Tiền cọc gấp đôi

Chương 31: Tiền cọc gấp đôi

Mẹ lập một bảng tính trên tờ giấy rập màu nâu, bằng bút bi, ở giữa bàn cắt, vì mẹ bảo máy tính để ở Hà Nội và mẹ không muốn đợi.

Sáng thứ Sáu, mồng một tháng Giêng dương lịch. Ba người ngồi quanh bàn cắt: bà ở ghế mây, mẹ ở ghế đối diện, Thao ở ghế đẩu. Trên tờ giấy rập, mẹ kẻ hai cột. Cột trái: phải trả. Cột phải: đang có.

Phải trả: một tỷ. Trong đó năm trăm triệu tiền cọc, còn nguyên trong tài khoản riêng. Còn thiếu: năm trăm triệu.

– Mẹ có ba trăm. – mẹ nói, viết vào cột phải. – Tiết kiệm. Mẹ để dành từ năm hai nghìn mười hai. Định để thuê người chăm bà.

Bà nhìn con số. Bà không nói gì.

– Con có chín mươi. – Thao nói. – Sáu mươi là tiền thiết kế nhà hát trả đợt một. Ba mươi là tiền con dành.

Mẹ viết vào cột phải. Ba trăm chín mươi.

Bà đứng dậy, lên gác. Một lúc sau bà xuống, tay cầm một cái hộp gỗ nhỏ sơn đỏ đã tróc và một cuốn sổ tiết kiệm bìa xanh đã quăn góc. Bà đặt cả hai lên bàn cắt.

Trong hộp gỗ có hai chiếc nhẫn vàng trơn và một cái kiềng vàng nhỏ.

– Nhẫn cưới tao với ông mày. – bà nói. – Hai chỉ. Cái kiềng là của cụ Nết cho tao năm tao mười tám.

– Mẹ. – mẹ nói. – Nhẫn cưới thì mẹ giữ lại.

– Ông mày cho cái nhà này một cái cửa. – bà nói. – Tao bán cái nhẫn ông mày để giữ cái cửa ấy. Ông mày không giận.

Mẹ không cãi.

Cuốn sổ tiết kiệm có bảy mươi mốt triệu. Bà gửi từ năm hai nghìn mười lăm, mỗi tháng một ít, tiền công may. Thao chưa từng biết bà có sổ tiết kiệm. Hai nhẫn và cái kiềng, chiều hôm ấy Thao mang ra tiệm vàng đầu chợ Rồng, bán được bốn mươi hai triệu. Mẹ viết vào cột phải.

Năm trăm linh ba triệu.

– Thừa ba triệu. – Thao nói.

– Không thừa. – mẹ nói. – Phí chuyển khoản, phí công chứng biên bản, tiền nước tiếp khách. Mẹ làm kế toán ba mươi năm, chưa thấy khoản nào thừa bao giờ.

Bà bật cười. Lần đầu tiên trong nhiều tuần, bà cười thành tiếng. Mẹ nhìn bà, rồi cũng cười.

Mẹ gọi cho anh Tuấn ngay sáng hôm ấy. Thao ngồi bên cạnh nghe. Anh Tuấn nghe xong, im một lúc, rồi nói anh hiểu. Anh nói anh phải báo cáo công ty. Chiều anh gọi lại: công ty đồng ý thanh lý theo đúng hợp đồng, không đòi thêm. Hẹn thứ Tư, mười ba tháng Một, anh về Hàng Chỉ ký biên bản và nhận tiền.

Thứ Bảy, Thước về.

Anh bay ra Hà Nội từ sáng sớm, rồi đi chuyến xe khách trưa về Hàng Chỉ. Thao đứng ở hiên chờ. Anh xuống xe ôm ở đầu phố, ba lô trên lưng, cái túi vải đựng đồ nghề của chú Quân ôm trước ngực. Anh đi đến bậc hiên thì dừng lại.

Anh nhìn lên tấm ván gỗ sau tủ kính. Cây đinh thứ ba hàng trên cùng. Chiếc đồng hồ mặt ngà. Cái thẻ bìa vàng quay mặt ra ngoài.

– Bà treo. – Thao nói. – Sáng thứ Hai tuần trước.

Thước đứng im rất lâu. Rồi anh đặt cái túi đồ nghề xuống bậc hiên, nhìn sang Thao, và cô thấy mắt anh đỏ lên, như mắt ông Hàm lúc ông không khóc thành tiếng.

– Sáng thứ Hai bà lên dây. – Thao nói. – Bà sang ngõ Kim lấy chìa ông Hàm. Bà tự lên dây. Ba mươi vòng. Tay phải.

– Bà lên dây.

– Bà lên dây.

Chủ nhật, mẹ gọi Thước vào tiệm.

Thao đang cắt dở một miếng vải mẫu cho cảnh hai "Gió lụa" ở bàn cắt. Cô ngẩng lên. Mẹ đứng ở cửa ngách, tay cầm một chiếc đồng hồ đeo tay nhỏ, mặt tròn, dây da đã nứt. Kim đứng ở sáu giờ mười.

Thước đứng dậy khỏi ghế đẩu ngoài hiên.

– Dạ con chào cô Vân.

– Cháu. – mẹ nói.

Thước khựng lại. Bà ngồi ở ghế mây cũng ngẩng lên.

– Ở đây không ai xưng con với người dưng. – mẹ nói, nhắc lại đúng câu bà vẫn hay nói. Rồi mẹ đưa chiếc đồng hồ ra. – Cháu xem hộ cô cái này. Nó đứng hai mươi tám năm rồi.

Thước nhận chiếc đồng hồ bằng cả hai tay. Anh mang nó ra quầy, đặt lên tấm nỉ xanh, kéo đèn kẹp lại gần, đặt cổ tay lên cái gối nâu hồng. Mẹ đi theo ra hiên, đứng cạnh quầy. Thao đứng ở cửa ngách. Bà đứng sau tấm gương đặt chéo.

Thước mở nắp đáy. Anh tì cổ tay, thở ra, rồi mới bẩy. Tách một tiếng.

Anh lật cái nắp lại dưới đèn. Rồi anh dừng.

Trong lòng nắp có một miếng giấy lót tròn nhỏ bằng đồng xu, màu vàng nâu, dán dính. Nét chữ bút mực xanh, nhỏ li ti, cẩn thận, nét của một người học viết giấy lót từ bố mình:

Đồng hồ chú Khoan – 7.96 – thay dây cót, lau dầu, thay dây da.

Bên cạnh miếng giấy, sát mép thép, một vết vạch nhỏ như sợi tóc:

Q 8.96.

Thước không nói gì. Anh xoay cái nắp về phía mẹ.

Mẹ cúi xuống. Mẹ không cần kính lúp. Mẹ nhìn hai dòng chữ ấy rất lâu.

– Q là Quân. – Thước nói nhỏ. – Ba con học ông. Sửa thì ghi giấy lót. Trả tận tay khách thì vạch vô thép. Tháng Tám năm chín sáu ba con trả tận tay cô.

Mẹ đứng thẳng lên. Mẹ nhìn ra phố. Thao thấy cái quai túi da trên vai mẹ được kéo lên một chút, như người ta kéo lại cổ áo khi gió lùa.

– Cô không biết trong này có chữ. – mẹ nói. – Ba mươi năm cô không biết.

– Ông con nói cái đồng hồ nó tự nói được. – Thước nói. – Mở ra là đọc được.

Anh làm việc hai tiếng. Dây cót đã mỏi sau hai mươi tám năm nằm im trong ngăn kéo, dầu đã khô thành keo. Anh tháo từng bộ phận ra, rửa, lau, tra dầu, lắp lại. Có hai lần đầu nhíp rung. Lần nào anh cũng đặt nhíp xuống, tì cổ tay lên gối, thở ra, rồi làm tiếp. Mẹ đứng xem cả hai tiếng. Mẹ thấy tay anh run. Mẹ không hỏi.

Xong, anh cắt một miếng giấy lót mới, viết bằng cái bút sắt mài nhọn của ông Hàm:

1.27 – lau dầu, thay dây cót.

Anh dán nó cạnh miếng giấy của bố mình. Đậy nắp. Lên dây. Đưa lên tai nghe. Rồi anh lật lại, mở nắp lần nữa, lấy cái kim mũi nhọn, tì cổ tay, thở ra, vạch một dòng nhỏ bên dưới vết vạch của bố:

T 1.27.

Anh đậy nắp, đặt chiếc đồng hồ vào lòng bàn tay mẹ.

– Trả tận tay. – anh nói. – Đúng luật.

Mẹ cầm chiếc đồng hồ. Kim giây chạy. Sau hai mươi tám năm đứng ở sáu giờ mười, nó chạy.

Mẹ không đeo nó vào. Mẹ cầm nó trong lòng bàn tay, đi vào trong, đi lên gác, không nói gì.

Thứ Tư, mười ba tháng Một, chú Quân gọi cho mẹ.

Thao biết vì mẹ gọi cho cô ngay sau đó, từ Hà Nội, giọng lạ, như giọng người vừa đi qua một cây cầu mà cứ tưởng nó sẽ sập.

Chú Quân gọi lúc bảy giờ sáng. Thước đã kể cho chú chuyện huỷ bán nhà, chuyện tiền phạt cọc. Chú bảo chú có ít tiền thanh lý tủ kính, đồ nghề, chú muốn góp một trăm triệu.

– Mẹ bảo không. – mẹ kể. – Mẹ bảo nhà mẹ mẹ lo.

Rồi mẹ im một lúc. Rồi mẹ gọi lại cho chú.

– Mẹ bảo: anh cho tôi vay năm mươi. Có giấy. Tôi trả trong hai năm. – Mẹ nói. – Bảng tính của mẹ đủ rồi, con ạ. Mẹ vay vì mẹ không muốn đóng cửa với chú ấy lần thứ hai. Năm mươi triệu ấy mẹ để riêng, trả bà tiền vàng.

– Chú ấy nói sao ạ?

– Chú ấy bảo được. – Giọng mẹ ngập ngừng. – Rồi mẹ nói với chú ấy một câu.

– Câu gì ạ?

Mẹ im rất lâu.

– Mẹ bảo: cái nhẫn tôi nhận được rồi. Muộn hai mươi tám năm.

Thao ngồi trong xưởng phục trang, giữa những dãy giá áo, cái điện thoại áp vào tai.

– Chú ấy không nói gì. – mẹ nói. – Chú ấy im lâu lắm. Rồi chú ấy bảo: em giữ nó. Thế thôi. Hai người nói chuyện mười phút. Không ai trách ai câu nào.

Chiều hôm ấy anh Tuấn về Hàng Chỉ. Mẹ về từ trưa. Thao xin chị Lan Chi nửa ngày, bắt chuyến xe mười một giờ, về kịp lúc anh Tuấn đến. Mẹ và anh Tuấn ngồi ở bàn cắt, ký biên bản thanh lý hợp đồng đặt cọc, có chữ ký của bà. Mẹ chuyển một tỷ đồng vào tài khoản công ty anh Tuấn bằng điện thoại, đưa anh xem màn hình. Anh Tuấn xem, gật, cất biên bản vào cặp.

Rồi anh đứng dậy, đi ra hiên. Anh đứng trước quầy kính. Thước ngồi sau quầy, đang lau một cái nhíp. Anh Tuấn nhìn lên tấm ván gỗ, lên cây đinh thứ ba.

– Cái đồng hồ kia là của ai hả anh? – anh hỏi.

– Dạ, của khách. – Thước nói. – Chưa đến lấy.

– Từ bao giờ?

– Từ năm bảy mươi hai.

Anh Tuấn nhìn chiếc đồng hồ một lúc. Rồi anh quay vào, đến trước ghế mây, cúi chào bà.

– Bà ạ. Cháu xin lỗi đã làm phiền nhà mình hai tháng. – anh nói. – Bà nội cháu dưới quê, bên Thái Bình cũ, cũng có cái tủ gỗ ông cháu đóng. Bố cháu muốn bán, bà cháu không cho. Bà cháu bảo người đi rồi thì đồ còn ở lại để người còn ở lại có chỗ mà nhìn.

Bà nhìn anh Tuấn. Bà đứng dậy khỏi ghế mây. Bà chìa tay phải ra.

Anh Tuấn bắt tay bà. Lịch sự, chặt, như người ta bắt tay sau khi ký xong một hợp đồng.

Sáng thứ Năm, Thao lên Hà Nội chuyến sớm. Từ giờ cô phải ở xưởng đến đêm công diễn. Còn mười ngày. Bốn mươi hai bộ áo đã xong ba mươi sáu.

Thước đưa cô ra bến xe bằng cái xe máy xanh rêu của ông Hàm. Đến bến, cô xuống xe, tháo mũ bảo hiểm đưa anh. Anh cầm mũ, không đi ngay.

– Em ơi. – anh nói. – Sau ngày hai mươi ba, anh có chuyện muốn hỏi em.

Thao nhìn anh.

– Hỏi bây giờ đi. – cô nói. – Nhà em không ai để dành câu hỏi nữa.

Thước cười. Anh lắc đầu.

– Hông. Bây giờ em phải làm sáu cái áo. – anh nói. – Câu này anh hỏi lúc em hông cầm kim.

— Hết chương 31 —