Điều mười bốn

Chương 10: Điều mười bốn

– Ba mươi quả bóng. Năm châu. Mười ngày.

Ông Quế viết ba dòng đó bằng phấn lên mặt sau tấm bản đồ giấy vùng biển, tấm bản đồ ông gỡ xuống khỏi tường, lật ngược, đóng lại bằng bốn cái đinh. Phấn là phấn của thằng Ốc, xin của cô giáo, để trong cái hộp thiếc dưới gầm bàn phòng trực từ năm lớp bốn. Nét chữ ông to, nghiêng, đầu mỗi chữ có cái móc như chữ viết tay của người học trường làng hồi xưa.

Sáng thứ Tư. Vy ngồi ở bàn, cái kính bật sáng, trước mặt là ly cà phê ông Quế pha. Đêm qua cô ngủ được bốn tiếng, lần đầu tiên sau ba đêm. Mắt cô vẫn còn sưng.

– Hiến chương Mái Che, Điều mười bốn. – Ông Quế nói, đứng cạnh tấm bản đồ, cầm cục phấn như cầm cây thước. – Năm 2043, bốn mươi mốt nước cử người đi họp soạn Hiến chương. Nước mình cử bốn người. Tui là một. Họp ở một cái khách sạn bên hồ, bên nước chủ nhà, ba tháng trời. Ngày nào cũng cãi.

– Cãi về cái gì ạ?

– Về chuyện ai được quyền nói "dừng". – Ông gõ cục phấn lên dòng chữ thứ nhất. – Hồi đó người ta đã tính dùng một hệ máy lớn điều khiển chương trình. Chưa có Thiên Đỉnh, nhưng ai cũng biết sẽ có. Tui nói: ngày nào đó người ta sẽ tin một cái máy duy nhất. Cái máy đó giỏi tới mức không ai cãi được nó. Phải để một cái cửa, cho người ta đo bằng tay, mà khi đo đủ thì cái máy phải dừng, không cãi.

– Và họ đồng ý?

– Họ cãi ba tuần. Có nước nói cửa đó rộng quá, ai muốn phá chương trình cũng thả vài quả bóng là xong. Có nước nói hẹp quá, không ai đủ sức đo. Cuối cùng chốt như ri.

Ông viết tiếp, bên dưới ba dòng đầu, chữ nhỏ hơn.

"Ít nhất ba mươi lần đo trực tiếp bằng bóng thám không. Từ ít nhất năm châu lục. Tất cả đo trong vòng mười ngày trước lúc nộp. Lệch quá hai mươi lăm phần trăm so với số chính thức. Do trạm thành viên hoặc trung tâm quốc gia sáng lập nộp. Hội đồng Giám sát bắt buộc hoãn mọi đợt rải mới để xét lại."

Vy đã mở Hiến chương trong kính. Cô tìm tới Điều 14, đọc, so với tấm bản đồ. Không sai một chữ.

– Bác nhớ hết ạ?

– Tui viết. – Ông Quế nói. – Viết tay, trong phòng khách sạn, lúc hai giờ sáng. Có một thằng trợ lý trẻ gõ lại vô máy. Thằng Hiển.

Vy ngẩng lên.

– Hiển nào ạ?

– Tôn Thất Hiển. Học trò tui. Hồi đó nó ba mươi tư tuổi, mới làm xong luận án.

– Tôn Thất Hiển là phó giám đốc Văn phòng Điều phối Phương Nam của Liên minh, bác ạ. Ở Vọng Hải.

Ông Quế đặt cục phấn xuống bàn.

– Chừ nó làm lớn rồi hả. – Ông nói. Không có gì trong giọng ông, không mừng, không giận. Như người ta nghe tin con của một người quen cũ đã lấy vợ.

Vy chờ ông nói thêm. Ông không nói. Ông cầm cục phấn lên lại, gạch dưới con số ba mươi.

– Hai mươi năm, chưa ai dùng cái điều ni. – Ông nói. – Chắc chừ không ai nhớ có nó.

– Tép có nó trong kho văn bản. – Tép lên tiếng. – Từ năm 2047. Nhưng Tép không biết nó dùng để làm chi, tại Tép chưa bao giờ nghĩ người ta sẽ cần dừng.

Vy kéo cái ghế lại gần tấm bản đồ. Cô bắt đầu đọc từng điều kiện, kiểm từng chữ như kiểm một đoạn mã.

– Trạm thành viên. – Cô nói. – Tất cả các trạm của mạng lưới quốc gia đều đăng ký là trạm thành viên của Liên minh từ năm 2049. Mũi Cỏ Ngựa có trong danh sách. Tư cách thành viên chấm dứt khi trạm chấm dứt vận hành.

– Ngày hai mươi tám tháng Tư. – Tép nói.

– Vậy mình phải nộp trước hai mươi tám tháng Tư. Mà còn phải trước Đợt Hạ ngày ba tháng Năm, nên vậy là được. – Vy nói tiếp. – Mười ngày. Mười ngày tính từ lúc nộp ngược lại. Nghĩa là quả bóng hôm thứ Hai không tính, vì nếu nộp cuối tháng Tư thì nó đã quá một tháng.

– Dạ. Quả bóng thứ nhất chỉ là để biết. – Tép nói. – Không phải để nộp.

– Năm châu. – Vy đọc. – Ba mươi lần đo. Lệch quá hai mươi lăm phần trăm. Mình lệch tám mươi phần trăm. Nếu ở chỗ khác cũng vậy thì dư sức.

Cô dừng lại ở một dòng nhỏ cuối điều khoản.

– Bác ơi. Hồ sơ theo Điều mười bốn gửi về Ban Thư ký Hội đồng Giám sát, không qua hệ thống điều phối.

– Ừ. Tui cố ý viết rứa. – Ông Quế nói. – Để cái máy không chặn được. Ban Thư ký là người. Người phải đọc.

– Không có bộ lọc.

– Không có bộ lọc của cô.

Vy ngồi im một lúc. Rồi cô bật cười, cười khẽ, lần đầu tiên từ sáng hôm qua.

– Bác ơi, hồi năm 2043 bác đã nghĩ tới chuyện này à?

– Không. – Ông Quế nói. – Hồi đó tui nghĩ tới một cái máy hư. Tui không nghĩ tới một cái máy đúng tới mức bịt mắt người ta. Cái đó tui không đủ khôn để nghĩ.

Cả buổi sáng, họ tính. Ông Quế đứng ở tấm bản đồ, Vy ngồi bàn, Tép trên tường. Ba mươi quả bóng thì ở Mũi Cỏ Ngựa có mười một quả, nhưng heli chỉ đủ cho năm lần. Và mười một quả bóng ở một chỗ thì vẫn là một chỗ, một châu. Phải có người ở chỗ khác. Ở nhiều chỗ khác. Ở những châu khác. Phải có người có bóng, có heli, có máy thu, biết thả, và chịu thả.

– Trên toàn thế giới bây giờ còn bao nhiêu trạm thả bóng ạ? – Vy hỏi.

– Tép không biết chắc. – Tép nói. – Năm 2052, khi Thiên Đỉnh vận hành, các nước bắt đầu bỏ thả bóng vì vệ tinh đo đủ. Năm 2058, danh sách chính thức chỉ còn mười chín trạm thả bóng thường xuyên, phần lớn ở vùng cực. Bây giờ chắc ít hơn.

– Mười chín. Mà phần lớn ở vùng cực.

– Dạ. Nhưng có những trạm như mình. Trạm cũ, không còn trong danh sách thả bóng, mà trong kho vẫn còn bóng. Tép không biết bao nhiêu.

Ông Quế quay sang cái loa.

– Mi có cách hỏi không?

Tép im ba giây.

– Kênh Sáu Giờ, ông trạm.

Buổi chiều, Vy làm hai việc. Việc thứ nhất, cô viết đơn đề nghị xét lại thuật toán LTK-59, đúng như chị Hằng dặn, gửi cho chị ký. Cô viết cẩn thận, không giấu gì, ghi rõ tên mình là người viết thuật toán. Chị Hằng ký lúc bốn giờ chiều, gửi lên hội đồng kỹ thuật, kèm một dòng ngắn cho Vy: "Đã gửi. Đừng làm gì khác."

Việc thứ hai, cô không nói với chị Hằng: cô ngồi với Tép tới tối, soạn đi soạn lại một lời nhắn ngắn sẽ gửi lên Kênh Sáu Giờ.

Tối thứ Tư, thằng Ốc và Khởi Gồng lên trạm. Ông Quế gọi. Bà Don cũng lên, mang theo một nồi chè đậu xanh, nói là "để cái đám ni khỏi đói mà làm chuyện bậy". Họ ngồi quanh cái bàn dài trong phòng trực, nhìn tấm bản đồ lật ngược với mấy dòng phấn.

– Năm châu là mấy châu? – Thằng Ốc hỏi.

– Năm châu là năm châu, mi học địa lý không? – Khởi nói.

– Con học rồi. Con hỏi là châu nào.

– Châu nào cũng được, miễn đủ năm. – Ông Quế nói.

– Mình ở châu nào?

Ông Quế chỉ lên bản đồ. Rồi ông nhớ ra đó là mặt sau, không có bản đồ, chỉ có mấy dòng phấn. Bà Don cười khùng khục, múc chè cho từng người.

Vy kể lại chuyện Điều mười bốn, nói chậm, cho cả bà Don và Khởi nghe. Cô không nói chuyện bộ lọc. Cô định nói, nhưng thằng Ốc ngồi đối diện, nhìn cô bằng cặp mắt mở to, và cô không nói được. Cô chỉ nói: số của trạm mình bị loại vì một cái máy tự động, nhưng có một cửa khác, cửa do chính ông Quế làm ra hai mươi năm trước. Muốn qua cửa đó thì phải có ba mươi quả bóng ở năm châu.

Khởi nghe xong, gãi đầu.

– Rứa là mình phải đi năm châu thả bóng?

– Không. Mình phải tìm người ở năm châu thả bóng.

– Ai mà quen ai ở năm châu?

Không ai trả lời. Cái loa trên tường cũng im.

Bà Don đặt cái nồi chè xuống bàn.

– Hồi xưa, ông nội tui kể, – bà nói, – muốn biết tin làng bên thì phải có người chạy. Không có người chạy thì đốt lửa trên núi. Làng bên thấy lửa thì đốt tiếp. Cứ rứa mà tin đi tới tận đâu đâu.

– Bà Don. – Tép nói. – Kênh Sáu Giờ giống như rứa. Mỗi trạm đốt một đống lửa mỗi ngày. Hai mươi năm nay Tép đốt mỗi ngày một đống.

– Rồi có ai thấy không?

– Dạ. Một trạm thấy. Bangka.

– Một trạm. – Bà Don nói. – Một trạm thì cũng là một trạm. Có một thì có hai.

Đêm đó, mô hình khí hậu toàn cầu bắt đầu chạy thật. Không phải bản thử. Bản đầy đủ, ô lưới nhỏ nhất mà sức Tép kham được, tính trọn mùa gió năm nay, hai lần: một lần với Đợt Hạ, một lần không có Đợt Hạ. Chín ngày. Ông Quế tắt hết máy lạnh trong nhà, tắt tủ lạnh lớn, tắt bóng đèn hành lang. Dưới tầng hầm, tiếng quạt trong tủ Tép rít lên, ngọn đèn đỏ chuyển sang nháy một giây một lần.

– Mô hình chạy. – Tép báo lúc chín giờ tối. – Dự kiến xong rạng sáng thứ Bảy, ngày hai tháng Tư.

Ông Quế ra võng. Vy lần này không lên phòng, cô ôm gối xuống ngồi ghế mây ngoài hiên, cạnh ông, nghe ông ngáy.

Thứ Năm, hai mươi bốn tháng Ba. Đúng mười ba giờ, theo đồng hồ quả lắc là mười ba giờ bốn phút, Tép gửi gói Kênh Sáu Giờ. Gói số liệu như mọi ngày: nhiệt độ, độ ẩm, gió, mưa, số quang phổ bị gắn cờ. Nhưng cuối gói, trước chữ "chào", có thêm một dòng. Tép viết bằng ngôn ngữ của kênh, rồi đọc cho cả phòng trực nghe bằng tiếng mình.

– Đây là Mũi Cỏ Ngựa. Lớp bụi trên đầu chúng tôi dày gấp một phẩy tám lần số chính thức, đo bằng bóng thám không ngày hai mươi mốt tháng Ba. Chúng tôi nghĩ vệ tinh đồng hồ chuẩn bị lệch. Chúng tôi cần ba mươi lần đo bằng bóng, từ năm châu, trong mười ngày, theo Điều mười bốn Hiến chương Mái Che. Ai còn bóng?

Gói đi. Thanh tải chạy hết. Đã gửi.

Rồi không có gì.

Vy ngồi nhìn cái kính. Ông Quế ngồi nhìn cái loa. Thằng Ốc đi học chưa về. Ngoài vườn, cột gió quay lạch xạch, gió nồm đầu mùa thổi ấm.

Một giờ trôi qua. Hai giờ. Ông Quế đi ra vườn thay giấy nhật quang ký, rồi đi vào. Vy viết lại danh mục, viết mãi không xong mục ba mươi hai. Bốn giờ, ông Quế lau kính máy quang phổ. Năm giờ rưỡi, Tép đọc bản tin loa xã, giọng đều đều, "rứa thôi, nhớ đem nón". Thằng Ốc lên lúc năm giờ, hỏi "có ai trả lời chưa", rồi ngồi im trên ghế, chân không đung đưa nữa.

Bảy giờ tối. Tám giờ. Chín giờ.

Chín giờ mười bảy phút, cái loa trong phòng trực kêu một tiếng tách nhỏ.

Ông Quế và Vy ngẩng lên cùng lúc. Thằng Ốc đã bị bà nội gọi về từ bảy giờ, lúc đi còn ngoái lại dặn: "Có ai trả lời thì mi gọi tau."

– Có một gói trả lời. – Tép nói. – Không phải Bangka.

– Ai? – Ông Quế hỏi.

– Tép chưa biết. Trạm này Tép chưa từng nhận gói nào. – Tép nói. – Gói không có số liệu. Chỉ có một chữ.

— Hết chương 10 —