Hai đứa trẻ trong một đêm

Chương 29: Hai đứa trẻ trong một đêm

Gấm thấy con nhỏ bác sĩ từ lúc nó còn ở trên dốc.

Chín giờ sáng Chủ nhật. Gấm đang ngồi trên bậc thềm cái chòi mới, đan lại một tấm lưới rách, cây kim tre đưa lên đưa xuống như mọi ngày. Con nhỏ đi bộ. Không đi xe. Nó đi xuống con đường bê tông dẫn vào xóm, chậm, một tay buông thõng, một tay nắm lại để trước ngực như đang cầm một cái gì đó nhỏ lắm, sợ rơi.

Gấm không đứng dậy. Gấm đan tiếp. Mũi kim thứ nhất. Mũi kim thứ hai. Tới mũi thứ ba thì tay Gấm không đan được nữa.

Bà Sáu té hôm thứ Ba. Con nhỏ ở lại nhà bà Sáu một đêm. Sáng thứ Tư bà Sáu vô bờ bó bột. Gấm nghe hết, cả đảo nghe hết. Gấm đã thức trắng năm đêm nay, nằm nghe sóng vỗ dưới mỏm đá. Gấm nghĩ tới cái rương gỗ dưới gầm bộ ván nhà bà Sáu, cái rương mà ba mươi năm trước Gấm đã đứng ngoài cửa sổ nhìn bà Sáu cất một cái phong bì vào đáy.

Con nhỏ bác sĩ dừng lại trước bậc thềm. Nó không nói gì. Nó mở bàn tay ra.

Cái vòng chân nằm trong lòng bàn tay nó. Sợi cước đã bạc, hạt thủy tinh vẫn xanh.

Gấm đặt cây kim tre xuống tấm lưới. Gấm nhìn cái vòng. Ba mươi năm. Ba mươi năm Gấm chưa được thấy lại nó.

– Ngồi xuống. – Gấm nói. Giọng Gấm bình thường hơn Gấm tưởng. – Ngồi xuống đi. Tui kể. Tui kể một lần, hổng kể lại.

Hồi đó Gấm mười sáu tuổi.

Gấm nói câu đó trước tiên, và Gấm nói nó hai lần, như người ta đóng cái cọc trước khi buộc dây.

– Mười sáu tuổi. Ổng là thầy giáo trong bờ ra, lớn hơn tui bảy tuổi. – Gấm ngừng lại, nhìn ra biển. – Chuyện ổng làm, tui hổng kể. Giờ tui bốn mươi bảy tuổi, tui biết đó hổng phải thương. Người lớn mà làm vậy với con nít là người lớn sai. Hồi đó tui hổng biết, tui chỉ biết sợ. Tới tháng Bảy năm chín sáu thì tui biết mình có bầu.

Gấm không nói với ai. Gấm mặc áo rộng, áo bà ba của má, cột vạt lại cho thùng thình. Gấm ở bên chòi lưới Gành Đen nhiều hơn ở nhà, viện cớ coi lưới cho ông già. Thầy Chinh mấy tháng đó tránh mặt Gấm. Gấm cũng không nói cho ổng biết. Gấm sợ. Sợ ông già đánh chết. Sợ cả đảo biết. Sợ tới mức có đêm Gấm đứng trên mỏm đá này nhìn xuống nước.

– Chỉ có má cô biết. – Gấm nói. – Chỉ qua thăm dì chỉ bên này, chỉ thấy tui ngồi vá lưới, chỉ nhìn cái bụng tui một cái là chỉ biết. Mắt bà mụ mà. Chỉ hổng la. Chỉ hổng hỏi ai. Chỉ hỏi tui: "Em muốn sao?". Tui nói em hổng biết. Chỉ nói: "Dị thì chị lo. Qua rằm tháng Chín chị xin nghỉ mấy bữa, đưa em vô Quy Nhơn đẻ, hổng ai biết."

Huyên hẹn qua rằm tháng Chín. Đứa nhỏ không chờ tới rằm.

Chiều hai mươi tháng Mười, gió lên. Gấm ở một mình trong chòi lưới. Bốn giờ, bụng Gấm bắt đầu đau. Gấm tưởng đau bụng thường. Sáu giờ, Gấm biết không phải. Bảy giờ, Gấm cầm cái đèn pin của ông già, trùm cái áo mưa, đi bộ sang Bãi Nồm.

– Tui đi một tiếng trong bão. – Gấm nói. – Đau quá thì ngồi xuống, hết đau thì đi tiếp. Tới trạm xá tám giờ. Tui gõ cửa. Chỉ ra. Tui nói "Chị Huyên ơi em đau rồi". Chỉ vô lấy cái túi, nói gì đó với thằng Cang, rồi chỉ đi với tui.

Hai cái bóng đi lên con đường mòn trong mưa. Một cái bóng cầm đèn pin. Chú Cang đã kể đúng như vậy, chỉ không biết cái bóng cầm đèn là ai.

Huyên đỡ đẻ cho Gấm trong cái chòi lưới, trên một tấm chiếu trải trên đống lưới cũ, dưới ánh đèn dầu chao đảo vì gió lùa qua khe vách. Lâu. Khó. Gấm nhớ có lúc Huyên nói "Dây rốn quấn cổ, em đừng rặn, đừng rặn, để chị", rồi tay Huyên làm gì đó mà Gấm không thấy, rồi Huyên nói "Rặn đi". Mười một giờ rưỡi, đứa nhỏ ra. Con trai. Tím tái. Huyên lau, Huyên xoa, Huyên thổi hơi vào miệng nó, rồi nó khóc.

– Nó khóc nhỏ xíu. – Gấm nói. – Như tiếng mèo. Bão gầm ngoài kia mà tui nghe được.

Gấm chảy máu. Huyên xoa bụng cho Gấm, chích cho Gấm một mũi thuốc, ép bụng Gấm bằng hai tay. Gần mười hai giờ, máu bớt.

– Rồi chỉ đứng dậy. – Gấm nói. – Chỉ nói: "Gấm, em giữ được rồi. Chị phải về. Chị Mến ba bữa nay gò lắt nhắt, chị lo cho chỉ quá." Tui níu áo chỉ. Tui nói chị đừng đi, em sợ. Chỉ gỡ tay tui ra. Chỉ nói: "Chị không bỏ em. Mà chị cũng không bỏ chị Mến được."

Tường Lam ngồi im. Hai bàn tay cô siết lấy nhau trên đầu gối.

Chị không bỏ chị Mến. Chị không bỏ.

– Chỉ đi. – Gấm nói. – Áo chỉ dính máu của tui. Chỉ đi về Bãi Nồm một mình trong bão. Ở chân dốc, có người nói với chỉ nhà anh Năm đang kiếm bà mụ. Chỉ chạy.

Gấm dừng lại rất lâu.

– Sáng ra, chị Mến chết.

Sáng hai mươi mốt, bà Hai Mót hàng xóm qua coi chòi lưới có sao không. Gấm nằm trên đống lưới, đứa nhỏ giấu trong cái thúng phủ áo, Gấm nói Gấm sốt. Bà Hai Mót kể chuyện bên Bãi Nồm: con Mến nhà anh Năm Thới chết hồi gà gáy, bà mụ đi đâu mất từ chập tối, về trễ, dính máu, cả xóm đang hỏi bà mụ đi đâu.

– Tui nghe. – Gấm nói. Giọng Gấm thấp xuống. – Tui sợ. Tui nghĩ người ta sẽ hỏi chỉ đi đâu. Người ta sẽ đi kiếm. Người ta sẽ qua tới đây. Người ta sẽ thấy cái thúng. Tui sợ tới mức tui hổng thở được. Bà Hai hỏi "Mầy ở bên này, mầy có thấy bà mụ hông?". Tui nói.

Gấm nhìn xuống hai bàn tay mình.

– Tui nói tui thấy chỉ đi ra từ phòng thầy Chinh.

Câu đó rơi xuống bậc thềm, nằm đó.

– Tui hổng biết vì sao tui nói vậy. – Gấm nói. – Phòng ổng gần chòi tui nhứt. Ổng tránh mặt tui mấy tháng. Có khi tui muốn ổng bị gì đó. Có khi tui chỉ nghĩ ra cái đó trước. Tui nói một câu. Một câu thôi. Tới trưa thì cả đảo nói.

Hai ngày sau bão, sáng hai mươi ba, biển lặng. Huyên qua Gành Đen lúc trời còn tối. Huyên không hỏi Gấm câu nào về cái lời đồn. Huyên chỉ ngồi xuống cạnh Gấm, nhìn đứa nhỏ, rồi nói: "Em nói gì thì em nói rồi. Chị không cãi. Chị cãi thì người ta hỏi chị ở đâu."

Hai ngày đó, Gấm cho con bú, và tết hai cái vòng. Gấm khoan lỗ bốn hạt thủy tinh biển trong cái hũ bằng cây kim nung đỏ trên ngọn đèn dầu. Một cái vòng nhỏ, một hạt, cho cổ chân đứa nhỏ. Một cái vòng lớn, ba hạt, cho Huyên.

– Tui cột cái vòng vô chân nó. – Gấm nói. – Chỉ đứng coi. Chỉ nói: "Gấm, cột chân nó cho chặt. Mai mốt còn nhận."

Tường Lam nhắm mắt lại.

– Tui đưa chỉ cái vòng ba hạt. Tui nói chị đeo đi, để em biết chị còn nhớ. Chỉ đeo. – Gấm nhìn cổ tay trái của Tường Lam. – Chỉ đeo tới chết, phải hông.

– Dạ. – Tường Lam nói. – Má con chưa từng tháo ra.

Huyên bỏ đứa nhỏ vào cái giỏ đệm, phủ khăn, ôm đi ra bến lúc năm giờ sáng, đi chuyến ghe đầu tiên vào Quy Nhơn. Gấm đứng trên mỏm đá này nhìn theo. Chiều đó, Gấm về Bãi Nồm, đi không nổi, nhờ người chở. Gấm đứng trước quan tài chị Mến. Gấm không khóc được. Gấm run.

Ba mươi năm sau đó, Gấm sống một mình.

– Cuối năm đó tui đứng ngoài cửa sổ nhà bà Sáu, thấy bả ẵm nó về. – Gấm nói. – Tui biết từ bữa đó. Má cô lo hết. Rồi má cô đi. Hổng ai tiễn. Tui cũng hổng dám ra.

Thầy Chinh hết năm học thì đi. Ổng không bao giờ biết. Gấm không bao giờ nói.

Ba mươi năm, Gấm nhìn thằng Vững lớn lên. Thấy nó tập đi trước sân nhà bà Sáu. Thấy nó theo ông Sáu qua Gành Đen bỏ lưới, cho nó cái bánh. Thấy nó lên tàu lần đầu năm mười tám tuổi. Thấy nó xỉu khi thấy máu. Năm nào Gấm cũng gom tiền vá lưới, tiền bán nước mắm, đưa cho ông Sáu, nói tiền lãi hụi ông Tư Hói nhờ đưa. Ông Sáu hiền, ông Sáu tin.

– Nó kêu tui cô Út. – Gấm nói. – Như mọi người. Nó kêu bà Sáu là má. Ba mươi năm, tui nghe nó kêu người khác là má.

Gấm im. Gió nồm thổi qua giàn phơi cá, mùi cá khô nồng nặc. Dưới mỏm đá, sóng vỗ đều.

– Rồi cô tới. – Gấm nói. – Cô đeo cái vòng đó. Tui thấy cái vòng, tui làm rớt mâm canh. Tui biết cô là con chỉ. Tui sợ. Tui sợ cô đào lại cái đêm đó, tui sợ cô kiếm ra thằng Vững. Con Ri kể cái tên trên cuốn sách, tui chạy về nói với anh Năm. Tui để anh Năm la ở cầu cảng. Tui đứng sau lưng ảnh mà tui hổng cản. – Gấm nói, giọng khàn đi. – Tui làm với cô y như tui làm với má cô. Lần thứ hai.

Gấm quay sang nhìn Tường Lam. Đôi mắt sáng như hai đốm lửa trong lò, mà giờ nước mắt đã tràn ra.

– Rồi cô xuống hốc đá kéo tui lên.

Gấm đứng dậy. Gấm không cầm gậy. Gấm đứng trên bậc thềm, lảo đảo một chút trên cái chân phải còn yếu. Rồi Gấm quỳ xuống. Quỳ xuống trên nền xi măng trước mặt Tường Lam, hai tay chắp lại.

– Cô Út! – Tường Lam chụp lấy hai vai Gấm. – Cô Út đứng dậy!

– Tui xin cô một chuyện. – Gấm nói. Gấm không đứng dậy. – Một chuyện thôi. Đừng nói với thằng Vững. Nó có ba má. Nó có con Ri. Nó đang yên. Nó biết thì nó mất hết. Nó biết má ruột nó là cái con đàn bà đã bịa chuyện hại người cứu nó. Tui hổng sợ cả đảo chửi tui. Tui sợ nó nhìn tui.

Tường Lam quỳ xuống theo. Hai người đàn bà quỳ đối diện nhau trên bậc thềm cái chòi lưới mới, giữa đống lưới đan dở, dưới cái hũ thủy tinh biển đang lấp lánh nắng sáng.

Cô đặt cái vòng chân vào lòng bàn tay Gấm. Rồi cô khép mấy ngón tay của Gấm lại trên nó.

– Con không nói. – Cô nói. – Đây là chuyện của cô. Má con giữ cho cô ba mươi năm. Con không nói thay cô.

Gấm nhìn cô. Nắm tay Gấm siết chặt quanh cái vòng nhỏ, siết tới mức các khớp ngón tay trắng bệch.

– Còn má con. – Tường Lam nói tiếp, khẽ. – Má con không nói thay cô, mà má con nhớ cô tới phút chót. Mấy câu cuối cùng má con nói trên đời, có tên cô.

Gấm gục xuống. Gục trán vào vai Tường Lam, và khóc. Khóc không thành tiếng, khóc run cả người, như cái buổi chiều ba mươi năm trước đứng trước quan tài, cái buổi chiều mà Gấm đã không khóc được.

— Hết chương 29 —