Người từ Sài Gòn

Chương 15: Người từ Sài Gòn

– Em là Dương. – Cô gái chìa tay ra với Thao, bắt chặt, kiểu bắt tay của người quen ký hợp đồng. – Mã Thuỳ Dương. Em là bạn anh Thước ở trong Sài Gòn. Em xin lỗi tới đột ngột vậy, em ra sớm hơn hẹn hai bữa, em gọi anh ấy mà anh ấy hông nghe máy.

– Anh để điện thoại trong cốp xe. – Thước nói.

– Anh lúc nào cũng để điện thoại trong cốp xe. – Dương nói, cười, không trách.

Giọng cô ấy Sài Gòn, tròn, nhanh, có cái âm cuối hơi kéo lên như dấu hỏi kể cả khi không hỏi. Cô ấy đẹp theo kiểu dễ chịu: không trang điểm, lông mày rậm, răng hơi khểnh, mắt sáng. Thao bắt tay cô ấy và thấy bàn tay mình, vẫn còn mùi chỉ lụa và bánh cốm, thô ráp hẳn trong bàn tay mềm và mát kia.

Bà Vóc đứng dậy khỏi ghế mây.

– Khách của cậu Thước à? Vào đây. Đứng ngoài hiên gió máy.

Bà mời Dương vào nhà, bảo Thao lấy nước, bảo Thước mang vali vào. Bà là thế. Ai đứng ở hiên nhà bà quá năm phút thì phải được mời vào, bất kể là ai. Dương ngồi trên cái ghế đối diện bà, hai đầu gối khép, cảm ơn bà ba lần, khen cái đồng hồ quả lắc đẹp, khen cái bàn cắt gỗ lim, khen cái tà áo đang treo trên ma nơ canh. Bà Vóc nghe, gật gù, rồi nhìn Dương từ đầu đến chân một lượt như đo.

– Vai cháu lệch trái. – bà nói. – Cháu xách cặp bên trái à?

Dương tròn mắt.

– Dạ. Sao bà biết?

– Ai xách cặp mười năm thì vai lệch. – Bà nói. – Ngồi thẳng lên, cháu ngồi thế sau này đau lưng.

Dương bật cười, ngồi thẳng lên thật.

Cô ấy ở lại ăn tối. Bà bắt ăn. Thao nấu canh cua, rán đậu, luộc rau muống. Dương ăn hai bát, khen canh cua ngọt, hỏi cách nấu, chép vào điện thoại. Thước ăn im lặng. Thao ăn im lặng. Chỉ có bà và Dương nói chuyện, bà hỏi Sài Gòn bây giờ thế nào, Dương kể, bà nghe, có một lúc bà buột miệng: ngày xưa tao cũng định vào Sài Gòn, rồi lại thôi.

Thao ngẩng lên.

– Bà định vào Sài Gòn bao giờ ạ?

– Lâu rồi. – bà nói, gắp thêm miếng đậu cho Dương. – Ăn đi cháu.

Chín giờ, Thước chở Dương về khách sạn gần hồ. Thao rửa bát. Bà ngồi ghế mây, bóp quả bóng cao su.

– Con bé ấy được. – bà nói.

Thao không trả lời. Cô rửa cái bát thứ tư hai lần.

Sáng thứ Hai, Dương quay lại.

Cô ấy đến lúc tám giờ, mang theo một túi bánh mì ba tê mua ở đầu phố, chia cho bà một ổ, cho Thao một ổ, rồi ra hiên ngồi trên cái ghế nhựa cạnh quầy. Thước đang làm. Hai người nói chuyện, giọng Sài Gòn của hai người nghe như một bài hát Thao không thuộc lời.

Thao ở trong tiệm, đứng trước tấm gương đặt chéo, ghim thử một bộ áo mẫu cho "Gió lụa" lên cô Mai, cái ma nơ canh gãy tay cô mang từ gác ba xuống. Cô không định nghe. Nhưng cửa ngách mở, và gương thì đặt chéo.

Cô thấy Dương nghiêng người về phía Thước, nói gì đó, tay đặt lên mặt kính. Thước lắc đầu. Dương nói tiếp, giọng to lên một chút, đủ để lọt qua cánh cửa:

– Anh hứa tháng Mười hai về Sài Gòn với em rồi đó. Anh đừng có trốn.

– Anh nhớ mà. – Thước nói.

– Anh nhớ mà anh hông nghe điện thoại.

– Anh nói rồi, anh về.

Dương ngả người ra ghế, cười, lắc đầu, như người đã quen với một cái tính không sửa được.

Thao rút cái ghim trên vai áo cô Mai ra. Cô cắm nó lại. Cô rút ra lần nữa. Cô nhận ra mình đang cắm cùng một cái ghim vào cùng một chỗ lần thứ ba, và cô đặt hộp ghim xuống.

Tháng Mười hai về Sài Gòn với em.

Cô biết chuyện anh chia tay Dương. Anh kể dưới giàn trầu không, trong bóng tối, đêm hôm ấy. Anh chia tay vì không muốn ai nhìn tay anh mà thương. Anh chưa nói với Dương lý do. Và bây giờ Dương ở đây, với cái vali màu xanh than, nghiêng người về phía anh, và anh hứa sẽ về.

Cô nghĩ: thì đúng thôi. Ai đi rồi cũng về. Người ta có cả một đời ở trong ấy. Cái hiên này là của ông anh, không phải của anh. Anh về đây giữ quầy, lên dây số bốn mốt, tìm người cho ông. Tìm xong thì về.

Cô nghĩ thế, rồi thấy nghĩ thế là đúng, rồi thấy đúng mà vẫn đau, rồi thấy tức vì mình đau.

Cô cầm cuốn sổ vẽ lên, đi lên gác.

Dương ở lại Nam Định hai ngày. Thao lịch sự với cô ấy, lịch sự đến mức chính cô nghe giọng mình cũng thấy lạ. Dương hỏi Thao có may áo dài cho người ngoài không, cô ấy muốn một cái áo dài mặc Tết. Thao bảo được, đo cho cô ấy ngay tại tiệm, mười hai số, đọc to từng số cho bà nghe. Dương đứng thẳng, vai lệch trái, cười khi Thao bảo hít vào, cười khi Thao bảo thở ra.

– Chị Thao đo người như bác sĩ khám bệnh. – Dương nói.

– Thợ may với bác sĩ giống nhau. – Thao nói. – Đều phải nhìn người ta lúc người ta không giấu được gì.

Dương nhìn cô một giây, cái nhìn của một luật sư, rồi cười.

Tối thứ Ba, Dương đi chuyến xe cuối lên Hà Nội. Thước chở cô ấy ra bến. Lúc về, anh dừng xe ở hiên, thấy Thao đang ngồi một mình ở bậc thềm với cuốn sổ vẽ.

– Em ơi. – anh gọi.

– Em đang vẽ.

– Anh nói với em chuyện này.

– Em bận. – Thao không ngẩng lên. – Thứ Bảy tuần sau em phải nộp ý tưởng. Em còn mười hai bản chưa vẽ.

Thước đứng ở chân bậc thềm. Anh đứng đó một lúc. Thao cảm thấy anh nhìn mình, cảm thấy cái im lặng của anh đang hỏi một điều gì đó, nhưng cô không ngẩng lên. Cô tô bóng một nếp áo, tô mãi một chỗ đến khi giấy nhoè đen.

– Dạ. – anh nói. – Khi nào em rảnh.

Anh đi vào quầy, mở đèn, ngồi xuống. Anh không gọi cô lần thứ hai.

Mười ngày tiếp theo, Thao gần như không ra hiên.

Cô dậy lúc năm giờ, vẽ đến trưa, ăn vội, vẽ đến tối, khâu áo mẫu đến nửa đêm. Cô vẽ bốn mươi bản. Áo dài tay liền cổ đứng của những cô thợ dệt, áo cánh nâu của những bà mẹ, váy đụp của bà cụ già nhất làng. Áo the của ông trưởng phường dệt, áo the đen của một người lái buôn lụa từ phố về. Cô dán những mẩu lụa xin được ở làng nhuộm của ông Bảy lên những tấm bìa màu: xanh lam, nâu non, vàng nghệ, tím than. Cô vẽ lại cảnh mở màn mười lần, lần nào cũng thấy chưa đủ gió.

Cô không ra hiên, nhưng cô biết hết những gì xảy ra ở hiên. Qua tấm gương đặt chéo. Qua tiếng lách cách mỗi sáng thứ Hai lúc năm giờ ba mươi theo đồng hồ của bà. Qua chị Hằng bán xôi, đi ngang qua thì kể: cậu Thước dạo này làm chậm, sửa cái đồng hồ nhà chị mất cả buổi, mà cậu ấy cứ ngồi nhìn vào trong nhà mãi.

Hai người đã định sau ngày mười tám sẽ đi tìm quê ông Thụy. Ngày mười tám qua rồi. Không ai nhắc lại.

Sáng thứ Hai, hai mươi sáu tháng Mười, Thao thức dậy đúng lúc tiếng lách cách ngoài hiên vang lên. Cô không xuống. Cô ra cửa sổ phòng bà, nơi bà đã dậy từ lâu và đang ngồi ở bàn thờ ông lau mấy cái chén con. Cô đứng nép sau tấm rèm hoa cúc, vén một khe nhỏ, nhìn xuống.

Từ đây nhìn thấy rõ cả hiên. Thấy cái đèn kẹp, thấy cái tủ kính, thấy cột đèn đường bên kia phố. Thấy Thước đứng dậy, nhấc chiếc đồng hồ số bốn mốt khỏi cây đinh, lên dây, đếm thầm, đưa lên tai nghe. Rồi anh treo nó lại, và anh ngẩng lên. Không nhìn ra phố. Nhìn thẳng lên cửa sổ tầng hai.

Thao buông rèm.

Sau lưng cô, bà Vóc vẫn lau chén, không quay lại.

– Đứng sau rèm thì người dưới kia vẫn thấy bóng. – bà nói. – Đèn trong phòng này còn sáng.

Bà nhìn cháu. Bà bóp quả bóng cao su, bóp, thả, nhìn ra hiên, nhìn vào bàn cắt.

– Hai đứa giận nhau à? – bà hỏi, tối thứ Tư.

– Không ạ.

– Mày cắt cái rập ống tay lệch hai li.

Thao nhìn xuống. Lệch thật.

– Giận nhau thì nói. – bà nói. – Không nói thì nó thành cái hòm tôn.

Thao ngẩng lên nhìn bà. Bà đã quay đi, bóp quả bóng, nhìn ra cửa, như chưa nói gì.

Tối thứ Sáu, ba mươi tháng Mười, mười một giờ năm mươi, Thao gửi bộ hồ sơ ý tưởng "Gió lụa" vào hộp thư của chị Lan Chi. Bốn mươi bản vẽ, mười hai tấm bìa màu, một bản thuyết minh sáu trang. Tên tệp cô đặt là "Gioluathao". Cô bấm gửi, rồi ngồi nhìn màn hình đến khi dòng chữ "đã gửi" hiện lên, rồi gập máy.

Thuyết trình là thứ Ba. Nhưng chị Lan Chi muốn cô lên sớm để xem phòng diễn, gặp anh Duy, gặp người phụ trách ánh sáng. Chuyến xe khách sớm nhất đi Hà Nội là năm giờ rưỡi sáng.

Cô xếp đồ vào ba lô. Cô hôn bà lúc bà đang ngủ, bà trở mình, lầm bầm bảo đi thì mặc áo ấm. Cô xuống tầng một.

Năm giờ sáng thứ Bảy, ba mươi mốt tháng Mười, theo đồng hồ của bà. Ngoài hiên tối. Quầy kính đóng. Tấm ván gỗ phía sau tủ đen sì, chỉ thấy lờ mờ hàng đinh và cái thẻ bìa vàng ở cây đinh thứ ba.

Thao đứng trước quầy một lúc. Rồi cô lấy cuốn sổ vẽ ra, xé một mẩu giấy ở trang cuối, viết bằng bút chì:

"Em lên Hà Nội. Anh nhớ lên dây thứ Hai."

Cô gấp đôi mẩu giấy, gài nó vào khe giữa cánh tủ kính và khung gỗ, ngay chỗ anh mở khoá mỗi sáng.

Cô không ký tên. Không cần ký.

Sáu giờ kém mười lăm theo đồng hồ của bà, Thước đến mở quầy. Anh không có việc gì phải mở quầy sáng thứ Bảy sớm thế. Anh chỉ không ngủ được.

Anh thấy mẩu giấy gài ở khe tủ. Anh mở nó ra, đọc dưới ánh đèn đường. Rồi anh đứng ở hiên rất lâu, nhìn về phía đầu phố, nơi chuyến xe khách năm giờ rưỡi đã đi từ tám phút trước.

— Hết chương 15 —