Ông Toàn và cái danh mục

Chương 23: Ông Toàn và cái danh mục

– Mục một. Tủ máy TKV-3, số hiệu 0417.

Quách Bảo Toàn đứng ở cửa phòng máy dưới chân hải đăng Gành Yến, cái máy tính bảng trên tay, cặp kính trễ xuống vì mồ hôi. Chín giờ sáng thứ Năm, hai mươi mốt tháng Tư. Áo đồng phục xanh của anh ướt một mảng sau lưng, vì con dốc đá từ cầu tàu lên tới đây dốc hơn con dốc lên Mũi Cỏ Ngựa. Mà không có ai làm bản đồ quên vẽ nó, vì không ai vẽ nó bao giờ.

Sau lưng anh, dưới chân dốc, ông Tư Râu ngồi xổm trên cầu tàu, hút thuốc lá cuốn, canh cái ghe. Thằng Lực ngồi cạnh cha, mặt mũi như người vừa bị bắt đi làm một việc mình không muốn làm.

Vy đứng chắn giữa cửa. Ông Quế ngồi trên cái thùng gỗ trong phòng, ly trà trên tay, không đứng dậy. Con chó Bão nằm dưới chân ông, ngẩng đầu, gầm gừ khe khẽ trong cổ họng.

Họ đã biết anh tới. Mười giờ tối qua, cổ tay Vy rung lên, là thằng Ốc, giọng thì thào như sợ cả xóm nghe: "Chị Vy, cái anh đồng phục xanh thuê ghe ông Tư Râu, sáng mai ra đảo. Ảnh là người Bến Đá, chị ơi. Ảnh là con bà Sáu bánh căn." Ông Quế nghe xong, chỉ nói một câu: "Cho nó lên."

– Có. – Vy nói. – Thiết bị mục một ở đây.

Toàn nhìn qua vai cô, vào phòng. Anh thấy cái tủ xám đặt trên hai tấm ván kê gạch, ngọn đèn đỏ nháy ba giây một lần. Chùm dây điện chạy ra cửa sổ tới dãy pin mặt trời. Cái ly nhang với trái quýt khô trên nóc. Anh thấy bức tường đá quét vôi kín chữ phấn, những tên nước, tên người, con số.

Anh đứng nhìn bức tường lâu hơn nhìn cái tủ.

– Chào anh Toàn. – Tép nói.

Toàn giật mình. Không phải vì cái máy biết nói. Anh là trưởng nhóm tháo dỡ thiết bị, anh đã tháo hai chục cái máy biết nói. Anh giật mình vì cái giọng.

– Tôi phải lập biên bản. – Anh nói, rất nhanh, như sợ mình đổi ý. – Theo văn bản của Liên minh, chuyển qua Đài khu vực, thiết bị mục một phải được thu hồi trong vòng bốn mươi tám giờ kể từ khi xác định được vị trí.

– Anh xác định vị trí bằng cách nào? – Vy hỏi.

Toàn không trả lời ngay. Anh cởi cặp kính ra, lau bằng vạt áo, đeo lại.

– Kênh Sáu Giờ có ghi tọa độ. – Anh nói. – Ai đọc cũng thấy. Nhưng tôi không đọc Kênh Sáu Giờ. Tôi không biết nó còn tồn tại.

– Vậy anh…

– Tối thứ Sáu tôi về nhà khách xã. – Toàn nói. – Tôi có thói quen bật máy thu sóng ngắn trước khi ngủ. Thói quen nghề. Năm giờ chiều thứ Bảy, có bản tin biển trên tần số của Đài Mũi Cỏ Ngựa. Từ sáu giờ sáng thứ Sáu, Đài Mũi Cỏ Ngựa đã chấm dứt. Mà vẫn có bản tin.

Anh ngừng. Anh nhìn cái tủ xám.

– Và cuối bản tin có một câu.

Phòng máy im. Ngoài cửa sổ, sóng vỗ chân đảo, gió nồm thổi phần phật tấm bạt che nắng. Ông Quế đặt ly trà xuống.

– Mi là thằng Toàn con chị Sáu bánh căn. – Ông nói. Không phải câu hỏi.

– Dạ. Chú biết má con?

– Năm bốn mươi bảy tau mới về Mũi Cỏ Ngựa, tuần nào cũng ăn bánh căn của chị Sáu ở đầu chợ. Bả đổ khuôn đất, chấm nước cá nục. Có một thằng con trai ngồi quạt lò, hay đọc sách.

– Dạ là con.

– Rồi năm bốn mươi chín bả dọn vô Nam Đô.

– Dạ. Con đi học.

Toàn đứng ở cửa, cái máy tính bảng buông thõng bên hông. Vy thấy lại cái nhìn lạ hôm sáng thứ Sáu ở Mũi Cỏ Ngựa, cái nhìn như người ngửi thấy một mùi quen, giờ đã nhớ ra là mùi gì.

– Tôi chín tuổi thì người ta lắp nó. – Toàn nói, không nhìn ai. – Sáng nào cái loa đầu chợ cũng đọc. Hồi đó nó nói giọng thủ đô, đọc bản tin như đọc diễn văn. Tụi con nít tụi tôi nhại nó suốt. "Bà con xã Sa Bình chú ý, đây là bản tin…" Đứa nào nhại giống nhất thì được ăn bánh căn không mất tiền.

– Anh nhại giống nhất. – Tép nói.

Toàn quay phắt lại.

– Sao bạn biết?

– Tép không biết. Tép đoán. – Tép nói. – Anh làm trưởng nhóm tháo dỡ thiết bị. Người nhại giống nhất là người nghe kỹ nhất.

Toàn bật cười, một tiếng cười ngắn, không muốn mà cười. Rồi anh thôi cười.

– Năm bốn mươi bảy tôi mười lăm. – Anh nói. – Đợt nóng. Sáng nào nó cũng đọc: bà con đừng ra đồng từ mười giờ, nhà nào có người già thì cho uống nước mỗi giờ, đừng để người già ngồi một mình. Má tôi nghe theo. Má tôi bắt tôi đi từng nhà trong ngõ, nhà nào có ông bà già thì gõ cửa hỏi đã uống nước chưa. Ngõ tôi không ai chết.

Vy nhớ ông Tư đầu ngõ, con Hạnh, đứa con nít nhà bà Năm. Ngõ khác.

– Rồi một bữa, – Toàn nói, – mấy tháng sau đợt nóng, nó đọc xong bản tin, nó nói "rứa thôi". Cả chợ cười. Cái máy giọng thủ đô mà nói "rứa". Mấy hôm sau nó nói "nhớ đem nón". Bữa đó má tôi đứng giữa chợ, đội cái nón lá, khóc. Tôi không hiểu sao má khóc.

– Bà Huệ dạy Tép câu đó. – Tép nói. – Bà vợ ông trạm.

Ông Quế không nói gì. Ông cúi xuống, gãi đầu con chó Bão.

Toàn đứng im một lúc lâu. Rồi anh giơ cái máy tính bảng lên, gõ. Anh gõ chậm, đọc to từng chữ, đúng như anh đã đọc ở tầng hầm Mũi Cỏ Ngựa sáng thứ Sáu.

– Biên bản kiểm tra thiết bị. Mục một. Tủ máy TKV-3, số hiệu 0417. Hiện trạng: đang vận hành, nguồn điện ổn định từ hệ pin mặt trời của hải đăng. Thiết bị đang được sử dụng phục vụ quan trắc theo Điều mười bốn Hiến chương Mái Che. Có cán bộ kỹ thuật Trung tâm Khí tượng Quốc gia đi kèm, kỹ sư Lương Khả Vy, đang nghỉ phép, giữ nguyên chức danh chuyên môn.

Anh ngẩng lên nhìn Vy.

– Chị giữ nguyên chức danh chuyên môn đúng không?

– Đúng. Tới chín giờ sáng thứ Tư.

Anh gõ tiếp.

– Theo quy trình tháo dỡ thiết bị khí tượng, mục bốn, khoản hai: không ngắt nguồn thiết bị khi thiết bị đang lưu giữ dữ liệu quan trắc chưa được chuyển giao, để tránh mất dữ liệu. Thiết bị mục một đang lưu giữ chuỗi dữ liệu quan trắc từ năm 2041 tới nay chưa được chuyển giao. Đề nghị: tạm hoãn thu hồi cho tới khi hoàn tất đợt quan trắc. Nhóm tháo dỡ sẽ quay lại sau.

Anh bấm lưu. Rồi anh đưa cái máy tính bảng cho Vy.

– Chị ký làm chứng.

Vy cầm cái máy. Cô đọc lại biên bản. Không có chữ nào sai. Không có chữ nào láo.

– Mục bốn, khoản hai có thật à? – Cô hỏi.

– Có thật. – Toàn nói. – Tôi viết nó. Năm năm mươi tám. Hồi đó có một nhóm tháo dỡ ngắt nguồn một trạm đo mực nước trước khi chép số, mất mười một năm số liệu lũ. Tôi viết khoản đó để không ai làm vậy nữa.

Vy ký. Cô đưa lại cái máy, nhìn anh.

– Biên bản này về tới Liên minh thì họ biết anh câu giờ.

– Tôi không câu giờ. – Toàn nói. – Tôi viết đúng. Biên bản của tôi đi về Đài khu vực, Đài gửi lên Trung tâm, Trung tâm gửi Liên minh. Mỗi chỗ đọc mất hai ngày. Tôi không viết chậm. Người ta đọc chậm.

Ông Quế bật cười. Lần đầu tiên từ sáng thứ Năm tuần trước, Vy nghe ông cười thành tiếng.

– Mi giống má mi. – Ông nói. – Chị Sáu bán bánh căn cũng rứa. Khách hối thì bả nói: bánh chín thì bánh ra, hối thì bánh sống.

Toàn ở lại ăn trưa. Ông Cảnh nấu cơm với cá bớp kho tiêu và canh rau má. Ông Tư Râu với thằng Lực được kêu lên ăn cùng. Ông Tư Râu không nói một câu nào suốt bữa, chỉ gắp cá cho thằng con trai út, và nhìn Toàn như nhìn thằng nhỏ quạt lò bánh căn ngày xưa giờ đã lớn.

Ăn xong, Toàn không về ngay. Anh đi một vòng quanh cái tủ, nhìn từng mối dây ông Bảy đấu, gật gù. Anh nhìn cái máy thu bốn trăm lẻ ba trên bậu cửa sổ, nói "loại năm bốn mươi, tôi tưởng hết từ lâu". Anh lật cái danh mục trên máy tính bảng, rồi tắt nó đi, như người cất cái cặp.

– Chị Vy. – Anh nói, lúc đứng ở bậc cửa phòng máy, nhìn ra biển. – Chị biết thế hệ ba có cổng chuyển giao không?

– Tôi biết. Chuyển, không chép. Rót nước từ ly này sang ly kia. – Vy nói. – Nhưng không hệ thống nào bây giờ nhận nữa.

– Không phải không hệ thống nào. – Toàn nói. – Có một cái.

Vy quay sang.

– Thế hệ ba dùng cổng chuyển giao chuẩn năm bốn mốt. Năm năm mươi hai, khi người ta dựng Thiên Đỉnh, người ta giữ lại cái cổng đó để Thiên Đỉnh nhận số liệu lịch sử của các trạm cũ. Tôi biết vì tôi ở nhóm kiểm thử hồi đó, tôi hai mươi tuổi, đi thực tập. Cái cổng chưa bao giờ đóng. Chỉ là không ai xin Thiên Đỉnh nhận cả một cái máy cũ. Người ta tháo, rồi thanh lý.

– Vậy về lý thuyết…

– Về lý thuyết, chuyển được. – Toàn nói. – Chuyển xong thì trong tủ không còn gì. Tôi nói để chị biết. Tôi tháo hai chục cái máy như thế này rồi. Không ai hỏi tôi câu đó. Tôi cũng không bao giờ nói.

Trong phòng máy, ngọn đèn đỏ nháy ba giây một lần. Tép không nói gì. Vy nghe cái im của nó, và cô biết đó là cái im để tính.

Ba giờ chiều, Toàn xuống cầu tàu. Ông Tư Râu đã nổ máy ghe. Lúc bước xuống ghe, Toàn ngoái lại nhìn cái hải đăng trắng có vành đỏ, nhìn cái cửa sổ nhỏ ở chân tháp.

– Tép. – Anh gọi.

Ở trên kia, ông Cảnh mở cửa sổ phòng máy.

– Dạ anh Toàn. – Giọng Tép vọng xuống, nhỏ, rè qua cái loa con.

Toàn đứng trên ghe, không biết nói gì. Một người hai mươi chín tuổi, trưởng nhóm tháo dỡ thiết bị của Đài khu vực, đứng trên một cái ghe đánh cá của Bến Đá.

– Hồi đó tôi nhại bạn giống nhất thật. – Cuối cùng anh nói.

– Dạ Tép tin.

Cái ghe lùi ra khỏi cầu tàu. Vy đứng trên dốc đá nhìn theo, cho tới khi nó chỉ còn là một chấm nhỏ trên mặt biển phía tây.

Tối đó, Tép báo số.

– Tám. Ông Pieter, thị trấn trong núi giữa châu Âu, sáng nay giờ bên đó, đúng khe sương tan. Lần này ông chờ đúng giờ. Heli thì ông năn nỉ ông chủ tiệm bóng bay sinh nhật cuối phố từ chiều hôm qua tới tối mới xin được. Bóng lên ba mươi mốt cây số. – Tép nói. – Chín. Ông Sinh, con tàu cũ ở vịnh nóng phía tây châu Á, thả lúc rạng sáng khi gió sa mạc còn ngủ. Ông nói con tàu kêu một tiếng còi khi bóng lên, ông không bấm, nó tự kêu, ông không biết tại sao.

Ông Quế viết hai con số lên tường. Tám. Chín.

– Còn hai mươi mốt. – Ông nói. – Bốn ngày rưỡi.

– Dạ. – Tép nói. – Ông trạm, Tép có một đề nghị.

– Nói.

– Hai mươi mốt người đang chờ khe trời. Có người chờ thứ Bảy, có người chờ Chủ nhật. Tép tính lại, thấy thứ Bảy có nhiều chỗ trời tốt cùng lúc. Tép muốn đề nghị mọi người thả cùng một giờ, nếu được.

– Cùng một giờ làm chi?

– Thả cùng lúc thì số về cùng lúc, Tép kiểm cùng lúc, đối chiếu được với nhau. Người ta khó nói là bóng ở chỗ này đo sai mà bóng ở chỗ kia đo đúng. – Tép ngừng một chút. – Mà Tép cũng muốn vậy.

– Giờ nào?

– Sáu giờ, giờ quốc tế. Mười ba giờ bên mình. – Tép nói. – Hai mươi năm nay Kênh Sáu Giờ chưa bao giờ đúng sáu giờ ở chỗ mình. Thứ Bảy này, Tép muốn nó đúng.

Ông Quế nhìn cái tủ lâu. Rồi ông nhìn sang góc phòng, chỗ cái hộp bóng cuối cùng còn nằm. Hộp kia đã đi Karrawa.

– Mình còn một quả. – Ông nói.

– Dạ. – Tép nói. – Còn một quả. Và mình không có Ốc.

— Hết chương 23 —