Cô đứng xa, nhìn khay nhựa chia ô vẫn đầy vỉ nhôm sáng loáng, nhìn từng người già người Mông, người Thái đến mua, cầm vỉ thuốc lên soi dưới nắng rồi cẩn thận cất vào túi áo. Cô thấy tay mình nắm chặt đến đau.

Chiều Chủ nhật cô về đến nhà lúc năm giờ, kịp tắm cho Gạo, kịp ăn cơm với mẹ. Gạo khoe được bố gọi điện hỏi thăm, bố bảo cuối tuần sau bố đón đi ăn kem. Lam xoa đầu con, không nói gì.

Tám giờ tối, cô đang ngồi gấp quần áo cho Gạo thì điện thoại rung. Tuân.

– Em về chưa?

– Em về rồi, anh.

– Mai em xuống chỗ anh được không? Tám giờ. Trụ sở đường Hoàng Liên, anh ra cổng đón.

– Có chuyện gì hả anh?

Đầu dây im một nhịp, cái nhịp mà cô bắt đầu nhận ra là nhịp anh cân lời.

– Có kết quả rồi, – Tuân nói. – Mai em xuống. Em ngồi xuống mà nghe.

— Hết chương 8 —