Chuyến tàu ngày ông Công ông Táo

Chương 33: Chuyến tàu ngày ông Công ông Táo

Sáng hai mươi ba tháng Chạp, bà cúng ông Công ông Táo lúc tám giờ theo đồng hồ của bà. Ba con cá chép đỏ bơi trong cái chậu nhôm đặt trên bàn cắt, và mẹ là người bưng chậu cá ra sông Đào thả.

Mẹ về từ tối thứ Sáu. Mẹ bảo mẹ nghỉ phép đến hết Tết. Ba mươi năm đi làm, đây là lần đầu tiên mẹ xin nghỉ trước Tết một tuần. Mẹ mang về hai túi đồ, một túi quần áo, một túi giấy tờ công ty, và mẹ không mở túi giấy tờ lần nào.

Thao về từ chiều thứ Năm. "Gió lụa" diễn đủ năm đêm, chị Lan Chi cho cô nghỉ đến mùng mười. Trước khi đi, chị đưa cô một tờ giấy: nhà hát mời cô ký hợp đồng thiết kế phục trang dài hạn. Cô cất tờ giấy trong ba lô, chưa trả lời.

Thả cá về, mẹ đứng ở bàn cắt, nhìn bà lau cái chậu nhôm.

– Mẹ. – mẹ nói. – Chiều nay con ra ga.

Bà dừng tay.

– Tàu đến hai giờ hai mươi. – mẹ nói. – Thằng Thước phải ở nhà với ông Hàm. Ông Hàm không ra ga được. Mẹ thì… – Mẹ không nói hết. – Con đi đón. Con với cái Thao.

Bà nhìn mẹ rất lâu. Rồi bà cúi xuống, lau tiếp cái chậu.

– Ừ. – bà nói.

Một giờ rưỡi, mẹ lên phòng cũ của mẹ. Thao đứng ở cửa. Mẹ mở ngăn kéo bàn học, lấy ra chiếc đồng hồ nhỏ mặt tròn, cái đồng hồ Thước đã sửa, đã vạch dấu, đã trả tận tay. Từ hôm ấy mẹ không đeo. Mẹ mang nó lên Hà Nội, cất trong ngăn kéo, sáng nào cũng lên dây. Thao biết, vì có lần mẹ nhắn cho cô đúng một dòng lúc sáu giờ sáng: đồng hồ của ông vẫn chạy. Tối qua mẹ mang nó về, cất lại vào cái ngăn kéo cũ.

Mẹ cầm chiếc đồng hồ, xoay núm, đếm thầm. Rồi mẹ đeo nó vào cổ tay trái. Mẹ cài cái khoá dây da. Lần đầu tiên sau hai mươi tám năm.

Mẹ nhìn nó một lúc. Một giờ ba mươi tư.

– Đúng giờ. – mẹ nói. – Không nhanh, không chậm.

Nhà ga chiều hai mươi ba tháng Chạp đông người. Người đi tàu về quê ăn Tết, người ra đón, những túi hành lý buộc dây chun, những cành đào bọc giấy báo, những bao gạo nếp. Mùi khói thuốc lá lẫn mùi bánh mì nướng từ quầy hàng ở góc. Loa phát thanh đọc giờ tàu bằng một giọng nữ đều đều.

Mẹ đi thẳng ra sân ga. Mẹ không hỏi đường. Mẹ đi qua cửa soát vé, qua hàng ghế chờ, đến một chỗ trên sân ga, gần cái cột sắt sơn xanh thứ tư tính từ đầu ga, rồi dừng lại.

Thao đứng cạnh mẹ.

– Chỗ này. – mẹ nói, nhìn xuống nền xi măng. – Sáu giờ mười. Ông soát vé đang quét lá ở chỗ kia.

Mẹ chỉ ra phía cuối sân ga. Ở đó bây giờ có một quầy bán nước, một cái ghế băng inox.

– Mẹ đứng đây chân đất. – mẹ nói. – Mẹ chạy từ nhà ra không kịp đi dép.

Thao không nói gì. Cô đưa tay ra, nắm lấy tay mẹ. Mẹ không rút ra.

Hai giờ mười tám, loa thông báo tàu từ Sài Gòn đang vào ga. Hai giờ hai mươi mốt, tàu vào. Chậm một phút. Mẹ nhìn chiếc đồng hồ trên cổ tay.

Tàu dừng hẳn. Cửa toa mở. Người xuống ào ào, kéo vali, gọi nhau, ôm nhau.

Toa số bảy. Người xuống đầu tiên là chú Quân.

Chú mặc áo khoác màu nâu, đeo ba lô, tóc hoa râm rẽ ngôi giữa. Chú bước xuống bậc toa, quay người lại, chìa hai tay lên. Một ông già đặt tay lên hai bàn tay chú, rồi bước xuống, chậm, từng bậc. Áo sơ mi trắng, khoác ngoài một cái áo len cũ, khăn quàng cổ màu xanh lam. Lưng còng. Cổ tay trái để trần.

Chị Hiên xuống sau cùng, xách hai cái túi to.

Chú Quân đỡ ông Thụy đứng vững trên sân ga. Rồi chú ngẩng lên.

Chú thấy mẹ.

Mười mét sân ga. Như mười mét hành lang bệnh viện tháng Mười một. Như hai mươi tám năm.

Chú Quân không đi đến. Chú đứng yên, một tay vẫn đỡ khuỷu tay ông Thụy.

Mẹ buông tay Thao. Mẹ bước đi. Không phải về phía chú Quân. Mẹ đi thẳng đến trước ông Thụy, dừng lại cách ông hai bước.

– Cháu chào ông. – mẹ nói. – Cháu là Vân. Con bà Vóc.

Ông Thụy nhìn mẹ. Ông nhìn rất lâu, rất kỹ, như người thợ nhuộm nhìn một mẩu lụa dưới nắng để xem nó đã đúng màu chưa.

– Cái chăn đỏ. – ông nói.

Mẹ không hiểu.

– Năm bảy sáu, cháu tám tháng. – ông Thụy nói. – Cháu quấn trong cái chăn con màu đỏ. Mẹ cháu bế cháu đứng ở cửa sổ.

Mẹ đứng im. Thao thấy mẹ siết cái quai túi da trên vai.

– Cháu không nhớ. – mẹ nói.

– Ừ. Cháu tám tháng thì nhớ làm sao. – Ông Thụy cười. Cái miệng mím lại. – Tôi nhớ hộ cháu.

Chị Hiên đến bên cạnh, chào mẹ, chào Thao. Chị bảo bố chị ngồi tàu hai ngày mà không chịu nằm, cứ ngồi nhìn ra cửa sổ, qua Huế, qua Vinh, qua Thanh Hoá, đếm ga. Chị bảo chú Quân đi cùng từ Sài Gòn, chú bảo chú đưa chú Tư ra, tiện về ăn Tết với bố.

Ông Thụy đặt tay lên cánh tay chị Hiên, đi về phía cửa ga. Chị Hiên dìu. Thao xách một cái túi, đi bên cạnh.

Mẹ và chú Quân đi sau.

Thao không quay lại. Nhưng ở cửa soát vé có một tấm kính lớn, và trong tấm kính ấy cô thấy hai người đi cạnh nhau. Không nắm tay. Không khoác vai. Cách nhau một khoảng bằng một cái ba lô. Mẹ nhìn thẳng. Chú Quân nhìn xuống đất.

Rồi chú Quân nói gì đó. Thao không nghe. Mẹ trả lời, ngắn. Chú Quân nhìn xuống cổ tay trái của mẹ.

– …nó chạy à? – chú hỏi. Thao nghe được mấy chữ ấy, vì tiếng loa vừa tắt.

– Thằng Thước sửa. – mẹ nói. – Có chữ của anh ở trong.

Chú Quân dừng bước một giây. Rồi chú đi tiếp. Hai người đi cạnh nhau qua cửa soát vé, qua sảnh chờ đông người, qua quầy bánh mì, ra đến cổng ga. Không ai nói thêm câu nào. Ở cổng ga, gió bấc thổi tung tà áo khoác của mẹ. Chú Quân đưa tay ra giữ, rồi buông.

Taxi đưa ông Thụy về ngõ Kim. Ô tô không vào được, phải dừng ở đầu phố Hàng Chỉ. Chị Hiên và chú Quân dìu ông đi bộ. Đi ngang qua tiệm may, ông Thụy không dừng lại. Ông không ngẩng lên nhìn cửa sổ tầng hai. Ông chỉ nhìn sang bên trái, một cái liếc rất nhanh, vào quầy kính dưới hiên, vào tấm ván gỗ phía sau, vào cây đinh thứ ba hàng trên cùng. Rồi ông nhìn thẳng, đi tiếp, rẽ vào khe ngõ Kim.

Thao đứng ở hiên. Cửa xếp mở một nửa. Bà không ra. Bà ngồi ở ghế mây trong tiệm, bóp quả bóng cao su, mắt nhìn vào cái đồng hồ quả lắc.

Ông Hàm chờ ở sân nhà, dưới giàn trầu không. Thước đẩy xe lăn ra tận bậc thềm. Thao đi theo vào, đứng ở cổng.

Ông Thụy đi đến trước xe lăn. Ông dừng lại. Ông Hàm ngẩng mặt lên, nhìn lệch sang bên trái như mọi lần, vào cái chỗ bên cạnh vai người đứng trước mặt.

– Anh Thụy. – ông Hàm nói.

– Anh Hàm.

Ông Thụy quỳ xuống. Bảy mươi tám tuổi, gối đã cứng, ông quỳ xuống sân gạch đỏ, chậm, một tay vịn vào tay vịn xe lăn. Ông cầm lấy hai bàn tay ông Hàm, đặt lên mặt mình.

Ông Hàm lần ngón tay lên mặt ông Thụy. Lên trán. Lên lông mày rậm đã bạc. Lên hai má hóp. Lên cái miệng đang mím lại.

– Anh gầy. – ông Hàm nói.

– Anh mù. – ông Thụy nói.

Rồi hai ông già cười. Cười to, khàn, như hai cái lò xo bật ra cùng lúc. Chị Hiên quay mặt đi. Thước đứng sau xe lăn, cúi đầu. Chú Quân đứng ở cổng cạnh Thao, đưa tay lên dụi mắt, bảo bụi.

Ông Thụy được dìu vào nhà, ngồi xuống mép phản. Chị Hiên rót nước. Ông uống một ngụm, rồi ông ngẩng lên nhìn quanh gian nhà, nhìn cái tủ gỗ cao, cái bàn thờ có ảnh bà Nụ, nhìn bốn cái đồng hồ treo trên tường, mỗi cái chỉ một giờ khác nhau.

Ông nghiêng đầu nghe.

– Bốn cái. – ông nói. – Cái nào cũng chạy.

– Cái gần tủ đứng từ tháng Chín. – ông Hàm nói. – Thằng Thước sửa rồi. Hôm đầu tháng Giêng. Bây giờ đêm nằm không thiếu tiếng nào.

Thao nhìn sang Thước. Anh đứng sau xe lăn, nhìn cái đồng hồ gần tủ. Cô không biết anh đã sửa nó. Anh không kể. Cái đồng hồ làm ông nội anh ngã đêm tháng Mười một, anh đã ngồi tì cổ tay lên cái gối nâu hồng mà sửa nó, rồi lên dây, rồi treo lại đúng chỗ, rồi không nói với ai.

Ông Thụy nhìn lên nóc tủ. Chồng thiếp Tết buộc sợi chỉ đỏ nằm đó.

– Bốn mươi chín. – ông nói.

– Năm mươi. – ông Hàm nói. – Năm nay anh chưa gửi.

– Năm nay tôi mang ra. – ông Thụy nói. Ông rút trong túi áo len ra một tấm thiếp, giấy cứng, in hình cành đào, không tem, không dấu bưu điện. Ông đặt nó vào tay ông Hàm.

Ông Hàm cầm tấm thiếp, không đọc được. Ông đưa nó cho Thao.

Thao đọc to. Vẫn nét chữ ấy, to, run, thẳng hàng như kẻ chỉ.

Anh Hàm: còn chạy không?

– Còn chạy. – ông Hàm nói.

Tối hôm ấy Thao ở nhà. Mẹ ở nhà. Ba người ăn cơm, không ai nhắc đến ngõ Kim. Bà ăn ít. Bà đi nằm sớm.

Gần mười giờ tối, Thao lên phòng bà để mang cốc nước.

Cửa phòng bà khép hờ. Đèn bàn trong phòng sáng. Giường trống.

Bà đứng ở cửa sổ. Tấm rèm hoa cúc vàng nền xanh đã kéo vào, kín. Bà đứng sau tấm rèm. Tay phải bà vén một khe nhỏ, bằng hai ngón tay.

Thao đứng ở cửa, cốc nước trong tay. Bà không quay lại. Bà biết cô ở đó.

– Mày tắt đèn đi. – bà nói, rất khẽ.

Thao không tắt đèn. Cô đặt cốc nước xuống bàn. Cô đi đến đứng sau lưng bà, nhìn qua cái khe hai ngón tay ấy.

Bên kia đường, dưới cái cột đèn, trong vùng sáng tròn trên vỉa hè, có một ông già đứng. Áo len cũ, khăn quàng xanh lam. Đứng nghiêng. Vai trái thấp hơn vai phải. Hai tay đút túi quần.

Ông ngẩng lên nhìn đúng cửa sổ phòng bà. Đèn phòng bà sáng. Ông nhìn thấy cái bóng.

Ông không cử động.

Thao đứng sau lưng bà, nghe tiếng đồng hồ quả lắc dưới tiệm điểm mười tiếng, sớm bảy phút. Mười giờ. Mười giờ mười lăm. Mười giờ rưỡi.

Ông già dưới cột đèn vẫn đứng đó. Hai tay trong túi quần. Ngẩng lên.

Ông không bước qua đường.

— Hết chương 33 —