Sợi cước mới

Chương 36: Sợi cước mới

– Đưa tay đây. Tay trái.

Cô Út Gấm ngồi trên băng ghế dài ngoài hiên trạm, cái giỏ nhựa đặt bên chân, cây gậy tre dựng vào vách. Bốn giờ chiều thứ Sáu, rằm tháng Tám. Nắng chiều xiên qua hai cây bàng gãy cành, rọi lên cái khung ảnh gỗ mới trên tường, lên cô mụ Huyên áo trắng và cô gái đội nón đứng bên cạnh.

Tường Lam ngồi xuống, chìa cổ tay trái ra.

Cô Út không cầm tay cô ngay. Cô Út thò tay vào giỏ, lấy ra một cái vòng.

Mấy sợi cước câu màu xanh lá còn mới tinh, tết lại thành một dải nhỏ cỡ chiếc đũa, cái nút mắt lưới đôi ở chỗ hai đầu gặp nhau. Xâu ba hạt thủy tinh. Không phải ba hạt xanh ngọc như cái vòng cũ. Một hạt xanh ngọc. Một hạt trắng đục như sương. Một hạt nâu, màu hổ phách, như nước trà để nguội.

– Thủy tinh trong cái hũ bể. – Cô Út nói. – Thằng Lộng lượm từng mảnh trong đống gạch. Tui khoan bằng cây kim nung, y như hồi xưa. Ba đêm.

Tường Lam nhìn cái vòng mới trong lòng bàn tay cô Út. Cổ họng cô nghẹn lại.

– Hồi xưa tui tết cho má cô ba hạt. – Cô Út nói, mắt không nhìn cô, nhìn cái vòng. – Tui hổng nói ba hạt đó là gì. Chỉ cũng hổng hỏi. Giờ tui nói. Một hạt là chỉ. Một hạt là tui. Một hạt là đứa nhỏ.

Cô Út lật cái vòng mới, chỉ vào từng hạt.

– Còn cái này. Hạt xanh là cô. Hạt trắng là thằng Lộng. Hạt nâu là cái đảo. Tui hổng biết cái đảo màu gì. Tui lựa màu nâu, màu đá Gành Đen phơi nắng.

Tường Lam không nói được gì.

Cô đưa tay phải lên, cởi cái vòng cũ ra khỏi cổ tay trái. Cái nút thắt ngược ở trong, kéo không tuột. Cô phải lần mất một lúc mới tìm ra đầu mối. Ba năm, từ cái ngày cô tự tay tháo nó khỏi cổ tay mẹ trong bệnh viện ở Huế, cô chưa tháo nó ra lần nào.

Cổ tay trái cô có một vệt da trắng hơn, mảnh như sợi chỉ, chỗ cái vòng đã nằm.

Cô Út cầm lấy cổ tay cô. Bàn tay cô Út chai sần, khô, ấm. Cô Út quấn cái vòng mới quanh vệt da trắng đó, thắt cái nút mắt lưới đôi, rồi thắt ngược một vòng ở trong, kéo thử ba lần.

– Rồi. – Cô Út nói. – Kéo hổng tuột.

Tường Lam nhìn cổ tay mình. Rồi nhìn cái vòng cũ trong lòng bàn tay mình. Ba hạt xanh ngọc, đục mờ như sương, sợi cước đã bạc đi vì mồ hôi và nắng của hai người đàn bà trong ba mươi năm.

– Cái này, – cô nói, – con muốn để nó ở đây. Ở trạm. Bên má con.

Cô Út gật đầu, như thể đã biết trước.

Năm giờ, thằng Vững tới. Cánh tay trái nó đã tháo bớt băng, chỉ còn quấn một lớp mỏng chỗ vết phỏng đang lên da non. Nó cầm trong tay phải một cái phong bì giấy dầu nhỏ, cũ, mép sờn như vải. Con Ri đi sau lưng nó, cầm một cái hộp gỗ có mặt kính, cái hộp nhỏ cỡ quyển vở, ông Sáu Hên đóng hai ngày nay bằng gỗ thùng đựng cá.

Thằng Vững đứng trước cô Út, gãi đầu.

– Má con biểu con đem cái này. – Nó nói. – Má con nói chỗ của nó ở đây. Bên cô mụ Huyên.

Nó mở phong bì, lấy cái vòng chân nhỏ xíu ra. Sợi cước bạc. Một hạt xanh ngọc.

Con Ri mở nắp cái hộp. Lót bên trong là một miếng vải điều, cái loại vải đỏ người ta quấn cán chèo bả trạo, ông Tư Rớt gởi.

Thằng Vững đặt cái vòng chân của nó xuống miếng vải đỏ. Tường Lam đặt cái vòng tay của mẹ xuống bên cạnh. Một vòng lớn ba hạt, một vòng nhỏ một hạt, nằm cạnh nhau, cùng một màu xanh, cùng một cái nút, cùng một bàn tay đã thắt ba mươi năm trước trong một cái chòi lưới giữa đêm bão.

Cô Út ngồi nhìn. Không nói. Bàn tay cô Út đặt trên đầu gối, mấy ngón tay xoắn vào nhau, rồi thôi xoắn.

Thằng Vững đậy nắp kính lại. Lộng đem cái búa với mấy cây đinh tới, đóng cái hộp lên tường, ngay dưới khung ảnh, ngay dưới tấm gỗ nhỏ có dòng chữ sơn trắng vụng về. Anh đóng bằng tay trái, cổ tay phải còn quấn băng, đóng lệch một chút. Không ai bảo anh đóng lại.

Mọi người về hết, cô Út vẫn ngồi lại trên băng ghế. Nắng đã tắt. Tường Lam ngồi xuống bên cạnh.

– Cô kể tui nghe. – Cô Út nói. – Chỉ ở Huế ra sao. Hai mươi bảy năm. Tui hổng biết gì hết.

Và cô kể. Kể về cái kiệt nhỏ gần chợ Bến Ngự, cái nhà hai gian mái tôn, cây khế trước sân. Kể về cái trạm y tế phường nơi mẹ làm hộ sinh tới năm năm mươi tuổi. Kể về cái bóng đèn đỏ mẹ bật ngoài hiên mỗi đêm có người sắp sinh trong kiệt. Kể về những đêm cô sốt, nằm nghe ngón tay mẹ gõ lộp độp lên đùi mà ngủ. Kể về cái cách mẹ đọc trăng như đọc giờ. Kể về chuyện mẹ đan len dở tệ, ba đan còn đẹp hơn. Kể về chuyện mẹ không bao giờ ăn cá ngừ, nói "ăn không quen", mà mua cá ngừ về kho cho ba con ăn thì kho ngon nhất kiệt.

Cô Út nghe. Không ngắt lời câu nào. Có lúc cô Út cười, cái cười khẩy quen thuộc mà giờ nghe khác hẳn. Có lúc cô Út quay mặt đi.

– Chỉ có hay cười hông? – Cô Út hỏi. – Ở trỏng.

– Có. – Tường Lam nói. – Má con cười to lắm. Hàng xóm nghe cả kiệt.

Cô Út gật đầu, gật mãi.

– Hồi chỉ thắt nút hoài hổng được, – cô Út nói, – chỉ cũng cười y vậy. Cười to. Cả xóm Gành Đen nghe.

Cô Út đứng dậy, chống gậy, đứng dưới cái khung ảnh gỗ, ngước lên nhìn. Cô gái đội nón trong ảnh cầm búi cước xanh. Người đàn bà bốn mươi bảy tuổi đứng dưới ảnh, tay cầm cây gậy tre.

– Bữa chụp tấm này, – cô Út nói, – tui đang thắt cái vòng đầu tiên cho chỉ. Chỉ biểu tui ngó lên. Tui mắc cỡ, tui kéo nón xuống. Chỉ nói: "Gấm, mai mốt em hối hận đó." – Cô Út cười, mà nước mắt chảy ra. – Hối hận thiệt.

Tối, trăng mọc từ biển.

Bãi Nồm đêm rằm tháng Tám năm nay không có lân giấy bồi của thằng Tèo Bự, vì con lân bị nước cuốn mất trong bão. Nhưng con nít vẫn đông, lồng đèn vẫn đủ màu, mâm cỗ vẫn trải dài trên mấy cái chiếu. Cô Hiên đứng trên bục gỗ cầm loa, gọi tụi nhỏ xếp hàng, giọng khàn đặc.

Thằng Su cầm một cái lồng đèn ông sao, bên trong không phải cây nến mà là một cái đèn pin nhỏ cột bằng dây thun. Nó đi khoe khắp bãi.

– Cô bác sĩ ơi! Lồng đèn con hổng cháy được nữa! Ba con gắn đèn pin!

– Giỏi. – Cô nói. – Con Bốn Càng đâu?

– Con Bốn Càng chết rồi. – Thằng Su nói, nghiêm trọng. – Giờ con nuôi con Năm Càng.

Út Nhớ ngồi trên chiếu, con bé Bình sáu tháng tuổi ngồi trong lòng, mắt tròn xoe nhìn trăng, hai tay quơ quơ như muốn chụp. Chị Hà My ngồi bên cạnh, thằng Gáy đang tập bò, bò lổm ngổm trên chiếu, chụp được một múi bưởi là đưa lên miệng. Hai bà mẹ trẻ ngồi chuyện trò, cười, mặc kệ hai đứa nhỏ quậy.

Ông Thuần chưa về Huế. Ông nói ở lại qua Trung thu cho biết Trung thu ngoài đảo ra răng. Giờ ông ngồi trên cái ghế nhựa thấp cạnh ông Năm Thới, hai ông già ngồi chung một mâm, một ông cầm chén trà, một ông cũng cầm chén trà. Ông Thuần đang giảng cho thằng Su vì sao trăng rằm mọc lúc chiều tối mà trăng hai mươi bốn mọc sau nửa đêm, giảng bằng hai múi bưởi với một trái cam. Thằng Su gật gù. Ông Thới ngồi nghe, cũng gật gù, như thể ông cũng mới biết lần đầu.

Chú Cang với cô Sen ngồi mâm bên. Ông Tư Rớt ngồi đầu mâm, cây chèo đầu mắt cá dựng bên cạnh, đang chỉ thằng Lụi hát một câu tiễn trăng. Ông bà Sáu Hên ngồi cạnh ông Tư, bà Sáu đã tháo bột, cổ tay còn hơi cứng, mà vẫn bưng được nồi xôi.

Thằng Vững với con Ri ngồi sát nhau. Hồi chiều, ở hiên trạm, thằng Vững đã nói với cả nhà: ra Giêng, sau lễ cầu ngư, nó cưới con Ri. Nó không vô bờ làm thợ máy nữa. Nó ở lại xuống hầm tàu anh Hai.

Cô Út ngồi ở mép chiếu, cạnh thằng Vững. Cô Út không nói nhiều. Lâu lâu cô Út gắp một miếng cá bỏ vào chén thằng Vững. Thằng Vững ăn hết.

Tường Lam ngồi trên một mỏm đá thấp ở đầu bãi, chỗ cát nhường cho đá, chỗ năm ngoái Lộng đã chìa tay ra kéo cô qua. Lộng ngồi bên cạnh. Anh đưa cho cô một múi bưởi.

Trăng lên cao. Vàng như cái mâm đồng ai vừa đánh bóng. Con đường sáng trên mặt nước chạy thẳng từ chân trời vào tới chân bãi.

– Một năm. – Anh nói.

– Một năm mười ngày. – Cô nói. – Em đếm.

– Em đếm hết hả?

– Em đếm hết. – Cô nói. Rồi cô nghĩ một chút. – Không. Có mấy đêm em không đếm. Đêm ở Gành Đen. Đêm ở hốc đá. Đêm bão vừa rồi. Mấy đêm đó em quên đếm.

Anh không nói gì. Anh nắm lấy bàn tay phải của cô, cái bàn tay có chiếc nhẫn bạc anh đã mang vào Quy Nhơn sửa cho vừa. Cô để yên.

Họ ngồi đó lâu. Tiếng trống, tiếng con nít, tiếng ông Tư hát rè rè, tiếng sóng. Phía sau lưng họ, trên gò đất thấp sau xóm, trạm y tế xã đảo Hòn Trầu tối om. Chỉ có một quầng sáng đỏ nhỏ ngoài hiên, rọi xuống ba bậc tam cấp và cái khung ảnh gỗ trên tường.

Mười một giờ đêm, cô về trạm. Ri đã về nhà. Trạm yên. Cô ngồi trong phòng công vụ, ghi sổ trực, cái vòng mới trên cổ tay trái cọ nhẹ vào mép bàn mỗi lần cô lật trang. Ba hạt thủy tinh. Một xanh, một trắng, một nâu.

Mười một giờ bốn mươi, có tiếng gõ cửa trước.

Ba tiếng. Gấp. Rồi một giọng đàn ông, hổn hển:

– Bác sĩ ơi! Bác sĩ có trong đó hông? Tui thấy đèn đỏ còn sáng…

Tường Lam đặt cây bút xuống. Cô xỏ dép, vớ cái áo blouse treo trên đinh, và đi ra mở cửa.

— Hết —