Hoàng hôn màu tím ở Bến Đá

Chương 3: Hoàng hôn màu tím ở Bến Đá

– Ê Ốc, nghe nói cái máy của mi sắp bị đem bán ve chai hả?

Thằng Bin ngồi bàn trên quay xuống, nói to cho cả lớp nghe. Giờ ra chơi sáng thứ Sáu, trong lớp 6A trường Trung học cơ sở Sa Bình còn lại chừng mười đứa, đứa ăn bánh mì, đứa ngồi bấm cổ tay coi phim hoạt hình chiếu lên mặt bàn. Mười đứa cùng ngẩng lên.

Ốc đang ăn dở ổ bánh mì chả cá bà nội gói từ sáng. Nó nhai cho hết miếng rồi mới trả lời.

– Ai nói mi?

– Ba tau nói. Ba tau làm trên xã, ba tau nói có công văn về, cái máy dự báo trên Mũi Cỏ Ngựa bị tắt, trạm cho người máy coi. Ông Quế về hưu.

– Không phải bán ve chai.

– Tắt rồi thì không bán ve chai thì làm chi? Đem về nhà mi làm tủ đựng gạo hả?

Cả lớp cười. Ốc đặt ổ bánh mì xuống bàn. Mặt nó nóng lên, nhưng nó không đứng dậy. Bà nội dặn nó: đứa nào chọc thì đứng dậy là thua, ngồi yên mà nói cho trúng mới là ăn.

– Bin, hôm qua Tép báo chiều trời xám, mi coi trên tay mi thì ông Thiên Đỉnh báo nắng tới tối. Rồi chiều hôm qua răng?

Thằng Bin ngập ngừng.

– Thì… xám.

– Ba giờ mười lăm là xám. Má mi lấy đồ phơi vô không kịp, ướt hết mền. Nội tau thấy má mi chạy ngoài ngõ.

Mấy đứa con gái bàn đầu cười khúc khích. Thằng Bin đỏ mặt, quay lên, lầm bầm: "Thì trúng một bữa." Ốc cầm ổ bánh mì lên ăn tiếp. Nhưng tới giờ học Toán, nó không nghe được chữ nào. Nó cứ nhìn ra cửa sổ, thấy cái tháp ăng-ten trên Mũi Cỏ Ngựa mờ mờ trong nắng, ngọn đèn đỏ trên đỉnh tháp không thấy được giữa ban ngày.

Tan học, nó không về nhà mà chạy thẳng ra chợ.

Chợ Sa Bình buổi trưa đã vãn. Mấy sạp rau dọn rồi, chỉ còn hàng cá khô và hàng don của bà nội. Bà Don, tên thật là Lê Thị Mến, bảy mươi tám tuổi, bán don ở cái góc này năm mươi năm, từ hồi cái chợ còn là mấy tấm tôn dựng trên bãi cát. Người ta gọi bà là bà Don lâu tới mức chính bà cũng quên. Bà ngồi trên cái ghế nhựa thấp, trước mặt là nồi nước don bốc khói, rổ rau sống, thau don đã lể sẵn, chồng tô sứ trắng viền xanh.

– Về rồi đó hả. Rửa tô cho nội.

Ốc ngồi xuống bên cái thau nước, rửa tô. Có một người khách lạ ngồi ăn, một ông mặc áo sơ mi, chắc là người trên tỉnh về làm gì đó ở xã. Ông ăn hết tô don, xin thêm chén nước, nhìn Ốc.

– Cháu bà hả? Ba má đâu mà ở với bà?

– Dạ má con làm điều dưỡng trong Nam Đô. – Ốc nói. – Ba con làm mây trên núi.

Ông khách cười.

– Làm mây là làm cái chi?

– Dạ ba con làm ở căn cứ trên cao nguyên. Ba nói ba ngồi coi máy bay đi rải mây.

– À, căn cứ Mái Che. – Ông khách gật gù. – Làm chỗ đó giỏi lắm đó cháu. Nhờ mấy ông đó mà mười mấy năm nay không có đợt nóng như năm bốn mươi bảy.

Bà Don đang nêm nồi don, không ngẩng lên.

– Năm bốn mươi bảy tui còn bán ở đây. – Bà nói. – Chết ba người trong xóm. Ông Tư đầu ngõ, con nhỏ Hạnh, với một đứa con nít. Nóng tới chó nằm le lưỡi dưới gầm ghe không dậy nổi.

Ông khách không cười nữa. Ông trả tiền, năm chục nghìn một tô, rồi đi.

Ốc rửa xong chồng tô, ngồi lau từng cái. Nó muốn hỏi nội chuyện Tép, nhưng không biết hỏi sao. Bà Don nhìn nó.

– Mặt mi bí xị như cái nồi bể. Có chuyện chi?

– Nội, người ta tắt Tép. Ngày hai mươi tám tháng Tư.

Bà Don không nói gì. Bà cầm cái vá múc nước don lên rồi đổ xuống, múc lên rồi đổ xuống, mấy lần, như khuấy cho đều mà nồi đã đều rồi.

– Ừ. Máy già thì người ta thay. – Bà nói.

– Nội chê Tép hoài mà.

– Chê là chê. Chê là chuyện khác. – Bà đặt cái vá xuống. – Năm năm mươi bốn có bão, ông Thiên Đỉnh trên trời nói bão vô Phù Vân, ghe Trà Giang cứ đi. Cái thằng Tép nó đọc trên sóng ngắn, đọc tới khản giọng, nói bão quặt lên, ghe vô bờ trước chín giờ tối. Thằng Khởi nghe lời nó, kéo ghe vô sớm. Con Thơm vợ nó đang ở trên ghe. Mười một giờ đêm bão quặt lên thật.

– Rồi răng nội?

– Rồi con Thơm còn sống chớ răng. Chừ nó bán cá ở đầu chợ đó, mi ngày nào chẳng thấy.

Ốc nhìn ra đầu chợ. Cô Thơm đang ngồi xếp mấy con cá ngân lên mẹt, cái nón lá sụp xuống che mặt.

– Rứa răng nội còn chê?

Bà Don cầm cái quạt nan quạt nồi than.

– Tại nó già. Già thì phải chê cho nó khỏi kiêu. – Bà quạt mạnh hơn. – Mai thứ Bảy, mi theo ghe thằng Khởi đi một chuyến cho biết biển. Ở nhà ngồi nghĩ chuyện cái máy riết rồi khùng.

Sáng thứ Bảy, ghe Hai Thơm rời bến lúc bốn giờ rưỡi.

Đỗ Văn Khởi, bốn mươi tám tuổi, người ta gọi là Khởi Gồng, vì làm cái gì anh cũng hô "gồng lên" trước khi làm. Kéo lưới cũng "gồng lên", đẩy ghe cũng "gồng lên", bưng mâm cơm đám giỗ cũng "gồng lên". Anh to con, đen bóng, cười to, chửi to. Ghe của anh dài mười hai mét, chạy máy điện, sơn xanh lá với một dải đỏ dọc mạn, mũi ghe vẽ hai con mắt. Tên ghe là tên vợ anh.

– Ngồi giữa ghe. Đừng ngồi mũi, sóng đánh văng xuống là tau không vớt. – Khởi nói. – Đem nón chưa?

– Dạ đem rồi.

– Ừ. Đi biển mà không đem nón là ngu.

Ghe ra khỏi vịnh, biển còn tối, mặt nước đen như dầu. Phía sau lưng, ngọn đèn đỏ trên tháp ăng-ten Mũi Cỏ Ngựa nháy đều. Khởi bật cái máy thu sóng ngắn gắn trên vách ca bin, vặn núm cho hết rè. Đúng năm giờ, giọng Tép vang lên giữa biển.

– Bản tin biển của Đài Mũi Cỏ Ngựa. Vùng biển từ Trà Giang tới Phù Vân, sáng nay gió đông bắc cấp ba, sóng cao một mét tới một mét rưỡi. Trưa gió yếu dần. Chiều có thể có mây đối lưu ở phía tây, không mưa ngoài biển. Tầm nhìn xa trên mười cây số. Ghe đi được, về trước năm giờ chiều. Rứa thôi. Nhớ đem nón.

– Nhớ đem nón. – Khởi nhại, rồi cười hô hố. – Ngoài biển ai mà nhớ đem nón. Thằng Tép nói câu đó với ghe hai chục năm.

Nhưng Ốc để ý anh đang đội nón. Cái nón lá cũ, quai bằng dây dù xanh.

Ghe chạy hai tiếng thì tới chỗ thả lưới. Trời đã sáng. Mặt biển xanh thẫm, nắng sớm lóa trên mặt sóng. Ốc giúp Khởi thả lưới, tay phồng rộp vì dây lưới cọ. Khởi vừa thả vừa lẩm bẩm.

– Năm ni cá chuồn chưa về. Tháng Ba rồi chớ. Năm ngoái giờ này cá chuồn bay đầy, đậu lên cả mui ghe. Năm ni chưa thấy con mô.

– Tại răng chú?

– Tại nước còn lạnh. Tau thò tay xuống là biết. Năm ni nước lạnh lâu. Gió nồm chưa về thì nước chưa ấm, nước chưa ấm thì cá chuồn chưa về. – Anh nhổ nước bọt xuống biển. – Ông Thiên Đỉnh trên trời nói năm ni năm bình thường. Bình thường cái con khỉ.

Họ kéo lưới lúc mười giờ. Được nửa khoang cá nục, mấy con cá thu nhỏ, một con mực ống. Không có cá chuồn. Khởi không chửi nữa, chỉ im lặng gỡ cá.

Chiều, ghe về tới bến lúc bốn giờ rưỡi, trước giờ Tép dặn nửa tiếng. Ốc chạy thẳng lên Mũi Cỏ Ngựa, chân còn dính cát, áo còn mùi cá.

Trên đỉnh mũi, ông Quế và cô Vy đang đứng ở hàng rào phía tây.

Mặt trời đang lặn xuống sau dãy núi xa phía tây tỉnh, sau những ruộng mía và cánh đồng lúa. Và cả bầu trời phía tây đang đổi màu. Không phải đỏ, không phải cam, mà tím. Một màu tím hồng như cánh hoa bằng lăng, rồi tím sẫm như vỏ trái măng cụt, trải từ chân trời lên tới quá nửa vòm trời, viền vàng ở dưới cùng. Màu tím không tắt khi mặt trời lặn. Nó còn ở đó, còn sáng, như có ai thắp đèn phía sau bầu trời.

Dưới xóm Bến Đá, người ta đứng ra ngoài ngõ mà nhìn. Có người giơ cổ tay lên chụp hình. Có tiếng con nít reo.

– Đẹp quá. – Cô Vy nói, giọng nhỏ.

– Mấy năm nay ngày nào có mây mỏng là có màu ni. – Ông Quế nói. – Người ta kêu là hoàng hôn Mái Che.

– Cháu biết. Ở Vĩnh An cũng có, nhưng không đậm thế này. – Cô Vy nói. – Do hạt phản quang ở tầng bình lưu tán xạ ánh sáng sau khi mặt trời lặn. Giống như sau những đợt núi lửa lớn ngày xưa.

– Ừ.

Ốc đứng giữa hai người, nhìn màu tím. Nó thấy đẹp thật, đẹp như cái màn sân khấu trong tivi. Nhưng không hiểu sao nó lại thấy hơi sợ.

– Tép, mi thấy không? – Nó hỏi vào cái bộ đàm.

– Tép thấy. Tép có camera bầu trời. – Giọng Tép trong bộ đàm nhỏ và rè. – Hôm nay màu tím kéo dài bốn mươi bảy phút sau khi mặt trời lặn. Năm năm trước, ngày dài nhất cũng chỉ ba mươi mốt phút.

Cô Vy quay sang nhìn cái bộ đàm trong tay Ốc. Ông Quế không quay.

– Còn chuyện này nữa. – Tép nói. – Trưa nay Bangka gửi thêm một gói. Ở cảng cá của nó, hoàng hôn tím dài bốn mươi tư phút. Gió mùa ở đó về trễ mười một ngày. Cá ở đó cũng về trễ. Người giữ trạm của nó, ông Danilo, nói nước biển còn lạnh.

– Chú Khởi cũng nói nước còn lạnh! – Ốc kêu lên. – Chú thò tay xuống biết liền.

– Dạ. Hai cái trạm cách nhau một ngàn ba trăm cây số, không ai bàn với ai, cùng thấy một kiểu lệch.

Màu tím trên trời nhạt dần, chuyển sang xám chì. Ngọn đèn đỏ trên tháp ăng-ten bắt đầu thấy rõ. Ông Quế vẫn đứng yên.

– Ông trạm. – Tép nói. – Tép muốn xin ông trạm một chuyện.

– Nói.

– Trong kho dữ liệu của Tép còn một mô hình khí hậu toàn cầu, bản cũ, người ta cài cho Tép năm 2041 để học. Mô hình thô, ô lưới lớn, nhưng nó tính được gió mùa mùa hè của cả vùng phương nam. Tép muốn chạy nó một lần, đưa vào số bụi mà máy quang phổ của mình đo được, coi gió mùa năm nay ra sao.

– Chạy bao lâu?

– Với sức của Tép thì chín ngày. Chín ngày phải chạy hết công suất, ngày đêm không nghỉ. Pin mặt trời không đủ, phải cắt bớt điện trong nhà. Máy lạnh phòng trực, máy lạnh phòng khách trên lầu, tủ lạnh lớn phải tắt.

Cô Vy quay sang ông Quế. Cô định nói gì đó về danh mục, về quy định sử dụng thiết bị trong thời gian kiểm kê. Nhưng ông Quế đã quay lưng đi vào nhà.

– Ông trạm. – Tép gọi theo.

Ông Quế dừng lại ở cửa, không quay đầu.

– Để tau nghĩ.

— Hết chương 3 —