Phiên đối chất

Chương 28: Phiên đối chất

Hành lang tầng hai trụ sở đường Hoàng Liên có một dãy ghế inox gắn liền, sơn xanh đã tróc ở mép. Ông Lượng ngồi ở ghế cuối, cạnh cái bình nước lọc, cái cặp da cũ đặt trên đùi, hai tay đặt lên cặp. Sáng thứ Hai. Ông đến từ tám giờ, giấy mời ghi chín giờ. Ông chưa bao giờ đến muộn một cuộc hẹn trong đời, và ông không định bắt đầu từ hôm nay.

Ở đầu kia dãy ghế, Khải ngồi khom lưng, hai tay đan vào nhau giữa hai đầu gối. Cậu ta đến lúc tám giờ rưỡi, nhìn thấy ông thì đứng bật dậy, cúi chào, rồi không dám ngồi gần. Ông Lượng vẫy tay. Khải đi lại, ngồi xuống cách ông một ghế.

– Vợ mày thế nào?

– Dạ, tuần trước đi siêu âm, bác sĩ bảo con nặng hai cân tám rồi ạ. – Khải rút trong ví ra một tấm ảnh siêu âm đen trắng, nhòe nhoẹt, đưa cho ông xem như đưa một tấm ảnh chân dung.

Ông Lượng đeo kính lúp lên, nhìn tấm ảnh siêu âm rất nghiêm túc. Rồi ông gập kính lại, trả ảnh.

– Mũi giống mày.

Khải bật cười, rồi im ngay, nhìn quanh hành lang như sợ ai nghe thấy mình cười ở chỗ này.

Chín giờ kém mười, cửa thang máy mở. Hai cán bộ dẫn một người đàn ông ra. Người ấy mặc áo sơ mi trắng đã nhàu, quần âu không thắt lưng, đi dép tông. Mặt tròn, má xệ xuống, cặp kính gọng vàng trên sống mũi. Ông Lượng chưa từng gặp người này. Nhưng ông biết đây là ai, từ cái cách Khải đột nhiên cúi gằm mặt xuống.

Vũ Đức Hoàng đi qua dãy ghế inox. Ông ta không nhìn ai. Hai bàn tay để trước bụng, những ngón tay khẽ gõ lên nhau, đều đều, như người gõ nhịp một bài hát không ai nghe.

Mười phút sau, thang máy mở lần nữa. Một chiếc xe lăn được đẩy ra. Người ngồi trên xe lăn có cái chân trái bó bột kê thẳng ra trước, mặt đầy những vết xước đã lên da non. Khải đứng dậy, đứng yên, nhìn người trên xe lăn. Người trên xe lăn cũng nhìn Khải. Hai người nhìn nhau một lúc, như hai người đã đứng ở cửa kho nói chuyện mười phút trong một đêm tháng Mười hai, và không ai nói lại với ai từ hôm đó.

– Anh, – Khải nói. Chỉ một chữ.

Huy gật đầu với cậu ta. Rồi chiếc xe lăn được đẩy vào cái phòng có cửa gỗ ở cuối hành lang, cái phòng Hoàng vừa vào.

Ông Lượng ngồi đợi. Ông không biết bên trong người ta làm gì, ai hỏi ai. Ông chỉ biết người ta gọi đó là đối chất. Khi hai người khai hai điều khác nhau về cùng một việc, người ta cho hai người ngồi đối diện, hỏi từng câu, ghi từng câu, để mỗi người phải nghe điều người kia nói về mình. Ông nghĩ đến việc ngồi đối diện một người mà mình đã từng gọi là sếp, nghe người ấy nói mình nói dối. Ông nghĩ đến Huy, cái chân bó bột.

Mười giờ rưỡi, cửa phòng mở, một cán bộ gọi tên Khải. Cậu ta đứng dậy, chân run, đi vào. Bốn mươi phút sau, cậu ta ra, mặt đỏ, mắt ướt, nhưng không còn khom lưng.

– Cháu nói lại đúng như cháu khai, chú ạ, – cậu nói khẽ khi đi ngang qua ông. – Ông ấy bảo cháu nhầm người. Cháu bảo cháu không nhầm.

Mười một giờ mười, người ta gọi ông Lượng.

Căn phòng hẹp hơn ông tưởng. Một cái bàn dài, Tuân ngồi một đầu, cạnh anh là một cán bộ trẻ đánh máy. Một bên bàn, Hoàng ngồi, bên cạnh ông ta là luật sư Tạ Quang Vĩnh, tóc chải ngôi lệch, kính không gọng, trước mặt là một cuốn sổ bìa da. Bên kia bàn, Huy ngồi trên xe lăn, chân bột kê lên một cái ghế. Có một cái ghế trống ở giữa, quay về phía Hoàng. Tuân chỉ cho ông ngồi đấy.

– Chú Lượng, – Tuân nói. – Ông Hoàng trình bày rằng Công ty Phúc An Khang không bán hộp mẫu nào cho chú ngày hai mươi hai tháng Mười hai. Rằng nếu có ai thu tiền của chú thì đấy là việc riêng của nhân viên, không phải của công ty. Rằng tờ phiếu thu chú nộp, công ty không thừa nhận. Chú trình bày lại về tờ phiếu thu ấy.

Ông Lượng đặt cái cặp da xuống chân ghế. Ông không mở cặp. Tờ phiếu thu đã nằm trong hồ sơ của họ từ hôm sáu tháng Tư.

– Sáng hai mươi hai tháng Mười hai, – ông nói, – một người mang đến khoa tôi một hộp amlodipin năm miligam mang tên Trung Hà, lô 0825A. Kèm hóa đơn của công ty, kèm phiếu kiểm nghiệm của nhà sản xuất. Tôi kiểm. Thật. Tôi xin mua lại cái hộp ấy theo giá hóa đơn, như tôi vẫn làm với mọi lô mua ngoài thầu ba mươi năm nay. Người ấy viết phiếu thu, ký tắt chữ "H" có dấu chấm, đóng dấu. Con dấu ấy không phải người ấy mang theo trong túi áo. Người ấy rút từ trong cặp ra một tập phiếu thu đã đóng dấu sẵn, xé một tờ. Tôi nhìn thấy cả tập.

Luật sư Vĩnh viết gì đó vào cuốn sổ bìa da.

– Ông dược sĩ, – luật sư nói, giọng mềm, rất lễ phép. – Ông có biết một tập phiếu thu đã đóng dấu sẵn có thể nằm trong tay bất cứ nhân viên nào không? Nhân viên ấy có thể tự ý dùng.

– Tôi biết, – ông Lượng nói. – Cho nên tôi không nói ông Hoàng đưa phiếu thu cho cậu ấy. Tôi không biết. Cái gì chưa kiểm thì tôi chưa nói.

Ông quay sang Hoàng. Ông nhìn thẳng vào mặt ông ta, lần đầu tiên.

– Cái tôi kiểm rồi thì tôi nói. Hộp mẫu tôi mua là hộp thật, lô 0825A, hạn 08/2028, dập nổi. Lô ấy, theo nhà sản xuất, ở tỉnh này chỉ xuất cho hai nơi: đơn vị trúng thầu của tỉnh, và công ty của ông. Đơn vị trúng thầu không bán lẻ một hộp cho một trình dược viên đem đi chào hàng. Hộp mẫu thật ấy ra từ kho của công ty ông. Còn ba mươi hộp giao lúc tám giờ tối, lô cũng 0825A mà hạn 08/2027, in mực, thì không ra từ kho nào của nhà sản xuất cả.

Hoàng không trả lời. Những ngón tay của ông ta gõ lên mặt bàn, đều đều.

– Một nhân viên có thể lấy trộm một hộp thuốc trong kho, – luật sư Vĩnh nói.

– Có thể. – Ông Lượng gật. – Nhưng một nhân viên lấy trộm một hộp thuốc thật để làm gì? Để bán cho tôi với giá bốn mươi lăm nghìn à? – Ông không cao giọng. – Hộp thật ấy chỉ có một việc. Là để tôi kiểm. Người lấy nó ra khỏi kho biết tôi sẽ kiểm. Người ấy biết hẹn giao buổi chiều rồi để đến tám giờ tối mới giao, giờ mà ông dược sĩ già ở cái khoa ấy đã về nhà. Một trình dược viên mới vào nghề chín tháng không tự nghĩ ra được tất cả những thứ ấy. Người nghĩ ra là người đã làm cái nghề này lâu hơn.

Huy ngồi trên xe lăn, cúi đầu.

Tuân hỏi ông Lượng thêm vài câu về ngày giờ, về cái tủ gỗ đựng hộp giữ lại, về những hộp mẫu của các lô khác. Ông trả lời từng câu, chậm, rõ, không thừa chữ nào. Cán bộ trẻ đánh máy. Đến cuối, Tuân hỏi ông Hoàng có muốn nói gì với nhân chứng không.

Hoàng ngẩng lên. Lần đầu tiên ông ta nhìn ông Lượng. Đôi mắt sau cặp kính gọng vàng nhỏ, đỏ, mệt.

– Ông già giữ thuốc như giữ vàng, – ông ta nói. Giọng khàn, như người lâu không nói. – Thiên hạ ai cũng biết. Ông giữ để làm gì?

Ông Lượng cầm cái cặp da lên, đặt lại trên đùi.

– Để có ngày hôm nay, – ông nói.

Những ngón tay của Hoàng dừng lại trên mặt bàn. Lần đầu tiên từ sáng, chúng không gõ nữa.

Sáng thứ Ba, ở phòng làm việc của Sở Y tế, ông Lượng nhận quyết định. Chấm dứt việc tạm dừng phụ trách khoa Dược. Ghi nhận việc tự phát hiện, tự báo cáo lô thuốc có dấu hiệu giả trong kho của đơn vị mình. Khiển trách vì đã ký biên bản nhập kho mà không kiểm tra trực tiếp hàng giao. Ông đọc từng dòng, ký nhận. Rồi ông rút trong cặp ra một tờ giấy khác, viết tay, đặt lên bàn của người cán bộ.

Đơn xin nghỉ hưu trước tuổi.

Người cán bộ đọc, ngẩng lên nhìn ông, định nói gì đó. Ông Lượng chỉ lắc đầu.

– Tôi ký cái biên bản ấy mà không nhìn, – ông nói. – Một lần là đủ.

Lam gặp ông ở quán nước chè chân cầu sắt lúc mười giờ. Bà cụ bóc lạc vẫn ngồi đó, ấm nhôm to tướng trên bếp than tổ ong. Ông Lượng đã ngồi sẵn, hai chén chè đã rót, một chén đặt về phía cô.

Ông kể về quyết định, về lá đơn. Ông kể bằng giọng của người đọc lại phiếu nhập kho, không có chữ nào để thương thân. Lam nghe, không ngắt.

– Con gái chú bảo chú xuống Hà Nội ở với nó, – ông nói. – Nó có một cái ban công. Nó bảo chú trồng cải trong thùng xốp cũng được.

– Chú có xuống không ạ?

– Chưa biết. – Ông uống một ngụm chè. – Chú còn ba luống cải mới gieo. Gieo rồi thì phải đợi nó lên đã.

Họ ngồi im một lúc. Dưới chân cầu, sông Nậm Lương đã đục ngầu sau mấy trận mưa đầu mùa, bãi sỏi trắng ngập gần hết. Không còn đứa trẻ nào lội tìm ốc.

– Hôm qua, – ông Lượng nói, – sau buổi ấy, cậu Tuân giữ chú lại. Cậu ấy cho chú xem một tấm ảnh. In ra giấy, cỡ bằng bàn tay. Cậu ấy bảo ảnh của cháu, chụp từ năm 2024. Một cái thùng các tông dưới gầm bàn khám bệnh trên Pù Lâu. Có một hộp thuốc lộ ra ở góc.

Lam đặt chén chè xuống.

– Cháu không biết anh ấy cho chú xem.

– Cậu ấy làm đúng, – ông Lượng nói. – Chú là người hỗ trợ chuyên môn của bọn họ, có giấy mời. Cháu không đưa cho chú, cậu ấy đưa. – Ông xoay chén chè một vòng trên mặt bàn gỗ, cái mặt bàn có hàng trăm vết chén xoay. – Bản in nhỏ quá, chú không đọc được chữ. Nhưng chú nhìn được cái vỏ hộp.

– Vỏ hộp làm sao hả chú?

– Hộp amlodipin của Trung Hà, mười năm nay chú nhập không dưới trăm lô. Chú nhớ cái vỏ như nhớ mặt người quen. – Ông nói. – Sọc xanh lá ở vỏ hộp thật chạy ngang, mép dưới có một đường viền mảnh. Cái hộp trong ảnh của cháu, sọc chạy hơi chéo, không có đường viền. Ở cỡ ảnh ấy thì chú chỉ dám nói đến thế.

Ông đặt hai bàn tay lên mặt bàn.

– Chú đã xin cậu Tuân rồi. Chú muốn nhìn cái ảnh gốc, trên máy, phóng to hết cỡ. – Ông Lượng nhìn ra sông. – Chú muốn nhìn cái mép hộp. Chỗ người ta in số lô.

— Hết chương 28 —