Chén trà ở tầng năm

Chương 30: Chén trà ở tầng năm

Bảy giờ hai mươi lăm sáng thứ Năm, Lam đứng trước cửa phòng chị Huệ. Cô đã nhắn anh Thục từ tối qua: "Sáng mai em cần anh có mặt ở phòng chị Huệ lúc bảy rưỡi. Việc của em, không phải việc vụ án." Anh trả lời: "Ừ." Bây giờ anh đứng cạnh cô ở hành lang, tay cầm cốc cà phê hòa tan, không hỏi gì.

Chị Huệ mở cửa, nhìn hai người, rồi lùi lại cho họ vào.

Lam không ngồi. Cô đứng giữa phòng, cạnh tấm bản đồ hành chính tỉnh Sơn Lương có các xã tô xanh vàng hồng, và kể. Cô kể từ đầu, không bỏ chỗ nào, như anh Thục từng dặn cô kể chuyện sợi cước hồi tháng Ba.

Tháng Mười một năm 2024. Chuyến đi Pù Lâu với nhóm Gánh Nước, theo lời mời của nhóm, có phân công của ban. Chiều hôm về, ở bãi đất chân núi, trợ lý của ông Đạt chạy theo dúi vào tay cô một cái phong bì. Năm trăm nghìn. Tiền xăng xe. Cô đã cầm. Cô không báo với ban, không ghi vào đâu. Tuần sau cô tiêu nó vào tiền học bơi của con. Ngày hai mươi lăm tháng Ba năm nay, khi ông Đạt đến phòng khách tòa soạn, cô nhớ ra, và cô đã không nói. Ngày hai mươi ba tháng Tư, cô đứng ở hành lang này, định quay vào nói, rồi lại thôi.

– Em biết quy định, – cô nói. – Phóng viên không nhận tiền, quà của người mình đang viết về. Em biết từ ngày đầu vào nghề. Em đã tự bảo mình đấy là tiền xăng, ai đi theo đoàn cũng được lo. Em sai.

Chị Huệ nghe hết, không ngắt lần nào. Chị ngồi sau bàn, hai bàn tay đặt trên mặt kính. Khi Lam nói xong, chị hỏi một câu.

– Ai biết chuyện này?

– Em. Cô trợ lý. Ông Đạt.

– Có ai chụp ảnh lúc ấy không?

Lam nghĩ một lúc. Bãi đất chân núi, sương chiều, đoàn người lục tục lên xe. Ai đi đoàn từ thiện cũng chụp ảnh, đi đâu cũng chụp.

– Em không biết, chị ạ. Em nghĩ là có.

Chị Huệ gật đầu chậm.

– Hôm nay em viết tường trình, – chị nói. – Viết đúng như em vừa kể. Nộp lại năm trăm nghìn, tòa soạn sẽ chuyển trả theo quy định. Chuyện này hội đồng xử lý, có biên bản. Em hiểu.

– Em hiểu.

Anh Thục từ đầu đứng ở góc phòng, cốc cà phê đã nguội trong tay. Đến lúc ấy anh mới hỏi.

– Bài năm 2024 của em, có câu nào sai sự thật không?

Lam nghĩ đến tấm ảnh DSC_4471, cái thùng các tông dưới gầm bàn khám bệnh, cái hộp sọc xanh chạy chéo.

– Những gì em thấy thì em viết thật, anh ạ, – cô nói. – Những gì em không thấy thì em không biết để mà viết. Em cũng không tìm.

Anh Thục gật đầu. Anh không nói gì thêm.

– Còn một việc nữa, – Lam nói. Cô rút trong ba lô ra cái phong bì màu kem dập nổi hình chiếc xe khách chở cái gùi, đặt lên bàn chị Huệ. – Chiều qua cô trợ lý ấy đến sảnh tòa soạn, đưa em cái này. Ông Đạt mời em mười giờ sáng nay lên văn phòng uống trà. Tối qua em đã báo bên công an. Bên ấy bảo em nên đi. Em không đi thì ông ấy biết em biết.

Chị Huệ nhìn cái phong bì, không mở.

– Em đi với tư cách gì?

– Với tư cách người được mời uống trà, chị ạ. Em không hỏi gì về vụ án. Em không ghi âm. Em nghe.

Chị Huệ im một lúc rất lâu. Rồi chị đẩy cái phong bì trả lại cho Lam.

– Mười một giờ rưỡi em có mặt ở đây, – chị nói. – Không có mặt thì anh Thục gọi cho em. Không nghe máy thì anh Thục gọi cho người của em.

Tòa nhà Đạt Thành nằm ở phố Bến Xe, bảy tầng, mặt kính xanh, sảnh lát đá. Tầng một là phòng bán vé và quầy gửi hàng của nhà xe, người ra người vào, phụ xe gọi khách, mùi dầu máy từ bãi xe sau tòa nhà bay vào. Tầng năm thì yên tĩnh như một thư viện. Thảm đỏ trải hành lang, hai bên là những cánh cửa gỗ có biển đồng.

Ngân đợi ở cửa thang máy, cười lễ phép, dẫn Lam vào cánh cửa cuối hành lang.

Văn phòng của ông Đạt rộng, sáng, cửa sổ kính nhìn xuống bãi xe và xa hơn là dòng sông Nậm Lương. Bộ bàn ghế gỗ hương chạm. Tủ kính bày cúp, bằng khen, những tấm ảnh lưu niệm. Một bộ ấm chén men lam đặt trên khay gỗ. Và trên bức tường đối diện bàn làm việc, ngang tầm mắt người ngồi ở ghế khách, một khung gỗ màu nâu sẫm, kính sáng bóng.

"Chuyến xe thiện nguyện lên đỉnh Pù Lâu". Bài của Nghiêm Thảo Lam. Ảnh chính là ông Đạt ngồi xổm, buộc dây giày cho thằng bé người Mông có đôi mắt đen láy.

Lam nhìn nó. Cô không quay đi.

– Cháu ngồi đi, – ông Đạt nói từ sau bàn làm việc. Ông đứng dậy, đi vòng ra, kéo ghế cho cô như kéo ghế cho con gái. Áo vest xám, giày vải đen, cái đồng hồ dây da cũ trên cổ tay trái. Trong tấm ảnh treo trên tường kia, trên cổ tay người đàn ông ngồi xổm buộc dây giày cho thằng bé, cũng là cái đồng hồ ấy. Một năm rưỡi, ông ta không thay.

Ông tự tay pha trà. Chè Shan tuyết, ông bảo, hái từ mấy cây chè cổ thụ trên Pù Lâu, người Mông mang xuống biếu. Nước đầu ông đổ đi, nước thứ hai ông rót ra hai cái chén men lam, đẩy một chén về phía cô. Hương chè thơm như mùi cỏ khô sau mưa.

– Cháu uống đi. Chè này uống không mất ngủ đâu.

Lam cầm chén bằng hai tay, uống một ngụm. Chè ngọt hậu. Cô không nhớ đã uống chè nào ngon như thế.

Ông Đạt nói. Ông nói về Hoàng, về sự phản bội, giọng trầm và ấm như ở họp báo. Ông cho Hoàng vay tiền vì thương, vì Hoàng là con một người bạn cũ. Ông không ngờ. Ông nói về nhóm Gánh Nước, về những chuyến xe lên bản, về những đứa trẻ chân đất. Ông nói về những ngày này, về những tin đồn, về những người ghen ghét.

– Cháu ạ, – ông nói, đặt chén trà xuống. – Chú biết có người nói không hay về chú. Chú già rồi, chú không để bụng. Nhưng có những người trong nhóm chú thì khác. Họ trẻ, họ nóng. Họ đi làm thiện nguyện bao năm, không lấy một đồng, giờ bị người ta nghi. Họ bực.

Ông kéo ngăn bàn, lấy ra một tấm ảnh in khổ lớn, đặt lên mặt bàn giữa hai chén trà, xoay lại cho cô nhìn.

Bãi đất chân núi Pù Lâu. Sương chiều. Một cô gái trẻ mặc áo gió xám, máy ảnh đeo trước ngực, đang đưa tay ra nhận một cái phong bì trắng từ tay một người phụ nữ tóc buộc gọn. Cô gái đang cười.

Lam nhìn mình trong tấm ảnh. Cô nhớ cái áo gió ấy. Cô vẫn mặc nó.

– Chú không muốn dùng cái này, – ông Đạt nói, giọng buồn. – Chú giữ nó vì ảnh nào của đoàn chú cũng giữ. Nhưng có một cậu trong nhóm chú tìm thấy nó, cậu ấy bực, cậu ấy viết đơn. Gửi tòa soạn của cháu, gửi cả Hội Nhà báo tỉnh. Nói phóng viên nhận tiền của nhóm, viết bài khen nhóm, giờ lại đi điều tra bôi nhọ nhóm. Chú can không được. – Ông thở dài. – Chú gọi cháu lên là để cháu biết trước. Chú không muốn cháu bị bất ngờ.

Lam đặt chén trà xuống khay. Cô nhìn ông ta, nhìn thẳng, chậm, như ông Lượng nhìn một cái vỉ thuốc dưới kính lúp.

– Cháu cảm ơn chú, – cô nói. – Nhưng cháu không bất ngờ đâu ạ. Sáng nay lúc bảy giờ rưỡi, cháu đã báo với tổng biên tập của cháu về cái phong bì ấy. Hôm nay cháu viết tường trình. Tiền cháu nộp lại theo quy định.

Ông Đạt không nói gì.

Đấy là lần đầu tiên Lam thấy ông ta không có sẵn một câu. Bàn tay ông đang đưa ra định rót thêm trà dừng lại giữa chừng, cái ấm men lam nghiêng nghiêng trên miệng chén. Một giọt chè rơi xuống khay gỗ. Chỉ một giọt. Rồi ông đặt ấm xuống, rất nhẹ.

– Thế thì tốt, – ông nói. Giọng vẫn ấm, nhưng chậm hơn nửa nhịp. – Cháu vẫn thẳng như hồi ở Pù Lâu. Chú quý cháu ở chỗ ấy.

– Cháu xin phép về ạ. Mười một giờ rưỡi cháu có họp.

Ông đứng dậy tiễn cô ra cửa. Đến cửa, ông dừng lại, đặt tay lên vai cô, như mọi lần.

– Thằng cu nhà cháu bảy tuổi rồi nhỉ, – ông nói. – Lớp Một rồi. Chú nghe nói nó viết chữ đẹp lắm.

Lam nhìn bàn tay trên vai mình. Bàn tay mềm, ấm, khô. Cô không gạt nó ra. Cô chỉ bước lùi một bước, để bàn tay ấy rơi xuống.

– Cháu chào chú.

Ra đến thang máy, cô mới thấy hai đầu gối mình run. Cô đứng tựa vào vách thang máy suốt năm tầng.

Mười một giờ hai mươi, cô có mặt ở phòng chị Huệ. Mười hai giờ, cô nộp bản tường trình viết tay, ba trang, ký tên. Hai giờ chiều, văn thư mang lên tầng bốn một lá đơn, kèm một tấm ảnh in khổ lớn, giống hệt tấm ảnh trên bàn ông Đạt. Người đứng đơn là một thành viên nhóm Gánh Nước, đồng gửi Hội Nhà báo tỉnh. Lá đơn viết rằng phóng viên Nghiêm Thảo Lam đã nhận tiền của nhóm, đã viết bài ca ngợi nhóm, nay đang thu thập thông tin sai lệch nhằm bôi nhọ nhóm và cá nhân ông Chu Văn Đạt.

Năm giờ chiều, anh Thục gọi cô lên.

Anh không ngồi sau bàn. Anh đứng ở cửa sổ, quay lưng lại, nhìn xuống quảng trường. Bóng cột cờ đã dài.

– Chị Huệ ký rồi, – anh nói, không quay lại. – Theo quy chế, khi có đơn phản ánh phóng viên liên quan đến chính đối tượng phóng viên đang theo, phóng viên tạm dừng tác nghiệp về đối tượng ấy cho đến khi hội đồng xem xét. Hội đồng họp tám giờ sáng mai. Từ giờ đến lúc ấy, em không làm gì liên quan đến vụ này. Không gặp ai, không hỏi ai với tư cách phóng viên báo Sơn Lương.

– Em hiểu.

– Chị Huệ không muốn ký. – Anh quay lại. – Chị ấy ký vì nếu không ký, mai người ta sẽ nói tòa soạn bao che. Và mọi chữ em viết về vụ này sau đấy sẽ bị đọc như chữ của một người được bao che.

Lam rút trong túi áo ra tấm thẻ nhà báo, bìa xanh, ảnh cô chụp từ năm năm trước, tóc còn dài. Cô đặt nó lên bàn anh Thục.

Anh Thục nhìn tấm thẻ. Rồi anh cầm nó lên, đặt lại vào lòng bàn tay cô, gập mấy ngón tay cô lại.

– Cầm lấy, – anh nói. – Không ai rút thẻ của em. Đêm nay em không phải phóng viên của vụ này. Nhưng em vẫn là nhà báo.

Lam nắm tấm thẻ trong tay. Nó nhẹ tênh, nhẹ như cái vỉ thuốc dở còn bốn viên bà Pòm đặt vào lòng bàn tay cô hôm chín tháng Ba. Nhẹ đến mức thấy có lỗi.

— Hết chương 30 —