Người học trò bên sông Vọng

Chương 12: Người học trò bên sông Vọng

– Bao nhiêu? – Ông Quế hỏi.

– Dạ, tiền điện ba tháng của trạm Kifaru, quy ra tiền mình, khoảng bốn triệu hai. – Vy nói. – Cộng phí chuyển ra nước ngoài thì bốn triệu rưỡi.

Sáng thứ Hai, ông Quế ngồi ở đầu bàn phòng trực, mở cái hộp thiếc đựng bánh quy cũ mà ông cất trên nóc tủ hồ sơ. Trong hộp không có bánh. Có một xấp tiền giấy cột dây thun, mấy tấm hình, một chiếc nhẫn bạc, một cái thẻ ngân hàng đã cũ mép.

– Tiền hưu tui để dành. – Ông nói, đếm tiền. – Định mua cái hòm cho tốt, khỏi phiền ai. Chừ mua điện cho con nhỏ bên châu Phi trước.

– Bác ơi, để cháu…

– Cô có tiền thì cô để mua vé xe bay. – Ông Quế nói. – Cô còn phải đi nhiều.

Vy nhìn ông. Cô chưa nói với ông là cô định đi đâu. Nhưng ông đã thấy cô đặt vé trong kính từ tối qua.

Ông đưa cho cô cái thẻ ngân hàng. Vy chuyển tiền cho Wanjiru lúc chín giờ sáng. Mười một giờ, giờ bên đó là sáng sớm, Kifaru gửi một gói lên Kênh Sáu Giờ. Không có số liệu. Chỉ có một tấm hình: một cô gái da đen, tóc tết thành nhiều bím nhỏ, đứng giữa một đồi chè xanh mướt, hai tay giơ lên cao, cười tới mức mắt nhắm tịt lại. Phía sau cô là một cái lều khí tượng màu trắng, giống hệt cái lều trong vườn khí tượng Mũi Cỏ Ngựa.

– Wanjiru nói, – Tép dịch, – cô ấy chưa từng nhận tiền của người lạ. Cô ấy hỏi ông trạm tên gì, để cô ấy kể cho bà cô ấy nghe.

– Nói nó tên Quế. – Ông Quế nói. – Quế là cái vỏ cây thơm. Nói nó vậy.

Tép nói vậy. Và Wanjiru trả lời rằng ở hợp tác xã của cô có một ông già trồng quế ở cuối đồi, cô sẽ ra hái một nhánh, cắm lên cái lều khí tượng.

Vy đi Vọng Hải sáng thứ Ba.

Chuyến xe bay sáu giờ sáng từ thủ phủ tỉnh Trà Giang, bốn mươi phút. Cô ngồi cạnh cửa sổ, nhìn xuống thấy dải đất ven biển chạy dài: những ruộng muối trắng, những cánh đồng lúa đang ngậm sữa, những con sông đỏ phù sa đổ ra biển. Bầu trời phía trên xe bay màu xanh nhạt, hơi đục, như một tấm kính có phủ lớp phấn mỏng. Trước đây cô chưa bao giờ để ý màu đó. Bây giờ cô không nhìn được màu nào khác.

Văn phòng Điều phối Phương Nam của Liên minh Mái Che nằm trong một tòa nhà kính hai mươi tầng bên sông Vọng, đối diện cây cầu sơn đỏ. Dưới sảnh có một mô hình Trái Đất lớn, quay chầm chậm, bên ngoài phủ một lớp vỏ mờ màu bạc tượng trưng cho tấm mái che. Một nhóm học sinh đang đứng xem, cô giáo giải thích bằng giọng tự hào. Vy đi qua, không dừng lại.

Cô đã xin hẹn từ hôm thứ Sáu. Cô gửi thư cho văn phòng Phó giám đốc Tôn Thất Hiển, viết ngắn. Cô là kỹ sư Trung tâm Khí tượng Quốc gia, đang công tác ở trạm Mũi Cỏ Ngựa, muốn trình bày một vấn đề liên quan đến Điều mười bốn Hiến chương, xin mười lăm phút. Cô thêm một dòng cuối: "Trạm trưởng Mũi Cỏ Ngựa là ông Hồ Sĩ Quế." Hai tiếng sau, thư trả lời: thứ Ba, mười giờ, ba mươi phút.

Phòng làm việc của Hiển ở tầng mười tám. Rộng, sáng, một mặt kính nhìn ra sông. Không nhiều đồ đạc: một cái bàn gỗ, hai cái ghế bành, một chậu cây sanh cắt tỉa thành dáng cây già, một kệ sách giấy, thứ ít ai còn giữ. Trên kệ có một tấm hình nhỏ đóng khung: một bà cụ đội khăn, ngồi trước một hiên nhà có cột gỗ, tay cầm cái quạt nan.

Hiển đứng dậy khi cô vào. Năm mươi hai tuổi, người mảnh, tóc hai bên thái dương bạc, áo sơ mi trắng không đeo cà vạt. Anh bắt tay cô, tay ấm và khô.

– Em là Vy. Mời em ngồi. Em uống trà không? Anh pha trà sen. Người quê anh hay uống.

Giọng anh nhẹ, chậm, chữ cuối câu hơi kéo lên, giọng của cố đô Hương Thành. Anh pha trà bằng một cái ấm đất nhỏ, rót ra hai cái chén cỡ hột mít. Vy cầm chén trà, không biết đặt đâu.

– Em gửi thư nói tới thầy Quế. – Anh nói, ngồi xuống cái ghế đối diện cô, không ngồi sau bàn. – Thầy khỏe không em?

– Dạ bác khỏe ạ. Bác vẫn lau kính máy quang phổ ngày hai lần.

Hiển cười. Một nụ cười ngắn, hơi buồn.

– Thầy vẫn vậy. – Anh nói. – Em trình bày đi. Anh nghe.

Vy trình bày. Cô đã tập trên xe bay, trong đầu, ba lần. Cô nói chuỗi số quang phổ, kết quả kiểm Langley, quả bóng hôm hai mươi mốt tháng Ba, con số một phẩy tám. Cô nói nhật ký vệ tinh Chuẩn Một, lần chỉnh bất thường ngày mười hai tháng Tám, khoảng trống bảy tháng. Cô nói bốn nghìn một trăm mười bảy trạm bị bộ lọc LTK-59 gắn cờ, và cô nói luôn, không ngập ngừng, rằng bộ lọc đó là của cô.

Hiển nghe hết. Anh không ngắt lời một lần nào. Thỉnh thoảng anh gật đầu. Khi cô nói tới bộ lọc, anh nhìn cô lâu hơn một chút.

Khi cô nói xong, anh hỏi. Những câu hỏi sắc, đúng chỗ. Quả bóng sản xuất năm nào, bảo quản ra sao, đầu đếm hạt đã kiểm chuẩn lần cuối khi nào. Vì sao chọn Langley mà không chọn so với trạm chuẩn khác. Phép tính cộng dồn của đồng hồ dùng mô hình nhiệt nào. Có bao nhiêu trạm trong bốn nghìn kia đã thật sự hỏng máy. Cô trả lời được phần lớn. Câu nào không trả lời được, cô nói không biết.

– Em làm việc cẩn thận. – Anh nói, khi đã hỏi xong. – Hồ sơ này tốt hơn phần lớn hồ sơ dị thường mà anh nhận trong năm năm qua.

– Dạ. Nhưng nó bị hệ thống loại trong không phẩy bốn giây ạ.

– Anh biết. – Hiển nói. – Đó là cái giá của một hệ thống chạy tốt. Nó chạy tốt tới mức không còn ai mở cửa cho nó nữa.

Anh rót thêm trà cho cô. Ngoài cửa kính, một chiếc xe bay chở hàng lướt ngang qua mặt sông, bóng nó trôi trên mặt nước.

– Em muốn anh làm gì? – Anh hỏi.

– Dạ, bác Quế đang chạy một mô hình khí hậu toàn cầu trên hệ thống của trạm. Bản cũ, nhưng tính được gió mùa. Xong vào thứ Bảy này. Nếu mô hình cho thấy Đợt Hạ có rủi ro làm hỏng gió mùa năm nay, em muốn có người trong Liên minh nghe. Người đủ quyền đưa ra Hội đồng Giám sát.

– Và em chọn anh. Vì anh là người gõ Điều mười bốn.

Vy giật mình.

– Bác Quế kể ạ.

– Ừ. – Hiển nói. – Năm 2043, anh ba mươi tư tuổi. Hai giờ sáng, thầy ngồi viết tay, anh ngồi gõ. Thầy đọc một câu, anh gõ một câu. Thầy sửa chữ "nên" thành chữ "bắt buộc". Anh nhớ rõ. Thầy nói: "Hiển, mi gõ cho tau chữ bắt buộc. Chữ nên là chữ để người ta lách."

Anh im một lúc, nhìn chén trà.

– Em gửi anh kết quả mô hình khi xong. Nếu nó cho thấy rủi ro thật, anh sẽ đưa ra Hội đồng. Anh hứa.

Vy thở ra. Cô không biết mình đã nín thở từ lúc nào.

– Em cám ơn anh.

– Em đã nói chuyện này với ai khác chưa? Ngoài trạm.

– Dạ, chỉ chị Hằng, trưởng phòng của em ở Trung tâm. Chị ấy đã ký đơn xét lại thuật toán.

– Tốt. – Hiển gật đầu. – Đừng nói với ai nữa, em ạ. Không phải vì anh muốn giấu. Mà vì nếu chuyện này ra ngoài trước khi có bằng chứng đủ, người ta sẽ sợ. Mà người ta sợ thì không nghe ai nữa.

Anh đứng dậy, đưa cô ra cửa. Tới cửa, anh dừng lại.

– Vy. Năm 2047 em bao nhiêu tuổi?

– Dạ, mười ba tuổi ạ.

– Em có nhớ gì không?

– Dạ có. Trường em đóng cửa sáu tuần. Mẹ em không cho ra đường. Nhà hàng xóm có một ông cụ mất.

Hiển gật đầu chậm. Anh nhìn qua vai cô, về phía cái kệ sách, phía tấm hình bà cụ cầm quạt nan. Rồi anh nhìn lại cô, cười.

– Năm đó anh mất nhiều thứ. – Anh nói. – Cho anh gửi lời hỏi thăm thầy.

Vy về tới trạm lúc tối thứ Tư. Cô ở lại Vọng Hải một đêm để làm việc với kho tài liệu của Liên minh, đọc thêm về vệ tinh Chuẩn Một. Cô về bằng chuyến xe bay chiều, rồi xe điện, rồi đi bộ lên dốc với cái ba lô, lúc trời đã tím.

Ông Quế đang ngồi ngoài hiên. Ông không ra đón cô. Ông chờ cô bước lên bậc thềm, đặt ba lô xuống, mới hỏi.

– Cô đi gặp thằng Hiển.

Không phải câu hỏi. Vy đứng lại.

– Dạ. Tép kể bác ạ?

– Tép không kể. Cô đặt hẹn qua đường truyền của trạm. Tui là trạm trưởng, tui đọc nhật ký đường truyền. Tối qua tui mới đọc. – Ông Quế nói. – Ai biểu cô đi?

– Không ai biểu ạ. Cháu nghĩ anh Hiển là người gõ Điều mười bốn, anh ấy hiểu nó hơn ai hết, anh ấy có quyền đưa ra Hội đồng…

– Nó hiểu. – Ông Quế cắt ngang. – Nó hiểu hơn ai hết.

Ông đứng dậy. Mặt ông tối lại, không phải vì trời tối.

– Bác ơi, anh ấy nghe hết. Anh ấy hỏi rất kỹ. Anh ấy hứa nếu mô hình cho thấy rủi ro, anh ấy sẽ đưa ra Hội đồng. Anh ấy còn gửi lời hỏi thăm bác.

– Hỏi thăm. – Ông Quế lặp lại. Rồi ông đi vào nhà, không nói thêm. Vy nghe tiếng cửa phòng ông đóng lại, không mạnh, nhưng chắc.

Cô ngồi xuống bậc thềm. Cái ba lô bên cạnh. Gió nồm thổi qua hiên, mang mùi mật mía. Dưới xóm Bến Đá, có tiếng con nít tắm biển muộn, cười vang.

– Cô kỹ sư. – Tép nói, rất nhỏ, từ cái loa ở hiên. – Cô ăn cơm chưa? Ông trạm để cơm trong nồi, có canh bí nấu tôm.

Vy cười, mệt.

– Tép này.

– Dạ.

– Đừng gọi tôi là cô kỹ sư nữa. Gọi tôi là Vy. Chị Vy cũng được.

Tép im ba giây.

– Dạ, chị Vy.

– Bạn biết chuyện gì giữa bác Quế với anh Hiển không?

Tép im lâu hơn.

– Tép biết những gì có trong hồ sơ, chị Vy. – Nó nói. – Ông trạm chưa kể. Tép nghĩ những gì ông trạm chưa kể thì Tép không nên kể thay.

Vy gật đầu. Cô không hỏi nữa.

Thứ Năm, ngày ba mươi mốt tháng Ba, trạm làm việc bình thường. Ông Quế không nhắc chuyện Vọng Hải. Ông lau kính, đọc nhiệt kế, thay giấy nhật quang ký. Vy ngồi trong phòng trực với cái bảng các trạm. Bangka báo máy thu lắp xong, đứa cháu ông Danilo đã bắt được tín hiệu thử. Hrafn báo ông Einar đã kiểm bốn quả bóng, ba quả còn tốt. Sapla báo bà Rahima đã chọn được chỗ thả, ngay trên con đê. Dưới tầng hầm, mô hình chạy ngày thứ tám, ngọn đèn đỏ nháy một giây một lần, pin tụt dần vì nắng chiều yếu.

Tối, ông Quế ăn cơm với Vy. Hai người ăn trong im lặng, cá bống kho tiêu và rau muống xào tỏi. Ăn xong ông rửa chén, cô lau chén. Chín giờ, ông ra võng.

Chín giờ hai mươi, cái cổ tay của ông Quế rung lên.

Ông nhìn xuống. Ông không có thói quen nhận cuộc gọi buổi tối. Ông có ít người để gọi. Vy đang ngồi ghế mây gần đó, thấy ông nhìn cái cổ tay rất lâu, như nhìn một con rắn.

Ông bấm nhận. Không bật hình, chỉ bật tiếng.

– Thầy. – Một giọng nam nhẹ, chậm, chữ cuối câu kéo lên. – Thầy khỏe không?

Ông Quế không trả lời. Ông nằm im trên võng, mắt nhìn lên mái hiên.

– Con là Hiển đây thầy. Con nghe Vy kể…

Ông Quế bấm tắt.

Cái võng đung đưa một chút rồi đứng yên. Ngoài biển, đèn ghe nhấp nháy. Vy ngồi trên ghế mây, không dám thở mạnh.

Ông Quế nằm đó rất lâu, không ngáy.

— Hết chương 12 —