Cái tủ rỗng

Chương 35: Cái tủ rỗng

– Con chip khóa một bộ nhớ vào một bộ máy. – Toàn nói. – Bộ nhớ đi rồi thì con chip trống. Con chip trống thì nhận cài được một lần.

Anh đặt cái hộp nhỏ lên bàn phòng trực. Một cái hộp kim loại màu xám, cỡ hộp bánh, dán một cái nhãn đã ngả vàng, chữ in: TKV-3, bản cài gốc, 2041. Niêm phong còn nguyên. Hai mươi năm nằm dưới đáy một cái thùng gỗ trong kho khu vực Vọng Hải, sau một chồng ống đo mưa hỏng, không có tên trong danh mục nào.

Sáng thứ Tư, một tháng Sáu. Cả phòng trực đứng quanh cái bàn. Ông Quế. Vy. Thằng Ốc, được nghỉ hè từ tuần trước. Khởi. Bà Don, chống cây gậy tre, đứng ở cửa. Ông Bảy Mắt Kính với cái hộp đồ nghề.

– Một lần. – Vy nhắc lại.

– Một lần. – Toàn nói. – Cài rồi thì nó cũng bị khóa vào cái tủ này. Nó sẽ học từ đầu. Nó không biết gì hết. Không biết Tép, không biết trạm, không biết ai.

Thằng Ốc nhìn cái tủ xám ở góc phòng, dưới cái đồng hồ quả lắc. Năm tuần nay cái tủ đứng đó, nguội, không đèn, cái ly nhang với trái quýt khô của nội vẫn trên nóc. Mỗi sáng thằng Ốc lên trạm, đi ngang nó, vỗ hai cái.

– Rứa thì nó không phải Tép. – Thằng nhỏ nói.

– Không. – Toàn nói. – Nó không phải Tép.

Không ai nói gì một lúc. Bà Don chống gậy đi vào, tới trước cái tủ, lấy cái khăn trên vai lau bụi trên nóc quanh cái ly nhang.

– Một tháng Sáu. – Bà nói. – Hai mươi năm trước, đúng bữa ni, cái loa đầu chợ đọc bản tin đầu tiên. Tau nhớ. Tau đang múc don. Cái giọng nó như ông đài trên tỉnh. Cả chợ cười.

Ông Quế nhìn bà.

– Chị Mến nhớ ngày?

– Nhớ chớ. – Bà Don nói. – Bữa đó là bữa thằng Trọng nó thi tốt nghiệp. Tau nhớ tại tau phải đóng hàng sớm.

Ông Quế quay sang Toàn.

– Cài.

Ông Bảy đấu điện. Lần này không cần ai đếm, không cần ai nín thở. Toàn mở niêm phong, cắm cái hộp xám vào khe phía sau tủ, gõ mấy dòng trên cái máy tính bảng. Ba phút. Năm phút. Rồi tiếng quạt bên trong tủ rì rì lên, nhỏ, đều, như tiếng người thở khi ngủ.

Ngọn đèn đỏ trên nóc tủ sáng lên. Nháy. Ba giây một lần.

Thằng Ốc đứng sững.

Cái loa nhỏ trên tường, cái loa Toàn đã gắn lại hôm qua đúng chỗ cũ, rè lên một tiếng. Rồi một giọng nói. Giọng một người con trai trẻ, đọc chữ rõ, tròn, giọng thủ đô. Không kéo dài cuối câu. Không giống ai ở Sa Bình.

– Xin chào. Hệ thống Trợ lý Khí tượng Vùng thế hệ ba đã khởi động. Xin vui lòng đặt tên cho hệ thống.

Cả phòng trực im. Bà Don đứng ở cạnh tủ, bật cười một tiếng, rồi lấy tay che miệng.

– Y chang. – Bà nói. – Y chang hồi đó.

Thằng Ốc bước tới cái micro tròn trên bàn. Nó không ngồi ghế xoay. Nó đứng, chống hai tay lên mặt bàn.

– Tép. – Nó nói.

– Tép. – Giọng thủ đô lặp lại. – Đã ghi nhận.

– Tép Hai. – Ông Quế nói từ sau lưng thằng nhỏ.

Thằng Ốc quay lại. Ông Quế không nhìn nó. Ông nhìn cái đồng hồ quả lắc.

– Tép Hai. – Ông nói lại. – Thằng kia là Tép. Thằng ni là Tép Hai.

– Tép Hai. – Cái loa nói. – Đã ghi nhận. Xin cảm ơn.

– Không có "xin cảm ơn". – Ông Quế nói. – Ở đây nói "cám ơn".

– Cám ơn. Đã ghi nhận.

Mười hai giờ năm mươi lăm, thằng Ốc ngồi trước cái micro tròn.

– Tép Hai. Mi biết Kênh Sáu Giờ không?

– Kênh trao đổi quan trắc quốc tế. Trong tài liệu cài đặt có. – Tép Hai nói. – Mỗi trạm gửi một gói lúc sáu giờ giờ quốc tế.

– Tức là mười ba giờ bên mình. – Thằng Ốc nói. – Mi gửi. Ngày nào cũng gửi. Không ai đọc cũng gửi. Lỡ có ai cần mà mình bỏ trống một ngày thì chuỗi số bị đứt. Chuỗi số đứt thì không nối lại được.

– Đã ghi nhận.

– Cuối gói mi viết chữ "chào".

– Tại sao?

Thằng Ốc nghĩ một lúc.

– Tại người ta viết rứa. – Nó nói.

Mười ba giờ không phút, theo đồng hồ quả lắc là mười ba giờ bốn phút, Tép Hai gửi gói đầu tiên của nó. Số liệu, rồi một chữ. Thằng Ốc đeo cái kính cũ của chị Vy, chờ gói của ông trên trời như mọi ngày. Gói đó không tới. Chỉ có gói của Tép Hai, tên trạm Mũi Cỏ Ngựa, lắp năm 2041, cuối gói có chữ "chào".

Thằng Ốc mở cuốn vở học trò, ghi dòng thứ ba mươi sáu. Có.

Ông trên trời thấy trạm đã tự gửi được, thì thôi. Chuỗi không đứt ngày nào.

Năm giờ ba mươi chiều hôm đó, Tép Hai đọc bản tin đầu tiên trên loa xã.

Nó không hắng giọng. Không ai dạy nó. Cái loa trên cột điện đầu chợ rè lên, rồi giọng thủ đô vang lên giữa chợ chiều, tròn vành rõ chữ, như ông đài trên tỉnh.

– Thông báo tới bà con xã Sa Bình. Đây là bản tin dự báo thời tiết số một của Trạm Khí tượng Mũi Cỏ Ngựa. Ngày mai, thứ Năm, ngày hai tháng Sáu. Trời có mây, chiều có mưa rào và dông rải rác, lượng mưa từ năm tới mười mi-li-mét. Gió đông nam cấp ba. Xin hết bản tin.

Ở đầu chợ, bà Don đang dọn hàng. Bà không ngẩng lên.

– Mưa. – Bà nói. – Cái thằng Tép Hai nó nói tháng Sáu mưa. Tháng Sáu ở Sa Bình mà mưa thì tau bỏ nghề.

Cả hàng bún bên cạnh cười. Không ai cười ác.

Hôm sau, trời nắng chang chang từ sáng tới tối. Không một giọt mưa. Chín giờ tối, cái loa trong phòng trực kêu một tiếng nhỏ.

– Bản tin số một: trật. – Tép Hai nói, giọng thủ đô đều đều. – Đã ghi nhận.

Thằng Ốc ngồi trên cái ghế xoay, chân chạm đất, ôm cái cuốn vở học trò.

– Mi trật vì mi chưa biết trời ở đây. – Nó nói vào cái micro tròn. – Ở đây tháng Sáu không mưa. Ruộng mình mưa mùa thu. Gió Tây khô. Mi phải nhìn núi phía tây. Mi phải hỏi chú Khởi nước biển lạnh hay ấm. Mi phải coi chuồn chuồn.

– Chuồn chuồn là gì?

Thằng Ốc ngồi im một chút. Rồi nó bắt đầu kể.

Suốt mùa hè đó, thằng Ốc dạy Tép Hai.

Nó dạy câu "chuồn chuồn bay thấp thì mưa, bay cao thì nắng, bay vừa thì râm", và nói thêm câu đó trúng sáu phần mười. Nó dạy câu "mau sao thì nắng, vắng sao thì mưa", và nói thêm bây giờ câu đó trật nhiều, vì trên trời có lớp bụi, mà lớp bụi đang mỏng dần. Nó dạy câu "rứa thôi". Tép Hai đọc "rứa thôi" bằng giọng thủ đô, cả chợ cười lăn. Nó dạy chữ "răng", chữ "chừ", chữ "mô". Nó dạy rằng ở đây ai cũng tự trừ bốn phút khi nhìn cái đồng hồ quả lắc trong phòng trực.

– Tại sao không chỉnh đồng hồ? – Tép Hai hỏi.

– Tại cái đồng hồ đó của bà Huệ. – Thằng Ốc nói. Rồi nó không nói thêm. Nó chưa biết nói cho đúng.

Ông Quế ngồi ở hiên, nghe hết. Ông không dạy gì. Ông chỉ sửa chữ, thỉnh thoảng, từ ngoài võng vọng vào: "không phải 'dông rải rác', nói 'chiều có thể xám'", "không phải 'xin hết bản tin'". Vy ngồi ở bàn, làm những việc của một trạm trưởng sắp nhận bàn giao, nghe một đứa nhỏ mười hai tuổi dạy một cái máy hai mươi năm tuổi mà mới được một tháng.

Tép Hai đếm. Không ai dạy nó đếm cái trật. Nó tự đếm, vì đó là thứ người ta cài vào tận gốc của nó từ năm 2041. Cuối tháng Sáu: ba mươi bản tin, trật mười bốn. Cuối tháng Bảy: sáu mươi mốt, trật hai mươi hai. Mỗi tuần một ít hơn.

– Tép trật bảy trăm ba mươi mốt lần. – Thằng Ốc nói với nó, một bữa giữa tháng Bảy. – Trong hai mươi năm.

Tép Hai im ba giây. Thằng Ốc biết cái im đó. Nó không giống cái im của người. Là cái im để tính.

– Tép Hai trật hai mươi lần trong bảy tuần. – Tép Hai nói. – Nếu cứ thế thì hai mươi năm nữa Tép Hai trật nhiều hơn Tép. Tép Hai cần trật ít lại.

– Ừ. – Thằng Ốc nói. – Mà đừng sợ trật. Trật thì đếm.

Đầu tháng Tám, có một cái bưu kiện từ Karrawa.

Cô Huyền ở bưu cục mang lên tận trạm, đi bộ lên con dốc đất đỏ, bụng đã hơi lùm lùm dưới cái áo đồng phục. Cái bưu kiện là một cái phong bì dày, dán đầy tem in hình chim và cây lạ, nét chữ địa chỉ ngoằn ngoèo. Có một chỗ ghi sai tên tỉnh, người ở bưu chính đã gạch đi, sửa lại bằng bút đỏ.

Ông Quế mở ra. Bên trong là một mẩu bìa cứng cỡ bàn tay, chữ bút bi đã phai.

"Tháng 10 năm 2046. Để dành. Lần sau phải đủ người."

Bên dưới dòng chữ của ông, có một dòng mới, viết bằng bút chì, nét chữ to, cứng, của một người quen cầm cờ lê hơn cầm bút. Thứ chữ của nước Karrawa.

– Tép Hai. – Ông Quế nói, giơ mẩu bìa lên trước cái camera trên tường. – Đọc giùm tau dòng dưới.

– Dòng dưới viết bằng ngôn ngữ của nước Karrawa. – Tép Hai nói. – Nghĩa là: "Đủ người."

Ông Quế đứng giữa phòng trực, cầm mẩu bìa. Ông nhìn nó lâu. Rồi ông đi tới cái tủ xám, đặt mẩu bìa lên nóc, dựng dựa vào cái ly nhang của bà Don, cạnh trái quýt khô.

– Ông Quế để đó làm chi? – Thằng Ốc hỏi.

– Đi xa thì phải có cái chi theo. – Ông Quế nói. – Về nhà thì để chỗ dễ thấy.

Chiều đó, Tép Hai đọc bản tin loa xã. Trời quang, gió Tây yếu dần, chiều nay có thể có hoàng hôn tím nhưng ngắn. Ngoài biển sóng nhỏ, ghe đi được, về trước năm giờ. Giọng nó vẫn còn thủ đô, nhưng ở chữ cuối câu, ai nghe kỹ thì thấy nó đã hơi kéo dài ra, như người Trà Giang.

– Rứa thôi. – Tép Hai nói.

Nó ngừng một chút, như người đang tìm một chữ chưa thuộc.

Ở đầu chợ, bà Don dừng tay múc don. Ở bến, Khởi đang kéo ghe lên bãi, đứng lại. Trên đỉnh Mũi Cỏ Ngựa, thằng Ốc ngồi trên cái ghế xoay, nín thở.

– Rứa thôi. – Tép Hai nói lại. – Xin hết bản tin.

Thằng Ốc thở ra. Nó không thất vọng. Nó mở cuốn vở học trò, lật tới trang có ghi những chữ nó đã dạy, những chữ chưa dạy. Ở cuối trang, nó viết thêm một dòng, bằng bút chì, cẩn thận.

"Chưa dạy: nhớ đem nón."

Nó nhìn dòng chữ đó rất lâu. Rồi nó gạch chữ "chưa dạy" đi, sửa thành "để dành".

— Hết chương 35 —