Gió bấc cuối năm

Chương 20: Gió bấc cuối năm

– Cột chặt quá thì chết cái tay. Cột lỏng quá thì băng tuột. Vừa đủ là nhét lọt một ngón tay vô dưới băng. Ai làm thử?

Ba chục người đàn ông ngồi chen chúc trên mấy dãy ghế nhựa trong hội trường Ủy ban xã, áo mưa còn nhỏ nước xuống nền gạch. Ngoài trời, gió bấc thổi từng cơn lạnh buốt, mưa phùn bay xiên qua khung cửa sổ không kính. Không ai giơ tay.

– Thằng Cò! – Chú Mười Ốc la lên từ hàng sau. – Mầy làm đi, mầy có kinh nghiệm bị cuốn tay mà.

Cả hội trường cười rộ. Thằng Cò đỏ mặt, nhưng đứng dậy. Nó bước lên, giơ bàn tay phải còn ba ngón ra cho mọi người coi, như giơ một tấm bằng.

– Nằm xuống đi anh Hai.

Lộng nằm ngửa trên tấm chiếu trải giữa hội trường, tay trái chìa ra. Anh là "người mẫu" từ đầu buổi. Tường Lam đã băng đầu anh, nẹp chân anh bằng hai thanh tre, đặt anh nằm nghiêng an toàn. Mỗi lần cô bảo "Giả bộ bất tỉnh", anh nhắm mắt lại nằm im như khúc gỗ, khiến mấy bà đứng xem ngoài cửa cười tới chảy nước mắt.

Thằng Cò cầm cuộn băng bằng tay trái, quấn vụng về quanh cẳng tay Lộng. Ba ngón tay phải của nó giữ đầu băng, chậm, run, nhưng giữ được.

– Ép chỗ chảy máu trước. – Tường Lam nhắc. – Ép bằng gạc sạch, ép mạnh, ép liên tục. Đừng mở ra coi. Ai mở ra coi là máu chảy lại từ đầu.

– Dạ. – Thằng Cò nói, rồi nhìn xuống đám đông. – Đêm em bị, anh Hai ép tay em từ trên tàu tới trạm. Ổng hổng mở ra lần nào. Chị bác sĩ nói nhờ vậy em còn ba ngón.

Hội trường im đi một chút.

Lớp sơ cứu là ý của Tường Lam, nhưng người đi gõ cửa từng tàu để gom người là Lộng. Từ hôm về lại nhà ngủ, anh làm nhiều việc hơn, nói ít hơn. Ông Nhựt chủ tịch xã cho mượn hội trường, cho in hai trăm tờ hướng dẫn. Ri dạy phần bỏng và đuối nước. Chú Cang ngồi ở bàn đầu, nhấp trà, thỉnh thoảng chen một câu "thôi thì nhớ cái này là đủ". Buổi học kéo dài tới gần trưa. Lúc tan, có một người đàn ông lớn tuổi đứng nán lại, cầm tờ giấy hướng dẫn gấp làm tư nhét vào túi áo.

– Hồi xưa cô mụ Huyên cũng có dạy một lần. – Ông nói với chú Cang, không nhìn Tường Lam. – Dạy cắt rốn cho mấy bà đẻ ngoài ghe. Năm chín lăm hay chín sáu đó.

– Chín lăm. – Chú Cang nói.

Người đàn ông gật đầu, rồi đi.

Đêm thứ Bảy tuần sau, chị Lan xóm Giếng chuyển dạ.

Chị tới trạm lúc mười giờ, đi bộ, chồng xách giỏ đồ đi sau. Con rạ, đủ tháng, ngôi đầu, mọi thứ đều đẹp như trong sách. Tường Lam khám xong, rửa tay, rồi quay sang Ri.

– Em đỡ.

Ri đứng sững.

– Chị…

– Chị đứng sau lưng em. Chị không đi đâu hết.

Ri đỡ ca đó. Tay Ri run lúc đầu, rồi thôi run. Một giờ năm phút sáng, một bé gái chào đời, khóc ngay, khóc to. Ri đặt con bé lên ngực mẹ, kẹp, cắt rốn, kiểm tra nhau, xoa tử cung, làm từng bước đúng như cô đã dạy. Tường Lam đứng sau lưng Ri suốt, không chạm vào thứ gì.

Ba giờ sáng, khi mẹ con chị Lan đã ngủ, Ri ngồi bệt ngoài hiên dưới cái đèn đỏ, ôm đầu gối mà khóc.

– Em khóc vì sợ hả Ri?

– Hổng phải. – Ri sụt sịt. – Em khóc vì em hổng sợ. Năm ngoái đỡ ca ngôi mông xong em về nhà khóc cả đêm vì sợ. Nay em hổng sợ. Em hổng biết khóc kiểu gì cho đúng.

Tường Lam ngồi xuống cạnh Ri, khoác cái khăn len màu xám của ba lên vai hai chị em. Cái khăn méo, đan dày, ấm.

Sáng Chủ nhật, Lộng chở cô sang Gành Đen.

Đoạn sạt ở dốc Cổ Ngựa đã được dọn, người ta đổ đá hộc kè lại chân vách, mặt đường còn loang lổ bùn đỏ. Gió bấc thổi thốc từ biển lên, lạnh tới mức cô phải nhét hai tay vào túi áo khoác. Lộng chạy chậm, lâu lâu lại nghiêng đầu nói vọng ra sau, câu nào cũng bị gió cắt mất phân nửa.

Anh dừng xe ở mỏm đá cuối xóm.

Chỗ chòi lưới của cô Út giờ chỉ còn cái nền xi măng nứt, hai bức tường gạch đổ nghiêng đã được ai đó đẩy sập hẳn, gạch xếp thành đống gọn gàng một bên. Lộng không nói gì. Anh lấy trong cốp xe ra một cái lon sữa bột cũ đã gỡ nhãn, rồi ngồi xổm xuống giữa đống gạch vỡ, bắt đầu lượm.

Tường Lam đứng nhìn một lúc mới hiểu. Anh đang lượm thủy tinh biển. Những mảnh xanh, trắng, nâu đã vỡ tung ra từ cái hũ trên bậu cửa sổ đêm bão, giờ nằm lẫn trong kẽ gạch, trong khe đá, dưới lớp cát.

– Bữa nào qua đây tui cũng lượm một ít. – Anh nói, không ngẩng lên. – Cô Út hổng nói. Mà tui biết cổ tiếc.

Cô ngồi xuống bên cạnh, lượm cùng anh. Mảnh nào cũng mờ đục, mặt nhẵn như da, mép tròn trịa. Cô cầm một mảnh xanh ngọc lên soi ra phía trời xám. Cùng màu với ba hạt trên cổ tay cô. Cô bỏ nó vào lon, không nói gì.

Họ lượm được nửa lon thì một bà cụ chống gậy đi ngang, dừng lại nhìn.

– Lộng hả? Mầy lượm đồ chơi của con Gấm hả?

– Dạ, bà Ba.

Bà Ba Lựu tám mươi lăm tuổi, nhà ở ngay sau dãy phòng học cũ của điểm trường Gành Đen. Bà nhỏ thó, lưng còng gần gập đôi, nhưng mắt còn sáng và giọng còn đanh. Bà nhìn Tường Lam một lượt từ đầu tới chân.

– Con nhỏ bác sĩ. Con của con Huyên.

– Dạ.

– Vô nhà tui uống miếng nước. Ngoài này gió, đứng lâu cảm.

Nhà bà Ba là căn nhà gạch thấp, cửa sổ nhìn thẳng ra dãy phòng học cũ, giờ đã bỏ hoang, mái tôn rỉ sét, cửa gỗ mục. Bà rót hai chén nước chè xanh, đẩy về phía hai người.

Lộng hỏi trước. Anh hỏi thẳng, như anh vẫn hỏi.

– Bà Ba. Đêm bão năm chín sáu, bà ở đây hông bà?

Bà Ba nhìn anh, rồi nhìn Tường Lam, rồi nhìn ra cửa sổ, về phía dãy phòng học.

– Ba chục năm rồi mới có đứa hỏi tui câu đó. – Bà nói. – Ở. Tui ở đây. Ông nhà tui cũng ở đây.

Bà kể. Chiều hôm đó gió lên sớm. Năm giờ chiều, mái tôn cái phòng của thầy Chinh, cái phòng nhỏ nằm cuối dãy lớp học, bị gió lật bay. Thầy Chinh chạy qua nhà bà, ướt như chuột lột, ôm theo chồng sách với cái đèn dầu.

– Thầy ngủ nhờ nhà tui. – Bà Ba nói. – Hổng ngủ. Ổng với ông nhà tui ngồi đánh cờ tướng dưới đèn dầu tới sáng, vì gió lớn quá, sợ sập nhà, hổng ai dám nằm. Ông nhà tui thua bảy ván, ổng còn nhớ tới chết.

Lộng đặt chén nước xuống.

– Vậy đêm đó thầy Chinh hổng có ở phòng.

– Phòng ổng còn có cái nóc đâu mà ở. – Bà Ba nói. – Sáng ra mới nghe bên Bãi Nồm đồn con Huyên ở trong phòng thầy. Tui nói với ông nhà tui, ông nhà tui đi nói với người ta. Thầy Chinh cũng đi từng nhà nói. Mà người ta nói đàn ông ai mà hổng cãi. Người ta tin cái chuyện xấu hơn. Ông nhà tui đi biển, ít khi lên Bãi Nồm. Tui đàn bà, ai nghe.

– Ai nói trước hả bà? – Tường Lam hỏi. Giọng cô bình thường hơn cô tưởng.

– Tui hổng biết. – Bà Ba lắc đầu. – Sáng ra cả xóm lo dọn bão. Tới trưa thì nó tới tai tui rồi, tới tai ai cũng nói nghe người khác nói.

– Bà Ba. – Lộng hỏi tiếp. – Đêm đó bên Gành Đen có nhà nào đẻ hông bà? Hay có ai đau ốm nặng?

Bà cụ nghĩ một lúc lâu.

– Hổng có. – Bà nói chắc nịch. – Năm đó, đứa nào đẻ bên này tui nhớ hết, tui đi nấu cháo cho tụi nó. Thằng con ông Hai Cói đẻ tháng Bảy. Con Lài đẻ ra Giêng năm sau. Tháng Mười hổng có đứa nào.

Tường Lam cầm chén nước bằng cả hai tay. Nước nguội rồi mà cô vẫn cầm.

Một ca sinh không có ai biết. Một người con gái gõ cửa lúc tám giờ. Một vạt áo dính máu không phải của cô Mến. Một người đàn bà nằm trong hốc đá thì thào "Em sợ quá... đừng nói với ai". Mấy mảnh rời nằm trong đầu cô, nằm gần sát nhau, mà cô chưa dám đặt chúng chạm vào nhau.

– Vậy má em đi đâu? – Lộng nói, nửa hỏi cô, nửa hỏi chính mình.

Cô không trả lời. Anh nhìn cô, rồi nhìn bà Ba. Bà Ba đã quay sang nhìn ra cửa sổ, về phía mỏm đá cuối xóm, nơi cái lon sữa bột đựng nửa lon thủy tinh biển còn đặt trên yên xe máy.

Trên đường về, tới đỉnh dốc Cổ Ngựa, Lộng dừng xe. Gió bấc lồng lộng. Phía dưới, biển xám chì, những vệt sóng bạc đầu chạy dài tới tận chân trời.

– Em nghĩ gì đó. – Anh nói. – Từ hồi ở nhà bà Ba.

– Em nghĩ… – Cô dừng lại. – Em nghĩ má em đi giúp một người. Một người không muốn ai biết.

– Ai?

– Em không biết chắc.

Anh nhìn cô rất lâu. Rồi anh cởi cái áo khoác gió ra, choàng lên vai cô, cài luôn cái nút trên cùng.

– Khi nào em biết chắc thì nói tui. – Anh nói. – Tui hổng hối.

Anh nổ máy. Cô ngồi sau, hai tay ôm lấy eo anh, má áp vào lưng anh để tránh gió. Lần đầu tiên cô ôm anh trên xe, và anh không nói gì về chuyện đó, chỉ chạy chậm hơn một chút.

Sáng thứ Hai, Út Nhớ lên trạm siêu âm. Lần này Nhớ đi cửa trước.

– Hai mươi hai tuần. – Tường Lam nói, kéo cái máy siêu âm đen trắng lại gần. – Nằm xuống đi em.

– Em đi cửa trước rồi đó chị thấy hông. – Nhớ nói, nằm xuống, kéo vạt áo lên. – Em hổng sợ ai nữa.

Nhớ kể, trong lúc cô bôi gel. Tối hôm qua ông Thới ra quán, ngồi cái bàn trong cùng, kêu một ly trà. Nhớ bưng trà ra, đặt xuống, rồi không đi vô. Nhớ đứng đó.

– Em nói: "Ba. Má hỏi bà nội bảy lần ba về chưa." – Nhớ nói, mắt nhìn lên trần nhà. – Em nói vậy thôi. Rồi em đi vô. Ba em ngồi tới khuya. Lúc em đóng cửa quán, ba còn ngồi. Ba nói: "Nhớ. Ba xin lỗi con." Ba chưa bao giờ xin lỗi ai hết chị.

Tường Lam không nói gì. Cô đặt đầu dò lên bụng Nhớ.

Đứa bé hiện ra trên màn hình, rõ hơn lần trước nhiều, đang co duỗi chân, cái tim đập nhanh như cánh chim. Cô đo đầu, đo bụng, đo xương đùi, đếm tim. Mọi thứ đều đúng tuổi. Rồi cô kéo đầu dò xuống thấp, tìm nhau thai.

Cô tìm thấy nó ở chỗ cô không muốn thấy. Nhau bám ở thấp, bờ dưới của nó nằm sát, gần như phủ lên lỗ trong cổ tử cung.

Cô nhìn lâu. Cô đổi góc, nhìn lại. Vẫn vậy.

– Sao chị? – Nhớ hỏi. Nhớ đã thôi cười.

Tường Lam tắt máy, lau gel cho Nhớ, đỡ Nhớ ngồi dậy. Rồi cô kéo ghế ngồi đối diện, nói chậm, rõ, như cô vẫn nói với bệnh nhân.

– Con em khỏe. Đúng tuổi. Tim tốt. Có một chuyện chị phải nói: cái nhau, cái bánh nuôi con, nó đang bám ở thấp, sát cái cửa mình mà con sẽ ra. Ở tuổi thai này, nhiều khi bụng lớn lên thì nhau kéo lên theo, hết sát. Nhiều người như vậy. Nên bây giờ mình chưa kết luận gì hết. Tới khoảng ba mươi hai tuần, chị siêu âm lại.

– Còn nếu nó hổng kéo lên?

– Thì gọi là nhau tiền đạo. – Cô nói. – Không đẻ thường được, phải mổ. Có thể ra máu bất cứ lúc nào, có khi ra nhiều. Từ giờ, em nhớ mấy điều: không mang vác nặng, ra máu chút xíu cũng phải tới trạm liền, nửa đêm cũng tới. Và không để ai khám trong cho em, kể cả chị.

Nhớ nhìn cô.

– Dị là… – Nhớ nói. – Dị là em hổng đẻ ở đảo được.

– Nếu tới ba mươi hai tuần nó còn nằm đó. – Tường Lam nói. – Em phải vô bờ trước ngày sinh nhiều tuần, ở gần bệnh viện có phòng mổ, có máu.

Nhớ ngồi im. Rồi Nhớ cười, cái cười méo xệch, nước mắt chảy ra một bên.

– Ba em hồi trước nói đừng để chị đỡ đẻ cho em. – Nhớ nói. – Giờ ba em hổng nói vậy nữa. Mà giờ tới con em nó nói.

— Hết chương 20 —